{"paper":{"id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":"stara","exam_pdf":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona.pdf","key_pdf":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi/wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":23,"source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/1","paper_id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (1 pkt)\nWykres. Migracje wewnętrzne ludności Polski na pobyt stały w latach 1998-2016\nwww.stat.gov.pl\nOceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest\nprawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa.\n1. Migracje wskazane na wykresie wpływają na liczbę ludności miejskiej\nw Polsce.\nP\nF\n2. Saldo migracji zaprezentowane na wykresie wyznaczono jako różnicę\nmiędzy napływami a odpływami ludności.\nP\nF\n3. Największa liczba migrujących na wieś w Polsce miała miejsce w 1998\ni 2007 roku.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społecznym - wykres\nz danymi statystycznymi (II.P.2).\nWiadomości: mobilność społeczeństwa polskiego (I.P.2).\nSchemat punktowania\n1 p. - wskazanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. P\n2. P\n3. F","solution":null,"image":"img/wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/2","paper_id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"2","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (2 pkt)\nTekst 1. O koncepcji obcości według Jana Stanisława Bystronia\n[…] wyobrażenia o obcych są logicznym następstwem zawyżonych wyobrażeń na temat\ngrupy własnej. Pozytywnemu, wyidealizowanemu autoobrazowi danej grupy odpowiadają\nnegatywne, pejoratywne wyobrażenia na temat grup obcych, w których podkreśla się niższość\nobcych, ich śmieszność.\nZ. Benedyktowicz, Portrety obcego. Od […] do symbolu, Kraków 2000, s. 59.\nTekst 2. O postrzeganiu kultury rosyjskiej przez Jakutów\n„Wszystkim wiadomo było, że Rosjanie to wyższa nacja. […] Jakut zawsze powinien\npodporządkować się Rosjaninowi. […] Za Chruszczowa wstydziliśmy się, że jesteśmy\nJakutami. […] Wszędzie nam mówili o kulturze rosyjskiej. Jaka ona wspaniała. Wstydziliśmy\nsię mówić po jakucku. Kto lepiej znał rosyjski, ten wyżej trzymał głowę. Jakuci starali się\nposyłać dzieci do klas rosyjskich”. […] Wartości kultury tradycyjnej [Jakuci] odrzucali\nz nadzieją, że taka postawa uwolni ich od piętna „dzikusa”, a przede wszystkim umożliwi\nsamorealizację, rozwój. Ich światopogląd kształtował się z dala od wioskowej małej ojczyzny,\na często na pozarepublikańskich uniwersytetach.\nWielka Syberia Małych Narodów, red. E. Nowicka, Kraków 2000, s. 174-175.\n-25 000\n0\n25 000\n50 000\n75 000\n100 000\n125 000\n150 000\n175 000\n200 000\n225 000\n250 000\n275 000\n300 000\n325 000\n1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016\nNapływ na wieś\nOdpływ ze wsi\nSaldo migracji dla wsi\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R\n2.1. Rozstrzygnij, czy w tekstach zaprezentowano zjawisko stygmatyzacji społecznej.\nSwój wybór uzasadnij, odnosząc się do obu tekstów.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -\n2.2. Odnosząc się do tekstu 2., wyjaśnij przyczynę procesu asymilacji.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społecznym - teksty\npopularnonaukowe, krytyczna analiza materiałów\nźródłowych, wskazywanie przyczyn procesów społecznych,\nrozpoznawanie problemów społecznych\n(II.P.2 / II.P.7 / II.R.1).\nWiadomości: procesy społeczne, kwestie narodowościowe\n(I.P.1 / I.P.4 / I.R.1).\n2.1.\nSchemat punktowania\n1 p. - podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - tak\nUzasadnienie - W tekście 1. jest mowa o negatywnym postrzeganiu innych narodów,\nstygmatyzowaniu ich. W tekście 2. proces stygmatyzacji dotyczy własnego narodu, którego\ntradycyjna kultura odbierana jest przez pryzmat kolonizatora - jako kultura narodu\n„dzikiego”.\n2.2.\nSchemat punktowania\n1 p. - podanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nW tekście wskazano kwestię awansu społecznego jako przyczynę asymilacji. Część Jakutów\nchciała funkcjonować w kulturze dominującej narodu kolonizującego, a nie - w kulturze\nswojego narodu, określanej jako gorsza.","solution":null,"image":"img/wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/3","paper_id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"3","points":2,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (2 pkt)\nTabela. Ludność Polski według mniejszościowych identyfikacji narodowo-etnicznych (dane\nw tys.; uwzględniono identyfikacje zadeklarowane łącznie przez ponad 15 tysięcy\nprzedstawicieli kategorii społecznych mających uregulowany ustawowo status prawny)\nIdentyfikacja\nnarodowo-etniczna\nzadeklarowana jako pierwsza\nzadeklarowana\njako druga\nw tym jako jedyna\nbiałoruska\n36\n30\n10\nkaszubska\n17\n16\n212\nniemiecka\n59\n36\n67\nromska\n12\n10\n4\nukraińska\n37\n27\n12\nNa podstawie: Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011. Raport z wyników, Warszawa 2012, s. 105.\n3.1. Dokończ zdanie - wpisz właściwą nazwę. Odpowiedzi wybierz spośród\nwymienionych w tabeli.\nW Rzeczypospolitej Polskiej prawnie uznaną mniejszością etniczną lub narodową nie jest\nkategoria społeczna, której przedstawiciele deklarowali identyfikację\n3.2. Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest\nprawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa.\n1. Większość osób deklarujących w Polsce niemiecką identyfikację\nnarodowo-etniczną wybiera ją jako swoją jedyną.\nP\nF\n2. W tabeli nie uwzględniono nazw trzech kategorii mających w Polsce status\nprawny mniejszości etnicznej.\nP\nF\n3. Osób deklarujących białoruską identyfikację narodowo-etniczną jest\nw Polsce więcej niż osób deklarujących identyfikację ukraińską.\nP\nF\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n1.\n2.1.\n2.2.\n3.1.\n3.2.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społeczno-politycznym -\ntabela z danymi statystycznymi (II.P.2).\nWiadomości: struktura etniczna społeczeństwa polskiego,\nkwestie narodowościowe (I.P.2 / I.P.3).\n3.1.\nSchemat punktowania\n1 p. - wskazanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nkaszubską\n3.2.\nSchemat punktowania\n1 p. - wskazanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. F\n2. P\n3. F","solution":null,"image":"img/wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/4","paper_id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (1 pkt)\nO koncepcjach genezy państwa\nOpis 1. Powstanie państwa jest konsekwencją zawarcia umowy między członkami\nspołeczeństwa, albo między nimi a władzą.\nOpis 2. Państwo jest następstwem podboju słabszych plemion przez plemiona silniejsze.\nDo każdego opisu koncepcji genezy państwa dopisz personalia jej autora. Odpowiedzi\nwybierz spośród podanych: Arystoteles, Tomasz Hobbes, Fryderyk Engels, Ludwik\nGumplowicz.\nOpis 1. -\nOpis 2. -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - opisy\nkoncepcji politycznych (II.P.2).\nWiadomości: koncepcje genezy państwa (I.P.4).\nSchemat punktowania\n1 p. - przyporzadkowanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. Tomasz Hobbes\n2. Ludwik Gumplowicz","solution":null,"image":"img/wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/5","paper_id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (2 pkt)\nMapy. Wizualizacja rezultatów wyborów przeprowadzonych w Rzeczypospolitej Polskiej -\nkomitety wyborcze zwycięskie w okręgach wyborczych\n2009 rok\n2014 rok\n* wynik zwycięskiego komitetu wyborczego w przedziale 40-50%\n** wynik zwycięskiego komitetu wyborczego ponad 50%\nFrekwencja\n24,53%\n23,83%\nNa podstawie: pkw.gov.pl\n5.1. Podaj nazwę organu, do którego rezultaty wyborów zwizualizowano na mapach.\n5.2. Podaj nazwę województwa stanowiącego jeden okręg wyborczy, w którym w obu\nprzedstawionych elekcjach wynik danego ugrupowania wyniósł minimum 40%.\nwynik PO - województwo\nwynik PiS - województwo\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - mapy\nadministracyjne Polski (II.P.2).\nWiadomości: instytucje Unii Europejskiej, formy\nuczestnictwa obywateli w życiu publicznym, partie polityczne\nw Polsce (I.P.6 / I.P.8 / I.P.14).\n5.1.\nSchemat punktowania\n1 p. - podanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nParlament (Europejski)\n5.2.\nSchemat punktowania\n1 p. - podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nPO - pomorskie\nPiS - podkarpackie","solution":null,"image":"img/wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/6","paper_id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (1 pkt)\nO kierunkach w myśli politycznej\nOpis 1. Filozofia społeczna i nawiązujący do niej kierunek polityczny broniące tradycyjnego\nładu społecznego i wartości utrwalonych w danym społeczeństwie.\nOpis 2. Ideologia i postawa uwydatniające szczególne znaczenie przynależności do narodu\noraz nadrzędność interesu narodowego w stosunku do interesu innych grup społecznych.\nNowy Leksykon PWN, Warszawa 1998, s. 832, 1130.\nRozstrzygnij, czy któryś z opisów definiuje liberalizm. Swój wybór uzasadnij.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - opisy\nideologii politycznych (II.P.2).\nWiadomości: ideologie polityczne (I.P.6).\nSchemat punktowania\n1 p. - podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - nie\nUzasadnienie - W tekście 1. zdefiniowano konserwatyzm, a w tekście 2. - nacjonalizm.\nObrona tradycyjnego ładu czy też naród jako wartość najwyższa nie są typowe dla myśli\nliberalnej, w której podkreśla się jednostkę i jej wolność.","solution":null,"image":"img/wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/7","paper_id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"7","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (1 pkt)\nUlotka\nwww.slupca.pl\nOdwołując się do uregulowań prawnych dotyczących referendum w Rzeczypospolitej\nPolskiej, wyjaśnij, dlaczego w ulotce wzywano do nieuczestniczenia w tej formie\ndemokracji.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n4.\n5.1.\n5.2.\n6.\n7.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - ulotka\npolityczna, rozpoznawanie problemów politycznych,\nkrytyczna analiza materiału źródłowego\n(II.P.2 / II.P.6 / II.R.1).\nWiadomości: samorząd terytorialny, uczestnictwo obywateli\nw życiu politycznym i kultura polityczna w Rzeczypospolitej\nPolskiej\n(I.P.6 / I.P.7 / I.P.8).\nSchemat punktowania\n1 p. - podanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nW ulotce zwolennicy wójta wzywali do bojkotu referendum, ponieważ niska frekwencja -\nponiżej 3/5 liczby osób, które brały udział w wyborze odwoływanego organu - powoduje, że\nreferendum jest nieważne, a wójt utrzymuje stanowisko.","solution":null,"image":"img/wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/8","paper_id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"8","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (1 pkt)\nFragment skargi złożonej w Rzeczypospolitej Polskiej\nW imieniu skarżącego Jana Kowalskiego, którego pełnomocnictwo załączam, wnoszę\no stwierdzenie,\n- że art. 28 par. 1 i 30 par. 1 kpk w zakresie, w jakim uniemożliwiają przed sądami I instancji\nudział czynnika społecznego w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości, są niezgodne z art. 45\nust. 1 w zw. z art. 182 Konstytucji RP.\nJednocześnie wnoszę:\n1) o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego;\n2) o zawieszenie lub wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia\n10 marca 2010 r. sygn. akt X Ka 69/10 - w przypadku nadania biegu niniejszej skardze.\nNa podstawie: saos.org.pl\nOdwołując się do uregulowań prawnych obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej,\nuzasadnij, że organem właściwym do rozpatrzenia skargi, której fragment\nzaprezentowano, nie jest Rzecznik Praw Obywatelskich.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społecznym - pismo\nprocesowe, krytyczna analiza materiału źródłowego\n(II.P.2 / II.R.1).\nWiadomości: trybunały, obywatel wobec prawa i procedury\nochrony praw człowieka w Rzeczypospolitej Polskiej\n(I.P.10 / I.P.12 / I.R.9).\nSchemat punktowania\n1 p. - podanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nZaprezentowano fragment skargi konstytucyjnej, a organem właściwym do jej rozpatrzenia\njest Trybunał Konstytucyjny.","solution":null,"image":"img/wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/9","paper_id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"9","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (1 pkt)\nPrzepisy prawne z kodeksów obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej\nPrzepis 1. Karami są: 1) areszt; 2) ograniczenie wolności; 3) grzywna; 4) nagana.\nPrzepis 2. Kara nie może być zastosowana po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości\no naruszeniu obowiązku pracowniczego i po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się tego\nnaruszenia.\nPrzepis 3. Sąd wymierza karę za usiłowanie w granicach zagrożenia przewidzianego dla\ndanego przestępstwa.\nDz.U. […], nr 12, poz. 114 z późn. zm.; Dz.U. […], nr 24, poz. 141 z późn. zm.;\nDz.U. […], nr 88 poz. 553 z późn. zm. (stan prawny na 5 marca 2019 r.).\nDo każdego przepisu prawnego przyporządkuj nazwę kodeksu, w którym został on\nzamieszczony. Odpowiedzi wybierz spośród: Kodeks karny, Kodeks postępowania karnego,\nKodeks pracy, Kodeks wykroczeń.\nPrzepis 1. -\nPrzepis 2. -\nPrzepis 3. -\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społecznym - przepisy\nprawne, czytanie ze zrozumieniem przepisów prawnych\n(II.P.2 / II.P.7).\nWiadomości: dziedziny prawa, obywatel wobec prawa\ni elementy prawa w Rzeczypospolitej Polskiej\n(I.P.9 / I.P.12 / I.R.10).\nSchemat punktowania\n1 p. -\n0 p. -\nprzyporządkowanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. Kodeks wykroczeń\n2. Kodeks pracy\n3. Kodeks karny","solution":null,"image":"img/wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/10","paper_id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"10","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (1 pkt)\nPrzepisy prawne z Kodeksu cywilnego obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej\nArt. 11. Pełną zdolność […] nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletności.\nArt. 15. Ograniczoną zdolność […] mają małoletni, którzy ukończyli lat trzynaście, oraz\nosoby ubezwłasnowolnione częściowo.\nDz.U. 1964, nr 16, poz. 93, z późn. zm. (stan prawny na 5 marca 2019 r.).\nPodaj nazwę instytucji prawnej, której dotyczą przytoczone przepisy prawne.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społecznym - przepisy\nprawne, czytanie ze zrozumieniem przepisów prawnych\n(II.P.2 / II.P.7).\nWiadomości: obywatel wobec prawa i instytucje prawa\ncywilnego w Rzeczypospolitej Polskiej (I.P.12 / I.R.10).\nSchemat punktowania\n1 p. -\n0 p. -\npodanie poprawnej odpowiedzi.\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nzdolność do czynności prawnych","solution":null,"image":"img/wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/11","paper_id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nFragment pisma procesowego\n[1. NAZWA SĄDU]\nul. Gabriela Piotra Boduena 3/5, 00-011 Warszawa\nza pośrednictwem\nWojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie [ ]\nWnoszący\nJan Kowalski, Kraków, ul. Oleandry 1\nreprezentowany przez\n[2. NAZWA ZAWODU PRAWNICZEGO]\nWojciecha Malinowskiego [ ]\n[3. NAZWA ŚRODKA ODWOŁAWCZEGO]\nod wyroku [4. NAZWA SĄDU] z dnia [ ]\nNa podstawie art. 173 w związku z art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo\no postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnoszę o uchylenie zaskarżonego wyroku\nw całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.\nOpracowanie własne.\nUzupełnij fragment pisma procesowego - wpisz właściwe nazwy.\n1. Nazwa sądu -\n2. Nazwa zawodu prawniczego -\n3. Nazwa środka odwoławczego -\n4. Nazwa sądu -\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n8.\n9.\n10.\n11.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n1\n2\nUzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społecznym - pismo\nprocesowe, wypełnianie pisma sądowego (II.P.2 / II.P.8).\nWiadomości: sądy administracyjne, obywatel wobec prawa\ni elementy prawa administracyjnego w Rzeczypospolitej\nPolskiej (I.P.10 / I.P.12 / I.R.10).\nSchemat punktowania\n2 p. -\n1 p. -\npodanie czterech poprawnych elementów odpowiedzi.\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. Naczelny Sąd Administracyjny\n2. radcę prawnego / adwokata\n3. skarga kasacyjna\n4. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (w Krakowie)","solution":null,"image":"img/wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/12","paper_id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"12","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (1 pkt)\nPrzepisy prawne z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej\nPrzepis 1. Każdy zatrzymany powinien być niezwłocznie i w sposób zrozumiały dla niego\npoinformowany o przyczynach zatrzymania.\nPrzepis 2. Przepadek rzeczy może nastąpić tylko w przypadkach określonych w ustawie\ni tylko na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu.\nDz.U. 1997, nr 78, poz. 483, z późn. zm. (stan prawny na 5 marca 2019 r.).\nDo każdego przepisu prawnego dopisz nazwę właściwego prawa lub wolności człowieka.\nPrzepis 1. - wolność\nPrzepis 2. - prawo","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu społecznym - przepisy\nprawne, czytanie ze zrozumieniem przepisów prawnych\n(II.P.2 / II.P.7).\nWiadomości: obywatel wobec prawa w Rzeczypospolitej\nPolskiej, prawa człowieka (I.P.11 / I.P.12).\nSchemat punktowania\n1 p. -\n0 p. -\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. wolność osobista\n2. prawo własności","solution":null,"image":"img/wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/13","paper_id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"13","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (1 pkt)\nSchemat. Organy ONZ\nNa podstawie: unic.un.org.pl\nPodaj nazwy organów oznaczonych na schemacie literami (A i B).\nA\nB","answer":"A","answer_text":"Zadanie 13. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - schemat\nstruktury instytucjonalnej (II.P.2).\nWiadomości: organizacje i instytucje międzynarodowe\n(I.P.15).\nSchemat punktowania\n1 p. -\n0 p. -\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA. Rada Bezpieczeństwa\nB. Zgromadzenie Ogólne","solution":null,"image":"img/wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/14","paper_id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"14","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (2 pkt)\nO polityku\nFrancuski polityk, doktor prawa. W 1946 i 1947 roku\npełnił funkcję ministra finansów, a na przełomie 1947\ni 1948 roku - premiera Francji. Jako minister spraw\nzagranicznych (1948-1953) opowiadał się za jednością\nEuropy Zachodniej.\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R\nUzupełnij tekst - wpisz nazwisko (A.), nazwę miasta (B.), pełną nazwę organizacji (C.)\noraz nazwę państwa (D.).\nW materiale O polityku przedstawiony został (A.) , który\nprzyczynił się do podpisania traktatu w (B.) i powstania w jego wyniku\nw 1952 roku (C.)\nW skład tej organizacji weszły: Francja, Belgia, Holandia,\nLuksemburg, Republika Federalna Niemiec oraz (D.)","answer":"A","answer_text":"Zadanie 14. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - biogram\npolityka, rozpoznawanie postaci życia politycznego\ni lokalizacja ważnych wydarzeń (II.P.2 ).\nWiadomości: proces integracji europejskiej (I.P.15 / I.R.11).\nSchemat punktowania\n2 p. -\n1 p. -\npodanie czterech poprawnych elementów odpowiedzi.\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA. Schuman\nB. Paryżu\nC. Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali\nD. Włochy / Republika Włoska","solution":null,"image":"img/wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/15","paper_id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"15","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (1 pkt)\nFragment nieaktualnej mapy politycznej Europy\nNa podstawie: www.worldatlas.com\nZaznacz poprawne dokończenie zdania.\nNa mapie kolorem szarym oznaczono wszystkie państwa należące do\nA. NATO w 1998 roku.\nB. Unii Europejskiej w 2001 roku.\nC. strefy euro w 2004 roku.\nD. układu z Schengen w 2007 roku.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n12.\n13.\n14.\n15.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n2\n1\nUzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R\nCZĘŚĆ II - Analiza materiałów źródłowych (10 punktów)","answer":"C","answer_text":"Zadanie 15. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - mapa\npolityczna Europy (II.P.2).\nWiadomości: stosunki międzynarodowe, polityki Unii\nEuropejskiej (I.P.15 / I.R.11).\nSchemat punktowania\n1 p. - wskazanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nC.\nCzęść II.","solution":null,"image":"img/wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/16","paper_id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"16","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (1 pkt)\nO reżimie politycznym jednego z państw Europy\nRozporządzenia i dekrety prezydenta mają […] bardzo dużą moc prawną w przeciwieństwie\ndo aktów Zgromadzenia Narodowego. […] Pluralizm socjalny i ekonomiczny istnieje, jednak\nnikt nie może jego podmiotom zagwarantować ochrony przed ingerencją państwa. […] Media\nsą silnie kontrolowane przez władzę. […] [W]ładza stara się przekonać obywateli, że polityka\nto zadanie prezydenta. […] Liczba funkcjonariuszy milicji i żołnierzy wojsk wewnętrznych\njest zastraszająco wysoka. Ich głównym zadaniem […] jest zapewnienie bezpieczeństwa\nprezydentowi, rozpędzanie manifestacji i mitingów opozycji […].\n[…]votes.org\nRozstrzygnij, czy reżim polityczny opisany w tekście to totalitaryzm. Swój wybór uzasadnij.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - tekst\npublicystyczny (I.P.2).\nWiadomości: reżimy polityczne (I.P.4 / I.P.6).\nSchemat punktowania\n1 p. -\n0 p. -\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - nie\nUzasadnienie - Celem służb ma być bezpieczeństwo prezydenta i prześladowanie opozycji,\na nie - pełna inwigilacja całego społeczeństwa. Poza tym polityka traktowana jest jako\nzadanie prezydenta, nie ma wzmianek o znaczącej mobilizacji politycznej ludności.","solution":null,"image":"img/wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/17","paper_id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"17","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (2 pkt)\nPrzepisy prawne z jednej z polskich konstytucji\nArt. 3.1. Organami\nPaństwa,\npozostającymi\npod\nzwierzchnictwem\nPrezydenta\nRzeczypospolitej, są: Rząd, Sejm, Senat, Siły Zbrojne, Sądy, Kontrola Państwowa.\nArt. 28. Prezes Rady Ministrów i Ministrowie są odpowiedzialni politycznie przed\nPrezydentem Rzeczypospolitej i mogą być przez Niego w każdym czasie odwołani.\nArt. 29.1. Sejm, w wykonaniu prawa kontroli parlamentarnej nad działalnością Rządu, może\nżądać ustąpienia Rządu lub Ministra.\n4. Jeżeli Senat wypowie się za wnioskiem uchwalonym przez Sejm, Prezydent\nRzeczypospolitej odwoła Rząd lub Ministra, chyba że rozwiąże Sejm i Senat.\nArt. 57.2. Ilekroć Konstytucja lub ustawy dla unormowania poszczególnej dziedziny\nz zakresu ustawodawstwa wymagają ustawy, dziedzina ta może być unormowana\nrównież dekretem Prezydenta Rzeczypospolitej […].\nDz.U. […], nr 30, poz. 227.\nPodaj trzy różnice w procedurze indywidualnej odpowiedzialności politycznej członków\nrządu między rozwiązaniami z przytoczonych przepisów prawnych a przyjętymi\nw obecnie obowiązującej Konstytucji RP.\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - przepisy\nprawne, czytanie ze zrozumieniem przepisów prawnych\n(II.P.2 / II.P.7).\nWiadomości: formy państw, funkcjonowanie\ni odpowiedzialność rządu w Rzeczypospolitej Polskiej\n(I.P.7 / I.R.4 / I.R.7).\nSchemat punktowania\n2 p. -\n1 p. -\npodanie trzech poprawnych elementów odpowiedzi.\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\n- Ministrowie byli odpowiedzialni politycznie przed Prezydentem RP, który mógł ich\nodwołać z własnej inicjatywy (art. 28); obecnie nie odpowiadają oni przed nim (choć\nformalnie ich odwołuje).\n- Wotum nieufności dla ministra było zgłaszane w Sejmie RP, ale głosowane w Senacie RP\n(art. 29), obecnie Senat RP nie bierze udziału w procedurze.\n- Przy uchwaleniu wotum nieufności Prezydent RP nie był zobligowany do odwołania\nministra (mógł bowiem rozwiązać obie izby parlamentu - art. 29.4), a obecnie musiałby\nzdymisjonować ministra, wobec którego uchwalono wotum nieufności.","solution":null,"image":"img/wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/18","paper_id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"18","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (1 pkt)\nPrzepisy prawne z konstytucji jednego z państw europejskich\nArt. 148.1. Zgromadzenie Federalne […] sprawuje najwyższą władzę w Federacji.\nArt. 169.1. Zgromadzenie Federalne wykonuje zwierzchni nadzór nad Radą Federalną\ni administracją federalną […].\nArt. 176.1. Prezydent Federacji przewodniczy Radzie Federalnej.\n2. Prezydenta Federacji oraz wiceprezydenta wybiera Zgromadzenie Federalne\nspośród członków Rady Federalnej na okres jednego roku.\nlibr.sejm.gov.pl\nPodaj dwie różnice między pozycją ustrojową Prezydenta Federacji przedstawioną\nw przytoczonych przepisach prawnych a pozycją Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - przepisy\nprawne, czytanie ze zrozumieniem przepisów prawnych\n(II.P.2 / II.P.7).\nWiadomości: procedury demokracji, modele ustrojowe\npaństw demokratycznych, Prezydent Rzeczypospolitej\nPolskiej (I.P.5 / I.P.7 / I.R.5).\nSchemat punktowania\n1 p. -\n0 p. -\npodanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\n- Prezydent RP to jednoosobowa głowa państwa, a Prezydent Federacji jest\nprzewodniczącym organu kolegialnego, który formalnie jest głową państwa.\n- Prezydent RP jest wybierany w wyborach powszechnych na kadencję 5-letnią,\na Prezydent Federacji - przez obie izby parlamentu na rok.","solution":null,"image":"img/wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/19","paper_id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"19","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (1 pkt)\nWykres. Odpowiedzi na pytanie: Czy uważa Pan(i), że w Polsce powinny stacjonować wojska\ninnych państw NATO, czy też nie powinny?\nNa podstawie: Stosunek do NATO i obecności sojuszniczych wojsk na terenie Polski,\nKomunikat z badań CBOS BS/99/2016.\nPrzytaczając dane z wykresu, podaj tendencję w poglądach społeczeństwa polskiego na\ntemat stacjonowania wojsk innych państw NATO na terytorium Polski.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n16.\n17.\n18.\n19.\nMaks. liczba punktów\n1\n2\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - wykres\nz wynikami badań opinii publicznej (II.P.2).\nWiadomości: Polska w stosunkach międzynarodowych,\nkultura polityczna społeczeństwa polskiego (I.P.6 / I.P.13).\nSchemat punktowania\n1 p. - podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi (tendencji i danych).\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nW latach 2005-2016 akceptacja stałej obecności wojsk innych państw NATO na terytorium\nPolski miała tendencję stale rosnącą - z 33% w 2005 r. poprzez 57% w 2014 r. do 65%\nw 2016 r.","solution":null,"image":"img/wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/20","paper_id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"20","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (2 pkt)\nO polityce zagranicznej Chińskiej Republiki Ludowej (ChRL) w XXI wieku\n[Jak współczesne soft power (miękka siła), tak i] stabilność dawnego systemu trybutarnego\nopierała się właśnie na dobrym wizerunku Chin i przekonaniu o ich kulturowym\ni cywilizacyjnym potencjale, czerpanie z którego, mimo zagrożeń związanych z asymetrią\npotencjałów, przynosi innym niebagatelne korzyści. […] Asymetryczność relacji,\nw przeciwieństwie do modelu historycznego, jest [współcześnie] nieformalna, można ją\njednak zauważyć na przykładzie umów o współpracy lub pomocy gospodarczej,\npodpisywanych przez Chiny ze słabszymi państwami sąsiednimi. Choć utrzymana jest […]\nrówność i suwerenność obu stron tych porozumień, ich konkretne zapisy wyraźnie wskazują\nna przyjmowane role: państw sąsiednich jako korzystających z chińskiej przyjaźni i pomocy\noraz Chin jako dobrego mocarstwa regionalnego, które szanuje inne państwa i dba o nie. […]\nTo Chiny udzielają pożyczek, inwestują czy jednostronnie zmniejszają cła w handlu\ndwustronnym, stając się jednym z najważniejszych zewnętrznych źródeł finansowania dla\ntakich państw jak Nepal, Sri Lanka czy Mjanma. […] Za trybut, czyli mający znaczenie\nprzede\nwszystkim\nsymboliczne\njednostronnie\nnarzucony\nwarunek\nutrzymywania\ndwustronnych relacji z Pekinem, może natomiast być dziś uważany wymóg uznawania zasady\njednych Chin […].\nRegion Azji i Pacyfiku w latach 1985-2015. Ciągłość i zmiana w regionalnym systemie międzynarodowym,\nred. A. Jarczewska, J. Zajączkowski, Warszawa 2016, s. 86-88.\n20.1. Rozstrzygnij, czy kwestia - podkreślonego w tekście - warunku utrzymywania\nstosunków dyplomatycznych z ChRL dotyczy problemu Hongkongu. Swój wybór\nuzasadnij.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -\n20.2. Podaj argumenty świadczące o tym, że używanie przez ChRL soft power\nw relacjach z innymi państwami przynosi obustronną korzyść.\nKorzyść dla innego państwa -\nKorzyść dla Chin -\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - tekst\npopularnonaukowy (II.P.2).\nWiadomości: stosunki międzynarodowe, globalizacja\n(I.P.15 / I.R.13).\n20.1.\nSchemat punktowania\n1 p. - podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - nie\nUzasadnienie - Problem dotyczy Tajwanu, nad którym władze ChRL nie mają zwierzchności.\nHongkong z kolei jest częścią państwa chińskiego w wyniku porozumienia z Wielką Brytanią\na funkcjonująca w związku z tym zasada „jedno państwo - dwa systemy” nie przeczy\nzasadzie jednych Chin.\n20.2.\nSchemat punktowania\n1 p. - podanie dwóch poprawnych elementów odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nKorzyść dla innego państwa - Chiny stają się ważnym źródłem zewnętrznego finansowania\ndla takiego państwa.\nKorzyść dla Chin - Chiny relatywnie małym kosztem zjednują sobie inne państwa i ich elity,\nco umożliwia formułowanie oczekiwań politycznych wobec tych państw, np. wspólne fronty\nw organizacjach międzynarodowych.","solution":null,"image":"img/wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/21","paper_id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"21","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (2 pkt)\nO wydarzeniach w państwach poradzieckich\nOpis A. Po zwycięstwie Rewolucji Godności i obaleniu prezydenta Wiktora Janukowycza,\nw marcu i kwietniu 2014 roku Rosja rozpoczęła operację rozniecania separatystycznych\nnastrojów w południowo-wschodnich regionach. W efekcie do życia powołane zostały\nsamozwańcze republiki, które regularnie podejmują działania mające na celu legitymizację\nswego istnienia.\nOpis B. Od czasu uznania przez większość państw członkowskich ONZ niepodległości\nKosowa, rosyjska dyplomacja zyskała możliwość powoływania się na ten precedens w stosunku\ndo spornych terytoriów poradzieckich. Moskwa już w marcu 2008 roku ostrzegała, że gdy to\nniepodległe państwo kaukaskie dostanie od NATO propozycję członkostwa, rozpocznie się\nproces secesji terytoriów separatystycznych. Wojna rozpoczęła się w sierpniu 2008 roku.\nW jej wyniku Rosja uzyskała faktyczne potwierdzenie swojej strefy wpływu.\nNa podstawie: www.osw.waw.pl; www.polska-zbrojna.pl\nFragment mapy politycznej Europy i Azji\nNa podstawie: www.worldatlas.com\nUzupełnij tabelę - do każdego opisu dopisz nazwę państwa, na terytorium którego miały\nmiejsce przedstawione działania, numer, którym państwo to oznaczono na mapie, oraz\nnazwę spornego obszaru separatystycznego.\nNazwa państwa\nNumer\nNazwa obszaru separatystycznego\nOpis A.\nOpis B.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n20.1.\n20.2.\n21.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n2\nUzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R","answer":"A","answer_text":"Zadanie 21. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - mapa\npolityczna Euroazji i opisy konfliktów (II.P.2).\nWiadomości: konflikty międzynarodowe, parapaństwa\n(I.P.15/ I.R.4).\nSchemat punktowania\n2 p. -\n1 p. -\npoprawne wypełnienie dwóch wierszy tabeli.\npoprawne wypełnienie jednego wiersza tabeli lub poprawne podanie trzech nazw lub\npoprawne podanie dwóch nazw państw wraz z numerami.\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA. Ukraina, 5, Donbas / (była) Noworosja lub Doniecka RL / obwód doniecki lub Ługańska\nRL / obwód ługański\nB. Gruzja, 2, Abchazja lub Osetia Południowa","solution":null,"image":"img/wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/22","paper_id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"22","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (1 pkt)\nRysunek satyryczny\n* Libya - Libia.\nNa podstawie: fotografia.folha.uol.com.br\nWyjaśnij sens rysunku satyrycznego, odnosząc się do jego elementów.\nCZĘŚĆ III - Wypracowanie (20 punktów)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nKorzystanie z informacji o życiu politycznym - rysunek\nsatyryczny, krytyczna analiza materiałów źródłowych,\nrozpoznawanie ważnych postaci życia publicznego\n(II.P.2 / II.P.4 / II.R.1).\nWiadomości: konflikty międzynarodowe, problemy\nwspółczesnego świata (I.P.15 / I.R.13).\nSchemat punktowania\n1 p. - podanie poprawnej odpowiedzi.\n0 p. - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nNa rysunku przedstawiono, kto sponsorował rebeliantów (pod numerem 2) - były to USA\ni UE (flagi i Barack Obama, pod numerem 3). Usunięcie Kadafiego (pod numerem 1) dało\nsiłom Zachodu możliwość realizacji własnych interesów ekonomicznych.\nCzęść III.","solution":null,"image":"img/wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/23","paper_id":"wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"23","points":20,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (20 pkt)\nWybierz jeden z podanych tematów i napisz wypracowanie. Wykorzystaj materiały\nźródłowe zamieszczone w II części arkusza.\nTemat nr 1\nOdwołując się do przykładów współczesnych państw europejskich oraz ustroju Polski\nw XX wieku, scharakteryzuj typy systemów politycznych, w których obowiązuje\njednolitość władzy państwowej lub podział władzy jest formalnie zachwiany. Przedstaw\ntakże rozwiązania, które w takich systemach sprzyjają - odpowiednio - funkcjonowaniu\ndemokracji oraz niedemokratycznego reżimu politycznego.\nTemat nr 2\nOd ładu dwubiegunowego do policentrycznego czy monocentrycznego? Rozważ\nproblem, odwołując się do faktografii i charakteryzując typy ładu światowego\nw ostatnim półwieczu.\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R\nna temat nr\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n22\n23.I.\n23.II. 23.III.\nMaks. liczba punktów\n1\n18\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R\nPoziom rozszerzony\nMWO_1R\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23. (0-20)\nTemat 1: Odwołując się do przykładów współczesnych państw europejskich oraz ustroju\nPolski w XX wieku, scharakteryzuj typy systemów politycznych, w których obowiązuje\njednolitość władzy państwowej lub podział władzy jest zachwiany. Przedstaw także\nrozwiązania, które w tych systemach sprzyjają - odpowiednio - funkcjonowaniu\ndemokracji oraz niedemokratycznego reżimu politycznego.\nTworzenie informacji.\nFormułowanie wypowiedzi pisemnej zawierającej\ncharakterystykę życia politycznego oraz uwarunkowania\noceny funkcjonowania władz z punktu widzenia wartości\ndemokracji (III.P.5 / III.R.1 / III.R.3).\nKorzystanie z informacji: dokonywanie selekcji faktów,\nkorzystanie ze źródeł informacji o życiu politycznym,\nwskazywanie skutków rozwiązań politycznych, krytyczna\nanaliza materiałów źródłowych\n(II.P.1 / II.P.2 / II.P.5 / II.R.1).\nWiadomości: historyczne i współczesne formy państw,\nmodele ustrojowe państw demokratycznych, zagrożenia dla\ndemokracji (I.R.4 / I.R.5 / I.R.6).\nKryteria oceniania\nCharakterystyka systemu parlamentarno-komitetowego wraz z przykładami (0-7)\n- parlament nadrzędnym organem władzy; organ wykonawczy wybierany przez parlament\njest jego komitetem wykonawczym;\n- przykład współczesny - Szwajcaria: organ wykonawczy jeden; parlament dwuizbowy, izby\nrównorzędne; system kooperacji partii prowadzi do wzmocnienia pozycji Rady Federalnej /\nZwiązkowej;\n- przykład Polski z XX wieku:\nPolska Ludowa w okresie obowiązywania konstytucji lipcowej z 1952 r.: formalnie\nnadrzędnym organem państwa jednoizbowy Sejm PRL; dwa naczelne organy: Rada\nMinistrów (organ administracji państwowej) oraz Rada Państwa (organ władzy państwowej)\nformalnie podległe Sejmowi PRL; przez system partyjny faktycznie rola parlamentu\nograniczona, a organów wykonawczych - bardziej znacząca; przez uprawnienia\nprawodawcze Rady Państwa i sesyjny tryb obrad parlamentu rola kolegialnej głowy państwa\nnie ograniczała się do uprawnień wykonawczych;\nlub\nRzeczpospolita Polska w okresie obowiązywania małej konstytucji z 1919 roku: formalnie\n„władzę suwerenną i ustawodawczą” sprawował jednoizbowy Sejm RP; dwa centralne\norgany wykonawcze: Rada Ministrów oraz Naczelnik Państwa jako głowa państwa; brak\nwypracowanych mechanizmów ścisłej kontroli organów wykonawczych.\n7 p. - za pełną charakterystykę trzech aspektów lub za pełną charakterystykę dwóch\naspektów i niepełną jednego aspektu, lub za pełną charakterystykę jednego aspektu\ni niepełną dwóch aspektów, lub za pełną charakterystykę dwóch aspektów\ni zasygnalizowanie jednego aspektu.\n6 p. - za pełną charakterystykę dwóch aspektów lub za pełną charakterystykę jednego\naspektu, niepełną jednego aspektu i zasygnalizowanie jednego aspektu, lub za\nniepełną charakterystykę trzech aspektów.\n5 p. - za pełną charakterystykę jednego aspektu i zasygnalizowanie dwóch aspektów lub\nza pełną charakterystykę jednego aspektu i niepełną jednego aspektu, lub za\nniepełną charakterystykę dwóch aspektów i zasygnalizowanie jednego aspektu.\n4 p. - za pełną charakterystykę jednego aspektu i zasygnalizowanie jednego aspektu lub\nza niepełną charakterystykę dwóch aspektów, lub za niepełną charakterystykę\njednego aspektu i zasygnalizowanie dwóch aspektów.\n3 p. - za pełną charakterystykę jednego aspektu lub za niepełną charakterystykę jednego\naspektu i zasygnalizowanie jednego aspektu, lub za zasygnalizowanie trzech\naspektów.\n2 p. - za niepełną charakterystykę jednego aspektu lub za zasygnalizowanie dwóch\naspektów.\n1 p. - za zasygnalizowanie jednego aspektu.\n0 p. - za niespełnienie powyższego kryterium.\nCharakterystyka systemu superprezydenckiego wraz z przykładami (0-7)\n- prezydent nadrzędnym organem władzy; szerokie uprawnienia nie tylko wykonawcze, lecz\ntakże prawodawcze; rząd mu podległy lub odpowiedzialność polityczna rządu bardziej\nznacząca przez prezydentem, a nie - parlamentem (w tym wypadku odpowiedzialność rządu\nna ogół iluzoryczna);\n- przykład współczesny - Rosja lub Białoruś: formalny podział władzy, ale umocowanie\nustrojowe prezydenta ukazuje nadrzędność tego organu; parlamenty bikameralne z przewagą\npartii prezydenckiej (Rosja) lub z przewagą bezpartyjnych związanych z reżimem (Białoruś);\nmożliwość wydawania przez prezydentów dekretów, które nie muszą być aktami\nwykonawczymi;\n- przykład Polski z XX wieku - Rzeczpospolita Polska w okresie obowiązywania konstytucji\nkwietniowej z 1935 roku: formalna zwierzchność prezydenta nad innymi organami władzy;\nmożliwość wydawania dekretów w problematyce wymagającej regulacji ustawowej;\nparlament bikameralny z mało demokratycznymi wyborami, szczególnie do izby wyższej;\npraktyka rządów wskazywała na techniczny podział władzy między prezydentem a szefem\nGISZ-u.\n7 p. - za pełną charakterystykę trzech aspektów lub za pełną charakterystykę dwóch\naspektów i niepełną jednego aspektu, lub za pełną charakterystykę jednego aspektu\ni niepełną dwóch aspektów, lub za pełną charakterystykę dwóch aspektów\ni zasygnalizowanie jednego aspektu.\n6 p. - za pełną charakterystykę dwóch aspektów lub za pełną charakterystykę jednego\naspektu, niepełną jednego aspektu i zasygnalizowanie jednego aspektu, lub za\nniepełną charakterystykę trzech aspektów.\n5 p. - za pełną charakterystykę jednego aspektu i zasygnalizowanie dwóch aspektów lub\nza pełną charakterystykę jednego aspektu i niepełną jednego aspektu, lub za\nniepełną charakterystykę dwóch aspektów i zasygnalizowanie jednego aspektu.\n4 p. - za pełną charakterystykę jednego aspektu i zasygnalizowanie jednego aspektu lub\nza niepełną charakterystykę dwóch aspektów, lub za niepełną charakterystykę\njednego aspektu i zasygnalizowanie dwóch aspektów.\n3 p. - za pełną charakterystykę jednego aspektu lub za niepełną charakterystykę jednego\naspektu i zasygnalizowanie jednego aspektu, lub za zasygnalizowanie trzech\naspektów.\n2 p. - za niepełną charakterystykę jednego aspektu lub za zasygnalizowanie dwóch\naspektów.\n1 p. - za zasygnalizowanie jednego aspektu.\n0 p. - za niespełnienie powyższego kryterium.\nPrzedstawienie rozwiązań w systemach, w których obowiązuje jednolitość władzy\npaństwowej lub podział władzy jest zachwiany, sprzyjających funkcjonowaniu lub\nbrakowi funkcjonowania demokracji (0-4)\n- demokracji sprzyja niezależne sądownictwo, system wielopartyjny bez partii\nhegemonicznej, wolne wybory;\n- niedemokratycznemu reżimowi politycznemu sprzyja system monopartyjny lub partii\nhegemonicznej\n(z kierowniczą\nrolą\npartii\nw\nsystemie)\nlub\namorfizm\npartyjny,\npodporzadkowanie sądów innym organom państwa, ordynacja wyborcza niezakładająca\nwolnych wyborów lub fałszerstwa wyborcze.\n4 p. - za pełne przedstawienie dwóch aspektów.\n3 p. - za pełne przedstawienie jednego aspektu i niepełne jednego aspektu.\n2 p. - za pełne przedstawienie jednego aspektu lub za niepełne przedstawienie dwóch\naspektów.\n1 p. - za niepełne przedstawienie jednego aspektu.\n0 p. - za niespełnienie powyższego kryterium.\nWykorzystanie materiałów źródłowych (0-1)\n1 p. - za poprawne powołanie się na dwa materiały źródłowe.\n0 p. - za niespełnienie powyższego kryterium.\nPoprawny język i forma wypowiedzi (0-1)\n1 p. - za pracę napisaną językiem w pełni komunikatywnym, z uporządkowanym,\nlogicznym wywodem i właściwą strukturą.\n0 p. - za niespełnienie powyższego kryterium.","solution":null,"image":"img/wos-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"}]}