{"paper":{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":"stara","exam_pdf":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona.pdf","key_pdf":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":24,"source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/1","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nO jednym z procesów społecznych\nStarsze pokolenie, niejednokrotnie z powodu braku wiedzy czy kompetencji, nie potrafi\nsprawnie poruszać się we współczesnym świecie. W ramach [tego procesu] […] czerpie\npewne reguły postępowania od młodszego pokolenia i przystosowuje się do nich.\nW. Welskop, [ ] a dewaluacja autorytetu tradycjonalistycznego, www.academia.edu\nWyjaśnij, na czym polega dewaluacja autorytetu tradycjonalistycznego, zachodząca\nw trakcie procesu opisanego w tekście.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społecznym - tekst\npopularnonaukowy (II.P.2).\nWiadomości: formy i instytucje życia społecznego, procesy\ni wartości społeczne (I.P.1 / I.R.1 / I.R.2).\nSchemat punktowania\n1 p. -\npodanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nPodstawę tego procesu stanowi dążenie do zmiany, elastyczność i innowacyjność, których\nstarsi uczą się od młodszych. Powoduje to jednoczesny spadek znaczenia doświadczenia\ni „mądrości życiowej”, które są kluczowe w budowaniu autorytetu tradycjonalistycznego.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/2","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"2","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (1 pkt)\nDo każdej definicji przyporządkuj właściwą nazwę. Odpowiedzi wybierz spośród:\ninstytucja społeczna, pozycja społeczna, rola społeczna.\nDefinicja\nNazwa\nA.\nMiejsce jednostki wśród innych członków danej\ngrupy zależne od tego, kim są inni członkowie.\nB.\nZespół zachowań oczekiwanych od jednostki,\nktóra uczestniczy (działa) w określonej grupie\nw ramach przyjętych przez nią norm.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 2. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społecznym - pojęcia\nspołeczne (II.P.2).\nWiadomości: formy i instytucje życia społecznego, procesy\ni wartości społeczne (I.P.1 / I.R.1 / I.R.2).\nSchemat punktowania\n1 p. - przyporządkowanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA. pozycja społeczna\nB. rola społeczna","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/3","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"3","points":2,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (2 pkt)\nWykres 1. Społeczne zróżnicowanie elektoratów partyjnych w Polsce w 2011 roku\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R\nWykres 2. Społeczne zróżnicowanie elektoratów partyjnych w Polsce w 2015 roku\nNa podstawie: Diagnoza Społeczna 2015. Warunki i jakość życia Polaków,\nred. J. Czapiński, T. Panek, Warszawa 2015, s. 365.\n3.1. Na podstawie materiału źródłowego oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe.\nZaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa.\n3.2. Rozstrzygnij, czy w 2015 roku istniał związek między poziomem wykształcenia\npotencjalnych elektoratów partii a poziomem dochodu tych grup. Odpowiedź\nuzasadnij.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n1.\n2.\n3.1.\n3.2.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\n1.\nW latach 2011-2015 średni wiek potencjalnych wyborców SLD\nw porównaniu do pozostałych elektoratów wzrósł najbardziej.\nP\nF\n2.\nWyniki wskazują na zwiększenie się udziału mieszkańców miast\nw potencjalnym elektoracie PSL.\nP\nF\n3.\nMiędzy 2011 a 2015 rokiem zmniejszyła się różnica w poziomie\nzadowolenia z sytuacji w kraju między zwolennikami PO i PiS.\nP\nF\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społeczno-politycznym -\nwykresy z danymi z badań społecznych (II.P.2).\nWiadomości: kultura polityczna społeczeństwa polskiego,\nspołeczeństwo obywatelskie, zróżnicowanie społeczeństwa\npolskiego (I.P.6 / I.P.8 / I.R.3).\n3.1.\nSchemat punktowania\n1 p. - wskazanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. P\n2. P\n3. F\n3.2.\nSchemat punktowania\n1 p. - podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - tak\nUzasadnienie - Dochód i wykształcenie różnicują elektoraty w porównywalnym stopniu.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/4","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"4","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (2 pkt)\nPrzepisy konstytucji jednego z państw\nArt. 9. Prezydent […] przewodniczy Radzie Ministrów.\nArt. 21. Premier kieruje działalnością Rządu. […]\nArt. 24.1. Parlament uchwala ustawy. Kontroluje działalność Rządu. Ocenia jego politykę.\n2. Parlament składa się ze Zgromadzenia Narodowego i Senatu.\n3. Deputowani do Zgromadzenia Narodowego […] są wybierani w wyborach bezpośrednich.\n4. Senat […] wybierany jest w wyborach pośrednich. […]\nArt. 39.1. Inicjatywa ustawodawcza przysługuje zarówno Premierowi, jak i członkom\nParlamentu.\n2. Rządowe projekty ustaw są rozpatrywane przez Radę Ministrów […] i wnoszone do\nprezydium jednej z izb. […]\nArt. 45.1. Każdy rządowy lub parlamentarny projekt ustawy jest rozpatrywany kolejno przez\nobie izby Parlamentu w celu przyjęcia tekstu w tym samym brzmieniu. […]\nbiblioteka.sejm.gov.pl (tekst uwzględniający zmiany z 23 lipca 2008 r.).\nUzupełnij tabelę - w każdym z podanych aspektów podaj rozwiązanie ustrojowe\nobowiązujące\nw\nRzeczypospolitej\nPolskiej,\nktóre\nróżni\nsię\nod\nrozwiązania\nprzedstawionego w przytoczonych przepisach prawnych.\nA. Wybory\nparlamentarne\nB. Skład Rady\nMinistrów\nC. Inicjatywa\nustawodawcza\nD.\nPrzebieg prac\nlegislacyjnych\nw parlamencie","answer":"A","answer_text":"Zadanie 4. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - akt prawny,\nczytanie ze zrozumieniem przepisów prawnych\n(II.P.2 / II.P.7).\nWiadomości: organy władzy i źródła prawa\nw Rzeczypospolitej Polskiej (I.P.7 / I.P.8).\nSchemat punktowania\n2 p. - podanie czterech poprawnych elementów odpowiedzi.\n1 p. - podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nA. W Polsce wybory do izby drugiej parlamentu mają charakter bezpośredni.\nB. W Polsce prezydent nie wchodzi w skład Rady Ministrów.\nC. W Polsce inicjatywa ustawodawcza przysługuje Radzie Ministrów, Prezydentowi RP,\ngrupie min. 100 000 obywateli, Senatowi jako całości, a nie ma jej premier.\nD. W Polsce projekt ustawy zawsze musi być złożony do izby pierwszej - Sejmu RP.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/5","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (2 pkt)\nKompetencje organów władzy w Rzeczypospolitej Polskiej\nOpis A. Decyduje w imieniu Rzeczypospolitej o stanie wojny i o zawarciu pokoju.\nOpis B. Zapewnia bezpieczeństwo wewnętrzne państwa.\nOpis C. Nadaje obywatelstwo polskie.\nOpis D. Zawiera umowy międzynarodowe wymagające ratyfikacji.\nOpis E. Ratyfikuje i wypowiada umowy międzynarodowe.\nNa podstawie: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483, z późn. zm.\n(stan prawny na 5 marca 2018 r.).\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R\nUzupełnij tabelę - do każdej nazwy organu władzy w Rzeczypospolitej Polskiej\nprzyporządkuj po dwie litery, którymi oznaczono jego kompetencje.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-2)\nWiadomości i rozumienie.\nOrgany władzy wykonawczej w Rzeczypospolitej Polskiej\n(I.P.7).\nSchemat punktowania\n2 p. - przyporządkowanie czterech poprawnych elementów odpowiedzi.\n1 p. - przyporządkowanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. C., E.\n2. B., D.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/6","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nZaznacz\ndwa\nzdania,\nw\nktórych\npodano\nkompetencje\nSądu\nNajwyższego\nw Rzeczypospolitej Polskiej.\nA. Rozpoznaje kasacje wnoszone od prawomocnych orzeczeń sądów odwoławczych.\nB. Rozstrzyga spory kompetencyjne między centralnymi konstytucyjnymi organami\npaństwa.\nC. Stwierdza ważność wyborów do Sejmu RP i Senatu RP.\nD. Powołuje Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego.\nE. Rozstrzyga spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego\na organami administracji rządowej.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nOrgany władzy sądowniczej w Rzeczypospolitej Polskiej\n(I.P.7 / I.P.10).\nSchemat punktowania\n1 p. - wskazanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA., C.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/7","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (1 pkt)\nPrzepisy prawne z okresu PRL-u\nArt. 2.3. Najwyższa Izba Kontroli przeprowadza kontrole z urzędu oraz kontrole zlecone\nprzez Radę Ministrów, Prezydium Rządu i Prezesa Rady Ministrów.\nArt. 3. Prezes Rady Ministrów sprawuje nadzór nad Najwyższą Izbą Kontroli.\nArt. 4.1. Prezes Najwyższej Izby Kontroli jest naczelnym organem administracji państwowej.\nArt. 6.1. Do zakresu działania Najwyższej Izby Kontroli należy kontrola działalności\n1) organów administracji państwowej i podległych jej urzędów […].\nUstawa z dnia 27 marca 1976 r. o Najwyższej Izbie Kontroli, Dz.U. 1976, nr 12, poz. 66.\nUzasadnij, odnosząc się do dwóch przytoczonych przepisów prawnych, że ówczesna\npozycja Najwyższej Izby Kontroli nie była typowa dla demokratycznego państwa\nprawnego.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n4.\n5.\n6.\n7.\nMaks. liczba punktów\n2\n2\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nNazwa organu\nLitery opisu kompetencji\n1. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej\n2. Rada Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - akt prawny,\nczytanie ze zrozumieniem przepisów prawnych, krytyczna\nanaliza materiału (II.P.2 / II.P.7 / II.R.1).\nWiadomości: historyczne formy państw, zagrożenia dla\ndemokracji (I.R.4 / I.R.6).\nSchemat punktowania\n1 p. - podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\n- NIK podlega Prezesowi Rady Ministrów, a więc szefowi organów, które ma kontrolować.\n- Prezes NIK jest organem administracji państwowej, którą to ma kontrolować.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/8","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"8","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (1 pkt)\nPrzepisy prawne z kodeksów obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej\nPrzepis A. Nie mają zdolności do czynności prawnych osoby, które nie ukończyły lat\ntrzynastu, oraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie.\nPrzepis B. Kto, wiedząc, że jest zarażony wirusem HIV, naraża bezpośrednio inną osobę na\ntakie zarażenie, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.\nPrzepis C. Roszczenia o świadczenia alimentacyjne przedawniają się z upływem lat trzech.\nDz.U. […], nr 9, poz. 59, z późn. zm.; Dz.U. […], nr 16, poz. 93, z późn. zm.;\nDz.U. […], nr 88, poz. 553, z późn. zm. (stan prawny na 5 marca 2018 r.).\nDo każdego przepisu prawnego przyporządkuj nazwę kodeksu obowiązującego\nw Rzeczypospolitej Polskiej, w którym został on zamieszczony. Odpowiedzi wybierz\nspośród: Kodeks cywilny, Kodeks karny, Kodeks postępowania cywilnego, Kodeks rodzinny\ni opiekuńczy, Kodeks wykroczeń.\nPrzepis A. -\nPrzepis B. -\nPrzepis C. -","answer":"A","answer_text":"Zadanie 8. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - akty prawne,\nczytanie ze zrozumieniem przepisów prawnych\n(II.P.2 / II.P.7).\nWiadomości: dziedziny prawa, źródła prawa, instytucje\nprawne prawa cywilnego i karnego w Rzeczypospolitej\nPolskiej (I.P.9 / I.R.10).\nSchemat punktowania\n1 p. - przyporządkowanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA. Kodeks cywilny\nB. Kodeks karny\nC. Kodeks rodzinny i opiekuńczy","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/9","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"9","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (2 pkt)\nFragment pisma\nNa podstawie: Obywatel w […]. Prawa i obowiązki, Warszawa 2010, s. 53.\nUzupełnij fragment pisma - wpisz właściwe nazwy.\nA. Nazwa sądu -\nB. Nazwa wydziału -\nC. Nazwa kodeksu -\nKielce, 1 czerwca 2009 r.\nMarcin Kowalski\n(A.) Sąd\nul. Sienkiewicza 50/6\n(B.) Wydział\n21-013 Kielce\nul. Długa 11, 20-005 Kielce\nza pośrednictwem\nProkuratora Rejonowego\nul. Kwiecista 10, 20-123 Kielce\nSygn. akt: 3 Ds. 113/08\nZażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa\nNa podstawie art. 459 § 2 (C.) Kodeksu zaskarżam\npostanowienie z dnia 28 maja 2009 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie\nnieumyślnego spowodowania śmierci mojego syna Wojciecha Kowalskiego.\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R","answer":"A","answer_text":"Zadanie 9. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społeczno-politycznym -\npismo sądowe (II.P.2 / II.P.8).\nWiadomości: sądy i instytucje prawa karnego\nw Rzeczypospolitej Polskiej, obywatel wobec prawa,\negzekwowanie prawa (I.P.9 / I.P.10 / I.P.12 / I.R.8 / I.R.10).\nSchemat punktowania\n2 p. -\npodanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\n1 p. - podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA. Rejonowy\nB. Karny\nC. postępowania karnego","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/10","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"10","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nO jednym z postępowań\nNastępstwem wniesienia prawidłowego pozwu jest wszczęcie postępowania […]. Podmioty\nuczestniczące w postępowaniu mają równe prawa, to znaczy sąd ma obowiązek wysłuchania\nracji obu stron oraz dbania o to, aby strona działająca bez adwokata miała należytą\nświadomość co do sposobu oraz treści dokonywanych czynności procesowych […].\nKompendium wiedzy o społeczeństwie, państwie i prawie,\nred. S. Wronkowska, M. Zmierczak, Warszawa-Poznań 2002, s. 303-304.\nPodaj nazwy opisanych w tekście rodzaju postępowania oraz zasady w postępowaniu.\nA. Nazwa rodzaju postępowania -\nB. Nazwa zasady -","answer":"A","answer_text":"Zadanie 10. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społecznym - tekst\npopularnonaukowy (II.P.2).\nWiadomości: obywatel wobec prawa w Rzeczypospolitej\nPolskiej, instytucje prawa cywilnego (I.P.12 / I.R.10).\nSchemat punktowania\n1 p. -\n0 p. -\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nA. cywilne\nB. równouprawnienia uczestników postępowania","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/11","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"11","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (1 pkt)\nPrzepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej normujące prawa i wolności człowieka\nPrzepis 1. Obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy\nze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego.\nPrzepis 2. Każdemu zapewnia się wolność poruszania się po terytorium Rzeczypospolitej\nPolskiej oraz wyboru miejsca zamieszkania i pobytu.\nPrzepis 3. Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw\nczłowieka i obywatela.\nPrzepis 4. Ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych\nwolności lub praw.\nDz.U. 1997, nr 78, poz. 483 z późn. zm. (stan prawny na 5 marca 2018 r.).\nDo każdego typu praw i wolności człowieka przyporządkuj numer przepisu prawnego\nnormującego jedno z takich praw.\nA. Prawa osobiste -\nB. Prawa proceduralne -\nC. Prawa socjalne -","answer":"A","answer_text":"Zadanie 11. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społeczno-politycznym - akt\nprawny, czytanie ze zrozumieniem przepisów prawnych\n(II.P.2 / II.P.7).\nWiadomości: źródła prawa, prawa człowieka i procedury ich\nochrony (I.P.11 / I.R.9).\nSchemat punktowania\n1 p. -\n0 p. -\nprzyporządkowanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA. 2\nB. 4\nC. 1","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/12","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"12","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (1 pkt)\nWydarzenie chronologicznie pierwsze zaznacz w tabeli literą P, a wydarzenie\nchronologicznie ostatnie - literą O.\nWydarzenie\nChronologia\nA.\nAneksja Krymu przez Rosję.\nB.\nProklamacja niepodległości przez Kosowo.\nC.\nRozpad państwa Serbia i Czarnogóra.\nD.\nPoczątek wojny domowej w Syrii.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n8.\n9.\n10.\n11.\n12.\nMaks. liczba punktów\n1\n2\n1\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R","answer":"A","answer_text":"Zadanie 12. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nLokalizacja ważnych wydarzeń w czasie (II.P.4).\nWiadomości: problemy i wyzwania współczesnego świata,\nstosunki międzynarodowe (I.P.15 / I.P.16 / I.R.12).\nSchemat punktowania\n1 p. -\n0 p. -\nprzyporządkowanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA. O\nC. P","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/13","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"13","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (1 pkt)\nDo każdej fotografii oraz nazwy funkcji pełnionej przez polityka w 2017 roku\nprzyporządkuj jego imię i nazwisko. Odpowiedzi wybierz spośród: António Gutteres,\nThorbjørn Jagland, Jean-Claude Juncker, Jens Stoltenberg.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 13. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - opisy i\nfotografie, rozpoznawanie ważnych postaci życia publicznego\n(II.P.2 / II.P.4).\nWiadomości: organizacje i instytucje międzynarodowe\n(I.P.15).\nSchemat punktowania\n1 p. - przyporządkowanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA. Jens Stoltenberg\nB. Thorbjørn Jagland\nC. António Gutteres","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/14","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (1 pkt)\nO budżecie UE\nArtykuł 314. […] [Instytucja A.] i Rada, stanowiąc zgodnie ze specjalną procedurą\nustawodawczą, ustanawiają roczny budżet Unii zgodnie z poniższymi postanowieniami.\n1. Każda instytucja, z wyjątkiem Europejskiego Banku Centralnego, sporządza przed 1 lipca\nswój preliminarz wydatków na następny rok budżetowy. […] [Instytucja B.] łączy te\npreliminarze w projekt budżetu, który może zawierać różne warianty preliminarzy. Projekt\nbudżetu obejmuje prognozę dochodów i wydatków.\n2. […] [Instytucja B.] przedkłada wniosek zawierający projekt budżetu […] [Instytucji A.]\ni Radzie nie później niż 1 września roku poprzedzającego rok budżetowy, w którym budżet\nma być wykonywany.\nWersja skonsolidowana Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, oide.sejm.gov.pl\nPodaj nazwy instytucji Unii Europejskiej, które w przedstawionych przepisach\nprawnych zostały zastąpione literami A. i B.\nNazwa instytucji A. -\nNazwa instytucji B. -","answer":"A","answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społeczno-politycznym - akt\nprawny, czytanie ze zrozumieniem przepisów prawnych\n(II.P.2 / II.P.7).\nWiadomości: instytucje Unii Europejskiej (I.P.14 / I.P.15).\nSchemat punktowania\n1 p. -\n0 p. -\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA. Parlament\nB. Komisja","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/15","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"15","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (2 pkt)\nO wydarzeniach w państwach Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu\nOpis A. W 2011 roku doszło w tym państwie do wybuchu antyrządowych protestów, które\nprzerodziły się w powstanie, tłumione przez siły porządkowe i wojsko. Rada Bezpieczeństwa\nONZ uchwaliła rezolucję, która zezwoliła na podjęcie operacji wojskowej skierowanej\nprzeciwko siłom rządowym. Po kilku miesiącach walk znaczną przewagę uzyskali powstańcy,\nA. Sekretarz Generalny\nNATO\nB. Przewodniczący\nRady Europy\nC. Sekretarz Generalny\nONZ\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R\ndotychczasowy przywódca Mu’ammar al-Kaddafi został zabity, a nowe władze ogłosiły\nwyzwolenie kraju.\nOpis B. W 2011 roku rozpoczęło się w tym państwie antyrządowe powstanie. Jego przyczyną\nbyły dziesięcioletnie autorytarne rządy Baszszara al-Asada. Od 2013 roku konflikt ma\ncharakter wielostronny, ze względu na włączenie się do walk oddziałów ISIS oraz sił\nkurdyjskich.\nOpis C. W styczniu 2011 roku w tym państwie wybuchły masowe protesty społeczne\nprzeciwko rządom prezydenta Mubaraka i ogólnej sytuacji polityczno-gospodarczej. W ich\nwyniku prezydent Mubarak powołał nowy rząd. Nie spełniło to jednak oczekiwań\ndemonstrujących, których głównym postulatem była natychmiastowa rezygnacja prezydenta.\n11 lutego 2011 roku wiceprezydent ogłosił ustąpienie Mubaraka z urzędu i przejęcie władzy\nw państwie przez Najwyższą Radę Sił Zbrojnych.\nFragment mapy politycznej Afryki, Azji i Europy\nNa podstawie: www.worldatlas.com\nUzupełnij tabelę - do każdego opisu dopisz nazwę właściwego państwa i numer, którym\noznaczono je na mapie.\nNazwa państwa\nNumer na mapie\nOpis A.\nOpis B.\nOpis C.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n13.\n14.\n15.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n2\nUzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R\nCZĘŚĆ II - Analiza materiałów źródłowych (10 punktów)","answer":"A","answer_text":"Zadanie 15. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - teksty\npublicystyczne, mapa (II.P.2).\nWiadomości: problemy i wyzwania współczesnego świata\n(I.P.16 / I.R.12).\nSchemat punktowania\n2 p. -\n1 p. -\npoprawne wypełnienie trzech wierszy tabeli.\npoprawne wypełnienie dwóch wierszy tabeli lub kolumny z nazwami.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA. Libia, 1\nB. Syria, 5\nC. Egipt, 2\nCzęść II.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/16","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nWykres. Ocena wpływu na rozwój miejscowości\nNa podstawie: 25 lat państwa obywatelskiego. Społeczne oceny samorządności terytorialnej,\nKomunikat z badań CBOS BS/69/2015.\nPrzytaczając dane, przedstaw zależność między postrzeganym przez respondentów\nwpływem jednostek samorządu terytorialnego na rozwój ich miejscowości a miejscem\ntych jednostek w strukturze podziału administracyjnego.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - wykres\nz danymi z badań opinii publicznej (II.P.2).\nWiadomości: kultura polityczna społeczeństwa polskiego,\nustrój administracyjny Rzeczypospolitej Polskiej\n(I.P.5 / I.P.7).\nSchemat punktowania\n1 p. -\n0 p. -\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi (zależności i danych).\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nIm niższy szczebel samorządu, tym wyższy - według respondentów - wpływ na rozwój\nmiejscowości. Ilustrują to dane z 2010 i 2015 roku, w myśl których duży stopień wpływu\nsamorządu gminnego deklarowało 64 i 58%, powiatowego - odpowiednio 50 i 45%,\nnatomiast wojewódzkiego - odpowiednio 40 i 37%.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/17","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"17","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (2 pkt)\nFragment Ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy\nArt. 10. § 1. Prawo wybierania […] ma: […]\n3) w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego:\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R\na) rady gminy - obywatel polski oraz obywatel Unii Europejskiej niebędący obywatelem\npolskim, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat oraz stale zamieszkuje\nna obszarze tej gminy,\nb) rady powiatu i sejmiku województwa - obywatel polski, który najpóźniej w dniu\ngłosowania kończy 18 lat oraz stale zamieszkuje na obszarze, odpowiednio, tego powiatu\ni województwa,\n4) w wyborach wójta w danej gminie - osoba mająca prawo wybierania do rady tej gminy.\nArt. 11. § 1. Prawo wybieralności […] ma: […]\n5) w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego - osoba mająca\nprawo wybierania tych organów;\n6) w wyborach wójta - obywatel polski mający prawo wybierania w tych wyborach, który\nnajpóźniej w dniu głosowania kończy 25 lat, z tym że kandydat nie musi stale zamieszkiwać\nna obszarze gminy, w której kandyduje.\nDz.U. 2011, nr 21, poz. 112, z późn. zm. (stan prawny na 5 marca 2018 r.).\nO osobach (A-C) związanych z gminą Lubrza (powiat prudnicki, województwo opolskie)\nA. Herbert jest członkiem Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Niemców na Śląsku\nOpolskim i stałym mieszkańcem gminy Lubrza od 30 lat. W wyborach parlamentarnych\nw Polsce głosował na Komitet Wyborczy Wyborców Mniejszość Niemiecka.\nB. Adam, obywatel Niemiec, od trzech lat pracuje i na stałe mieszka w gminie Lubrza. Jego\ndziadek był powstańcem śląskim. Ten 30-latek twierdzi, że powrócił do korzeni.\nC. Ewa, obywatelka Polski, od 30 lat na stałe mieszka w Monachium. Nie jest zameldowana\nw gminie Lubrza, ale utrzymuje ścisłe kontakty z rodziną w niej mieszkającą.\n17.1. Określ, która z wymienionych osób (A-C) nie dysponuje czynnym prawem\nwyborczym w wyborach na stanowisko wójta wskazanej gminy. Odpowiedź\nuzasadnij, odwołując się do właściwego przepisu prawnego.\nOsoba -\nUzasadnienie -\n17.2. Określ, która z wymienionych osób (A-C) dysponuje biernym prawem wyborczym\nw wyborach do sejmiku województwa, na terytorium którego znajduje się\nwskazana gmina. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do właściwego przepisu\nprawnego.\nOsoba -\nUzasadnienie -\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n16.\n17.1.\n17.2.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - akt prawny,\nczytanie ze zrozumieniem przepisów prawnych\n(II.P.2 / II.P.7).\nWiadomości: procedury demokracji, wybory organów władzy\nw Rzeczypospolitej Polskiej (I.P.5 / I.P.7).\n17.1.\nSchemat punktowania\n1 p. - podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nOsoba - C.\nUzasadnienie - Zgodnie z punktem 3. paragrafu 1. art. 10. nie może głosować w wyborach\nwójta osoba, która nie zamieszkuje stale na obszarze gminy.\n17.2.\nSchemat punktowania\n1 p. -\n0 p. -\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nOsoba - A.\nUzasadnienie - Zgodnie z punktem 5. paragrafu 1. art. 11. może kandydować ten, kto ma\nczynne prawo wyborcze w wyborach do sejmiku województwa, a to - zgodnie z punktem 3b.\nparagrafu 1. art. 10. - ma tylko obywatel Polski, który stale zamieszkuje na obszarze\nwojewództwa.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/18","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"18","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (1 pkt)\nWykres. Frekwencja wyborcza w Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2014-2015\nNa podstawie: pkw.gov.pl\nOdnosząc się do specyfiki wyborów oznaczonych na wykresie literą C, wyjaśnij, dlaczego\nprzyporządkowano tym wyborom dwie daty.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - wykres\nz danymi z zachowań politycznych (II.P.2).\nWiadomości: procedury demokracji, wybory organów władzy\nw Rzeczypospolitej Polskiej (I.P.5 / I.P.7).\nSchemat punktowania\n1 p. -\n0 p. -\npodanie poprawnej odpowiedzi.\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nPonieważ wybory odbywały się w dwóch turach - w pierwszej turze wyborów Prezydenta RP\nżaden z kandydatów nie otrzymał ponad 50% ważnie oddanych głosów.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/19","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"19","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (2 pkt)\nPrzepisy prawne dotyczące referendów w Rzeczypospolitej Polskiej\nArt. 35. Sąd Najwyższy […] rozstrzyga o ważności referendum […]. Uchwałę o ważności\nreferendum […] ogłasza się w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz przesyła\nPaństwowej Komisji Wyborczej.\nArt. 66.1. Wynik referendum jest wiążący, jeżeli wzięła w nim udział więcej niż połowa\nuprawnionych do głosowania.\nDz.U. 2003, nr 57, poz. 507, z późn. zm. (stan prawny na 5 marca 2018 r.).\nArt. 55.1. Referendum jest ważne, jeżeli wzięło w nim udział co najmniej 30% uprawnionych\ndo głosowania, z zastrzeżeniem ust. 2.\n2. Referendum w sprawie odwołania organu jednostki samorządu terytorialnego\npochodzącego z wyborów bezpośrednich jest ważne w przypadku, gdy udział w nim wzięło\nnie mniej niż 3/5 liczby biorących udział w wyborze odwoływanego organu.\nArt. 56.1. Wynik referendum jest rozstrzygający, jeżeli za jednym z rozwiązań w sprawie\npoddanej pod referendum oddano więcej niż połowę ważnych głosów.\nDz.U. 2000, nr 88, poz. 985, z późn. zm. (stan prawny na 5 marca 2018 r.).\n19.1. Rozstrzygnij, czy w Rzeczypospolitej Polskiej na drodze referendum można\nodwołać marszałka województwa. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do\nprzytoczonych przepisów prawnych.\nRozstrzygnięcie -\n0\n10\n20\n30\n40\n50\n60\nA. 25 V\n2014 r.\nB. 16 XI\n2014 r.\nC. 10 V\n2015 r.\nC. 24 V\n2015 r.\nD. 25 X\n2015 r.\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R\nUzasadnienie -\n19.2. Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest\nprawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - akty prawne,\nczytanie ze zrozumieniem przepisów prawnych\n(II.P.2 / II.P.7).\nWiadomości: procedury demokracji, organy władzy\nsamorządowej w Rzeczypospolitej Polskiej (I.P.5 / I.P.7).\n19.1.\nSchemat punktowania\n1 p. - podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - nie\nUzasadnienie - Zgodnie z art. 55 ust. 2. Ustawy o referendum lokalnym referendum\nw sprawie odwołania organu jednostki samorządu terytorialnego dotyczy tylko organu\npochodzącego z powszechnych wyborów bezpośrednich, a marszałek województwa jest\nwybierany przez sejmik województwa.\n19.2.\nSchemat punktowania\n1 p. - wskazanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. F\n2. P\n3. P","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/20","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"20","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (1 pkt)\nO jednym z mechanizmów współdecydowania obywateli o wspólnocie samorządowej\nNa podstawie: www.express.olsztyn.pl\nW ramach procesu\nuprawnieni mieszkańcy\nmają prawo zgłaszać\nprojekty zadań\npublicznych, dotyczących\nobszaru ich zameldowania,\na następnie wybierać\nw trybie głosowania te\nzadania, które przeszły\npozytywnie proces\nweryfikacji.\nwww.katowice.eu\nPodaj nazwę mechanizmu przedstawionego w materiałach źródłowych.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n18.\n19.1.\n19.2.\n20.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\n1.\nReferendum ogólnokrajowe jest nieważne, jeśli wzięło w nim udział\nmniej niż połowa uprawnionych do głosowania.\nP\nF\n2.\nKryterium wiążącego wyniku referendum ogólnokrajowego jest\ninstytucją prawną analogiczną do kryterium ważności referendum\nlokalnego.\nP\nF\n3.\nReferendum w sprawie odwołania wójta byłoby ważne, jeśli wzięłoby\nw nim udział 60% uprawnionych do głosowania.\nP\nF\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - rysunek\nsatyryczny i tekst publicystyczny (II.P.2).\nWiadomości: samorząd terytorialny w Rzeczypospolitej\nPolskiej, formy uczestnictwa obywateli w życiu publicznym\n(I.P.7 / I.P.8).\nSchemat punktowania\n1 p. - podanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nbudżet obywatelski","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/21","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"21","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (1 pkt)\nMapa administracyjna Polski\nOdnosząc się do rządowo-samorządowego charakteru województwa, wyjaśnij, dlaczego\nw województwie lubuskim i kujawsko-pomorskim - inaczej niż w pozostałych\nwojewództwach - wskazano na mapie dwa miasta.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - mapa\npodziału administracyjnego Polski (II.P.2).\nWiadomości: ustrój administracyjny Rzeczypospolitej\nPolskiej (I.P.7).\nSchemat punktowania\n1 p. - podanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nW tych dwóch województwach w różnych miastach zlokalizowano siedziby wojewody jako\nprzedstawiciela administracji rządowej (Bydgoszcz, Gorzów) oraz organów samorządowych\n- sejmiku i zarządu województwa (Toruń, Zielona Góra).","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/22","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"22","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (1 pkt)\nZ Europejskiej karty samorządu terytorialnego\nArtykuł 3.1. Samorząd terytorialny oznacza prawo i zdolność społeczności lokalnych,\nw granicach określonych prawem, do kierowania i zarządzania zasadniczą częścią spraw\npublicznych na ich własną odpowiedzialność i w interesie ich mieszkańców.\nDz.U. 1994, nr 124, poz. 607.\nRozstrzygnij, czy przedstawiony przepis prawny jest sprzeczny z zasadą decentralizacji.\nOdpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie -\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - akt prawny,\nczytanie ze zrozumieniem przepisów prawnych\n(II.P.2 / II.P.7).\nWiadomości: zasady demokracji, zasady funkcjonowania\norganów władzy publicznej (I.P.5 / I.R.7).\nSchemat punktowania\n1 p. - podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - nie\nUzasadnienie - W przepisie mowa jest o prawie samorządu terytorialnego do kierowania\ni zarządzania zasadniczą częścią spraw publicznych dotyczących danego terytorium, co\nzgodne jest z zasadą decentralizacji państwa.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/23","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"23","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (1 pkt)\nUzupełnij wykres przedstawiający strukturę administracji rządowej w województwie -\nwpisz właściwe nazwy (A-B) rodzajów administracji.\nCZĘŚĆ III - Wypracowanie (20 punktów)","answer":"A","answer_text":"Zadanie 23. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - schemat\n(II.P.2).\nWiadomości: funkcjonowanie administracji rządowej\nw Rzeczypospolitej Polskiej (I.P.7 / I.R.7).\nSchemat punktowania\n1 p. - podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA. zespolona\nB. niezespolona\nCzęść III.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/24","paper_id":"wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"24","points":20,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (20 pkt)\nWybierz jeden z podanych tematów i napisz wypracowanie. Wykorzystaj materiały\nźródłowe zamieszczone w II części arkusza.\nTemat nr 1\nScharakteryzuj możliwości wpływu obywateli na kreowanie organów samorządu\ngminnego w Rzeczypospolitej Polskiej oraz na decyzje dotyczące tej wspólnoty lokalnej.\nTemat nr 2\nWykaż rządowo-samorządowy charakter województwa w Rzeczypospolitej Polskiej,\ncharakteryzując kompetencje, tryb powołania lub wyboru i odpowiedzialność wojewody\noraz organów władzy samorządowej na tym poziomie podziału administracyjnego.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n21.\n22.\n23.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nAdministracja rządowa\nw województwie\nWojewoda\nAdministracja\nA)\nnp.\npolicja\npaństwowa straż pożarna\nAdministracja\nB)\nnp.\nurząd skarbowy\nurząd celny\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R\nna temat nr\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n24.1.\n24.2.\n24.3.\nMaks. liczba punktów\n18\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-20)\nTemat 1: Scharakteryzuj możliwości wpływu obywateli na kreowanie organów\nsamorządu gminnego w Rzeczypospolitej Polskiej oraz na decyzje dotyczące tej\nwspólnoty lokalnej.\nTworzenie informacji.\nFormułowanie wypowiedzi pisemnej zawierającej\ncharakterystykę dylematów życia politycznego oraz działań\nwładz i obywateli (III.P.4 / III.P.5 / III.R.1).\nKorzystanie z informacji: dokonywanie selekcji faktów,\nkorzystanie ze źródeł informacji o życiu politycznym,\nwskazywanie przyczyn i skutków rozwiązań politycznych,\nkrytyczna analiza materiałów źródłowych\n(II.P.1 / II.P.2 / II.P.5 / II.R.1).\nWiadomości: ustrój Rzeczypospolitej Polskiej, samorząd\nterytorialny, formy uczestnictwa obywateli w życiu\npublicznym (I.P.7 / I.P.8 / I.R.7).\nKryteria oceniania\nCharakterystyka systemu wyborczego w wyborach organów gminy (0-6)\n- ogólna charakterystyka: forma demokracji bezpośredniej, dzięki której realizowana jest\nzasada przedstawicielstwa; wybory powszechne, równe, bezpośrednie, w głosowaniu tajnym;\nprotesty rozpatruje sąd okręgowy; kadencja 4 lata; poza organami gminy wybory organów\nstanowiących jednostek pomocniczych gmin miejskich - rad osiedli oraz rad dzielnic;\n- wybory organów wykonawczych: wójta i burmistrza; czynne prawo wyborcze dla obywateli\npolskich oraz obywateli Unii Europejskiej, którzy najpóźniej w dniu głosowania kończą 18\nlat, oraz stale zamieszkują na obszarze tej gminy; bierne prawo wyborcze dla obywateli\npolskich ograniczone cenzusem wieku 25 lat; system większościowy, niezbędna większość\nbezwzględna, stąd możliwość II tury, w której udział biorą dwaj kandydaci z największą\nliczbą głosów;\n- wybory rady gminy/miasta - czynne i bierne prawo wyborcze dla obywateli polskich oraz\nobywateli Unii Europejskiej, którzy najpóźniej w dniu głosowania kończą 18 lat, oraz stale\nzamieszkują na obszarze tej gminy, w gminach do 20 tysięcy JOW-y z większością względną\n(brak II tury), w pozostałych gminach system wyborczy proporcjonalny wg d’Hondta.\n6 p. - za pełną charakterystykę trzech aspektów.\n5 p. - za pełną charakterystykę dwóch aspektów i niepełną jednego aspektu.\n4 p. - za pełną charakterystykę dwóch aspektów lub za pełną charakterystykę jednego\naspektu i niepełną dwóch aspektów.\n3 p. - za pełną charakterystykę jednego aspektu i niepełną jednego aspektu lub za\nniepełną charakterystykę trzech aspektów.\n2 p. - za pełną charakterystykę jednego aspektu lub za niepełną charakterystykę dwóch\naspektów.\n1 p. - za niepełną charakterystykę jednego aspektu.\n0 p. - za niespełnienie powyższego kryterium.\nCharakterystyka instytucji referendum gminnego (0-6)\n- ogólna charakterystyka: polega na udzieleniu odpowiedzi na postawione pytanie/a albo na\nwyborze między zaproponowanymi wariantami; mają prawo brać udział osoby mające czynne\nprawo wyborcze w wyborach organów gminy; wynik rozstrzygający, jeśli za jednym\nz rozwiązań oddano więcej niż połowę ważnych głosów; protesty rozpatruje sąd okręgowy;\ninny typ rozstrzygającego wyniku w przypadku referendum dotyczącego samoopodatkowania\nsię mieszkańców na cele publiczne - jeśli za samoopodatkowaniem oddano co najmniej 2/3\nważnych głosów;\n- referendum problemowe - co do sposobu rozstrzygania sprawy dotyczącej wspólnoty,\na mieszczącej się w zakresie zadań i kompetencji organów tej jednostki oraz w innych\nsprawach dotyczących społecznych, gospodarczych lub kulturowych więzi łączących\nwspólnotę gminną; przeprowadzane na wniosek organu stanowiącego lub na wniosek 10%\nuprawnionych do głosowania; jest ważne, jeżeli wzięło w nim udział co najmniej 30%\nuprawnionych do głosowania;\n- referendum w sprawie odwołania organu jednostki samorządu terytorialnego pochodzącego\nz wyborów bezpośrednich; w przypadku odwołania organu wykonawczego na wniosek\norganu stanowiącego (jeśli nie zostanie odwołany, skraca się kadencję rady) lub na wniosek\n10% uprawnionych do głosowania; w przypadku odwołania organu uchwałodawczego na\nwniosek 10% uprawnionych do głosowania; jest ważne w przypadku, gdy udział w nim\nwzięło nie mniej niż 3/5 liczby biorących udział w wyborze odwoływanego organu.\n6 p. - za pełną charakterystykę trzech aspektów.\n5 p. - za pełną charakterystykę dwóch aspektów i niepełną jednego aspektu.\n4 p. - za pełną charakterystykę dwóch aspektów lub za pełną charakterystykę jednego\naspektu i niepełną dwóch aspektów.\n3 p. - za pełną charakterystykę jednego aspektu i niepełną jednego aspektu lub za\nniepełną charakterystykę trzech aspektów.\n2 p. - za pełną charakterystykę jednego aspektu lub za niepełną charakterystykę dwóch\naspektów.\n1 p. - za niepełną charakterystykę jednego aspektu.\n0 p. - za niespełnienie powyższego kryterium.\nPrzedstawienie innych form wpływu na decyzje władz gminnych (0-6)\nPrzykładowe formy:\n- prawo do składania petycji;\n- udział w posiedzeniach organów uchwałodawczych w sołectwie (zebranie wiejskie);\n- konsultacje z mieszkańcami;\n- prowadzone w ramach konsultacji budżety partycypacyjne (obywatelskie);\n- prawo do uzyskiwania informacji, w tym dostęp do dokumentów wynikających\nz wykonywania zadań publicznych;\n- wstęp na sesje rady i posiedzenia jej komisji;\n- organizacja zgromadzeń w sprawach lokalnych.\n6 p. - za przedstawienie sześciu form.\n5 p. - za przedstawienie pięciu form.\n4 p. - za przedstawienie czterech form.\n3 p. - za przedstawienie trzech form.\n2 p. - za przedstawienie dwóch form.\n1 p. - za przedstawienie jednej formy.\n0 p. - za niespełnienie powyższego kryterium.\nWykorzystanie materiałów źródłowych (0-1)\n1 p. - za poprawne powołanie się na dwa materiały źródłowe.\n0 p. - za niespełnienie powyższego kryterium.\nPoprawny język i forma wypowiedzi (0-1)\n1 p. - za pracę napisaną językiem w pełni komunikatywnym, z uporządkowanym,\nlogicznym wywodem i właściwą strukturą.\n0 p. - za niespełnienie powyższego kryterium.","solution":null,"image":"img/wos-2018-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"}]}