{"paper":{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/wos-2014-maj-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi/wos-2014-maj-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":25,"source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"1","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nDo każdego podanego opisu przyporządkuj właściwą nazwę. Odpowiedzi wybierz\nspośród podanych: altruizm, anomia, internalizacja, nonkonformizm.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji\nKorzystanie ze źródeł informacji o życiu społecznym - opisy\n(II.P.2)\nWiadomości: procesy społeczne, prawidłowości życia\nspołecznego (I.R.1 / I.P.1)\nPoprawna odpowiedź:\nA. anomia\nB. internalizacja\nC. nonkonformizm\n1 p. - za przyporządkowanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi\n0 p. - za\nbrak\nodpowiedzi,\nprzyporządkowanie\nniepoprawnego\nelementu\nlub\nniepoprawnych elementów odpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nPodkreśl szereg zawierający wyłącznie określenia przedstawicieli tzw. klasy średniej\nwspółczesnego społeczeństwa polskiego.\nA. Najemni pracownicy sezonowi i bezrobotni.\nB. Właściciele gospodarstw rolnych i najemni robotnicy rolni.\nC. Robotnicy wykwalifikowani i robotnicy niewykwalifikowani.\nD. Właściciele przedsiębiorstw zatrudniających pracowników oraz twórcy kultury i nauki.","answer":"D","answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nPrzemiany społeczeństwa polskiego, struktura społeczeństwa\npolskiego (I.P.2 / I.R.3)\nPoprawna odpowiedź:\nD.\n1 p. - za wskazanie poprawnej odpowiedzi\n0 p. - za brak odpowiedzi, wskazanie niepoprawnej odpowiedzi lub więcej niż jednej\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (1 pkt)\nPodkreśl poprawne dokończenie zdania.\nZa mniejszości etniczne według prawodawstwa Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się\nA. Litwinów i Kaszubów.\nB. Czechów i Romów.\nC. Łemków i Tatarów.\nD. Ślązaków i Ormian.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 3. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZagadnienia narodowościowe, struktura społeczeństwa\npolskiego (I.P.3 / I.P.2)\nPoprawna odpowiedź:\nC.\n1 p. - za wskazanie poprawnej odpowiedzi\n0 p. - za brak odpowiedzi, wskazanie niepoprawnej odpowiedzi lub więcej niż jednej\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nWyjaśnij problem przedstawiony na rysunku satyrycznym.\nŹródło: www.mleczko.pl\nOpis\nNazwa\nA. Zjawisko charakteryzujące się osłabieniem norm i zanikiem\nwięzi, na których opiera się społeczeństwo.\nB. Proces przyjmowania przez jednostkę norm, poglądów i wartości\nod innych osób lub grup społecznych i uznawania ich za własne.\nC. Postawa krytyczna wobec zasad, zachowań i norm grupowych,\nprzeciwstawiająca im własny system wartości.\nPoziom rozszerzony\n3","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nKrytyczna analiza materiału źródłowego, korzystanie ze źródeł\ninformacji o życiu społecznym - rysunek satyryczny (II.R.1 /\nII.P.2)\nWiadomości: przemiany w społeczeństwie polskim, media\n(I.R.3 / I.P.8)\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n3\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nPrzekazywanie przez media fałszywego obrazu rzeczywistości.\n1 p. - za podanie poprawnej odpowiedzi\n0 p. - za brak odpowiedzi, podanie niepoprawnej odpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"5","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (2 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego i własnej wiedzy wykonaj polecenia.\nPomimo zbioru międzynarodowych przepisów odnoszących się do uzyskania, utraty lub\nodmowy nadania obywatelstwa szacuje się, że obecnie 12 milionów ludzi na całym świecie\nnie posiada żadnego obywatelstwa […]. [Jest to spowodowane] wieloma przyczynami:\nkonfliktem przepisów, zmianą terytorium pobytu, prawem małżeńskim, praktyką\nadministracyjną, dyskryminacją, niezarejestrowaniem narodzin, pozbawieniem lub odmową\nnadania obywatelstwa.\nŹródło: http://www.unhcr-centraleurope.org/pl\nA. Podaj nazwę, którą określa się osoby opisane w tekście.\nB. Do każdej podanej informacji dopisz nazwę właściwej zasady nabywania obywatelstwa.\nInformacja o nabywaniu obywatelstwa\nNazwa zasady\n1. Obywatelstwo nadane w wyniku urodzenia się z rodziców\nbędących obywatelami danego państwa.\n2. Obywatelstwo nadane w wyniku urodzenia się na\nterytorium danego państwa.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 5. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nKorzystanie ze źródeł informacji o życiu społecznym\ni politycznym - tekst publicystyczny (II.P.2)\nWiadomości: państwo i obywatelstwo (I.P.4)\nPoprawna odpowiedź:\nA. apatrydzi (bezpaństwowcy / apolici)\n1 p. - za podanie poprawnej odpowiedzi\n0 p. - za brak odpowiedzi, podanie niepoprawnej odpowiedzi\nB. 1. prawa krwi\n2. prawa ziemi (zasada terytorium)\n1 p. - za podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi\n0 p. - za brak odpowiedzi, podanie niepoprawnego elementu lub niepoprawnych\nelementów odpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nPodaj nazwę ideologii, której założenia przedstawiono poniżej.\nZałożenia:\n hierarchiczny charakter społeczeństwa i antyegalitaryzm;\n postrzeganie społeczeństwa jako organizmu składającego się z części współpracujących\nze sobą;\n idea oporu wobec poważniejszych zmian społecznych i ważność tradycji wielu pokoleń;\n ustrój społeczno-gospodarczy oparty na własności prywatnej.\nNa podstawie: R. Tokarczyk, Współczesne doktryny polityczne, Warszawa 2010, rozdz. III.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n1.\n2.\n3.\n4.\n5.A. 5.B.\n6.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\n4","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nKorzystanie ze źródeł informacji o życiu społecznym\ni politycznym - tekst popularnonaukowy (II.P.2)\nWiadomości: ideologie i doktryny polityczne (I.P.6)\nPoprawna odpowiedź:\nkonserwatyzm\n1 p. - za podanie poprawnej odpowiedzi\n0 p. - za brak odpowiedzi, podanie niepoprawnej odpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"7","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (2 pkt)\nNa podstawie mapy i własnej wiedzy uzupełnij tabelę. Do każdej z podanych informacji\ndopisz nazwę właściwego państwa oraz numer, którym oznaczono je na mapie.\nFragment mapy politycznej","answer":"A","answer_text":"Zadanie 7. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nKorzystanie ze źródeł informacji o życiu politycznym - mapa\n(II.P.2)\nWiadomości: formy państw współczesnych (I.R.4)\nPoprawna odpowiedź:\nA. Belgia (Królestwo Belgii), 3\nB. Czechy (Republika Czeska), 1\nC. Francja (Republika Francuska), 4\n2 p. - za podanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi (nazw państw i ich numerów\nna mapie)\n1 p. - za podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi (nazw państw i ich numerów\nna mapie)\n0 p. - za brak odpowiedzi, podanie niepoprawnych elementów odpowiedzi\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n4","solution":null,"image":"img/wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"8","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (1 pkt)\nPodkreśl poprawne dokończenie zdania.\nO decentralizacji władzy w Polsce świadczy\nA. podział na jednostki administracyjne, zwane województwami.\nB. podział władzy na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą.\nC. określenie kompetencji przysługujących Prezydentowi RP i Radzie Ministrów.\nD. przekazanie kompetencji władzy państwowej organom jednostek samorządu terytorialnego.","answer":"D","answer_text":"Zadanie 8. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZasady funkcjonowania organów władzy w Rzeczypospolitej\nPolskiej (I.R.7 / I.P.7)\nPoprawna odpowiedź:\nD.\n1 p. - za wskazanie poprawnej odpowiedzi\n0 p. - za brak odpowiedzi, wskazanie niepoprawnej odpowiedzi lub więcej niż jednej\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"9","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nDo każdego podanego opisu dopisz nazwę właściwego kolegialnego organu Sejmu RP.\nA. Tworzony jest przez Marszałka i wicemarszałków Sejmu. Do jego kompetencji należy:\nustalanie planów prac Sejmu, organizowanie współpracy między jego organami\ni koordynowanie ich działań, opiniowanie spraw wniesionych przez Marszałka,\ndokonywanie wykładni regulaminu Sejmu.\nB. Organ kierowniczy Sejmu o charakterze opiniodawczym, jego rozstrzygnięcia nie są\nprawnie wiążące. W jego skład wchodzą: Marszałek Sejmu, wicemarszałkowie Sejmu,\nprzewodniczący lub wiceprzewodniczący klubów i kół poselskich. Zapewnia\nwspółdziałanie klubów w sprawach związanych z działalnością i tokiem prac Sejmu.\nInformacje\nNazwa państwa\nNumer na mapie\nA. państwo federacyjne; monarchia;\nsystem parlamentarno-gabinetowy\nB. państwo unitarne; republika;\nsystem parlamentarno-gabinetowy\nC. państwo unitarne; republika;\nsystem parlamentarno-prezydencki\nPoziom rozszerzony\n5","answer":"A","answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nKorzystanie ze źródeł informacji o życiu politycznym - opisy\n(II.P.2)\nWiadomości: organy władzy Rzeczypospolitej Polskiej i ich\nfunkcjonowanie (I.P.7 / I.R.7)\nPoprawna odpowiedź:\nA. Prezydium Sejmu\nB. Konwent Seniorów\n1 p. - za podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi\n0 p. - za brak odpowiedzi, podanie niepoprawnego elementu lub niepoprawnych\nelementów odpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"10","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nDo każdego uprawnienia konstytucyjnego przyporządkuj nazwę właściwego organu\nRzeczypospolitej Polskiej. W odpowiednie miejsca tabeli wpisz znak „X”.\nUprawnienie\nSejm\nPrezydent RP\nRada Ministrów\nA.\nRatyfikuje i wypowiada umowy\nmiędzynarodowe.\nB.\nProwadzi politykę wewnętrzną\ni zagraniczną Rzeczypospolitej Polskiej.\nC.\nDecyduje w imieniu Rzeczypospolitej\nPolskiej o stanie wojny.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 10. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nFunkcjonowanie organów władzy w Rzeczypospolitej Polskiej\n(I.R.7 / I.P.7)\nPoprawna odpowiedź:\nA. Prezydent RP\nB. Rada Ministrów\nC. Sejm\n1 p. - za wskazanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi\n0 p. - za brak odpowiedzi, wskazanie niepoprawnego elementu lub niepoprawnych\nelementów odpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"11","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nUzupełnij tekst - wpisz w odpowiednie miejsca określenia związane z samorządem\nterytorialnym w Polsce.\nWspólnoty samorządowe oraz jednostki podziału terytorialnego Rzeczypospolitej Polskiej,\nulokowane pomiędzy poziomem gminy a województwa to (A.) Dzielą\nsię na ziemskie i (B.) W tych pierwszych organem stanowiącym i kontrolnym\njest (C.) , natomiast organem wykonawczym, któremu\nprzewodniczy (D.) , jest zarząd.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 11. (0-2)\nWiadomości i rozumienie Organy samorządu terytorialnego w Rzeczypospolitej Polskiej\n(I.P.7)\nPoprawna odpowiedź:\nA. powiaty\nB. grodzkie (miejskie / miasta na prawach powiatu)\nC. rada powiatu\nD. starosta\n2 p. - za podanie czterech poprawnych elementów odpowiedzi\n1 p. - za podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi\n0 p. - za brak odpowiedzi, podanie trzech lub więcej niepoprawnych elementów\nodpowiedzi\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n5","solution":null,"image":"img/wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"12","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (1 pkt)\nUzupełnij brakujące informacje dotyczące procesu ustawodawczego w Polsce.\nKonstytucyjne organy władzy uczestniczące obowiązkowo w każdym procesie ustawodawczym","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-1)\nWiadomości i rozumienie Akty prawne, organy władzy Rzeczypospolitej Polskiej (I.P.9 /\nI.P.7)\nPoprawna odpowiedź:\nDwie spośród:\n- Sejm\n- Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej (Rzeczypospolitej / RP)\n- Senat\n1 p. - za podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi\n0 p. - za brak odpowiedzi, podanie niepoprawnego elementu lub niepoprawnych\nelementów odpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"13","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nDo każdego podanego opisu dopisz nazwę właściwego organu władzy sądowniczej\nw Rzeczypospolitej Polskiej.\nOpis organu władzy sądowniczej\nNazwa organu\nA. Naczelny organ sądowy sprawujący nadzór w zakresie\norzekania nad sądami powszechnymi i wojskowymi.\nB.\nOrgan władzy sądowniczej kontrolujący zgodność norm\nprawa niższego rzędu z normami prawa wyższego rzędu,\nzwłaszcza z ustawą zasadniczą.\nC.\nOrgan władzy sądowniczej orzekający o odpowiedzialności\nprawnej osób sprawujących funkcje państwowe określone\nw Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n7.\n8.\n9.\n10. 11. 12. 13.\nMaks. liczba punktów\n2\n1\n1\n1\n2\n1\n2\nUzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\n6","answer":"A","answer_text":"Zadanie 13. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nKorzystanie ze źródeł informacji o życiu politycznym - opisy\n(II.P.2)\nWiadomości: sądy, organy władzy Rzeczypospolitej Polskiej\n(I.P.10 / I.P.7)\nPoprawna odpowiedź:\nA. Sąd Najwyższy\nB. Trybunał Konstytucyjny\nC. Trybunał Stanu\n2 p. - za podanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi\n1 p. - za podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi\n0 p. - za brak odpowiedzi, podanie dwóch lub więcej niepoprawnych elementów\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nWydarzenie chronologicznie pierwsze zaznacz w tabeli literą P, a wydarzenie\nchronologicznie ostatnie - literą O.\nWydarzenie\nChronologia\nA. Przeprowadzenie referendum w sprawie wejścia Polski do UE.\nB. Podpisanie traktatu akcesyjnego przez Chorwację.\nC. Wstąpienie Bułgarii do Unii Europejskiej.\nD. Wejście w życie traktatu lizbońskiego.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nKorzystanie z informacji Lokalizacja ważnych wydarzeń w czasie (II.P.4)\nWiadomości: działanie i rozwój Unii Europejskiej (I.P.14 / I.R.11)\nPoprawna odpowiedź:\nA. - P\nB. - O\n1 p. - za wskazanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi\n0 p. - za brak odpowiedzi, wskazanie niepoprawnego elementu lub niepoprawnych\nelementów odpowiedzi\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n6","solution":null,"image":"img/wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"15","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (1 pkt)\nRozstrzygnij, które zdania dotyczące Parlamentu Europejskiego są prawdziwe, a które -\nfałszywe. W tabeli obok każdego zdania wpisz odpowiednio prawda lub fałsz.\nZdanie\nPrawda / Fałsz\nA. Posłowie do Parlamentu Europejskiego mają obowiązek\nprzynależności do jednej z grup politycznych.\nB. Posłowie do Parlamentu Europejskiego wykonują swój mandat\nw sposób niezależny.\nC. Grupę polityczną w Parlamencie Europejskim tworzy minimum 25\ndeputowanych, reprezentujących co najmniej 7 państw członkowskich.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 15. (0-1)\nWiadomości i rozumienie Instytucje Unii Europejskiej (I.P.14)\nPoprawna odpowiedź:\nA. fałsz\nB. prawda\nC. prawda\n1 p. - za wskazanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi\n0 p. - za brak odpowiedzi, wskazanie niepoprawnego elementu lub niepoprawnych\nelementów odpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/16","paper_id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nNa podstawie materiałów źródłowych podaj nazwę opisanego państwa oraz numer,\nktórym oznaczono je na mapie.\nPaństwo ze stolicą w Dżubie\npowstało 9 lipca 2011 roku,\nw wyniku porozumienia sił\nrządowych z Ludową Armią\nWyzwolenia. Porozumienie to\nzakończyło wojnę domową, mającą\ntakże przyczyny religijne i etniczne.\nNazwa państwa\nNumer na mapie\nCZĘŚĆ II - Analiza materiałów źródłowych (10 punktów)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nKorzystanie ze źródeł informacji o życiu politycznym - mapa\npolityczna i notka informacyjna (II.P.2)\nWiadomości: problemy współczesnego świata (I.P.16)\nPoprawna odpowiedź:\nSudan Południowy (Republika Sudanu Południowego)\n5\n1 p. - za podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi\n0 p. - za brak odpowiedzi, podanie niepoprawnego lub niepoprawnych elementów\nodpowiedzi\nCzęść II.","solution":null,"image":"img/wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/17","paper_id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"17","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (1 pkt)\nRozstrzygnij, czy Powszechna Deklaracja Praw Człowieka ma charakter wiążący.\nOdpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu materiałów źródłowych.\nFragment Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka\nZgromadzenie Ogólne ogłasza niniejszą Powszechną Deklarację Praw Człowieka jako\nwspólny standard do osiągnięcia przez wszystkie ludy i narody, tak aby każda jednostka\nPoziom rozszerzony\n7\ni każdy organ społeczny, mając stale na względzie niniejszą Deklarację, dążyły poprzez\nnauczanie i wychowanie do zapewnienia poszanowania tych praw i wolności, jak również do\nzabezpieczenia, poprzez rozwój środków o charakterze krajowym i międzynarodowym, ich\npowszechnego i skutecznego uznania i przestrzegania [ ].\nFragment Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności\nRządy Państw-Sygnatariuszy [ ] zdecydowane, jako Rządy Państw europejskich\ndziałających w tym samym duchu i posiadających wspólne dziedzictwo tradycji politycznych,\nideałów wolności i rządów prawa, podjąć pierwsze kroki dla zbiorowego urzeczywistniania\nniektórych praw wymienionych w Powszechnej Deklaracji, [ ] przyznają każdej osobie\npodlegającej ich jurysdykcji prawa i wolności określone w Rozdziale I niniejszej Konwencji.\nŹródło: Prawa człowieka. Dokumenty międzynarodowe, Toruń 1993.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nKrytyczna analiza materiału źródłowego, czytanie ze\nzrozumieniem przepisów prawnych - fragmenty deklaracji\ni konwencji (II.R.1 / II.P.7)\nWiadomości: ochrona praw człowieka, źródła prawa (I.R.9 /\nI.P.9)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nPDPC nie ma charakteru wiążącego. W samej Deklaracji zapisano, że jest standardem, do\nktórego trzeba dążyć (a nie już przestrzegać), zaś w KoOPCiPW występuje stwierdzenie\no krokach podjętych w celu urzeczywistnienia niektórych praw z PDPC.\n1 p. - za podanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi (rozstrzygnięcie i dwa\nargumenty)\n0 p. - za brak odpowiedzi, wskazanie niepoprawnego elementu lub niepoprawnych\nelementów odpowiedzi\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n7","solution":null,"image":"img/wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/18","paper_id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"18","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (1 pkt)\nNa podstawie tekstu źródłowego podaj dwa zarzuty tytułowego bohatera artykułu\nwobec przeciwników poglądu o uniwersalności praw człowieka.\nW listopadzie 2001 r. na Uniwersytecie Columbia podczas konferencji o uniwersalności\npraw człowieka wielu prelegentów kwestionowało ich powszechną przydatność [ ].\nPrzerzucano się zniewalającymi filozoficznymi i moralnymi argumentami za uniwersalnością\npraw człowieka i przeciw niej. Nigdy nie zapomnę wystąpienia siedzącego w końcu sali [ ]\nmężczyzny. - Na imię mi Koi - powiedział - Jestem z Kenii. Siedziałem w więzieniu 17 lat,\nbyłem torturowany, nie mam chyba ani jednej kości, która nie była złamana [ ]. Chcę wam\npowiedzieć dwie rzeczy - mówił dalej - Po pierwsze, że kiedy siedziałem w więzieniu, moi\nkaci rozmawiali ze mną. Chcieli, żebym współpracował, wydał towarzyszy. Na przemian\ngrozili mi i obiecywali. Rozumiałem wszystko, co mówią. Teraz, kiedy rozmawiacie tu tak\nnaprawdę o moim życiu, rozumiem mało. Jednak zrozumiałem dość, żeby powiedzieć drugą\nrzecz. Niektórzy z was mówią, że prawa człowieka nie są uniwersalne. Podajecie\nskomplikowane argumenty. Chcę wam powiedzieć, że kiedy siedziałem w więzieniu, kiedy\nmnie torturowali, nigdy ani przez chwilę nie przyszło mi do głowy, że jest jakiś powód\nusprawiedliwiający zadawanie przez jednego człowieka takiego bólu drugiemu człowiekowi.\nŹródło: W. Osiatyński, Dziękuję ci, Koi, czyli prawa człowieka i ich granice, „Gazeta Wyborcza” 2010, nr 289.\n\n\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n14.\n15.\n16.\n17. 18.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\n8","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nKorzystanie ze źródeł informacji o życiu społecznym\ni politycznym, krytyczna analiza materiałów źródłowych,\nanaliza stanowisk różnych stron debaty (II.R.1 / II.R.2 / II P.2)\nWiadomości: prawa człowieka, konflikty wartości (I.R.9 / I.R.2)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\n teoretyzowanie problemu\n\nusprawiedliwianie tortur\n1 p. - za podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi\n0 p. - za brak odpowiedzi, podanie niepoprawnego elementu lub elementów odpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/19","paper_id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"19","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (2 pkt)\nNa podstawie materiałów źródłowych wykonaj polecenia.\nWykres 1. Czy Pana(i) zdaniem kraje Zachodu powinny wesprzeć dostawami broni siły\npowstańców w Libii?\nWykres 2. Czy Pana(i) zdaniem Polska powinna wysłać swoich żołnierzy do Libii?\nNa podstawie: Polacy o sytuacji w Libii, Komunikat z badań CBOS BS/47/2011.\nRezolucja wobec Libii\nRada Bezpieczeństwa, […]\nUważając, że szeroko rozpowszechnione i systematyczne ataki, jakie obecnie mają miejsce\nw Arabskiej Libijskiej Dżamahiriji, skierowane przeciwko społeczeństwu libijskiemu, można\nzaliczyć do zbrodni przeciwko ludzkości, […]\nZwracając również uwagę na decyzję Rady Ligi Państw Arabskich z 12 marca 2011 r.,\nwzywającą do wprowadzenia strefy zakazu lotów dla libijskiego lotnictwa wojskowego oraz\nustanowienia stref bezpiecznych w miejscach wystawionych na ostrzał jako środka\nzapobiegawczego, który pozwoli chronić obywateli libijskich oraz przedstawicieli innych\nkrajów mieszkających na terytorium Arabskiej Libijskiej Dżamahiriji, […]\nDziałając na mocy rozdziału VII Karty Narodów Zjednoczonych, […]\nPostanawia ustanowić zakaz wszelkich lotów w przestrzeni powietrznej Arabskiej Libijskiej\nDżamahiriji w celu ochrony ludności cywilnej [ ].\nŹródło: Rezolucja nr 1973 (2011) przyjęta przez Radę Bezpieczeństwa ONZ podczas 6498 posiedzenia 17 marca\n2011 r., tłumaczenie robocze Biura Bezpieczeństwa Narodowego, www.bbn.gov.pl\nA. Podaj różnicę między odsetkiem respondentów popierających propozycję dostaw broni\ndla powstańców w Libii a odsetkiem aprobujących wysłanie polskich żołnierzy do\ntego kraju.\nB. Oceń - z punktu widzenia humanitaryzmu - rezolucję ONZ w sprawie Libii.\nOdpowiedź uzasadnij.\nOcena -\nUzasadnienie -\nPoziom rozszerzony\n9","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-2)\nA. Korzystanie z informacji:\nKorzystanie ze źródeł informacji o życiu społecznym\ni politycznym - wykresy (II.P.2)\nWiadomości: kultura polityczna, stosunki międzynarodowe\n(I.P.6 / I.P.15)\nB. Tworzenie informacji\nOcena działań organizacji z punktu widzenia określonej\nwartości (III.P.4)\nKorzystanie ze źródeł informacji o życiu społecznym\ni politycznym, krytyczna analiza materiałów źródłowych -\nrezolucja (II.P.2 / II.R.1)\nWiadomości: organizacje międzynarodowe, wartości\nspołeczne (I.R.2 / I.P.15)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nA. 35 punktów procentowych (ponad 400% / ponad 5 razy więcej zwolenników dostaw broni\n/ ponad 5 razy mniej zwolenników wysłania żołnierzy)\n1 p. - za podanie poprawnej odpowiedzi\n0 p. - za brak odpowiedzi, podanie niepoprawnej odpowiedzi\nB. Ocena: pozytywna\nUzasadnienie: Nawet jeśli realizacja tej rezolucji stanowiła naruszenie suwerenności Libii, to\nnie można było dopuścić do mordowania ludności cywilnej przez armię wierną poprzedniemu\nreżimowi.\n1 p. - za podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi (ocena i uzasadnienie)\n0 p. - za brak odpowiedzi, podanie niepoprawnego elementu bądź niepoprawnych\nelementów odpowiedzi\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n8","solution":null,"image":"img/wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/20","paper_id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"20","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (1 pkt)\nRozpoznaj osoby znane z działalności na rzecz rozwoju praw człowieka i nagrodzone za\ntę działalność Pokojową Nagrodą Nobla - podpisz fotografie.\nZwierzchnik\nbuddyzmu\ntybetańskiego; od\n1959 roku\nprzebywający na\nuchodźstwie.\nZałożycielka\nzgromadzenia\nMisjonarek Miłości;\nbłogosławiona\nKościoła katolickiego.\nA\nB","answer":"A","answer_text":"Zadanie 20. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nRozpoznawanie ważnych postaci życia publicznego, korzystanie\nze źródeł informacji o życiu publicznym - fotografie i notki\n(II.P.2 / II.P.4)\nWiadomości: prawa człowieka we współczesnym świecie\n(I.P.11)\nPoprawna odpowiedź:\nA. Dalajlama XIV (Tenziu Gjaco)\nB. Matka Teresa z Kalkuty (Agnes Gonxha Bojaxhiu / Maria Teresa od Dzieciątka Jezus)\n1 p. - za podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi\n0 p. - za brak odpowiedzi, podanie niepoprawnego elementu bądź niepoprawnych\nelementów odpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/21","paper_id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"21","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (1 pkt)\nNa podstawie fragmentów aktów prawnych i własnej wiedzy wybierz dwa zdania\nprawdziwe - wpisz w tabeli obok każdego z nich znak „X”.\nKonstytucja Rzeczypospolitej Polskiej\nArt. 11.1. Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność tworzenia i działania partii politycznych.\nPartie polityczne zrzeszają na zasadach dobrowolności i równości obywateli polskich\nw celu wpływania metodami demokratycznymi na kształtowanie polityki państwa.\nUstawa o partiach politycznych z 27 czerwca 1997 r.\nArt. 1.1. Partia polityczna jest dobrowolną organizacją, występującą pod określoną nazwą,\nstawiającą sobie za cel udział w życiu publicznym poprzez wywieranie metodami\ndemokratycznymi wpływu na kształtowanie polityki państwa lub sprawowanie władzy\npublicznej.\nArt. 11.3. Do zgłoszenia należy załączyć:\n1) statut partii politycznej,\n2) wykaz zawierający imiona, nazwiska, adresy zamieszkania, numery ewidencyjne\nPESEL i własnoręczne podpisy popierających zgłoszenie co najmniej 1000 obywateli\npolskich, którzy ukończyli 18 lat i mają pełną zdolność do czynności prawnych [ ].\nZdanie\nA.\nW art. 11 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zapisano zasadę pluralizmu\npolitycznego.\nB.\nUtajnianie przez partię polityczną struktur i członkowstwa jest dozwolone\ntylko za zgodą Sądu Najwyższego.\nC.\nCzłonkiem partii politycznej może być każda pełnoletnia osoba mieszkająca\nw Polsce.\nD.\nPosiadanie statutu jest jednym z warunków wpisania partii do ewidencji,\nprowadzonej przez Sąd Okręgowy w Warszawie.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n19.A. 19.B.\n20. 21.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\n10","answer":"A","answer_text":"Zadanie 21. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nCzytanie ze zrozumieniem przepisów prawnych - fragmenty\nkonstytucji i ustawy (II.P.7)\nWiadomości: partie polityczne, funkcjonowanie organów władzy\npublicznej, konstytucja (I.P.6 / I.R.7 / I.P.7)\nPoprawna odpowiedź:\nA., D.\n1 p. - za wskazanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi\n0 p. - za brak odpowiedzi, wskazanie niepoprawnego elementu bądź niepoprawnych\nelementów odpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/22","paper_id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"22","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (2 pkt)\nNa podstawie schematu wykonaj polecenia.\nSchemat. Wyniki wyborów do Sejmu RP (podano procent głosów i liczbę mandatów)\na.\nb.\nc.\nd.\nNa podstawie: www.pkw.gov.pl/wybory-sejm-senat/\nA. Przyporządkuj wyniki wyborów do danej kadencji Sejmu RP. Wpisz litery (spośród\na.-d.) w odpowiednie miejsca tabeli.\nB. Podaj pełne nazwy partii politycznych, które zawiązały koalicję rządową w okresie\ndanej kadencji Sejmu RP.\nKolejność\nNazwy partii tworzących koalicję rządową\nSejm V\nkadencji\nSejm VI\nkadencji\nSejm VII\nkadencji","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nKorzystanie ze źródeł informacji o życiu politycznym - schemat\n(II.P.2)\nWiadomości: partie polityczne, funkcjonowanie organów władzy\npublicznej (I.P.6 / I.R.7)\nPoprawna odpowiedź:\nV.\nd\nPrawo i Sprawiedliwość + Samoobrona RP + Liga Polskich Rodzin\nVI.\nb\nPlatforma Obywatelska + Polskie Stronnictwo Ludowe\nVII.\nc\nPlatforma Obywatelska + Polskie Stronnictwo Ludowe\n2 p. - za dwa poprawne elementy odpowiedzi (wskazanie kolejności wyborów i podanie\nnazw partii tworzących koalicje rządowe)\n1 p. - za jedne poprawny element odpowiedzi (wskazanie kolejności wyborów lub podanie\nnazw partii tworzących koalicje rządowe)\n0 p. - za brak odpowiedzi, wskazanie niepoprawnego elementu bądź niepoprawnych\nelementów odpowiedzi\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n9","solution":null,"image":"img/wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/23","paper_id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"23","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (1 pkt)\nWymień trzy kwestie - wskazane w dokumencie jednej z partii politycznych - wiążące\ndeklarowane ideały i wartości tej partii z katolicką nauką społeczną.\n- wspólnota narodowa to nierozerwalny związek pokoleń minionych, teraźniejszych\ni przyszłych, a jej podtrzymywanie, umacnianie i rozwój jest moralnym zobowiązaniem\njej członków;\n- w toku dziejów moralne podstawy polskiej wspólnoty narodowej zostały ukształtowane\nprzez katolicyzm;\n- źródłem siły i żywotności wspólnoty narodowej jest wolność i autonomia tworzących ją\nobywateli i poszanowanie dla jej naturalnego wewnętrznego pluralizmu;\n- naród jest rodziną rodzin[,] a Rzeczpospolita jest zobowiązana do wspierania i troski\no rodzinę;\n- zasadami organizacji polskiej wspólnoty winna być solidarność, równość wobec prawa\ni sprawiedliwość społeczna;\n- [ ] solidarność powinna obejmować wszystkich członków wspólnoty, także tych\nnajsłabszych i najbardziej bezbronnych [ ].\nŹródło: http://www.solidarna.org.pl/\nPoziom rozszerzony\n11\n\n\n","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nKorzystanie ze źródeł informacji o życiu politycznym, selekcja\nfaktów (II.P.2 / II.P.1)\nWiadomości: ideologie i doktryny polityczne, partie polityczne\n(I.P.6)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\n\nsolidaryzm społeczny\n\nsprawiedliwość społeczna\n\nwspieranie rodziny przez państwo\n1 p. - za podanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi\n0 p. - za brak odpowiedzi, podanie niepoprawnego elementu bądź niepoprawnych\nelementów odpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/24","paper_id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"24","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (1 pkt)\nNa podstawie danych z badania opinii publicznej rozstrzygnij, które zdania są\nprawdziwe, a które - fałszywe. W tabeli obok każdego zdania wpisz odpowiednio prawda\nlub fałsz.\nTabela. Poglądy ogółu społeczeństwa oraz najliczniejszych elektoratów partii politycznych na\ntemat istotnych kwestii społeczno-politycznych (w procentach)\nAkceptacja wśród\nogółu badanych\nAkceptacja w elektoracie\nPO\nPiS\nSLD\nPSL\nPolska powinna dążyć do jak najściślejszej\nintegracji w ramach Unii Europejskiej.\n38\n57\n33\n50\n38\nPaństwo powinno zapewnić obywatelom wysoki\npoziom świadczeń społecznych, takich jak opieka\nzdrowotna, szkolnictwo itp.\n86\n82\n86\n84\n89\nOsoby dużo zarabiające powinny płacić wyższy\nprocent podatku od swoich dochodów niż te, które\nzarabiają mało.\n68\n63\n73\n65\n75\nBezrobocie jest zawsze zjawiskiem szkodliwym\ni należy je bezwzględnie zwalczać.\n74\n65\n79\n70\n69\nNa podstawie: Elektoraty partyjne o istotnych kwestiach społeczno-politycznych, Komunikat z badań CBOS\nBS/103/2011.\nZdanie\nPrawda / Fałsz\nA. Elektorat PiS w mniejszym stopniu niż ogół badanych opowiada się za\nściślejszą integracją w ramach Unii Europejskiej.\nB. Większość elektoratu PO akceptuje, by podatek dochodowy od osób\nfizycznych miał charakter podatku liniowego.\nC. W kwestii stosunku do bezrobocia elektorat PSL jest najbardziej\nzbliżony do wyborców SLD.\nCZĘŚĆ III - Wypracowanie (20 punktów)","answer":"A","answer_text":"Zadanie 24. (0-1)\nKorzystanie z informacji\nKorzystanie ze źródeł informacji o życiu politycznym - dane\nz badań opinii publicznej w formie tabelarycznej (II.P.2)\nWiadomości: kultura polityczna, partie polityczne, kwestie\nspołeczno-polityczne w społeczeństwie polskim (I.P.6 / I.R.3)\nPoprawna odpowiedź:\nA. prawda\nB. fałsz\nC. prawda\n1 p. - za wskazanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi\n0 p. - za brak odpowiedzi, wskazanie niepoprawnego elementu lub niepoprawnych\nelementów odpowiedzi\nCzęść III.","solution":null,"image":"img/wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad/25","paper_id":"wos-2014-maj-matura-rozszerzona","number":"25","points":20,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25. (20 pkt)\nWybierz jeden z podanych tematów i napisz wypracowanie. Wykorzystaj materiały\nźródłowe zamieszczone w II części arkusza.\nTemat nr 1\nScharakteryzuj system ochrony praw człowieka Organizacji Narodów Zjednoczonych\noraz - odwołując się do przykładów dwóch państw - kwestię łamania praw i wolności\nczłowieka w XXI wieku.\nTemat nr 2\nOdwołując się do unormowań prawnych oraz przemian sceny politycznej,\nscharakteryzuj polski system partyjny w XXI wieku.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n22.\n23.\n24.\n25.I 25.II 25.III\nMaks. liczba punktów\n2\n1\n1\n18\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\n12\nWybieram temat nr\nPoziom rozszerzony\n13\nPoziom rozszerzony\n14\nPoziom rozszerzony\n15\nPoziom rozszerzony\n16\nPoziom rozszerzony\n17\nPoziom rozszerzony\n18\nPoziom rozszerzony\n19\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (0-20)\nTemat 1: Scharakteryzuj system ochrony praw człowieka Organizacji Narodów\nZjednoczonych oraz - odwołując się do przykładów dwóch państw - kwestię łamania\npraw i wolności człowieka w XXI wieku.\nTworzenie informacji\nFormułowanie wypowiedzi pisemnej zawierającej charakterystykę\ndylematów życia zbiorowego we współczesnym świecie i ocenę\ndziałań władz (III.R.1 / III.P.4 / III.P.5)\nKorzystanie z informacji: rozpoznawanie problemów społecznych,\nkorzystanie ze źródeł informacji o życiu społecznym i politycznym\noraz krytyczna analiza materiałów źródłowych (II.R.1 / II.P.2 / II.P.6)\nWiadomości: prawa człowieka i procedury ich ochrony, organizacje\nmiędzynarodowe, problemy współczesnego świata (I.R.9 / I.P.15 /\nI.P.16)\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n10\nKryteria oceniania\nCharakterystyka systemu ochrony praw człowieka ONZ (0-12)\n w aspekcie dokumentów międzynarodowych\n1. PDPC jako źródło prawa zwyczajowego i katalog praw człowieka;\n2. ochrona dotyczy praw człowieka I generacji, zapisanych w MPPOiP;\n3. prawa człowieka II generacji zapisane w MPPGSiK są traktowane jako cel, ale także\nzaczynają podlegać ochronie;\n4. konwencje przedmiotowe i podmiotowe (Międzynarodowa konwencja w sprawie\nlikwidacji wszelkich form dyskryminacji rasowej; Konwencja w sprawie likwidacji\nwszelkich form dyskryminacji kobiet; Konwencja w sprawie zakazu tortur oraz innego\nokrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania; Konwencja o Prawach\nDziecka; Międzynarodowa Konwencja dotycząca ochrony praw migrujących pracowników\ni członków ich rodzin; Międzynarodowa Konwencja o ochronie wszystkich osób przed\nwymuszonymi zaginięciami; Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych);\n5. protokoły opcyjne/fakultatywne do paktów i konwencji.\n w aspekcie instytucji ONZ ds. ochrony praw człowieka\n1. Komisja Praw Człowieka - 2006 - Rada Praw Człowieka;\n2. możliwość skargi indywidualnej do: Rady Praw Człowieka; Komitetu Praw Człowieka,\nKomitetu Przeciwko Torturom, Komitetu ds. Likwidacji Dyskryminacji Rasowej,\nKomitetu ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet, Komitetu Praw Osób Niepełnosprawnych,\nKomitetu Praw Ekonomicznych, Socjalnych i Kulturalnych;\n3. Specjalne procedury Rady Praw Człowieka dotyczące przypadków łamania praw\nczłowieka w danym państwie lub naruszania określonej kategorii praw człowieka\nw każdym miejscu na świecie (zakres działań wyznaczany jest mandatami);\n4. Wysoki Komisarz ds. Praw Człowieka (UNHCHR);\n5. Wysoki Komisarz ds. Uchodźców (UNHCR);\n6.\nTrzeci\nKomitet\nZgromadzenia\nOgólnego\nds.\nSpołecznych,\nHumanitarnych\ni Kulturalnych.\n w aspekcie działalności innych instytucji i organizacji wyspecjalizowanych ONZ\n1. rezolucje Rady Bezpieczeństwa dotyczące utrzymania międzynarodowego pokoju\ni bezpieczeństwa, a zwłaszcza decyzje o zastosowaniu sankcji niewymagających użycia\nsiły zbrojnej oraz decyzje o sankcjach zbrojnych;\n2. powołanie MTK na mocy Statutu Rzymskiego z 1998 r. (dla sądzenia zbrodni\nludobójstwa, przeciwko ludzkości i wojennych);\n3. rezolucje Rady Bezpieczeństwa w sprawie trybunałów ad hoc (Międzynarodowy\nTrybunał Karny dla byłej Jugosławii, Międzynarodowy Trybunał Karny dla Rwandy,\nMechanizm Narodów Zjednoczonych dla Międzynarodowych Trybunałów Karnych) oraz\ntrybunałów specjalnych (dla Sierra Leone i Libanu);\n4. operacje i misje pokojowe ONZ (np. operacja ONUB w Burundi w latach 2004-2006,\nmisja UNMISS w Sudanie Południowym od 2011 r.);\n5. Rada Gospodarcza i Społeczna (uchwały, inicjowanie i przeprowadzanie badań,\nwydawanie raportów);\n6. działalność organizacji wyspecjalizowanych, np. UNICEF (na rzecz praw dziecka),\nUNESCO (propagowanie wolności słowa).\n12 p. - za pełną charakterystykę dwunastu kwestii z zakresu systemu ochrony praw\nczłowieka ONZ, w tym maksymalnie pięciu z każdego aspektu\n1 p. - za pełną charakterystykę jednej kwestii z zakresu systemu ochrony praw człowieka\nONZ\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n11\nCharakterystyka kwestii łamania praw i wolności człowieka w dwóch państwach (0-6)\n6 p. - za wskazanie nazw łamanych praw człowieka i pełną charakterystykę kwestii ich\nłamania w dwóch państwach\n3 p. - za wskazanie nazw łamanych praw człowieka i pełną charakterystykę kwestii ich\nłamania w jednym państwie\n2 p. - za wskazanie nazw łamanych praw człowieka i niepełną charakterystykę kwestii\nich łamania w jednym państwie lub za pełną charakterystykę kwestii łamania praw\nczłowieka w jednym państwie\n1 p. - za wskazanie nazw łamanych praw człowieka lub za niepełną charakterystykę\nkwestii ich łamania w jednym państwie\nWykorzystanie materiałów źródłowych (0-1)\n1 p. - za poprawne powołanie się na dwa materiały źródłowe\nPoprawny język i forma wypowiedzi (0-1)\n1 p. - za pracę napisaną językiem w pełni komunikatywnym, z uporządkowanym,\nlogicznym wywodem i właściwą strukturą\nTemat 2: Odwołując się do unormowań prawnych oraz przemian sceny politycznej,\nscharakteryzuj polski system partyjny w XXI wieku.\nTworzenie informacji\nFormułowanie wypowiedzi pisemnej zawierającej charakterystykę\nżycia zbiorowego we współczesnej Polsce i opis wraz z oceną\nprocesów politycznych (III.R.1 / III.P.1 / III.P.5)\nKorzystanie z informacji: wskazywanie przyczyn i skutków\nwydarzeń i procesów politycznych, korzystanie ze źródeł informacji\no życiu politycznym oraz krytyczna analiza materiałów źródłowych\n(II.R.1 / II.P.2 / II.P.5)\nWiadomości: partie polityczne, dziedziny prawa, społeczeństwo\nobywatelskie, modele ustrojowe państw demokratycznych (I.R.5 /\nI.P.6 / I.P.8)\nKryteria oceniania\nWskazanie cech charakterystycznych polskiego systemu partyjnego (0-4)\n1. jako systemu wielopartyjnego z jedną (początek wieku, SLD) lub dwoma silnymi\npartiami (PO i PiS od 2005 roku), ze znaczną zdolnością koalicyjną PSL;\n2. opisując ideologiczny charakter wybranych partii.\n4 p. - za pełną charakterystykę dwóch aspektów\n2 p. - za pełną charakterystykę jednego z aspektów lub niepełna dwóch aspektów\n1 p. - za niepełną charakterystykę jednego z aspektów\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom rozszerzony\n12\nCharakterystyka regulacji prawnych dotyczących systemu partyjnego (0-4)\n1. współczesne unormowania konstytucyjne w zakresie partii politycznych - definicja partii\npolitycznej, pluralizm, zakaz istnienia określonych partii, jawność finansowania;\n2. współczesne regulacje ustawowe - min. 1000 do rejestracji, członków, rejestracja\nw Sądzie Okręgowym w Warszawie; finansowanie ze składek, majątku, ale także\nz budżetu państwa - z tytułu wyniku wyborczego, sprawozdania finansowe.\n4 p. - za pełną charakterystykę dwóch aspektów\n2 p. - za pełną charakterystykę jednego z aspektów lub niepełna dwóch aspektów\n1 p. - za niepełną charakterystykę jednego z aspektów\nCharakterystyka przemian systemu partyjnego (0-10)\n1. dekompozycja środowiska AWS i UW; powstanie PO i PiS-u; brak reprezentacji\nparlamentarnej w 2001 roku RS AWS i UW;\n2. mimo mocnej pozycji SLD (w koalicji z UP) wyrażonej ponad 40% poparciem\nwyborczym w 2001 roku parlamentarną reprezentację otrzymują partie nie w pełni\nsystemowe i zarazem populistyczne (Samoobrona i LPR); rząd koalicji SLD-UP i PSL,\n3. dekompozycja obozu SLD na skutek upublicznienia korupcji, w tym głównie afery\nRywina; powstanie SDPL i PD; zwycięstwo obozu PO-PiS-u w wyborach 2005 roku;\nbrak porozumienia; PiS formuje rząd mniejszościowy, a następnie koalicyjny wespół\nz LPR i Samoobroną;\n4. upadek koalicji PiS-LPR-Samoobrona; skrócenie kadencji parlamentu; upadek\nśrodowiska Samoobrony oraz LPR i zmiana cech społecznych elektoratu PiS-u; znaczne\nzwycięstwo PO w wyborach 2007 roku; nieudana próba jedności centrolewicy w postaci\nLiD; rząd koalicyjny PO-PSL;\n5. próby tworzenia nowych partii przez polityków PiS-u (PJN) i PO (Ruch Palikota); sukces\ntego drugiego przedsięwzięcia; ponowne zwycięstwo PO w wyborach 2011 roku\ni ponowna koalicja PO-PSL;\n6. dalsze osłabianie personalne PiS-u, niekompatybilne jednak z poparciem społecznym -\npowstanie SP (2011 r.), Republikanów (2013 r.); w nieco większym stopniu widoczne\nw sferze publicznej środowisko narodowe (od 2011 r.); próba konstrukcji formacji\npomiędzy PiS-em a PO (Polska Razem JG i integracja z nią środowisk PJN i SKL).\n10 p. - za pełną charakterystykę pięciu etapów przemian\n2 p. - za pełną charakterystykę jednego etapu przemian\n1 p. - za niepełną charakterystykę jednego etapu przemian\nWykorzystanie materiałów źródłowych (0-1)\n1 p. - za poprawne powołanie się na dwa materiały źródłowe\nPoprawny język i forma wypowiedzi (0-1)\n1 p. - za pracę napisaną językiem w pełni komunikatywnym, z uporządkowanym,\nlogicznym wywodem i właściwą strukturą","solution":null,"image":"img/wos-2014-maj-matura-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2014 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"}]}