{"paper":{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","variant":"stara","exam_pdf":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa.pdf","key_pdf":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa-odpowiedzi/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa-odpowiedzi.pdf","question_count":33,"source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/1","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nWykres. Społeczne zróżnicowanie elektoratów partyjnych w Polsce w 2011 roku\nNa podstawie: Diagnoza Społeczna 2015. Warunki i jakość życia Polaków,\nred. J. Czapiński, T. Panek, Warszawa 2015, s. 365.\nPodaj nazwę kategorii, która w 2011 roku w największym stopniu różnicowała\npotencjalne elektoraty partii ówczesnej koalicji rządowej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społeczno-politycznym -\nwykresy z danymi z badań społecznych (II.2).\nWiadomości: struktura i kultura polityczna społeczeństwa\npolskiego (I.2 / I.6).\nSchemat punktowania\n1 p. -\nwskazanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nwielkość miejscowości","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/2","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"2","points":3,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (3 pkt)\nFragment Ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy\nArt. 10. § 1. Prawo wybierania […] ma: […]\n3) w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego:\na) rady gminy - obywatel polski oraz obywatel Unii Europejskiej niebędący obywatelem\npolskim, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat oraz stale zamieszkuje na obszarze\ntej gminy,\nb) rady powiatu i sejmiku województwa - obywatel polski, który najpóźniej w dniu głosowania\nkończy 18 lat oraz stale zamieszkuje na obszarze, odpowiednio, tego powiatu i województwa;\n4) w wyborach wójta w danej gminie - osoba mająca prawo wybierania do rady tej gminy.\nArt. 11. § 1. Prawo wybieralności […] ma: […]\n5) w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego - osoba mająca\nprawo wybierania tych organów;\n6) w wyborach wójta - obywatel polski mający prawo wybierania w tych wyborach, który\nnajpóźniej w dniu głosowania kończy 25 lat, z tym że kandydat nie musi stale zamieszkiwać\nna obszarze gminy, w której kandyduje.\nDz.U. 2011, nr 21, poz. 112, z późn. zm. (stan prawny na 5 marca 2018 r.).\nO osobach (A-C) związanych z gminą Lubrza (powiat prudnicki, województwo opolskie)\nA. Herbert jest członkiem Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Niemców na Śląsku\nOpolskim i stałym mieszkańcem gminy Lubrza od 30 lat. W wyborach parlamentarnych\nw Polsce głosował na Komitet Wyborczy Wyborców Mniejszość Niemiecka.\nPoziom podstawowy\nMWO_1P\nB. Adam, obywatel Niemiec, od trzech lat pracuje i na stałe mieszka w gminie Lubrza. Jego\ndziadek był powstańcem śląskim. Ten 30-latek twierdzi, że powrócił do korzeni. Obecnie\nczeka na rozpatrzenie wniosku o uznanie za obywatela polskiego.\nC. Ewa, obywatelka Polski, od trzydziestu lat na stałe mieszka w Monachium. Mimo że nie\njest zameldowana w gminie Lubrza, utrzymuje ścisłe kontakty z rodziną w niej\nmieszkającą.\nRozstrzygnij, czy osoby, których dotyczy tekst, mogą kandydować w wyborach\nprzedstawionych w tabeli - w odpowiednie rubryki wpisz tak lub nie.\nRada gminy\nWójt\nSejmik województwa\nA. Herbert\nB. Adam\nC. Ewa","answer":"A","answer_text":"Zadanie 2. (0-3)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - akt prawny,\nczytanie ze zrozumieniem przepisów prawnych\n(II.2 / II.7).\nWiadomości: procedury demokracji, wybory organów władzy\nw Rzeczypospolitej Polskiej (I.5 / I.7).\nSchemat punktowania\n3 p. - poprawne wypełnienie trzech wierszy tabeli.\n2 p. -\n1 p. -\npoprawne wypełnienie dwóch wierszy lub dwóch kolumn tabeli.\npoprawne wypełnienie jednego wiersza lub jednej kolumny tabeli.\nPoprawna odpowiedź\nA. tak, tak, tak\nB. tak, nie, nie\nC. nie, tak, nie","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/3","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"3","points":3,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (3 pkt)\nWykres. Frekwencja wyborcza w Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2014-2015\nNa podstawie: pkw.gov.pl\nOceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa,\nalbo F - jeśli jest fałszywa.\n1.\nNajniższa frekwencja wyborcza w latach 2014-2015 była w wyborach\nna urząd Prezydenta RP.\nP\nF\n2.\nRóżnica we frekwencji między wyborami do Parlamentu\nEuropejskiego i Sejmu RP wynosi więcej niż 30%.\nP\nF\n3.\nW wyborach oznaczonych literą B wybierano radnych do organów\nstanowiących samorządu terytorialnego.\nP\nF\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n1.\n2.\n3.\nMaks. liczba punktów\n1\n3\n3\nUzyskana liczba punktów\n0\n10\n20\n30\n40\n50\n60\nA. 25 V\n2014 r.\nB. 16 XI\n2014 r.\nC. 10 V\n2015 r.\nC. 24 V\n2015 r.\nD. 25 X\n2015 r.\nPoziom podstawowy\nMWO_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-3)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - wykres\nz danymi z zachowań politycznych (II.2).\nWiadomości: procedury demokracji, wybory organów władzy\nw Rzeczypospolitej Polskiej (I.5 / I.7).\nSchemat punktowania\n3 p. -\nwskazanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\n2 p. -\nwskazanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n1 p. -\nwskazanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. F\n2. P\n3. P","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/4","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"4","points":3,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (3 pkt)\nO systemach partyjnych\nSystem dwupartyjny […] to system partyjny, w którym może co prawda działać wiele partii,\nale tylko dwie spośród nich mają realne szanse zdobycia władzy (np.: Partia Republikańska lub\nDemokratyczna w USA albo Partia Konserwatywna lub Partia Pracy w […]). […] System\nwielopartyjny (Belgia, Holandia) to taki, w którym trzy lub więcej partii ma szanse na zdobycie\nwładzy. System taki […] opiera się na koalicjach.\nSpołeczeństwo i polityka. Podstawy nauk politycznych,\nred. K.A. Wojtaszczyk, W. Jakubowski, Warszawa 2007, s. 306.\nNa podstawie tekstu i własnej wiedzy uzupełnij tabelę - podaj nazwę systemu partyjnego\nstwarzającego korzystniejsze warunki dla stabilności rządu, możliwą wadę tego systemu\noraz nazwę państwa europejskiego, w którym on występuje.\nA.\nNazwa systemu\nB.\nMożliwa wada\nsystemu\nC.\nNazwa państwa","answer":"A","answer_text":"Zadanie 4. (0-3)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społeczno-politycznym -\ntekst popularnonaukowy (II.2).\nWiadomości: procedury demokracji, partie polityczne\n(I.5 / I.6).\nSchemat punktowania\n3 p. -\npodanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\n2 p. -\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n1 p. -\npodanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nA. system dwupartyjny\nB. W takim systemie częściej może zdarzyć się sytuacja, w której znaczna część wyborców\nnie ma własnej reprezentacji politycznej w parlamencie.\nC. Wielka Brytania","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/5","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"5","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nSymbol idei i ruchu społecznego\nZaznacz nazwę idei oraz ruchu społecznego, którego symbol zamieszczono powyżej.\nA. ekologizm\nB. feminizm\nC. pacyfizm\nD. anarchizm\nPoziom podstawowy\nMWO_1P","answer":"C","answer_text":"Zadanie 5. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społeczno-politycznym -\nlogo (II.2).\nWiadomości: ideologie i doktryny polityczne (I.6).\nSchemat punktowania\n1 p. -\nwskazanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nC.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/6","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"6","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (2 pkt)\nWydarzenie chronologicznie pierwsze zaznacz w tabeli literą P, a wydarzenie\nchronologicznie ostatnie - literą O.\nWydarzenie\nChronologia\nA.\nReferendum na temat przyjęcia Konstytucji RP.\nB.\nReferendum na temat powszechnego uwłaszczenia.\nC.\nReferendum w sprawie wprowadzenia jednomandatowych okręgów\nwyborczych w wyborach do Sejmu RP.\nD.\nReferendum w sprawie akcesji Polski do Unii Europejskiej.","answer":"B","answer_text":"Zadanie 6. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nLokalizacja ważnych wydarzeń w czasie (II.4).\nWiadomości: procedury demokracji, formy uczestnictwa\nobywateli w życiu politycznym (I.5 / I.8).\nSchemat punktowania\n2 p. -\nprzyporządkowanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n1 p. -\n0 p. -\nprzyporządkowanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nB. P\nC. O","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/7","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"7","points":4,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (4 pkt)\nPrzepisy konstytucji jednego z państw\nArt. 9. Prezydent […] przewodniczy Radzie Ministrów.\nArt. 21. Premier kieruje działalnością Rządu. […]\nArt. 24.1. Parlament uchwala ustawy. Kontroluje działalność Rządu. Ocenia jego politykę.\n2. Parlament składa się ze Zgromadzenia Narodowego i Senatu.\n3. Deputowani do Zgromadzenia Narodowego […] są wybierani w wyborach bezpośrednich.\n4. Senat […] wybierany jest w wyborach pośrednich. […]\nArt. 39.2. Rządowe projekty ustaw są rozpatrywane przez Radę Ministrów […] i wnoszone do\nprezydium jednej z izb. […]\nArt. 45.1. Każdy rządowy lub parlamentarny projekt ustawy jest rozpatrywany kolejno przez\nobie izby Parlamentu w celu przyjęcia tekstu w tym samym brzmieniu. […]\nbiblioteka.sejm.gov.pl (tekst uwzględniający zmiany z 23 lipca 2008 r.).\nUzupełnij tabelę - w każdym z podanych aspektów podaj rozwiązanie ustrojowe\nobowiązujące\nw\nRzeczypospolitej\nPolskiej,\nktóre\nróżni\nsię\nod\nrozwiązania\nprzedstawionego w przytoczonych przepisach prawnych.\nA.\nWybory\nparlamentarne\nB.\nSkład Rady\nMinistrów\nC.\nRealizacja\nfunkcji kontrolnej\nprzez parlament\nD.\nPrzebieg prac\nlegislacyjnych\nw parlamencie\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n4.\n5.\n6.\n7.\nMaks. liczba punktów\n3\n1\n2\n4\nUzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\nMWO_1P","answer":"A","answer_text":"Zadanie 7. (0-4)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - akt prawny,\nczytanie ze zrozumieniem przepisów prawnych\n(II.2 / II.7).\nWiadomości: organy władzy i źródła prawa\nw Rzeczypospolitej Polskiej (I.7 / I.8).\nSchemat punktowania\n4 p. -\npodanie czterech poprawnych elementów odpowiedzi.\n3 p. -\npodanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\n2 p. -\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n1 p. -\npodanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nA. W Polsce wybory do izby drugiej parlamentu mają charakter bezpośredni.\nB. W Polsce prezydent nie wchodzi w skład Rady Ministrów.\nC. W Polsce inicjatywa ustawodawcza przysługuje Radzie Ministrów, Prezydentowi RP,\ngrupie min. 100 000 obywateli, Senatowi jako całości, a nie ma jej premier.\nD. W Polsce projekt ustawy zawsze musi być złożony do izby pierwszej - Sejmu RP.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/8","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"8","points":4,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (4 pkt)\nKompetencje organów władzy w Rzeczypospolitej Polskiej\nOpis A. Decyduje w imieniu Rzeczypospolitej o stanie wojny i o zawarciu pokoju.\nOpis B. Zapewnia bezpieczeństwo wewnętrzne państwa.\nOpis C. Nadaje obywatelstwo polskie.\nOpis D. Zawiera umowy międzynarodowe wymagające ratyfikacji.\nOpis E. Ratyfikuje i wypowiada umowy międzynarodowe.\nNa podstawie: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483, z późn. zm.\n(stan prawny na 5 marca 2018 r.).\nUzupełnij tabelę - do każdej nazwy organu władzy w Rzeczypospolitej Polskiej\nprzyporządkuj po dwie litery, którymi oznaczono jego kompetencje.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-4)\nWiadomości i rozumienie.\nOrgany władzy wykonawczej w Rzeczypospolitej Polskiej\n(I.7)\nSchemat punktowania\n4 p. -\nprzyporządkowanie czterech poprawnych elementów odpowiedzi.\n3 p. -\nprzyporządkowanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\n2 p. -\nprzyporządkowanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n1 p. -\nprzyporządkowanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. C., E.\n2. B., D.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/9","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"9","points":5,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (5 pkt)\nMapa administracyjna Polski\n9.1. Podaj nazwy województw, na których terytorium zaznaczono dwa miasta.\nNazwa organu\nLitery opisu kompetencji\n1. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej\n2. Rada Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej\nPoziom podstawowy\nMWO_1P\n9.2. Odnosząc się do rządowo-samorządowego charakteru województwa, uzupełnij tabelę\n- dopisz informację do każdego oznaczenia na mapie.\nMiasto będące siedzibą\ni\nMiasto będące siedzibą\nMiasto będące siedzibą","answer":"A","answer_text":"Zadanie 9. (0-5)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - mapa\npodziału administracyjnego Polski (II.2).\nWiadomości: ustrój administracyjny Rzeczypospolitej\nPolskiej (I.7).\n9.1.\nSchemat punktowania\n2 p. -\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n1 p. -\npodanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n- kujawsko-pomorskie\n- lubuskie\n9.2.\nSchemat punktowania\n3 p. -\npodanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\n2 p. -\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n1 p. -\npodanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nA. władz samorządowych i wojewody\nB. wojewody\nC. władz samorządowych","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/10","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"10","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 10. (2 pkt)\nWykres. Ocena wpływu na rozwój miejscowości\nNa podstawie: 25 lat państwa obywatelskiego. Społeczne oceny samorządności terytorialnej,\nKomunikat z badań CBOS BS/69/2015.\nPrzytaczając dane, przedstaw zależność między postrzeganym przez respondentów\nwpływem jednostek samorządu terytorialnego na rozwój ich miejscowości a miejscem\ntych jednostek w strukturze podziału administracyjnego.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n8.\n9.\n10.\nMaks. liczba punktów\n4\n5\n2\nUzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\nMWO_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - wykres\nz danymi z badań opinii publicznej (II.2).\nWiadomości: kultura polityczna społeczeństwa polskiego,\nustrój administracyjny Rzeczypospolitej Polskiej\n(I.5 / I.7).\nSchemat punktowania\n2 p. -\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi (zależności i danych).\n1 p. -\npodanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nIm niższy szczebel samorządu, tym wyższy - według respondentów - wpływ na rozwój\nmiejscowości. Ilustrują to dane z 2010 i 2015 roku, w myśl których duży stopień wpływu\nsamorządu gminnego deklarowało 64 i 58%, powiatowego - odpowiednio 50 i 45%,\nnatomiast wojewódzkiego - odpowiednio 40 i 37%.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/11","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nFragment Ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym\nArt. 55.2. Referendum w sprawie odwołania organu jednostki samorządu terytorialnego\npochodzącego z wyborów bezpośrednich jest ważne w przypadku, gdy udział w nim wzięło nie\nmniej niż 3/5 liczby biorących udział w wyborze odwoływanego organu.\nDz.U. 2000, nr 88, poz. 985, z późn. zm. (stan prawny na 5 marca 2018 r.).\nRozstrzygnij, czy w Rzeczypospolitej Polskiej na drodze referendum można odwołać\nstarostę powiatu. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do przytoczonego przepisu\nprawnego.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - akt prawny,\nczytanie ze zrozumieniem przepisów prawnych\n(II.2 / II.7).\nWiadomości: procedury demokracji, organy władzy\nsamorządowej w Rzeczypospolitej Polskiej (I.5 / I.7).\nSchemat punktowania\n2 p. -\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n1 p. -\npodanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - nie\nUzasadnienie - Zgodnie z art. 55 ust. 2. Ustawy o referendum lokalnym referendum\nw sprawie odwołania organu jednostki samorządu terytorialnego dotyczy tylko organu\npochodzącego z powszechnych wyborów bezpośrednich, a starosta jest wybierany przez radę\npowiatu.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/12","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"12","points":5,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 12. (5 pkt)\nO nowelizacji jednej z ustaw\nNowelizacja zakłada, że przyjęcie mandatu karnego albo uiszczenie grzywny za\nwykroczenia przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji przez prokuratora, posła,\nsenatora, RPD, GIODO lub szefa IPN automatycznie stanowić będzie oświadczenie\no wyrażeniu przez niego zgody na pociągnięcie go do odpowiedzialności w tej formie.\nParlamentarzysta będzie mógł […] odmówić przyjęcia mandatu [karnego]. Wówczas […]\n,,uprawnione organy będą mogły tak jak dotychczas, za pośrednictwem Prokuratora\nGeneralnego, wystąpić z wnioskiem o wyrażenie zgody na pociągnięcie posła lub senatora do\nodpowiedzialności”.\nwww.tvn24.pl\n12.1. Podaj nazwę przywileju przysługującego m.in. parlamentarzystom, którego dotyczy\ndrugi akapit tekstu.\n12.2. Zaznacz poprawne dokończenie zdania.\nW przypadku odmowy przyjęcia mandatu karnego poseł może być pociągnięty do\nodpowiedzialności karnej za zgodą\nA. Prokuratora Generalnego.\nB. Komisji Etyki Poselskiej.\nC. Prezydenta RP.\nD. Sejmu RP.\n12.3. Podaj pełne nazwy instytucji, których skrótowce występują w tekście.\nRPD -\nGIODO -\nIPN -\nPoziom podstawowy\nMWO_1P","answer":"D","answer_text":"Zadanie 12. (0-5)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - tekst\npublicystyczny (II.2).\nWiadomości: ustrój konstytucyjny Rzeczypospolitej Polskiej\n(I.7).\n12.1.\nSchemat punktowania\n1 p. -\npodanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nimmunitet\n12.2.\nSchemat punktowania\n1 p. -\nwskazanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nD.\n12.3.\nSchemat punktowania\n3 p. -\npodanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\n2 p. -\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n1 p. -\npodanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nRPD - Rzecznik Praw Dziecka\nGIODO - Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych\nIPN - Instytut Pamięci Narodowej","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/13","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"13","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nO sytuacji w Polsce\nEwakuacja mieszkańców, zamknięte szkoły, stan alarmowy przekroczony w 50\nmiejscowościach, stan ostrzegawczy w kolejnych 49 miejscowościach, głównie w zlewni\ngórnej Wisły i Sanu. W woj. śląskim poważna sytuacja występuje w 8 miejscowościach.\nwww.dziennikzachodni.pl\n13.1. Podaj nazwę stanu nadzwyczajnego, który mógł zostać wprowadzony w sytuacji\nprzedstawionej w tekście.\n13.2. Zaznacz\nnazwę\norganu\nwładzy\nuprawnionego\ndo\nwprowadzenia\nstanu\nnadzwyczajnego w sytuacji przedstawionej w tekście.\nA. rada gminy\nB. Rada Ministrów RP\nC. sejmik województwa\nD. Prezydent Rzeczypospolitej","answer":"B","answer_text":"Zadanie 13. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - tekst\npublicystyczny (II.2).\nWiadomości: ustrój konstytucyjny Rzeczypospolitej Polskiej\n(I.7).\n13.1.\nSchemat punktowania\n1 p. -\npodanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nstan klęski żywiołowej\n13.2.\nSchemat punktowania\n1 p. -\nwskazanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nB.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/14","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"14","points":3,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 14. (3 pkt)\nFragment Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej\nArt. 235.1. Projekt ustawy o zmianie Konstytucji może przedłożyć co najmniej 1/5 ustawowej\nliczby posłów, Senat lub Prezydent Rzeczypospolitej.\nDz.U. 1997, Nr 78, poz. 483, z późn. zm. (stan prawny na 5 marca 2018 r.).\nOceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa,\nalbo F - jeśli jest fałszywa.\n1.\nMinimalna liczba posłów, która dysponuje inicjatywą ustawodawczą\nw podanym trybie legislacyjnym, to 92.\nP\nF\n2.\nInaczej niż w zaprezentowanym przepisie, prawo inicjatywy\nustawodawczej w procedurze ustawy zwykłej ma Rada Ministrów RP.\nP\nF\n3.\nPrezydent RP w przypadku ustawy, której dotyczy przytoczony przepis\nprawny, dysponuje prawem weta zawieszającego.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-3)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społeczno-politycznym - akt\nprawny, czytanie ze zrozumieniem przepisów prawnych\n(II.2 / II.7).\nWiadomości: organy władzy i źródła prawa\nw Rzeczypospolitej Polskiej (I.7 / I.9).\nSchemat punktowania\n3 p. -\nwskazanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\n2 p. -\nwskazanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n1 p. -\nwskazanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. P\n2. P\n3. F","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/15","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"15","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 15. (2 pkt)\nZaznacz\ndwa\nzdania,\nw\nktórych\npodano\nkompetencje\nSądu\nNajwyższego\nw Rzeczypospolitej Polskiej.\nA. Rozpoznaje kasacje wnoszone od prawomocnych orzeczeń sądów odwoławczych.\nB. Rozstrzyga spory kompetencyjne między centralnymi konstytucyjnymi organami państwa.\nC. Stwierdza ważność wyborów do Sejmu RP i Senatu RP.\nD. Powołuje Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego.\nE. Rozstrzyga spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego\na organami administracji rządowej.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n11.\n12.\n13.\n14.\n15.\nMaks. liczba punktów\n2\n5\n2\n3\n2\nUzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\nMWO_1P","answer":"A","answer_text":"Zadanie 15. (0-2)\nWiadomości i rozumienie.\nOrgany władzy sądowniczej w Rzeczypospolitej Polskiej\n(I.7 / I.10).\nSchemat punktowania\n2 p. - wskazanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n1 p. - wskazanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA., C.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/16","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"16","points":3,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 16. (3 pkt)\nUzupełnij zdania - przyporządkuj właściwe nazwy z Kodeksu karnego. Odpowiedzi\nwybierz spośród: pomocnictwo, podżeganie, przygotowanie, usiłowanie.\nA. Nakłanianie innej osoby do popełnienia czynu zabronionego to\nB. Zmierzanie swoim bezpośrednim zachowaniem do dokonania czynu zabronionego, który\njednak nie następuje, to\nC. Umożliwienie lub ułatwienie popełnienia czynu zabronionego, w szczególności poprzez\ndostarczenie narzędzia, środku przewozu, udzielenie rady lub informacji, to","answer":"A","answer_text":"Zadanie 16. (0-3)\nWiadomości i rozumienie.\nDziedziny prawa, obywatel wobec prawa (I.9 / I.12).\nSchemat punktowania\n3 p. -\nprzyporządkowanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\n2 p. -\nprzyporządkowanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n1 p. -\nprzyporządkowanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA. podżeganie\nB. usiłowanie\nC. pomocnictwo","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/17","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"17","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 17. (2 pkt)\nFragment pisma\nGrodzisk Maz., dnia 13 czerwca 2008 r.\nDo: Sąd Rejonowy w Grodzisku Maz.\n[1. NAZWA WYDZIAŁU]\nStanisław Szulc\nWielikowo Małe 2\n[2. NAZWA TYPU PISMA]\no stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości\nNa podstawie: www.infor.pl\nZaznacz poprawne dokończenia zdań dotyczących wykropkowanych nazw z fragmentu\npisma.\n1. Pismo, którego fragment zaprezentowano, rozpatrzy wydział\nA. karny.\nB. cywilny.\nC. rodzinny.\nD. gospodarczy.\n2. Pismo, którego fragment zaprezentowano, to\nA. postanowienie.\nB. zażalenie.\nC. wniosek.\nD. pozew.","answer":"B, C","answer_text":"Zadanie 17. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społeczno-politycznym -\nfragment pisma sądowego (II.2 / II.8).\nWiadomości: dziedziny prawa i sądy w Rzeczypospolitej\nPolskiej, obywatel wobec prawa (I.9 / I.10 / I.12).\nSchemat punktowania\n2 p. -\nwskazanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n1 p. -\nwskazanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. B.\n2. C.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/18","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"18","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 18. (1 pkt)\nPrzepisy prawne jednego z kodeksów obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej\nArt. 177. § 1. Każda osoba wezwana w charakterze […] ma obowiązek stawić się i złożyć\nzeznania.\nArt. 182. § 1. Osoba najbliższa dla oskarżonego może odmówić zeznań.\nDz.U. […], nr 89, poz. 555, z późn. zm. (stan prawny na 5 marca 2018 r.).\nPoziom podstawowy\nMWO_1P\nPodaj nazwę osoby, której dotyczą przytoczone przepisy prawne.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społeczno-politycznym - akt\nprawny, czytanie ze zrozumieniem przepisów prawnych\n(II.2 / II.7)\nWiadomości: dziedziny prawa i sądy w Rzeczypospolitej\nPolskiej (I.9 / I.10).\nSchemat punktowania\n1 p. -\npodanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nświadek","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/19","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"19","points":3,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 19. (3 pkt)\nZ raportu Rzecznika Praw Obywatelskich\n[…] Krajowy Mechanizm Prewencji jest jednym z zespołów Biura Rzecznika Praw\nObywatelskich. Wsparcie Zespołu KMP stanowią również pracownicy Biur Pełnomocników\nTerenowych RPO z Gdańska, Wrocławia i Katowic. […]\nFunkcjonariusz policji został oskarżony i skazany za to, że:\nI. pełniąc służbę, jako funkcjonariusz Policji w Komendzie Powiatowej Policji […], dwukrotnie\nuderzył ręką w twarz zatrzymanego Karola K., chcąc w ten sposób uzyskać jego przyznanie się\ndo popełnienia kradzieży akumulatorów […],\nII. pełniąc służbę, jako funkcjonariusz Policji w Komendzie Powiatowej Policji […],\ndwukrotnie uderzył ręką w twarz zatrzymanego Krystiana O. i polecił mu stać „na baczność”\nna jednej płytce przez okres około 1 godziny, chcąc w ten sposób uzyskać jego przyznanie się\ndo popełnienia kradzieży […].\nSąd I instancji uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt I,\nstanowiącego występek z art. 246 k.k. i za to na mocy art. 246 k.k. skazał go na karę 1 (jednego)\nroku pozbawienia wolności. Ponadto, sąd uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu\nopisanego w pkt II, stanowiącego występek z art. 246 k.k. i za to na mocy art. 246 k.k. skazał go\nna karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności. Sąd II instancji podtrzymał wyrok w tej części. […]\nRaport Rzecznika Praw Obywatelskich z działalności w Polsce Krajowego Mechanizmu Prewencji w roku 2015,\nWarszawa 2016, s. 7, 130-131.\n19.1. Zaznacz poprawne dokończenie zdania.\nFunkcjonariusz policji, o którym mowa w przytoczonym tekście, złamał następującą\nkonstytucyjną normę:\nA. Nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji\ndotyczących jego osoby.\nB. Każdy, przeciw komu prowadzone jest postępowanie karne, ma prawo do obrony we\nwszystkich stadiach postępowania.\nC. Nikt nie może być poddany torturom ani okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu\ntraktowaniu i karaniu.\nD. Każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona\nprawomocnym wyrokiem sądu.\n19.2. Na podstawie przytoczonego tekstu przedstaw dwie instytucje z polskiego porządku\nprawnego, które działają na rzecz piętnowania i karania zachowań wskazanych\nw drugim akapicie tego tekstu.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n16.\n17.\n18.\n19.\nMaks. liczba punktów\n3\n2\n1\n3\nUzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\nMWO_1P","answer":"C","answer_text":"Zadanie 19. (0-3)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - tekst raportu\norganu władzy (II.2 / II.4).\nWiadomości: prawa człowieka, organy ochrony prawnej\nw Rzeczypospolitej Polskiej, obywatel wobec prawa\n(I.7 / I.10 / I.11 / I.12).\n19.1.\nSchemat punktowania\n1 p. -\nwskazanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nC.\n19.2.\nSchemat punktowania\n2 p. -\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n1 p. -\npodanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\n- możliwość sądowego dochodzenia swych praw przed sądem I instancji\n- możliwość złożenia apelacji do sądu II instancji","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/20","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"20","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 20. (1 pkt)\nPrzepis Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej normujący prawa i wolności człowieka\nArt. 77.1. Każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez\nniezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej.\nDz.U. 1997, nr 78, poz. 483, z późn. zm. (stan prawny na 5 marca 2018 r.).\nZaznacz poprawne dokończenie zdania.\nPrawo unormowane w przytoczonym przepisie prawnym według systematyki Konstytucji\nRzeczypospolitej Polskiej należy do\nA. wolności i praw osobistych.\nB. wolności i praw politycznych.\nC. środków ochrony wolności i praw.\nD. wolności i praw ekonomicznych, socjalnych i kulturalnych.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 20. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - akt prawny,\nczytanie ze zrozumieniem przepisów prawnych (II.2 / II.7).\nWiadomości: prawa człowieka (I.11).\nSchemat punktowania\n1 p. -\nwskazanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nC.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/21","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"21","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 21. (1 pkt)\nO skardze\nW 2006 roku złożono skargę przeciwko Polsce za brak pełnego spisu abonentów (książka\ntelefoniczna) i ogólnopolskiego biura numerów. Inny przykład to niekorzystny dla Polski\nwyrok w sprawie zmiany przepisów o VAT dotyczących odliczenia podatku naliczonego przy\nzakupie paliwa do samochodów firmowych, na niekorzyść podatników. Także w sprawie Alicja\nSosnowska przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej we Wrocławiu, Trybunał stwierdził, że\nprzepisy ustawy o podatku od towarów i usług, które przewidują wydłużenie terminu zwrotu\npodatku VAT z 60 do 180 dni dla podatników prowadzących działalność przez okres krótszy\nniż rok, są niezgodne z prawem unijnym.\nNa podstawie: www.twojaeuropa.pl\nZaznacz poprawne dokończenie zdania.\nSprawy przedstawione w tekście rozstrzygnął\nA. Międzynarodowy Trybunał Karny.\nB. Europejski Trybunał Praw Człowieka.\nC. Europejski Trybunał Sprawiedliwości.\nD. Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 21. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - tekst\npublicystyczny (II.2).\nWiadomości: prawa człowieka, obywatel wobec prawa,\nPolska w Europie (I.11 / I.12 / I.13).\nSchemat punktowania\n1 p. -\nwskazanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nC.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/22","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"22","points":3,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 22. (3 pkt)\nO państwach sąsiadujących z Rzecząpospolitą Polską\nOpis A. Państwo unitarne, które w 1991 roku stało się niepodległe. Jako republika radziecka\nbyło członkiem założycielem Organizacji Narodów Zjednoczonych. Od 2014 roku jest krajem\nstowarzyszonym z Unią Europejską.\nOpis B. Państwo unitarne, które w 1991 roku stało się niepodległe. Jako republika radziecka\nbyło członkiem założycielem Organizacji Narodów Zjednoczonych. Jako jedyne państwo\nEuropy Wschodniej nie jest członkiem Rady Europy.\nPoziom podstawowy\nMWO_1P\nOpis C. Państwo federalne, którego terytorium zostało powiększone w 1990 roku. Do\nOrganizacji Narodów Zjednoczonych przystąpiło w 1973 roku. Było jednym z inicjatorów\nintegracji europejskiej po II wojnie światowej.\nFragment mapy politycznej Europy\nNa podstawie: www.worldatlas.com\nUzupełnij tabelę - do każdego opisu dopisz nazwę właściwego państwa i numer, którym\noznaczono je na mapie.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 22. (0-3)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - mapa\npolityczna Europy i opisy (II.2).\nWiadomości: Polska w Europie, stosunki międzynarodowe\n(I.13, I.15).\nSchemat punktowania\n3 p. - poprawne wypełnienie trzech wierszy tabeli.\n2 p. -\n1 p. -\npoprawne wypełnienie dwóch wierszy tabeli.\npoprawne wypełnienie jednego wiersza tabeli lub dwóch nazw.\nPoprawna odpowiedź\nA. Ukraina, 4\nB. Białoruś / Republika Białorusi, 5\nC. Niemcy / Republika Federalna Niemiec, 1","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/23","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"23","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 23. (2 pkt)\nDo każdej fotografii oraz informacji o polityku dopisz nazwę instytucji Unii Europejskiej,\nktórej przewodniczącym został w 2014 roku.\nDonald Tusk.\nPolski polityk,\nw latach 2007-2014\nPrezes Rady\nMinistrów\nRzeczypospolitej\nPolskiej.\nJean-Claude\nJuncker.\nLuksemburski\npolityk i prawnik,\nw latach 1995-2013\npremier\nLuksemburga.\nA\nB\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n20.\n21.\n22.\n23.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n3\n2\nUzyskana liczba punktów\nNazwa państwa\nNumer na mapie\nOpis A.\nOpis B.\nOpis C.\nPoziom podstawowy\nMWO_1P","answer":"A","answer_text":"Zadanie 23. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - fotografie\ni informacje (II.2).\nWiadomości: instytucje Unii Europejskiej, Polska w Europie\n(I.13 / I.14).\nSchemat punktowania\n2 p. -\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n1 p. -\npodanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA. Rada Europejska\nB. Komisja","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/24","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"24","points":4,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 24. (4 pkt)\nSchemat. Państwa członkowskie organizacji międzynarodowych\nInformacje o organizacjach\nUzupełnij\ntabelę\ndo\nkażdego\nzestawu\npaństw\nczłonkowskich\norganizacji\nmiędzynarodowej wymienionych na schemacie dopisz pełną nazwę tej organizacji\ni numer, którym oznaczono informacje jej dotyczące.\nGłówna siedziba\nGłówne zagadnienia\nRok przystąpienia Polski\n1.\nStrasburg\nprawa człowieka, demokracja\n1991\n2.\nWiedeń\nzapobieganie konfliktom\n1995\n3.\nBruksela\nwojskowość, polityka\n1999\n4.\nBruksela\npolityka, gospodarka\n2004\nOznaczenie\nna schemacie\nNazwa organizacji\nNumer\ninformacji\nPoziom podstawowy\nMWO_1P","answer":"A","answer_text":"Zadanie 24. (0-4)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społeczno-politycznym -\nschemat (II.2).\nWiadomości: organizacje międzynarodowe, Polska w Europie\n(I.13 / I.15).\nSchemat punktowania\n4 p. - poprawne wypełnienie czterech wierszy tabeli.\n3 p. - poprawne wypełnienie trzech wierszy tabeli.\n2 p. -\n1 p. -\npoprawne wypełnienie dwóch wierszy tabeli lub czterech nazw.\npoprawne wypełnienie jednego wiersza tabeli lub dwóch nazw.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA. Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, 2\nB. Rada Europy, 1\nC. Organizacja Paktu / Traktatu Północnoatlantyckiego, 3\nD. Unia Europejska, 4","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/25","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"25","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 25. (3 pkt)\nNa podstawie: Polacy o bezpieczeństwie narodowym i NATO, Komunikat z badań CBOS BS/48/2014.\n25.1. Wskaż\nwydarzenie\no\ncharakterze\npolityczno-wojskowym,\nktóre\nstanowi\nuzasadnienie przyczyny zmian w opiniach respondentów na początku drugiego\nkwartału 2014 roku.\n25.2. Rozstrzygnij, czy mamy do czynienia ze spójnością zmian w opiniach respondentów\nw kwietniu 2014 roku. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do danych z obu\nmateriałów źródłowych.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n24.\n25.\nMaks. liczba punktów\n4\n3\nUzyskana liczba punktów\nTabela. Postawy społeczeństwa polskiego wobec przynależności Polski do NATO\nCzy osobiście popiera Pan(i) przynależność\nPolski do NATO, czy też jest Pan(i) temu\nprzeciwny(a)?\nII\n1999\nIII\n2001\nIV\n2002\nXII\n2005\nII\n2014\nIV\n2014\nPopieram.\n60\n63\n73\n62\n62\n81\nJest mi to obojętne.\n23\n21\n15\n21\n26\n10\nJestem przeciwny(a).\n11\n10\n6\n6\n4\n5\nTrudno powiedzieć.\n6\n6\n6\n11\n8\n4\nWykres. Postawy społeczeństwa polskiego wobec zagrożenia dla suwerenności Polski\nZagrożenie dla niepodległości, suwerenności Polski\nma - Pana(i) zdaniem - przede wszystkim\ncharakter:\nmilitarny i wiąże się z możliwością\nataku na terytorium Polski przez inne\npaństwo.\nekonomiczny i wiąże się z zależnością\ngospodarczą Polski od innych państw\noraz instytucji finansowych\ni ekonomicznych.\npolityczny i wiąże się z zależnością,\nniesamodzielnością w podejmowaniu\ndecyzji przez polskie władze.\nTrudno powiedzieć.\nPoziom podstawowy\nMWO_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (0-3)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społecznym - tabela\ni wykres z danymi z badań opinii publicznej (II.2).\nWiadomości: problemy współczesnego świata, stosunki\nmiędzynarodowe, kultura polityczna społeczeństwa polskiego\n(I.6 / I.15 / I.16).\n25.1.\nSchemat punktowania\n1 p. -\npodanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\naneksja Krymu przez Rosję\n25.2.\nSchemat punktowania\n2 p. -\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n1 p. -\npodanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - tak\nUzasadnienie - Znaczący wzrost odsetka osób obawiających się ataku na terytorium Polski\njest zbieżny ze wzrostem odsetka osób aprobujących członkostwo Polski w NATO - wzrost\nw 2014 roku odpowiednio o 19 i 22 punkty procentowe.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/26","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"26","points":7,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 26. (7 pkt)\nTabela. Sympatia do wybranych narodów w społeczeństwie polskim\nNarody\nWskazania respondentów według terminów badań\n2001\n2006\n2011\n2016\nw procentach\nAmerykanie\n50\n49\n43\n46\nBiałorusini\n26\n23\n31\n25\nFrancuzi\n55\n48\n45\n43\nLitwini\n36\n36\n36\n31\nNiemcy\n32\n33\n38\n37\nRosjanie\n23\n22\n32\n20\nSerbowie\n17\n18\n28\n20\nUkraińcy\n19\n24\n32\n27\nWęgrzy\n47\n45\n46\n45\nNa podstawie: Stosunek do innych narodów, Komunikat z badań CBOS BS/53/2016.\n26.1. Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest\nprawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa.\n1.\nW 2016 roku - w porównaniu do 2001 roku - sympatia do Ukraińców\nwśród respondentów wzrosła o 8%.\nP\nF\n2.\nNajwiększą sympatią w 2016 roku respondenci darzyli narody tytularne\npaństw należących do NATO.\nP\nF\n3.\nSpośród narodów tytularnych państw sąsiadujących z Polską\nrespondenci największą sympatią darzą Niemców.\nP\nF\n26.2. Wypisz z tabeli nazwy trzech nacji, które w Polsce mają status mniejszości\nnarodowej.\n26.3. Podaj nazwę narodu, wobec którego sympatia systematycznie spadała.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 26. (0-7)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społecznym - tabela\nz danymi z badań opinii publicznej (II.2).\nWiadomości: kwestie etniczne, kultura polityczna\nspołeczeństwa polskiego (I.3 / I.6).\n26.1.\nSchemat punktowania\n3 p. -\nwskazanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\n2 p. -\nwskazanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n1 p. -\nwskazanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. F\n2. P\n3. P\n26.2.\nSchemat punktowania\n3 p. -\nprzyporządkowanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\n2 p. -\nprzyporządkowanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n1 p. -\nprzyporządkowanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\n- Białorusini\n- Litwini\n- Niemcy\n26.3.\nSchemat punktowania\n1 p. -\nprzyporządkowanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nFrancuzi","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-26.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/27","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"27","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 27. (2 pkt)\nO inicjatywie ustawodawczej Prezydenta RP\nPrezydent […] skierował do Sejmu projekt ustawy „spreadowej”, która tylko częściowo\nrozwiązuje problem […], ale nie zamyka im drogi dochodzenia swoich praw przed sądami. […]\nWedług Kancelarii Prezydenta zwrot spreadów będzie kosztował banki 3,6-4 mld zł, a zdaniem\nKomisji Nadzoru Finansowego - ponad 9 mld zł.\nOgraniczona pomoc […], „Gazeta Polska Codziennie” 2016, nr 243, s. 8.\n27.1. Podaj - związane z nazwą waluty - potoczne określenie kategorii osób, której\ndotyczy projekt ustawy przedstawiony w tekście.\nPoziom podstawowy\nMWO_1P\n27.2. Wyjaśnij, na czym polega istota problemu kategorii osób, której dotyczy projekt\nustawy przedstawiony w tekście.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społecznym - tekst\npublicystyczny, rozpoznawanie problemów społecznych\n(II.2 / II.6).\nWiadomości: problemy społeczeństwa polskiego, obywatel\nwobec prawa (I.2 / I.12).\n27.1.\nSchemat punktowania\n1 p. -\npodanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nfrankowicze\n27.2.\nSchemat punktowania\n1 p. -\npodanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nIstotą problemu jest znaczący wzrost kursu franka szwajcarskiego. Chociaż nominalnie nie\nwzrosła wysokość kredytu hipotecznego (i raty) w CHF, to na jego obsługę należy obecnie\nwydać znacznie więcej niż w chwili jego uruchamiania.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/28","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"28","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 28. (1 pkt)\nRysunek satyryczny\neuro2012.onet.pl\nWyjaśnij problem przedstawiony na rysunku satyrycznym.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społecznym - rysunek\nsatyryczny (II.2).\nWiadomości: prawidłowości życia społecznego, problemy\nspołeczne (I.1 / I.2).\nSchemat punktowania\n1 p. -\npodanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nKarykatura wskazuje na spędzanie życia przed telewizorem czy komputerem przy braku\naktywności fizycznej, zatem różnice pokoleniowe są iluzoryczne.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/29","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"29","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 29. (3 pkt)\nZaznacz trzy zdania, w których zawarte są opinie.\n1. W czerwcu 2013 r. wszedł w życie urlop rodzicielski.\n2. Tata może zostać opiekunem niemowlęcia na 40 tygodni.\n3. Zapotrzebowanie na ojcowską opiekę nie jest małe.\n4. W 2012 r. z krótszych urlopów skorzystało prawie 30 tys. mężczyzn.\n5. Wszystko wskazuje, że ten wzrostowy trend trwa.\n6. Ruch ojców walczących o równouprawnienie w sądach rośnie w siłę.\nNa podstawie: J. Drosio-Czaplińska, A. Jośko, Kto to tata?, www.polityka.pl\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n26.\n27.\n28.\n29.\nMaks. liczba punktów\n7\n2\n1\n3\nUzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\nMWO_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29. (0-3)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społecznym - tekst\npublicystyczny, odróżnianie faktów od opinii (II.2 / II.3).\nWiadomości: problemy społeczeństwa polskiego (I.2).\nSchemat punktowania\n3 p. -\nwskazanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\n2 p. -\nwskazanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n1 p. -\nwskazanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n3, 5, 6","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/30","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"30","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 30. (2 pkt)\nO strukturze demograficznej Polski\nWe wszystkich badaniach jako idealny model rodziny Polacy wykazują dwa plus dwa. Gdyby\nrealizowali ten swój wzorcowy scenariusz, w następnych dekadach byłoby nas prawie tyle co\ndziś. Prawie, bo tzw. zastępowalność pokoleń zapewnia wynik 210 dzieci na 100 kobiet\nw wieku rozrodczym, czyli od 15 do 49 lat. […] Jednak od początku XXI w. trzymamy średni\nwynik 130 dzieci na 100 kobiet. […] Co się stanie, jeśli trend się utrzyma, i za 50 lat zniknie\n5 mln Polaków? - To samo w sobie nie musiałoby być problemem. Jest nim zmiana struktury\ndemograficznej związanej z wiekiem. Inaczej mówiąc, to nie małych dzieci jest i będzie za mało,\nale za dużo osób starszych, żyjących coraz dłużej - tłumaczy prof. Aldona Żurek, socjolog\nrodziny z UAM. […] Ale […] chodzi nie tylko o biznes oraz rynek pracy. Aldona Żurek zwraca\nuwagę, że wszelkie zmiany kulturowe i społeczne prowadzące do lepszego życia to efekt\nruchów tworzonych przez młodych. Zwykle wbrew starym. Postęp ma twarz 30-latka albo\nmłodszą.\nJ. Cieśla, J. Zaremba, Polska przed wyborem, „Polityka” 2015, nr 35, www.polityka.pl\nPodaj argument i kontrargument wobec tezy podkreślonej w tekście.\nArgument -\nKontrargument -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 30. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społeczno-politycznym -\ntekst publicystyczny, rozpoznawanie problemów społecznych\n(II.2 / II.6).\nWiadomości: prawidłowości życia społecznego, problemy\nspołeczeństwa polskiego (I.1 / I.2).\nSchemat punktowania\n2 p. -\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n1 p. -\npodanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nArgument - Ludzie młodzi są postrzegani jako bardziej innowacyjni; są skłonni do tworzenia\nnowych ruchów społecznych, kontrkultury.\nKontrargument - Ludzie starsi mają ugruntowaną wiedzę i praktykę, większe doświadczenie\nzawodowe.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/31","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"31","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 31. (3 pkt)\nO problemach rodziców związanych z pracą\nPrawie wszyscy ojcowie, którzy są w wieku tworzenia i rozwoju rodziny (20-39 lat),\nniezależnie od wieku najmłodszego dziecka, pracują ponad 40 godzin tygodniowo, czyli dłużej\nniż wynika to z kodeksu pracy. Tak intensywnie angażuje się też ponad połowa matek, gdy\ndziecko nie ukończyło pierwszego roku życia. Jedynie około 5 proc. kobiet z małym dzieckiem\nkorzysta ze skróconego czasu pracy. Gdy dziecko jest w wieku 1-3 lata, ponad 40 godzin\ntygodniowo pracuje już prawie 90 proc. matek.\nPraca w niepełnym wymiarze czasu nie jest więc w zasadzie stosowana w Polsce jako sposób\nłączenia obowiązków rodzinnych z pracą zawodową. W 2010 roku tylko 7 proc. kobiet w wieku\n25-49 lat pracowało w niepełnym wymiarze. Gdy pytano je, dlaczego w ten sposób pracują, to\nprawie co piąta przyznała, że nie ma dla nich pełnoetatowego zajęcia, a kolejnych 20 proc., że\ntak łączą pracę z obowiązkami opiekuńczymi.\nDla porównania 29 proc. kobiet we Francji w tym wieku oraz 36 proc. w Szwecji korzysta\nz niepełnego wymiaru czasu pracy, przy czym najważniejszą przyczyną są obowiązki\nopiekuńcze (47 proc. wskazań we Francji oraz 37 proc. w Szwecji).\nPrawie 88 proc. pracowników najemnych w Polsce ma sztywne godziny pracy, określone\nprzez pracodawcę. W krajach nordyckich i w Niemczech pracuje w ten sposób niespełna\n60 proc. osób, a w Finlandii [-] 44 proc.\nW Unii Europejskiej przeciętnie co czwarta kobieta może w jakimś stopniu dostosować czas\npracy do obowiązków prywatnych, zaś w Polsce czyni tak jedynie co dziesiąta […]. Jedynie\n5 proc. pracujących najemnie kobiet ma określoną ilość godzin do przepracowania w ciągu dnia\nPoziom podstawowy\nMWO_1P\nprzy możliwości zmiany godziny rozpoczęcia dnia pracy (UE15 - 15 proc.), 4 proc. pracuje\nwedług rozwiązania flexitime, czyli miesięcznego rozliczania przepracowanych godzin (UE15\n- 12 proc.), zaś tylko co setna indywidualnie ustala plan pracy. Większość pracujących Polek\nw wieku 25-49 lat musi przychodzić do pracy we wszystkie dni, a tylko 13 proc. korzysta\nz telepracy. W Wielkiej Brytanii, Danii czy też Austrii co czwarta kobieta wykonuje pracę\nzawodową w domu. Nic więc dziwnego, że Polska sytuuje się wśród 5 krajów UE o najrzadziej\nstosowanej elastycznej organizacji czasu pracy wśród pracujących 25-49-letnich kobiet.\nDobry klimat dla rodziny, Program Polityki Rodzinnej Prezydenta RP, www.rownoscplci.pl\nNa podstawie tekstu źródłowego podaj trzy bariery występujące na rynku pracy w Polsce,\nktóre utrudniały podjęcie decyzji o posiadaniu dzieci.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 31. (0-3)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społeczno-politycznym -\nprogram społeczny organu władzy (II.2).\nWiadomości: problemy społeczeństwa polskiego, rynek pracy\n(I.2 / I.17).\nSchemat punktowania\n3 p. -\npodanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\n2 p. -\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n1 p. -\npodanie jednego poprawnego elementu odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\n- duży czas pracy ponadwymiarowej\n- sztywny sposób organizowania czasu pracy\n- trudności ze skróceniem czasu pracy","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-31.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/32","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"32","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 32. (2 pkt)\nO dokumencie uprawniającym do szczególnego traktowania\nArt. 4.1. Prawo do posiadania […] przysługuje […], w której rodzic (rodzice) lub małżonek\nrodzica mają na utrzymaniu co najmniej troje dzieci:\n1) w wieku do ukończenia 18. roku życia;\n2) w wieku do ukończenia 25. roku życia - w przypadku gdy dziecko uczy się w:\na) szkole - do dnia 30 września następującego po końcu roku szkolnego,\nb) szkole wyższej - do końca roku akademickiego, w którym jest planowane ukończenie nauki\n[…],\n3) bez ograniczeń wiekowych - w przypadku dzieci legitymujących się orzeczeniem\no umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.\nDz.U. 2014, poz. 1863, z późn. zm. (stan prawny na 5 marca 2018 r.).\n32.1. Podaj nazwę dokumentu, którego dotyczą przytoczone przepisy prawne.\n32.2. Podaj przykład regulacji korzystnej dla posiadacza dokumentu, którego dotyczą\nprzytoczone przepisy prawne.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n30.\n31.\n32.\nMaks. liczba punktów\n2\n3\n2\nUzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\nMWO_1P","answer":null,"answer_text":"Zadanie 32. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społecznym - akt prawny,\nczytanie ze zrozumieniem przepisów prawnych (II.2 / II.7).\nWiadomości: problemy społeczeństwa polskiego, funkcje\npaństwa (I.2 / I.4).\n32.1.\nSchemat punktowania\n1 p. -\npodanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nKarta Dużej Rodziny\n32.2.\nSchemat punktowania\n1 p. -\npodanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nzniżki przy zakupie biletów na komunikację zbiorową, imprezy kulturalne i sportowe","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-32.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/33","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"33","points":15,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 33. (15 pkt)\nOdwołując się do materiałów źródłowych z zadań 29-32, scharakteryzuj problemy\npolskich rodzin mających dzieci oraz działania władz na rzecz wspierania w rozwiązaniu\ntych problemów. Przedstaw także własne propozycje działań państwa na rzecz poprawy\nsytuacji wskazanych rodzin.\nPoziom podstawowy\nMWO_1P\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n33.\nMaks. liczba punktów\n15\nUzyskana liczba punktów\nPoziom podstawowy\nMWO_1P\nPoziom podstawowy\nMWO_1P\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 33. (0-15)\nTemat: Odwołując się do materiałów źródłowych z zadań 29-32, scharakteryzuj\nproblemy polskich rodzin mających dzieci oraz działania władz na rzecz wspierania\nw rozwiązaniu tych problemów. Przedstaw także własne propozycje działań państwa na\nrzecz poprawy sytuacji wskazanych rodzin.\nTworzenie informacji.\nFormułowanie wypowiedzi pisemnej zawierającej ocenę\nprocesów społecznych oraz wskazanie propozycji rozwiązań\nproblemów społecznych (III.1 / III.3 / III.5).\nKorzystanie z informacji: dokonywanie selekcji faktów,\nkorzystanie ze źródeł informacji o życiu społeczno-\n-politycznym, rozpoznawanie problemów społecznych,\nwskazanie przyczyn i skutków procesów społecznych\n(II.1 / II.2 / II.5 / II.6).\nWiadomości: problemy społeczeństwa polskiego, funkcje\npaństwa, elementy prawa pracy\n(I.2 / I.4 / I.9).\nKryteria oceniania\nCharakterystyka problemów polskich rodzin mających dzieci (0-4)\n- problemy pogodzenia pracy zawodowej i opieki nad dzieckiem; mężczyźni pracują więcej\ngodzin, niż wynikałoby to z możliwości kodeksowych (np. w przypadku dziecka do lat 4\nmożna odmówić godzin ponadwymiarowych); nieelastyczny czas pracy dla kobiet;\n- inne problemy: finansowe, mieszkaniowe itp.\n4 p. - za pełną charakterystykę dwóch aspektów.\n3 p. - za pełną charakterystykę jednego aspektu i niepełną jednego aspektu.\n2 p. - za pełną charakterystykę jednego aspektu lub za niepełną charakterystykę dwóch\naspektów.\n1 p. - za niepełną charakterystykę jednego aspektu.\n0 p. - za niespełnienie powyższego kryterium.\nCharakterystyka działań władz na rzecz wspierania w rozwiązywaniu problemów\nrodzin mających dzieci - zmiany w Kodeksie pracy (0-2)\n- wydłużenie urlopu macierzyńskiego / rodzicielskiego; wprowadzenie urlopu rodzicielskiego\nz opcją wyboru go przez ojca dziecka; wprowadzenie urlopu ojcowskiego.\n2 p. - za pełną charakterystykę.\n1 p. - za niepełną charakterystykę.\n0 p. - za niespełnienie powyższego kryterium.\nCharakterystyka innych działań władz na rzecz wspierania w rozwiązywaniu\nproblemów rodzin mających dzieci (0-3)\n- np. Karta Dużej Rodziny, MDM; dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka\n[tzw. becikowe]; ulgi podatkowe; program Rodzina 500 plus [500 złotych na drugie i kolejne\ndziecko miesięcznie do uzyskania przez nie pełnoletniości].\n3 p. - za pełną charakterystykę.\n2 p. - za niepełną charakterystykę.\n1 p. - za zasygnalizowanie.\n0 p. - za niespełnienie powyższego kryterium.\nPrzedstawienie propozycji działań władz państwa (0-4)\n- propozycje powinny dotyczyć działań, które nie zostały do tej pory podjęte przez państwo\npolskie.\n4 p. - za\nprzedstawienie\nczterech\npropozycji\nlub\ndwóch\npropozycji\nwraz\nz charakterystyką.\n3 p. - za przedstawienie trzech propozycji lub jednej propozycji i jednej propozycji wraz\nz charakterystyką.\n2 p. - za przedstawienie dwóch propozycji lub jednej propozycji wraz z charakterystyką.\n1 p. - za przedstawienie jednej propozycji.\n0 p. - za niespełnienie powyższego kryterium.\nWykorzystanie materiałów źródłowych (0-1)\n1 p. - za poprawne powołanie się na dwa materiały źródłowe.\n0 p. - za niespełnienie powyższego kryterium.\nPoprawny język i forma wypowiedzi (0-1)\n1 p. - za pracę napisaną językiem w pełni komunikatywnym, z uporządkowanym,\nlogicznym wywodem i właściwą strukturą.\n0 p. - za niespełnienie powyższego kryterium.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-33.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"}]}