{"paper":{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona-odpowiedzi/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":64,"source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.\nO jednym z typów socjalizacji\nProces ten […] odnosi się zazwyczaj do sposobu, w jaki młodzi ludzie wpływają i zmieniają\npoglądy i zachowania starszych. Występuje on najczęściej, gdy młode pokolenie nabywa\nnową wiedzę, umiejętności, zachowania, przyjmuje nowe poglądy, których starsze pokolenie\nnie posiadło.\nW. Welskop, Socjalizacja […], „Perspektywy Edukacyjno-Społeczne” 2014, nr 1, s. 37.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1.1","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nPodaj nazwę typu socjalizacji, której dotyczy tekst.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 20241\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n1) wyjaśnia […] wybrane współczesne\nprocesy społeczne.\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n2) wykazuje się umiejętnością czytania\nze zrozumieniem […] wybranych\ntekstów z zakresu nauk społecznych.\n(ZR) II. Różnorodność kulturowa. Zdający:\n3) […] wyjaśnia zjawisko socjalizacji\nodwróconej.\n(ZP) I. Człowiek i społeczeństwo. Zdający:\n5) wyjaśnia charakter procesu socjalizacji;\npodaje przykłady wpływu społecznego\nw różnych dziedzinach życia […].\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnej nazwy.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nsocjalizacja odwrócona","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1.2","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nUzasadnij, że proces, którego dotyczy tekst, nie jest charakterystyczny dla\nspołeczeństw preindustrialnych.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n1) wyjaśnia prawidłowości życia\nspołeczno-kulturowego […].\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n2) wykazuje się umiejętnością czytania\nze zrozumieniem […] wybranych\ntekstów z zakresu nauk społecznych.\n(ZR) II. Różnorodność kulturowa. Zdający:\n1) charakteryzuje społeczeństwa zbieracko-\n-łowieckie, nomadyczne i rolnicze […];\n3) […] wyjaśnia zjawisko socjalizacji\nodwróconej.\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\n1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 czerwca 2022 r. w sprawie wymagań\negzaminacyjnych dla egzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023\ni 2023/2024 (Dz.U. 2022, poz. 1246).\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowa odpowiedź\nSocjalizacja odwrócona jest zjawiskiem charakterystycznym w społeczeństwach, w których\ndochodzi do nagłych i szybkich zmian oraz do rozwoju technologicznego. Społeczeństwa\npreindustrialne charakteryzowały się zmianami powolnymi i dlatego nie dochodziło do\nsytuacji, w której młodsze pokolenie wdrażało starsze do nowych zmieniających się\nwarunków życia.","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"2","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.\nWykres. Odpowiedzi na pytanie: Jaki rodzaj związku między ludźmi uznał(a)by Pan(i) za\nrodzinę? (odpowiedzi twierdzące w %; 6 najczęstszych wyborów)\nNa podstawie: Rodzina - jej znaczenie i rozumienie, „Komunikat z Badań CBOS” 2019, nr 22, s. 7.\nMWOP-R0_100\nTekst. O współczesnej rodzinie\nW dobie intensywnych przemian również podstawowa grupa społeczna, jaką jest rodzina,\npodlega różnorakim przeobrażeniom. Zmieniają się preferowane oraz realizowane modele\nżycia rodzinnego, przekształceniom ulegają relacje wewnątrzrodzinne, wreszcie samo\nrozumienie pojęcia rodziny nie jest już tak jednoznaczne jak kiedyś. Wynika to m.in. ze\nwzrostu liczby rozwodów i separacji, a także [z] liczby rodziców samotnie wychowujących\ndzieci, [z] opóźniania decyzji matrymonialnych, [ze] wstrzymywania się od prokreacji lub\n[z] całkowitej rezygnacji z posiadania dzieci […] oraz [z] coraz większej popularności tzw.\nzwiązków partnerskich […].\nR. Boguszewski, Współczesne znaczenie i rozumienie rodziny w Polsce,\n„Zeszyty Naukowe KUL” 2015, nr 4 (232), s. 127.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/2.1","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"2.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nPodaj argument i kontrargument do tezy: Opinia dotycząca zakresu pojęcia rodziny\nwyrażona w tekście znajduje odzwierciedlenie w opinii większości respondentów.\nArgument -\nKontrargument -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n2) wykazuje się umiejętnością czytania\nze zrozumieniem tekstów […]\npopularnonaukowych oraz interpretacji\ninnych źródeł (np. wykresy i schematy)\nz zakresu przedmiotu.\n(ZP) I. Człowiek i społeczeństwo. Zdający:\n2) charakteryzuje - z wykorzystaniem wyników\nbadań opinii publicznej - współczesne typy\nrodziny […].\n(ZP) II. Społeczeństwo obywatelskie. Zdający:\n9) interpretuje wyniki badań opinii publicznej\n[…].\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego argumentu i poprawnego kontrargumentu.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nArgument -\nTyp 1.: Rodzice samotnie wychowujący dzieci są uznawani za rodzinę przez ok. 90%\nrespondentów.\nTyp 2.: Osoby pozostające w związku nieformalnym, ale wychowujące dzieci, były uznawane\nw 2019 r. przez ponad 3/4 respondentów za rodzinę.\nTyp 3.: Małżeństwo bez dzieci jest uznawane za rodzinę przez około 2/3 ankietowanych.\nKontrargument - Osoby pozostające w związku nieformalnym niemające dzieci są uznawane\nza rodzinę przez mniej niż 1/3 respondentów.","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-2.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/2.2","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"2.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nDo każdej z poruszonych w tekście przyczyn wzrostu częstości występowania nowych\nmodeli rodziny przyporządkuj nazwy tych modeli - wpisz właściwe numery z wykresu.\nRezygnacja z decyzji matrymonialnych mimo posiadania dzieci - ;\nWstrzymywanie się od prokreacji - ;","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n2) wykazuje się umiejętnością […]\ninterpretacji innych źródeł (np. wykresy\ni schematy) z zakresu przedmiotu.\n(ZP) I. Człowiek i społeczeństwo. Zdający:\n2) […] wyjaśnia problemy związane z realizacją\nróżnych funkcji rodziny w Rzeczypospolitej\nPolskiej.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne przyporządkowanie czterech nazw.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nRezygnacja z decyzji matrymonialnych mimo posiadania dzieci - dwa spośród: 2, 3, 4.\nWstrzymywanie się od prokreacji - 5, 6.","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-2.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/2.3","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"2.3","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.3. (0-1)\nOceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest\nprawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nW latach 2006-2013 odsetek osób uznających za rodzinę osoby\npozostające w związku nieformalnym i niemające dzieci wzrósł o 7%.\nP\nF\n2.\nW 2019 roku odnotowano w porównaniu do roku 2013 spadek wszystkich\nodpowiedzi, w których za rodzinę uznawano każdy z typów związków\nniemających czy niewychowujących dzieci.\nP\nF\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.3. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n2) wykazuje się umiejętnością […]\ninterpretacji innych źródeł (np. wykresy\ni schematy) z zakresu przedmiotu.\n(ZP) II. Społeczeństwo obywatelskie. Zdający:\n9) interpretuje wyniki badań opinii publicznej\n[…].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. F\n2. F","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-2.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"3","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.\nGrafika odnosząca się do jednego z typów społeczeństwa\nkropla.eko.org.pl\nTekst. Cechy charakterystyczne jednego z typów społeczeństwa\n- występuje w nim różnorodna oferta dóbr, wśród których są nie tylko produkty\nzaspokajające podstawowe potrzeby, ale również produkty luksusowe, służące realizacji\nprzyjemności i „życzeń”;\n- produktom i usługom nadaje się znaczenie symboliczne za pomocą znaków i obrazów,\ndzięki temu można stymulować i wzmacniać potrzeby za pomocą mody, reklamy\ni marketingu;\n- towary stają się środkiem do indywidualizacji stylu życia, jego demonstracji, pełnią rolę\ndystynkcyjną;\n- następują zmiany w systemach wartości, nabywanie dóbr staje się wartością samą\nw sobie.\nNa podstawie: A. Borowska, Społeczeństwo […] - charakterystyka, „Zeszyty Naukowe Politechniki\nBiałostockiej” 2009, Zeszyt 14: „Ekonomia i Zarządzanie”, s. 10.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/3.1","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"3.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.1. (0-1)\nPodaj nazwę typu społeczeństwa, którego dotyczy tekst.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n1) wyjaśnia […] wybrane współczesne\nprocesy społeczne.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n2) wykazuje się umiejętnością czytania\nze zrozumieniem tekstów […]\npopularnonaukowych […].\n(ZP) I. Człowiek i społeczeństwo. Zdający:\n8) Zdający […] charakteryzuje współczesne\nspołeczeństwo i analizuje jego cechy (otwarte,\npostindustrialne, konsumpcyjne, masowe\ni informacyjne).\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnej nazwy.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nspołeczeństwo konsumpcyjne\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-3.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/3.2","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"3.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.2. (0-1)\nRozstrzygnij, czy tekst i grafika dotyczą tego samego typu społeczeństwa. Odpowiedź\nuzasadnij, odnosząc się do obu materiałów źródłowych.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.2. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n2) wykazuje się umiejętnością czytania\nze zrozumieniem tekstów […]\npopularnonaukowych oraz interpretacji\ninnych źródeł […] z zakresu przedmiotu.\n(ZR) II. Różnorodność kulturowa. Zdający:\n5) analizuje na przykładach zjawisk\nkulturowych cechy kultury masowej.\n(ZP) I. Człowiek i społeczeństwo. Zdający:\n8) […] charakteryzuje współczesne\nspołeczeństwo i analizuje jego cechy (otwarte,\npostindustrialne, konsumpcyjne, masowe\ni informacyjne).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - Tak.\nUzasadnienie - Grafika przedstawia kod kreskowy, który symbolizuje uzależnienie ludzi od\nzakupów, charakterystyczne dla społeczeństwa konsumpcyjnego, o którym mowa w tekście.","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-3.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"4","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.\nTekst 1. O „kulturze wysokiej” elit amerykańskich\n[B]iali Amerykanie z wyższej klasy średniej […] wyodrębnili swoje instytucje kulturalne jako\n„kulturę wysoką”, utrzymywaną i cenioną przez wszystkich, ale nie w pełni dostępną dla ludzi\nz plebsu, ponieważ niekoniecznie „umieliby się zachować”. Na przykład muzea i inne\nbastiony kultury wysokiej z tego okresu często były zamknięte w weekendy i po południu\nw dni robocze, co gwarantowało, że ci, którzy musieli pracować na utrzymanie, nie mogli\nz nich zbyt często korzystać. […] te same elity wykorzystały ustawy przeciw przestępstwom\nobyczajowym, żeby zakazać pewnych form […] [kultury popularnej], takich jak burleska.\nW. Griswold, Socjologia kultury. Kultury i społeczeństwa w zmieniającym się świecie, Warszawa 2013, s. 128-129.\nTekst 2. Naukowcy o praktykach kulturowych Polaków\n[…] to, co piszemy, mieści się w elitystycznej opowieści […] o Polsce A, czyli elitach, i Polsce\nB - tych wszystkich wykpiwanych Januszach i Grażynach o ludowym guście i aspiracjach\nkończących się na wąskim, przaśnym i tradycyjnym stylu życia. Odejście jednak od\noświeceniowej wizji kultury, w której awans społeczny łączył się silnym węzłem z awansem\nkulturowym, w kierunku rozszerzonej wizji kultury, w której każdy festyn się zmieści,\npowoduje, że […] nikt nie wstydzi się kultury własnej, nie próbuje równać i naśladować,\nnp. podążając za elitami […].\nT. Szlendak, K. Olechnicki, Nowe praktyki kulturowe Polaków. Megaceremoniały i subświaty,\nWarszawa 2017, s. 311, 316, 319.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/4.1","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"4.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.1. (0-1)\nOdnosząc się do obu tekstów, uzasadnij trafność myśli: Z kulturą jest jak z pogodą -\nnawet „brak kultury” jest kulturą.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n1) wyjaśnia prawidłowości życia\nspołeczno-kulturowego oraz procesy\nspołeczne […] we współczesnym\nświecie.\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n2) wykazuje się umiejętnością czytania\nze zrozumieniem […] wybranych\ntekstów z zakresu nauk społecznych.\n(ZR) III. Rozumienie siebie oraz\nrozpoznawanie i rozwiązywanie\nproblemów. Zdający:\n4) dostrzega perspektywy różnych\nuczestników życia publicznego.\n(ZR) I. Człowiek w społeczeństwie. Zdający:\n4) analizuje poznawcze przyczyny stosowania\nstereotypów i związane z tym\nniebezpieczeństwa.\n(ZR) II. Różnorodność kulturowa. Zdający:\n5) analizuje na przykładach zjawisk\nkulturowych cechy kultury masowej.\n(ZP) I. Człowiek i społeczeństwo. Zdający:\n6) […] rozpoznaje przyczyny, przejawy i skutki\nnietolerancji i stygmatyzacji […].\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nMyśl dotyczy dwóch różnych sposobów postrzegania kultury. W jednym z nich kultura\nograniczona jest do wytworów kultury wysokiej (jak w tekście 1.) lub kultury elit (jak\nw oświeceniowej wizji kultury z tekstu 2.), a w drugim sposobie - jak ujęli to autorzy tekstu 2.\n- do rozszerzonej wizji kultury. Zatem nawet brak kultury (wysokiej) jest kulturą (w jej\nrozszerzonej wizji).","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-4.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/4.2","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"4.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.2. (0-1)\nPorównaj postawy wobec kultury popularnej i jej odbiorców wyrażane przez elity\nz tekstu 1. oraz opisane w tekście 2.\nPodobieństwo -\nRóżnica -\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n2) analizuje różnorodne postawy\ni zachowania społeczno-polityczne […].\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n2) wykazuje się umiejętnością czytania\nze zrozumieniem […] wybranych\ntekstów z zakresu nauk społecznych.\n(ZR) III. Rozumienie siebie oraz\nrozpoznawanie i rozwiązywanie\nproblemów. Zdający:\n4) dostrzega perspektywy różnych\nuczestników życia publicznego.\n(ZR) I. Człowiek w społeczeństwie. Zdający:\n4) analizuje poznawcze przyczyny stosowania\nstereotypów i związane z tym\nniebezpieczeństwa.\n(ZR) II. Różnorodność kulturowa. Zdający:\n5) analizuje na przykładach zjawisk\nkulturowych cechy kultury masowej.\n(ZP) I. Człowiek i społeczeństwo. Zdający:\n6) […] rozpoznaje przyczyny, przejawy i skutki\nnietolerancji i stygmatyzacji […].\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego podobieństwa i poprawnej różnicy.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nPodobieństwo - W obu tekstach widoczna jest pogarda dla kultury popularnej i jej nosicieli,\nczyli dla nie-elit. Kultura ta i jej odbiorcy byli traktowani przez elity jako gorsi.\nRóżnica -\nTyp 1.: W tekście 2. opisano zwiększenie się akceptacji dla różnych praktyk kulturowych,\npodczas gdy w tekście 1. podkreślono dystans między nosicielami różnych form kultury.\nTyp 2.: W tekście 2. pobrzmiewają postawy elit, które chciały niegdyś, aby nie-elity wyzbywały\nsię uczestnictwa w kulturze popularnej na rzecz uczestnictwa w kulturze wysokiej,\namerykańskie elity z tekstu 1. natomiast działały w kierunku odseparowania własnej kultury\nwysokiej od niższych klas.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-4.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.\nTekst 1. Fragmenty przemówienia Mariana Turskiego z okazji 75. rocznicy wyzwolenia\nniemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau\n„Auschwitz nie spadł nagle z nieba”. Auschwitz tuptał, dreptał małymi kroczkami, zbliżał się,\naż stało się to, co stało się tutaj. […] I to chciałbym powiedzieć mojej córce, to chciałbym\npowiedzieć moim wnukom. […] Nie bądźcie obojętni, kiedy jakakolwiek mniejszość jest\ndyskryminowana. Istotą demokracji jest to, że większość rządzi, ale demokracja na tym\npolega, że prawa mniejszości muszą być chronione. […] Bądźcie wierni przykazaniu.\nJedenaste przykazanie: nie bądź obojętny. Bo jeżeli będziesz, to nawet się nie obejrzycie,\njak na was, na waszych potomków jakieś Auschwitz nagle spadnie z nieba.\nwww.polityka.pl\nTekst 2. O wydarzeniach w jednym z państw afrykańskich\nMiędzy kwietniem a lipcem 1994 roku - a więc przez jedynie 100 dni - Hutu zabili od 800\ntys. do ponad miliona Tutsi. W drugiej połowie XX w., kiedy władzę sprawowali Hutu,\npostępowały ekonomiczne, społeczne i polityczne prześladowania Tutsi. W szkołach\nwprowadzono segregację, w przestrzeni publicznej funkcjonowała propaganda oraz\nregularnie dochodziło do pogromów i grabienia majątków Tutsi. Zanim doszło do\nbezpośrednich aktów przemocy, już od 1990 r. rozpoczęła się przeciwko nim zaciekła\npropagandowa kampania nienawiści. Dokonywano stratyfikacji społeczeństwa\nrwandyjskiego: dzielono je na „dumnych” Hutu i na Tutsich zwanych „karaluchami”.\nPublicznie nawoływano do wykluczenia „karaluchów” z życia politycznego.\nNa podstawie: A. Spychalska, Mechanizm zbrodni ludobójstwa na przykładzie Rwandy,\nWrocław 2012, s. 99-107.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5.1","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5.1","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.1. (0-2)\nWyjaśnij tezę podkreśloną w tekście 1. i uzasadnij, że znajduje ona potwierdzenie\nw wydarzeniach opisanych w tekście 2. - sformułuj trzy argumenty.\nWyjaśnienie -\nUzasadnienie -\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.1. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n4) wyjaśnia związki przyczynowo-\n-skutkowe w życiu społeczno-\n-politycznym.\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) […] wykorzystuje informacje na temat\nżycia społeczno-kulturowego\ni politycznego, krytycznie je analizuje,\nsamodzielnie wyciąga wnioski […].\n(ZP) III. Rozumienie siebie oraz\nrozpoznawanie i rozwiązywanie\nproblemów. Zdający:\n4) rozpoznaje przypadki łamania praw\nczłowieka.\n(ZR) IV. Aspekty etniczne życia społecznego.\nZdający:\n2) […] rozpoznaje przejawy ksenofobii\ni uzasadnia potrzebę przeciwstawiania się\ntemu zjawisku.\n(ZP) I. Człowiek i społeczeństwo. Zdający:\n6) […] wyjaśnia, jak tworzą się podziały\nw społeczeństwie na „swoich” i „obcych”;\nrozpoznaje przyczyny, przejawy i skutki\nnietolerancji i stygmatyzacji.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne wyjaśnienie i sformułowanie trzech poprawnych argumentów.\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie i sformułowanie jednego lub dwóch poprawnych argumentów\nALBO sformułowanie dwóch lub trzech poprawnych argumentów.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nWyjaśnienie - Marian Turski w swoim przemówieniu wskazuje że ludobójstwo „nie spada\nz nieba”, czyli nie bierze się znikąd, że zanim dojdzie do ludobójstwa, mają miejsce mniej\npoważne incydenty.\nUzasadnienie (trzy argumenty) -\nTyp 1.: Na wiele lat przed ludobójstwem prześladowano Tutsi politycznie, społecznie\ni ekonomicznie.\nTyp 2.: Na wiele lat przed ludobójstwem wprowadzono segregację.\nTyp 3.: Na wiele lat przed ludobójstwem dochodziło do grabienia majątków Tutsi.\nTyp 4.: W latach 90. XX wieku , ale przed ludobójstwem, prowadzono w państwie kampanię\nnienawiści przeciwko Tutsi.","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5.2","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.2. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nPodkreślony fragment tekstu 2. nie traktuje bezpośrednio o zjawisku\nA. stereotypowego postrzegania grup.\nB. dehumanizacji.\nC. eksterminacji.\nD. ksenofobii.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 5.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n2) wykazuje się umiejętnością czytania\nze zrozumieniem tekstów\npublicystycznych […].\n(ZR) IV. Aspekty etniczne życia społecznego.\nZdający:\n2) […] rozpoznaje przejawy ksenofobii […].\n(ZP) I. Człowiek i społeczeństwo. Zdający:\n6) […] rozpoznaje […] przejawy i skutki\nnietolerancji i stygmatyzacji.\nZasady oceniania\n1 pkt - wskazanie poprawnego dokończenia zdania.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nC","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"6","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.\nO jednej z mniejszości w Polsce\n- […] to ten sam naród. Ale dzielimy się na różne szczepy. W Polsce jest ich kilka […],\nmówimy nawet różnymi językami.\n- Jakie to grupy?\n- Są Sinti, których bardzo dużo jest w Niemczech, Kalderasze, Lowarzy […]. To różne kasty,\njest ich wiele […].\n- Kasty, czyli pozostałość po tym, że wywodzicie się z Indii?\n- […] Wywodzimy się z Indii, które są krajem ze społeczeństwem kastowym. W 1192 roku\nmuzułmanie napadli na Indie i wygnali […]. Wtedy zaczęliśmy się tułać po świecie. Stąd\nnasza kultura wędrowna.\nDlaczego […] nie podają sobie ręki, W. Skupin w rozmowie z R. Chojnackim, www.gazetawroclawska.pl","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/6.1","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"6.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.1. (0-1)\nPodaj nazwę mniejszości, której dotyczy tekst.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n1) wyjaśnia […] procesy […] etniczne\n[…].\n(ZR) IV. Aspekty etniczne życia społecznego.\nZdający:\n3) […] przedstawia elementy dziedzictwa\nkulturowego etnicznej grupy mniejszościowej\nw Rzeczypospolitej Polskiej (mniejszości\nnarodowe i etniczne […]).\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnej nazwy.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nRomowie","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-6.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/6.2","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"6.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nWyjaśnij, co powoduje, że w myśl prawa polskiego mniejszość, której dotyczy tekst,\njest uznawana za mniejszość etniczną, a nie - za mniejszość narodową (wskaż\nwłaściwą cechę charakterystyczną).\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n5) charakteryzuje instytucje polskiego\nsystemu prawnego.\n(ZP) IV. Prawa człowieka i ich ochrona.\nZdający:\n3) przedstawia szczegółowe prawa mniejszości\nnarodowych i etnicznych […]\nw Rzeczypospolitej Polskiej.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRomowie nie utożsamiają się z narodem zorganizowanym we własnym państwie - nie mają\npaństwa, w którym są narodem tytularnym.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-6.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"7","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.\nO jednej z form zatrudniania\nOba zdjęcia pochodzą z wydanej w 2017 r. książki Jacka Gądeckiego, Marcina\nJewdokimowa i Magdaleny Żadkowskiej „Tu się pracuje. Socjologiczne studium pracy\nzawodowej prowadzonej w domu na zasadach telepracy”. Pierwsza fotka to potoczne\nwyobrażenie na temat telepracy*. Ten moment, który pewnie niejeden i niejedna z nas\nuwiecznił/a kiedyś, wstawiając w media społecznościowe. Być może z dowcipno-zaczepnym\ndopiskiem „A wy jak tam? Ciągle w biurze?”. Druga fota pojawia się w social mediach\nrzadziej. Bo zdjęcie pierwsze to telepraca odświętna. […] Druga to codzienny znój home\noffice’u […].\nZdjęcie 1.\nZdjęcie 2.\nR. Woś, Jaka praca po pandemii [w:] Mistrzynie i mistrzowie prezentują dobre życie,\n„Tygodnik Powszechny” 2020, nr 2 (wyd. specjalne), s. 62.\n* Instytucja „telepracy” w polskim porządku prawnym w kwietniu 2023 r. została zastąpiona\nprzez instytucję „pracy zdalnej”.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7.1","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"7.1","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.1. (0-2)\nSformułuj dwie zalety i dwie wady przedstawionej formy pracy dla społecznego\nfunkcjonowania pracownika.\nZaleta -\nZaleta -\nWada -\nMWOP-R0_100\nWada -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.1. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n4) wyjaśnia związki przyczynowo-\n-skutkowe w życiu społeczno-\n-politycznym.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) […] wykorzystuje informacje na temat\nżycia społecznego […].\n(ZP) III. Rozumienie siebie oraz\nrozpoznawanie i rozwiązywanie\nproblemów. Zdający:\n6) rozpoznaje różne aspekty, także\nprawne, problemów życia codziennego\n[…].\n(ZR) I. Człowiek w społeczeństwie. Zdający:\n3) wyjaśnia zjawisko alienacji oraz analizuje\njego przyczyny i skutki.\n(ZR) III. Struktura społeczna i problemy\nspołeczne. Zdający:\n6) charakteryzuje wybrany problem życia\nspołecznego w Rzeczypospolitej Polskiej […].\n(ZR) IX. Sprawowanie władzy\nw Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający:\n6) przedstawia politykę państwa na rynku pracy\nw Rzeczypospolitej Polskiej […].\n(ZR) XI. System prawa w Rzeczypospolitej\nPolskiej. Zdający:\n15) wyjaśnia instytucje prawne prawa pracy\nw Rzeczypospolitej Polskiej (umowa o pracę\ni jej rodzaje […]; prawa i obowiązki\npracownicze).\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne sformułowanie dwóch wad i dwóch zalet.\n1 pkt - poprawne sformułowanie dwóch zalet lub dwóch zalet i jednej wady ALBO\npoprawne sformułowanie dwóch wad lub dwóch wad i jednej zalety ALBO poprawne\nsformułowanie zalety i wady.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nZalety (dwie) -\nTyp 1.: Taka forma umożliwia samodzielne kształtowania warunków pracy.\nTyp 2.: Taka forma umożliwia zaoszczędzenie czasu, np. potrzebnego na dojazdy do\nmiejsca pracy\nTyp 3.: Podnosi się komfort pracy pracownika, co w istotny sposób może przełożyć się na\nproces zaspokajania jego potrzeb.\nTyp 4.: Skoro pracownik zyskuje czas, może poświęcić go na kształtowanie więzi/relacji\nrodzinnych.\nWady (dwie) -\nTyp 1.: Taka forma umożliwia sprzyja osamotnieniu pracowników.\nTyp 2.: Taka forma osłabia więzi grupowe między pracownikami, w tym więzi zaufania oraz\nosłabia zdolność kolektywnego działania.\nTyp 3.: Taka forma powoduje konieczność jednoczesnego, często niezwykle uciążliwego,\nłączenia ról społecznych (powstanie zjawiska „ciągłego bycia w pracy”).\nTyp 4.: Pomieszanie przestrzeni i czasu poświęconego na życie rodzinne i zawodowe może\npowodować chaos i frustrację i tym samym negatywnie odbijać się zarówno na życiu\nrodzinnym/prywatnym, jak i zawodowym.","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-7.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7.2","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"7.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.2. (0-1)\nPodaj nazwę ustawy, która regulowała zasady zatrudniania pracownika w formie\nprzedstawionej w materiałach źródłowych.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n5) wyjaśnia i analizuje funkcjonowanie\npolskiego systemu prawnego.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n2) wykazuje się umiejętnością czytania\nze zrozumieniem tekstów\npublicystycznych […].\n(ZR) XI. System prawa w Rzeczypospolitej\nPolskiej. Zdający:\n15) wyjaśnia instytucje prawne prawa pracy\nw Rzeczypospolitej Polskiej […].\n(ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej.\nZdający:\n3) […] wskazuje, w jakim kodeksie\nobowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej\nmożna znaleźć przepisy dotyczące konkretnej\nsprawy […].\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnej nazwy.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nKodeks pracy","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-7.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"8","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.\nO jednym z badań CBOS\nKiedy w listopadzie 2013 roku CBOS zapytał Polaków o problemy, jakie dostrzegają w życiu\npublicznym, 85 proc. ankietowanych wskazało, iż w świecie polityki często obsadza się\nkrewnych na lukratywnych stanowiskach. A 77 proc. zapytanych znało przykłady, że właśnie\ntakie osoby dostają kontrakty i zamówienia rządowe.\nNa podstawie: www.gazetaprawna.pl","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/8.1","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"8.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.1. (0-1)\nPodaj nazwę patologii życia publicznego, na którą zwrócili uwagę ankietowani.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n2) przedstawia znaczenie różnych\npodmiotów w życiu publicznym […].\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n2) wykazuje się umiejętnością czytania\nze zrozumieniem tekstów\npublicystycznych […].\n(ZP) II. Społeczeństwo obywatelskie. Zdający:\n8) rozpoznaje przejawy patologii życia\npublicznego […].\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnej nazwy.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nnepotyzm\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-8.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/8.2","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"8.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.2. (0-1)\nPrzedstaw dwa negatywne skutki patologii życia publicznego, na którą zwrócili uwagę\nankietowani.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n(ZR) 4) wyjaśnia związki przyczynowo-\n-skutkowe w życiu społeczno-\n-politycznym;\n(ZP) 2) przedstawia znaczenie różnych\npodmiotów w życiu publicznym;\ncharakteryzuje zasady i formy\ndemokracji oraz wyjaśnia konsekwencje\nłamania tych zasad.\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i wykorzystuje informacje\nna temat życia […] politycznego,\nkrytycznie je analizuje, samodzielnie\nwyciąga wnioski […].\n(ZP) III. Rozumienie siebie oraz\nrozpoznawanie i rozwiązywanie\nproblemów. Zdający:\n6) diagnozuje problemy społeczno-\n-polityczne na poziomie lokalnym,\npaństwowym […].\n(ZR) III. Struktura społeczna i problemy\nspołeczne. Zdający:\n6) charakteryzuje wybrany problem życia\nspołecznego w Rzeczypospolitej Polskiej […].\n(ZR) VI. Społeczeństwo obywatelskie i kultura\npolityczna. Zdający:\n8) analizuje - z wykorzystaniem wyników\nbadań opinii publicznej - postawy\nspołeczeństwa polskiego wobec instytucji\npublicznych i polityków.\n(ZR) VIII. Modele sprawowania władzy.\nZdający:\n18) wykazuje znaczenie klientelizmu\nw sprawowaniu władzy […].\n(ZP) II. Społeczeństwo obywatelskie. Zdający:\n8) rozpoznaje przejawy patologii życia\npublicznego i wykazuje ich negatywny wpływ\nna życie publiczne; przedstawia mechanizmy\nkorupcji […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne przedstawienie dwóch skutków.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\n- Osoby wykwalifikowane nie są dopuszczane do sfery rządzenia państwem, jeśli nie są\nkrewnymi.\n- Efektywność systemu polityczno-administracyjnego nie jest istotna, a liczy się jego\nfamiliarny charakter.","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-8.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"9","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.\nTabela. Referenda w sprawie odwołania organów gminnego samorządu terytorialnego\nprzeprowadzone w kadencji 2010-2014\nReferenda\nw sprawie\nodwołania\nPolska\nogółem\nWojewództwo\n1\n2 3 4 5 6 7\n8 9 10 11\n12 13 14 15 16\n122\n17 4 5 5 6 6 12 3 4\n8\n10 14\n5\n9\n9\n5\nrady gminy\n8\n3\n1 1\n2\n1\nwójta\n80\n9\n3 5 2 4 4\n9\n2 3\n6\n8\n9\n3\n4\n4\n5\nwójta i rady\ngminy\n34\n5\n1\n2 1 2\n3\n1 1\n2\n5\n2\n5\n4\n1 - dolnośląskie, 2 - kujawsko-pomorskie, 3 - lubelskie, 4 - lubuskie, 5 - łódzkie,\n6 - małopolskie, 7 - mazowieckie, 8 - opolskie, 9 - podkarpackie, 10 - podlaskie,\n11 - pomorskie, 12 - śląskie, 13 - świętokrzyskie, 14 - warmińsko-mazurskie,\n15 - wielkopolskie, 16 - zachodniopomorskie.\nJ. Korczak, P. Lisowski, A. Ostapski, Ustrój samorządu terytorialnego. Materiały dydaktyczne,\nWrocław 2015, s. 379.\nFragment aktu prawnego obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej\nArt. 55. 1. Referendum jest ważne, jeżeli wzięło w nim udział co najmniej 30% uprawnionych\ndo głosowania, z zastrzeżeniem ust. 2.\n2. Referendum w sprawie odwołania […] jest ważne w przypadku, gdy udział w nim wzięło\nnie mniej niż 3/5 liczby biorących udział w wyborze odwoływanego organu.\nDz.U. 2000, nr 88, poz. 985, z późn. zm. (stan prawny na 15 marca 2023 r.).","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/9.1","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"9.1","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.1. (0-2)\nPodaj trzy różnice między referendum, którego dotyczą przytoczone przepisy prawne,\na referendum ogólnokrajowym.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9.1. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n3) przedstawia funkcjonowanie systemu\npolitycznego Rzeczypospolitej Polskiej.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) […] wykorzystuje informacje na temat\nżycia społecznego, w tym politycznego\n[…].\n(ZP) III. Organy władzy publicznej\nw Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający:\n2) […] przedstawia specyfikę referendum\nogólnokrajowego i rodzajów referendów\nlokalnych w Rzeczypospolitej Polskiej;\nwyjaśnia, jakie warunki muszą zostać\nspełnione, by referendum się odbyło oraz by\njego wyniki były wiążące (w przypadku\nlokalnych: by było ważne) […].\nZasady oceniania\n2 pkt - sformułowanie trzech poprawnych różnic.\n1 pkt - sformułowanie dwóch poprawnych różnic.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\n- W przypadku referendum ogólnokrajowego wiążący wynik wymaga frekwencji minimum\n50%, a nie - 30%.\n- Przepisy nie przewidują przeprowadzania referendum ogólnokrajowego w sprawie\nodwołania organów władzy.\n- Ważność referendum ogólnokrajowego jest stwierdzana przez Sąd Najwyższy, a nie -\nuzależniona od frekwencji.","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-9.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/9.2","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"9.2","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.2. (0-1)\nOceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest\nprawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nW dwóch województwach wszystkie przeprowadzone referenda\ndotyczyły wyłącznie odwołania organów wykonawczych.\nP\nF\n2.\nWojewództwo, w którym przeprowadzono najwięcej referendów\nodwoławczych, graniczy z Niemcami i Czechami.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n3) przedstawia funkcjonowanie systemu\npolitycznego Rzeczypospolitej Polskiej.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) […] wykorzystuje informacje na temat\nżycia społecznego, w tym politycznego\n[…].\n(ZP) III. Organy władzy publicznej\nw Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający:\n8) przedstawia organy stanowiące\ni wykonawcze samorządu terytorialnego na\npoziomie gminy […] w Rzeczypospolitej\nPolskiej […].\n(SP) VII. Społeczność regionalna. Zdający:\n1) […] lokalizuje własne województwo […] oraz\npozostałe województwa.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. P\n2. P\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-9.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"10","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.\nFragment mapy politycznej Europy","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/10.1","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"10.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.1. (0-1)\nRozstrzygnij, co nie jest cechą wspólną wszystkich państw oznaczonych na mapie\nnumerami: federacyjna forma ustroju terytorialnego czy republikańska forma rządu.\nOdpowiedź uzasadnij - podaj nazwę i numer państwa niespełniającego właściwego\nkryterium.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n3) przedstawia różne formy rywalizacji\no władzę państwową, jej sprawowania\noraz kontroli.\n(ZR) VIII. Modele sprawowania władzy.\nZdający:\n1) […] charakteryzuje formę (jednoosobowa lub\nkolegialna) głowy państwa we współczesnych\nrepublikach […];\n2) przedstawia, odwołując się do\nwspółczesnych przykładów, typologie\nwspółczesnych monarchii […];\n12) przedstawia ustroje terytorialno-prawne we\nwspółczesnych państwach demokratycznych -\nwyjaśnia podział na państwa unitarne i złożone\n[…].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia (nazwy\ni numeru państwa).\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - republikańska forma rządu.\nUzasadnienie - Belgia, oznaczona numerem 1, jest monarchią.","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-10.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/10.2","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"10.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.2. (0-1)\nRozstrzygnij, co nie jest cechą wspólną wszystkich państw oznaczonych na mapie\nnumerami: przynależność do strefy Schengen czy do strefy Euro. Odpowiedź\nuzasadnij - podaj nazwę i numer państwa niespełniającego właściwego kryterium.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.2. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n7) analizuje współczesny ład\nmiędzynarodowy i wyjaśnia rolę różnych\npodmiotów zaangażowanych w jego\nstabilność lub zmianę w jego\nfunkcjonowaniu.\n(ZR) XIV. Integracja europejska. Zdający:\n3) przedstawia integrację w ramach Unii\nEuropejskiej (w aspekcie gospodarczym - od\nwspólnego rynku do unii gospodarczo-\n-walutowej) […].\n(ZP) VII. Współczesne stosunki\nmiędzynarodowe. Zdający:\n12) […] lokalizuje jej [Unii Europejskiej]\npaństwa członkowskie […].\n(SP) XII. Sprawy międzynarodowe. Zdający:\n3) przedstawia podstawowe korzyści związane\nz obecnością Polski w Unii Europejskiej dla\npracowników i osób podróżujących […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia (nazwy\ni numeru państwa).\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - przynależność do strefy Euro.\nUzasadnienie - Szwajcaria, oznaczona numerem 3, nie należy do strefy Euro.","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-10.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"11","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.\nTabela 1. Wyniki wyborów z 2020 r. do (dwudziestego trzeciego) Knesetu\npartia\n% głosów\nliczba mandatów\nLikud\n29,46%\n36\nNiebiesko-Biali (Moc Izraela, Telem i Jest Przyszłość)\n26,59%\n33\nZjednoczona Lista\n12,67%\n15\nSzas\n7,69%\n9\nZjednoczony Judaizm Tory - Degel ha-Tora\n5,98%\n7\nPartia Pracy\n5,83%\n7\nNasz Dom Izrael\n5,74%\n7\nJamina (Nowa Prawica, Żydowski Dom i Unia Narodowa)\n5,24%\n6\nTabela 2. Wyniki wyborów z 2021 r. do (dwudziestego czwartego) Knesetu\npartia\n% głosów\nliczba mandatów\nLikud\n24,19%\n30\nJest przyszłość\n13,93%\n17\nSzas\n7,17%\n9\nNiebiesko-Biali\n6,63%\n8\nJamina\n6,21%\n7\nPartia Pracy\n6,09%\n7\nZjednoczony Judaizm Tory - Degel ha-Tora\n5,63%\n7\nNasz Dom Izrael\n5,63%\n7\nSyjonizm Religijny\n5,12%\n6\nZjednoczona Lista\n4,82%\n6\nNowa Nadzieja\n4,74%\n6\nMerec\n4,59%\n6\nZjednoczona Lista Arabska\n3,79%\n4\nW systemie wyborczym Izraela cały obszar państwa to jeden okręg wyborczy. W tabelach\nuwzględniono wszystkie ugrupowania, które przekroczyły próg wyborczy wynoszący 3,25%.\nvotes24.bechirot.gov.il","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/11.1","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"11.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nNa podstawie danych z tabel oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli\nstwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nSystem wyborczy do izraelskiego parlamentu opiera się na ordynacji\nproporcjonalnej.\nP\nF\n2.\nW systemie partyjnym Izraela występują partie o charakterze etnicznym\noraz o charakterze religijnym.\nP\nF\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n3) przedstawia różne formy rywalizacji\no władzę państwową, jej sprawowania\noraz kontroli.\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) […] wykorzystuje informacje na temat\nżycia […] politycznego, krytycznie je\nanalizuje, samodzielnie wyciąga wnioski\n[…].\n(ZR) V. Państwo, myśl polityczna\ni demokratyzacja. Zdający:\n9) przedstawia założenia ideowe ruchów\nnarodowych, regionalnych i separatystycznych\n[…].\n(ZR) VII. Rywalizacja o władzę. Zdający:\n8) analizuje argumenty na rzecz […]\nproporcjonalnego […] systemu wyborczego.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. P\n2. P\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-11.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/11.2","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"11.2","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.2. (0-2)\nPorównaj rozwiązania stosowane w wyborach do Sejmu RP oraz w wyborach do\nizraelskiego Knesetu (w przedstawionych aspektach) i wyjaśnij związek między\nwskazanymi rozwiązaniami w systemie wyborczym a reprezentatywnością parlamentu.\nKlauzula zaporowa -\nLiczba okręgów wyborczych -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.2. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n(ZR) 3) przedstawia różne formy\nrywalizacji o władzę państwową, jej\nsprawowania oraz kontroli;\n(ZP) 3) przedstawia funkcjonowanie\nsystemu politycznego Rzeczypospolitej\nPolskiej.\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) […] wykorzystuje informacje na temat\nżycia […] politycznego, krytycznie je\nanalizuje, samodzielnie wyciąga wnioski\n[…].\n(ZR) VII. Rywalizacja o władzę. Zdający:\n8) analizuje argumenty na rzecz […]\nproporcjonalnego […] systemu wyborczego;\nprzedstawia rozwiązania prawne w systemie\nproporcjonalnym sprzyjające personalizacji\nwyborów i stabilności rządu;\n9) porównuje typy systemów wyborczych\ni analizuje ich wpływ na systemy partyjne;\nporównuje systemy wyborcze obowiązujące\nw wyborach w Rzeczypospolitej Polskiej.\n(ZP) III. Organy władzy publicznej\nw Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający:\n3) wyjaśnia, jak przeprowadzane są\npowszechne i bezpośrednie wybory organów\nwładzy publicznej w Rzeczypospolitej Polskiej;\nna przykładzie wyborów do Sejmu\nRzeczypospolitej Polskiej i do Senatu\nRzeczypospolitej Polskiej porównuje ordynację\nproporcjonalną i większościową; analizuje\npotencjalne wady i zalety każdego z tych\nsystemów wyborczych.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne porównanie w dwóch aspektach oraz poprawne wyjaśnienie związku\nw każdym z tych aspektów.\n1 pkt - poprawne porównanie w dwóch aspektach lub porównanie w dwóch aspektach\ni wyjaśnienie związku w jednym z nich ALBO poprawne wyjaśnienie związku\nw każdym z tych aspektów lub poprawne wyjaśnienie związku w każdym z tych\naspektów i poprawne porównanie w jednym z nich ALBO poprawne porównanie\nw jednym z aspektów i poprawne wyjaśnienie związku w jednym z aspektów.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nKlauzula zaporowa -\n(porównanie) W Izraelu próg wyborczy wynosi - jak podano - 3,25%, a w Polsce - 5% (a dla\nkoalicji - 8%).\n(wyjaśnienie związku) Im niższa klauzula zaporowa, tym wyższa reprezentatywność\nparlamentu.\nLiczba okręgów wyborczych -\n(porównanie) W Izraelu mamy jeden wielomandatowy okręg wyborczy, a w Polsce jest ich\nponad 40, a zatem w okręgu wyborczym w Polsce obsadza się mniej mandatów niż\nw Izraelu.\n(wyjaśnienie związku) Im więcej mandatów jest do obsadzenia w okręgu, tym wyższa\nreprezentatywność parlamentu.","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-11.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/11.3","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"11.3","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.3. (0-1)\nRozstrzygnij, czy w Izraelu ukształtował się system wielopartyjny z partią dominującą.\nUzasadnij odpowiedź, odwołując się do danych z tabel.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.3. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n3) przedstawia różne formy rywalizacji\no władzę państwową, jej sprawowania\noraz kontroli.\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) […] wykorzystuje informacje na temat\nżycia […] politycznego, krytycznie je\nanalizuje, samodzielnie wyciąga wnioski\n[…].\n(ZR) VII. Rywalizacja o władzę. Zdający:\n4) przedstawia na przykładach poszczególnych\npaństw systemy partyjne w państwach\ndemokratycznych: dwupartyjny, dwublokowy,\npartii dominującej, dwóch partii dominujących,\nrozbicia wielopartyjnego, kooperacji partii […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie - W Izraelu funkcjonuje system wielopartyjny, jednak nie z partią dominującą,\nponieważ partie mniejsze są w stanie zablokować działanie partii uzyskującej najlepszy\nwynik wyborczy, gdyż zwycięska partia nie ma większości (bezwzględnej).","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-11.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"12","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.\nO jednym z systemów politycznych\nZałożeniem polityczno-ustrojowym tego modelu stała się zasada podziału władzy oparta na\nbieżącej i dalekosiężnej współpracy legislatywy z egzekutywą, dalej [-] na istnieniu daleko\nidących powiązań między nimi oraz [na] wyposażeniu ich w taki zakres kompetencji, aby\nżadna z nich nie uzyskała praktycznej przewagi nad drugą. W klasycznej formie zaczęto\nzatem realizować między legislatywą a egzekutywą zasady równości, równowagi\ni współpracy.\nJ. Knopek, Europejskie systemy polityczne, Warszawa 2016, s. 184.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/12.1","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"12.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nW tekście opisano system\nA. parlamentarno-komitetowy.\nB. parlamentarno-gabinetowy.\nC. prezydencki klasyczny.\nD. superprezydencki.","answer":"B","answer_text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n3) przedstawia różne formy rywalizacji\no władzę państwową, jej sprawowania\noraz kontroli.\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n2) wykazuje się umiejętnością czytania\nze zrozumieniem […] tekstów z zakresu\nnauk społecznych.\n(ZR) VIII. Modele sprawowania władzy. Zdający:\n3) charakteryzuje systemy polityczne oparte na\nwspółpracy legislatywy i egzekutywy -\nparlamentarno-gabinetowy […].\nZasady oceniania\n1 pkt - wskazanie poprawnego dokończenia zdania.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nB\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-12.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/12.2","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"12.2","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.2. (0-2)\nPodaj przykłady kompetencji instytucji Rzeczypospolitej Polskiej (głowy państwa\nwobec parlamentu i parlamentu wobec głowy państwa) charakterystycznych dla\nsystemu politycznego opisanego w tekście.\nKompetencja głowy państwa wobec parlamentu -\nKompetencja parlamentu wobec głowy państwa -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.2. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n(ZR) 3) przedstawia różne formy\nrywalizacji o władzę państwową, jej\nsprawowania oraz kontroli;\n(ZP) 3) przedstawia funkcjonowanie\nsystemu politycznego Rzeczypospolitej\nPolskiej.\n(ZR) VIII. Modele sprawowania władzy.\nZdający:\n3) charakteryzuje systemy polityczne oparte na\nwspółpracy legislatywy i egzekutywy -\nparlamentarno-gabinetowy […].\n(ZP) III. Organy władzy publicznej\nw Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający:\n4) […] wymienia kompetencje Sejmu\nRzeczypospolitej Polskiej i Senatu\nRzeczypospolitej Polskiej oraz Zgromadzenia\nNarodowego Rzeczypospolitej Polskiej;\n5) […] przedstawia kompetencje Prezydenta\nRzeczypospolitej Polskiej: ceremonialno-\n-reprezentacyjne, w stosunku do rządu,\nparlamentu […].\nZasady oceniania\n2 pkt - sformułowanie dwóch poprawnych kompetencji.\n1 pkt - sformułowanie jednej poprawnej kompetencji.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nKompetencja głowy państwa wobec parlamentu -\nTyp 1.: możliwość skrócenia kadencji w określonych przypadkach\nTyp 2.: zarządzanie wyborów do parlamentu\nTyp 3.: możliwość wygłoszenia orędzia\nTyp 4.: prawo weta zawieszającego\nTyp 5.: prawo inicjatywy ustawodawczej\nKompetencja parlamentu wobec głowy państwa -\nTyp 1.: możliwość pociągnięcia do odpowiedzialności konstytucyjnej\nTyp 2.: możliwość stwierdzenia niemożności pełnienia urzędu ze względów zdrowotnych","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-12.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"13","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.\nTekst. O pracach nad jedną z ustaw\nPrzy okazji prac nad kwotą wolną od podatku mieliśmy do czynienia z prawdziwym\nexpressem. Wprawdzie pierwszy poselski projekt ustawy pojawił się 31 października, ale [de\nfacto] nowe rozwiązania pojawiły się dopiero miesiąc później w Senacie. A cały proces\nlegislacyjny przeprowadzono w zaledwie jeden dzień.\nMWOP-R0_100\n29 listopada 2016 r. przejdzie więc do historii polskiego parlamentaryzmu. Tego dnia ważną\ndla milionów Polaków ustawę skierowano do prac w Senacie, zdążono nanieść poprawki\nw Komisji Finansów Publicznych, przeprowadzono sprawozdanie, przegłosowano poprawki,\nszybko skierowano rozwiązania do Sejmu, a gdy ten powiedział [„tak”], jeszcze tego samego\ndnia prezydent […] podpisał ustawę.\nwww.money.pl\nArt. 123 Konstytucji RP\n1. Rada Ministrów może uznać uchwalony przez siebie projekt ustawy za pilny, z wyjątkiem\nprojektów ustaw podatkowych, ustaw dotyczących wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej,\nSejmu, Senatu oraz organów samorządu terytorialnego, ustaw regulujących ustrój\ni właściwość władz publicznych, a także kodeksów.\n2. Regulamin Sejmu oraz regulamin Senatu określają odrębności w postępowaniu\nustawodawczym w sprawie projektu pilnego.\n3. W postępowaniu w sprawie ustawy, której projekt został uznany za pilny, termin jej\nrozpatrzenia przez Senat wynosi 14 dni, a termin podpisania ustawy przez Prezydenta\nRzeczypospolitej wynosi 7 dni.\nDz.U. 1997, nr 78, poz. 483, z późn. zm. (stan prawny na 15 marca 2023 r.).","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/13.1","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"13.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.1. (0-1)\nRozstrzygnij, czy ustawa opisana w tekście była uchwalana w trybie przewidzianym\nw art. 123 Konstytucji RP. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do obu materiałów\nźródłowych.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n5) charakteryzuje instytucje polskiego\nsystemu prawnego.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n2) wykazuje się umiejętnością czytania\nze zrozumieniem tekstów\npublicystycznych […] oraz interpretacji\ninnych źródeł […] z zakresu przedmiotu.\n(ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej.\nZdający:\n2) […] przedstawia procedurę ustawodawczą;\n3) […] interpretuje przepisy prawne.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie -\nTyp 1.: Projekt pilny może zostać zastosowany jedynie dla projektów wnoszonych przez\nRadę Ministrów, projekt opisany w tekście był projektem poselskim.\nTyp 2.: Projekt pilny nie może dotyczyć ustaw podatkowych, a kwota wolna od podatku to\nsprawa fiskalna.","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-13.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/13.2","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"13.2","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nOceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest\nprawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nDla ustawy uchwalonej zgodnie z art. 123 Konstytucji RP (uchwalonej\nw trybie pilnym) vacatio legis wynosi 7 dni.\nP\nF\n2.\nPrezydent RP nie ma prawa przekazać Sejmowi RP do ponownego\nrozpatrzenia ustawy uchwalonej zgodnie z art. 123 Konstytucji RP\n(uchwalonej w trybie pilnym).\nP\nF\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n5) wyjaśnia i analizuje funkcjonowanie\npolskiego systemu prawnego.\n(ZR) XI. System prawa w Rzeczypospolitej\nPolskiej. Zdający:\n3) porównuje ścieżkę legislacyjną wymaganą\ndo […] tworzenia ustaw […] i projektów\nuznanych za pilne.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. F\n2. F\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-13.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"14","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.\nArt. 156 ust 1. Konstytucji RP\nCzłonkowie Rady Ministrów ponoszą odpowiedzialność […] za naruszenie Konstytucji lub\nustaw, a także za przestępstwa popełnione w związku z zajmowanym stanowiskiem.\nDz.U. 1997, nr 78, poz. 483, z późn. zm. (stan prawny na 15 marca 2023 r.).","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/14.1","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"14.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.1. (0-1)\nRozstrzygnij, czy przytoczony przepis prawny bezpośrednio dotyczy\nodpowiedzialności politycznej członków Rady Ministrów RP. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n3) przedstawia funkcjonowanie systemu\npolitycznego Rzeczypospolitej Polskiej.\n(ZR) X. Kontrola władzy. Zdający:\n11) charakteryzuje przedmiot i zakres\nodpowiedzialności konstytucyjnej; przedstawia\nprocedury egzekwowania tej odpowiedzialności\nw Rzeczypospolitej Polskiej […].\n(ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej.\nZdający:\n3) […] interpretuje przepisy prawne.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie -\nTyp 1.: Odpowiedzialność polityczną członkowie rządu ponoszą za sprawy należące do ich\nkompetencji, a nie - za naruszenie Konstytucji RP.\nTyp 2.: Za naruszenie Konstytucji RP członkowie rządu ponoszą odpowiedzialność\nkonstytucyjną.","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-14.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/14.2","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"14.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.2. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nOdpowiedzialność, wynikającą z przytoczonego przepisu prawnego, członkowie Rady\nMinistrów ponoszą przed\nA. Naczelnym Sądem Administracyjnym.\nB. Trybunałem Konstytucyjnym.\nC. Trybunałem Stanu.\nD. Sejmem RP.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 14.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n3) przedstawia funkcjonowanie systemu\npolitycznego Rzeczypospolitej Polskiej.\n(ZR) X. Kontrola władzy. Zdający:\n11) […] przedstawia procedury egzekwowania\ntej odpowiedzialności [konstytucyjnej]\nw Rzeczypospolitej Polskiej […].\n(ZP) III. Organy władzy publicznej\nw Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający:\n10) przedstawia kompetencje […] Trybunału\nStanu […].\nZasady oceniania\n1 pkt - wskazanie poprawnego dokończenia zdania.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nC","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-14.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"15","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (0-2)\nKoncepcja wolności w różnych ideologiach\nTekst 1.: Wolność człowieka w społeczeństwie sprowadza się do niepodlegania żadnej innej\nwładzy ustawodawczej, a tylko tej powołanej na mocy zgody we wspólnocie, ani też\npanowania czyjejkolwiek woli, ani ograniczeniom jakiegokolwiek prawa innego niż to, które\nuchwali legislatywa zgodnie z pokładanym w niej zaufaniem. Wolność nie jest zatem […]\nwolnością do tego, co mu się podoba, do życia[,] jakie mu się podoba[,] i nieskrępowania\nżadnymi prawami. Wolność ludzi pod władzą rządu oznacza życie pod rządami stałych praw,\npowszechnych w tym społeczeństwie i uchwalanych przez powołaną w nim władzę\nustawodawczą. Jest to wolność do kierowania się moją własną wolą we wszystkich\nsprawach, w których prawa tego nie zakazują, oraz niepodlegania zmiennej, niepewnej,\nnieznanej, arbitralnej woli innego człowieka. […]\nSkoro wszyscy ludzie są […] wolni, równi i niezależni w stanie natury, nikt nie może bez\nwłasnej zgody zostać tego stanu pozbawiony i poddany władzy politycznej innego. Jedyny\nsposób, w jaki można oddać swą naturalną wolność i nałożyć okowy społeczeństwa\nMWOP-R0_100\nobywatelskiego, [to] ugoda z innymi dotycząca połączenia i zjednoczenia się z nimi\nw społeczność, zawarta dla zapewnienia im wygody, bezpieczeństwa i pokojowego\nwspółżycia […].\nTekst 2.: Jestem fanatycznym miłośnikiem wolności, uważając, że tylko w jej łonie mogą się\nrozwijać i rozkwitać rozum, godność i szczęście ludzkie; nie tej wolności czysto formalnej,\nnadanej, wymierzonej i dawkowanej przez Państwo, która jest kłamstwem odwiecznym\ni stanowi w rzeczywistości jedynie przywilej garstki ludzi, ugruntowany na niewolnictwie\nwszystkich pozostałych; nie tej wolności indywidualnej, egoistycznej, nędznej i fikcyjnej […].\n[P]ragnę wolności, która jedynie zasługuje na to miano, wolności, która polega na pełnym\nrozwoju wszystkich sił fizycznych, intelektualnych i moralnych, znajdujących się w stanie\nutajonym w każdej jednostce; pragnę wolności, która nie uznaje innych ograniczeń poza\ntymi, które określane są przez prawa naszej własnej natury, a więc - ściśle mówiąc -\nwolności, w której nie istnieją ograniczenia […].\nHistoria idei politycznych. Wybór tekstów, Warszawa 1995-2001, tom I: s. 369, 376, tom II: s. 456.\nArt. 31 Konstytucji RP\n1. Wolność człowieka podlega ochronie prawnej.\n2. Każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych. Nikogo nie wolno zmuszać do\nczynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje.\nDz.U. 1997, nr 78, poz. 483, z późn. zm. (stan prawny na 15 marca 2023 r.).","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/15.1","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"15.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.1. (0-1)\nRozstrzygnij, w którym z zaprezentowanych tekstów (w tekście 1. czy w tekście 2.)\nprzedstawiono koncepcję umowy społecznej jako teorię genezy państwa. Odpowiedź\nuzasadnij, odwołując się do odpowiedniego fragmentu właściwego tekstu.\nRozstrzygnięcie - tekst\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n8) wykorzystuje swą wiedzę do\nrozumienia zjawisk społeczno-\n-politycznych […].\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n2) wykazuje się umiejętnością czytania\nze zrozumieniem […] wybranych\ntekstów z zakresu nauk społecznych.\n(ZR) V. Państwo, myśl polityczna\ni demokratyzacja. Zdający:\n3) przedstawia najważniejsze teorie genezy\npaństwa ([…] umowy społecznej […]).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - tekst 1.\nUzasadnienie - Autor tego tekstu wskazuje, że władza zostaje powołana na mocy ugody\njednostki z innymi, co prowadzi do ograniczenia wolności, ale i do powstania społeczeństwa,\nktóre w celu zapewnienia bezpieczeństwa i pokojowego współżycia tworzy władzę\npolityczną, a co za tym idzie - państwo.","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-15.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/15.2","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"15.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.2. (0-1)\nRozstrzygnij, do której z zaprezentowanych idei wolności (w tekście 1. czy w tekście\n2.) odnosi się definicja wolności z artykułu 31 Konstytucji RP. Odpowiedź uzasadnij,\nodwołując się do odpowiedniego fragmentu właściwego tekstu.\nRozstrzygnięcie - tekst\nUzasadnienie -\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n8) wykorzystuje swą wiedzę do\nrozumienia zjawisk społeczno-\n-politycznych […].\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) […] wykorzystuje informacje na temat\nżycia społeczno-kulturowego\ni politycznego, krytycznie je analizuje\n[…].\n(ZR) V. Państwo, myśl polityczna\ni demokratyzacja. Zdający:\n11) analizuje kwestię pojmowania […] wolności\n[…] w różnych nurtach myśli politycznej.\n(ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej.\nZdający:\n3) […] interpretuje przepisy prawne.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - tekst 1.\nUzasadnienie -\nTyp 1.: Artykuł 31. wskazuje, że granicą wolności człowieka w Polsce jest prawo, w tym -\nprawa innych. Tak samo wolność definiuje autor 1. tekstu, który pisze, że wolność ludzi\noznacza życie pod rządami stałych praw.\nTyp 2.: Artykuł 31. wskazuje, że granicą wolności człowieka w Polsce jest prawo, w tym -\nprawa innych. Tymczasem autor 2. tekstu jest przeciwnikiem wolności formalnej\nw jakimkolwiek aspekcie związanej z państwem. Uważa także, że wolność nie powinna mieć\nograniczeń.","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-15.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.\nFragment ustawy obowiązującej w Rzeczypospolitej Polskiej\nArt. 9.1. Do zadań samorządu […] w zakresie polityki rynku pracy należy: […]\n3) udzielanie pomocy bezrobotnym i poszukującym pracy w znalezieniu pracy przez\npośrednictwo pracy i poradnictwo zawodowe; […]\n13) przyznawanie i wypłacanie zasiłków oraz innych świadczeń z tytułu bezrobocia […].\n2. Zadania, o których mowa w ust. 1, są wykonywane przez […] wchodzące w skład […]\nadministracji zespolonej.\nDz.U. 2004, nr 99, poz. 1001, z późn. zm. (stan prawny na 15 marca 2023 r.).","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16.1","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16.1","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.1. (0-2)\nUzupełnij zdania - wpisz nazwy: rodzaju polityki wobec bezrobocia (1), poziomu\nsamorządu terytorialnego (2) oraz instytucji (3).\nMetoda, której przejawem są działania podejmowane w ramach art. 9.1.13) przytoczonej\nustawy, mająca na celu usuwanie negatywnych skutków bezrobocia, to metoda\n(1.) Fragment ustawy określa zadania samorządu\n(2.) , natomiast instytucja, która - zgodnie z art. 9.2. - bezpośrednio\nwykonuje te zadania, to (3.)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.1. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n(ZR) 3) przedstawia różne formy\nrywalizacji o władzę państwową, jej\nsprawowania oraz kontroli.\n(ZR) 5) wyjaśnia i analizuje\nfunkcjonowanie polskiego systemu\nprawnego.\n(ZP) 3) przedstawia funkcjonowanie\nsystemu politycznego Rzeczypospolitej\nPolskiej.\n(ZR) IX. Sprawowanie władzy\nw Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający:\n6) przedstawia politykę państwa na rynku pracy\nw Rzeczypospolitej Polskiej; rozróżnia formy\n[…] świadczeń socjalnych dla bezrobotnych.\n(ZP) III. Organy władzy publicznej\nw Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający:\n7) przedstawia zakres działania\nposzczególnych poziomów samorządu\nterytorialnego (gmina, powiat, województwo)\nw Rzeczypospolitej Polskiej […].\n(ZP) VI. Wybrane problemy polityki publicznej\nw Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający:\n3) przedstawia działania w celu ograniczenia\nbezrobocia i wykluczenia społecznego na\nprzykładzie działalności urzędu pracy w swoim\npowiecie.\nZasady oceniania\n2 pkt - podanie trzech poprawnych nazw.\n1 pkt - podanie dwóch poprawnych nazw.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. pasywna\n2. powiatowego\n3. (powiatowy) urząd pracy","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16.2","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.2. (0-1)\nSformułuj dwa argumenty uzasadniające tezę: Działania opisane w art. 9.1.3)\nprzytoczonej ustawy są korzystne z punktu widzenia finansów państwa.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n3) przedstawia różne formy rywalizacji\no władzę państwową, jej sprawowania\noraz kontroli;\n4) wyjaśnia związki przyczynowo-\n-skutkowe w życiu społeczno-\n-politycznym;\n5) wyjaśnia i analizuje funkcjonowanie\npolskiego systemu prawnego.\n(ZR) IX. Sprawowanie władzy\nw Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający:\n1) wyjaśnia pojęcie „finansów publicznych” […];\n6) przedstawia politykę państwa na rynku pracy\nw Rzeczypospolitej Polskiej; rozróżnia formy\npolityki aktywnej […].\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie dwóch poprawnych argumentów.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\n(dwa argumenty)\nTyp 1.: Kiedy bezrobotni znajdą zatrudnienie, państwo nie będzie musiało ponosić kosztów\nzasiłków i innych świadczeń dla bezrobotnych.\nTyp 2.: Kiedy bezrobotni znajdą zatrudnienie, od ich wynagrodzenia odprowadzany będzie\npodatek, który zasili budżet państwa.\nTyp 3.: Kiedy bezrobotni znajdą zatrudnienie, ich praca przyczyni się do wzrostu\ngospodarczego (i poprawy jakości życia obywateli).","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/17","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"17","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.\nFragment wyroku Trybunału Konstytucyjnego\nSygn. akt U 6/04\nWYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ\nWarszawa, dnia 17 stycznia 2006 r.\nTrybunał Konstytucyjny w składzie: […]\npo rozpoznaniu, z udziałem wnioskodawcy, Ministra Transportu i Budownictwa oraz\nProkuratora Generalnego, na rozprawie w dniu 17 stycznia 2006 r., wniosku Rzecznika Praw\nObywatelskich o zbadanie zgodności:\n§ 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości\nopłat za kartę pojazdu (Dz.U. Nr 137, poz. 1310) z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia\n20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.)\noraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji,\no r z e k a:\nI: § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie\nwysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. Nr 137, poz. 1310) jest niezgodny:\na) z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu\ndrogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, Nr 175, poz. 1462, Nr 179, poz. 1486 i Nr 180,\npoz. 1494 i 1497),\nb) z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.\nII: Przepis rozporządzenia powołanego w części I traci moc obowiązującą z dniem 1 maja\n2006 r.\ntrybunal.gov.pl","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/17.1","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"17.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.1. (0-1)\nOceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest\nprawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nTrybunał Konstytucyjny orzekł, że rozporządzenie przywołane w wyroku\njest częściowo niezgodne z Konstytucją RP.\nP\nF\n2.\nOd wyroku, którego fragment przytoczono, stronom przysługuje\nodwołanie.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n5) wyjaśnia i analizuje funkcjonowanie\npolskiego systemu prawnego.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n2) […] wykazuje się umiejętnością\nczytania ze zrozumieniem […] innych\nźródeł […] z zakresu przedmiotu.\n(ZR) X. Kontrola władzy. Zdający:\n9) wykazuje znaczenie sądownictwa\nkonstytucyjnego dla państwa prawa;\nprzedstawia działania Trybunału\nKonstytucyjnego w Rzeczypospolitej Polskiej,\nodwołując się do przykładów rozstrzygniętych\nprzez niego spraw.\n(ZP) III. Organy władzy publicznej\nw Rzeczypospolitej Polskiej. Zdający:\n10) przedstawia kompetencje […] Trybunału\nKonstytucyjnego […] w Rzeczypospolitej\nPolskiej […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. P\n2. F","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-17.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/17.2","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"17.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.2. (0-1)\nUzasadnij, że wniosek, którego dotyczy przytoczony fragment wyroku, nie był skargą\nkonstytucyjną.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n5) wyjaśnia i analizuje funkcjonowanie\npolskiego systemu prawnego;\n6) charakteryzuje kwestię praw\nczłowieka […].\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) […] wykorzystuje informacje na temat\nżycia […] politycznego, krytycznie je\nanalizuje, samodzielnie wyciąga wnioski\n[…].\n(ZR) X. Kontrola władzy. Zdający:\n9) wykazuje znaczenie sądownictwa\nkonstytucyjnego dla państwa prawa;\nprzedstawia działania Trybunału\nKonstytucyjnego w Rzeczypospolitej Polskiej,\nodwołując się do przykładów rozstrzygniętych\nprzez niego spraw.\n(ZP) IV. Prawa człowieka i ich ochrona.\nZdający:\n2) przedstawia […] sposób działania Rzecznika\nPraw Obywatelskich; […] wykazuje znaczenie\nskargi konstytucyjnej.\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nTyp 1.: Skargę konstytucyjną wnosi osoba, której konstytucyjne wolności lub prawa zostały\npogwałcone, a uznaje ona, że instytucja państwa orzekła o jej prawach bądź wolnościach na\npodstawie aktu prawnego niezgodnego z Konstytucją RP.\nTyp 2.: Rzecznik Praw Obywatelskich nie może wnieść z urzędu skargi konstytucyjnej,\nwnioskować może obywatel (także ten piastujący funkcje RPO - ale wówczas wnioskuje jako\nobywatel w swojej sprawie).","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-17.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.\nPrzepisy z kodeksów obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej\nPrzepis 1. Kara aresztu trwa najkrócej 5, najdłużej 30 dni; wymierza się ją w dniach.\nPrzepis 2. Tymczasowe aresztowanie stosuje w postępowaniu przygotowawczym na wniosek\nprokuratora sąd rejonowy, w którego okręgu prowadzi się postępowanie […].\nDz.U. 1971, nr 12, poz. 114, z późn. zm.; Dz.U. 1997, nr 89. poz. 555, z późn. zm.\n(stan prawny na 15 marca 2023 r.).","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18.1","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.1. (0-1)\nWyjaśnij, na czym polega różnica - w zakresie okoliczności stosowania - między\ninstytucjami prawnymi unormowanymi w przytoczonych przepisach prawnych.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n5) wyjaśnia i analizuje funkcjonowanie\npolskiego systemu prawnego.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n2) […] wykazuje się umiejętnością\nczytania ze zrozumieniem […] innych\nźródeł […] z zakresu przedmiotu.\n(ZR) XI. System prawa w Rzeczypospolitej\nPolskiej. Zdający:\n20) stosuje […] podstawowe instytucje prawa\nkarnego w Rzeczypospolitej Polskiej\n(odpowiedzialność za wykroczenie i karna […]);\n21) przedstawia kary […] unormowane\nw Kodeksie wykroczeń […] w Rzeczypospolitej\nPolskiej.\n(ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej.\nZdający:\n3) rozpoznaje sprawy regulowane przez prawo\n[…] karne; […] interpretuje przepisy prawne;\n11) przedstawia przebieg postępowania\nkarnego w Rzeczypospolitej Polskiej […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nTymczasowe aresztowanie jest środkiem zapobiegawczym stosowanym wobec osoby\npodejrzanej (lub oskarżonej) o popełnienie przestępstwa, natomiast areszt jest karą\nwymierzaną wobec osób, które dopuściły się wykroczenia.","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18.2","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.2. (0-1)\nDo każdego przytoczonego przepisu prawnego dopisz nazwę kodeksu, w którym\nzostał on zamieszczony. Odpowiedzi wybierz spośród: Kodeks karny, Kodeks\npostępowania karnego, Kodeks wykroczeń.\nPrzepis 1. -\nPrzepis 2. -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n5) wyjaśnia i analizuje funkcjonowanie\npolskiego systemu prawnego.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n2) […] wykazuje się umiejętnością\nczytania ze zrozumieniem […] innych\nźródeł […] z zakresu przedmiotu.\n(ZR) XI. System prawa w Rzeczypospolitej\nPolskiej. Zdający:\n21) przedstawia kary […] unormowane\nw Kodeksie wykroczeń […] w Rzeczypospolitej\nPolskiej.\n(ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej.\nZdający:\n3) rozpoznaje sprawy regulowane przez prawo\n[…] karne; wskazuje, w jakim kodeksie\nobowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej\nmożna znaleźć przepisy dotyczące konkretnej\nsprawy; interpretuje przepisy prawne;\n11) przedstawia przebieg postępowania\nkarnego w Rzeczypospolitej Polskiej […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne przyporządkowanie dwóch nazw.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. Kodeks wykroczeń\n2. Kodeks postępowania karnego","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/19","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"19","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.\nFragmenty traktatów w zakresie integracji europejskiej\nFragment traktatu 1.: Podstawę Unii stanowi niniejszy Traktat oraz Traktat o funkcjonowaniu\nUnii Europejskiej (zwane dalej „Traktatami”). Oba Traktaty mają taką samą wartość prawną.\nUnia zastępuje Wspólnotę Europejską i jest jej następcą prawnym.\nFragment traktatu 2.: PRAGNĄC zakończyć rozpoczęty przez Traktat z Amsterdamu proces\nprzygotowania instytucji Unii Europejskiej do działania w rozszerzonej Unii,\nZDECYDOWANI na tej podstawie intensywnie prowadzić negocjacje w sprawie\nprzystąpienia […] zgodnie z procedurą ustanowioną w Traktacie o Unii Europejskiej […].\noide.sejm.gov.pl","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/19.1","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"19.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.1. (0-1)\nDo każdego przytoczonego fragmentu traktatu przyporządkuj jego zwyczajową nazwę\n(nawiązującą do miasta, w którym został on podpisany). Odpowiedzi wybierz spośród:\ntraktat amsterdamski, traktat nicejski, traktat lizboński, traktat paryski.\nTraktat 1. -\nTraktat 2. -\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n7) analizuje współczesny ład\nmiędzynarodowy i wyjaśnia rolę różnych\npodmiotów zaangażowanych w jego\nstabilność lub zmianę w jego\nfunkcjonowaniu.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n2) […] wykazuje się umiejętnością\nczytania ze zrozumieniem […] innych\nźródeł […] z zakresu przedmiotu.\n(ZR) XIV. Integracja europejska. Zdający:\n3) przedstawia […] najważniejsze\npostanowienia aktów prawa pierwotnego:\nTraktatu o Unii Europejskiej (traktatu\nz Maastricht), traktatu amsterdamskiego\ni traktatu nicejskiego;\n4) rozważa kwestię charakteru prawnego Unii\nEuropejskiej, korzystając z przepisów traktatu\nz Lizbony […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne przyporządkowanie dwóch nazw.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. traktat lizboński\n2. traktat nicejski","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-19.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/19.2","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"19.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.2. (0-1)\nOdwołując się do treści obu fragmentów traktatów, uzasadnij, że każdy z nich został\nprzyjęty po traktacie z Maastricht.\nTraktat 1. -\nTraktat 2. -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n7) analizuje współczesny ład\nmiędzynarodowy i wyjaśnia rolę różnych\npodmiotów zaangażowanych w jego\nstabilność lub zmianę w jego\nfunkcjonowaniu.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n2) […] wykazuje się umiejętnością\nczytania ze zrozumieniem […] innych\nźródeł […] z zakresu przedmiotu.\n(ZR) XIV. Integracja europejska. Zdający:\n3) przedstawia […] najważniejsze\npostanowienia aktów prawa pierwotnego:\nTraktatu o Unii Europejskiej (traktatu\nz Maastricht), traktatu amsterdamskiego\ni traktatu nicejskiego;\n4) rozważa kwestię charakteru prawnego Unii\nEuropejskiej, korzystając z przepisów traktatu\nz Lizbony […].\n(ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej.\nZdający:\n3) […] interpretuje przepisy prawne.\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie dwóch poprawnych argumentów.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nTraktat 1. -\nTyp 1.: W traktacie 1. jest mowa o likwidacji Wspólnot Europejskich, a w traktacie\nz Maastricht to one miały podmiotowość prawną.\nTyp 2.: Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej nie istniał w okresie wejścia wżycie\ntraktatu z Maastricht.\nTraktat 2. - W traktacie 2. jest mowa o traktacie z Amsterdamu, a ten był późniejszy niż\ntraktat z Maastricht.","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-19.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/20","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"20","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.\nList Tadeusza Mazowieckiego\nMamy do czynienia zarówno z walką państwa, które jest członkiem ONZ, o swoje istnienie\ni o swój wieloetniczny charakter, jak i z walką o zasady porządku międzynarodowego.\nTymczasem mówienie o obronie praw człowieka traci wiarygodność wobec braku\nkonsekwencji i odwagi społeczności międzynarodowej i jej przywódców. Prawdziwą\nrzeczywistość praw człowieka, do której doszliśmy, obrazuje dziś dramat ludności Srebrenicy\ni Žepy. Pogwałcenia praw człowieka są bezwzględnie kontynuowane, przeszkadza się\nw dostawach pomocy humanitarnej, ludność cywilna narażona jest na ostrzeliwanie, giną\nżołnierze „błękitnych hełmów” i przedstawiciele organizacji humanitarnych.\nT. Mazowiecki, Rok 1989 i lata następne, Warszawa 2012, s. 282.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/20.1","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"20.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.1. (0-1)\nRozstrzygnij, czy list dotyczy wydarzeń w Kosowie. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n7) analizuje współczesny ład\nmiędzynarodowy i wyjaśnia rolę różnych\npodmiotów zaangażowanych w jego\nstabilność lub zmianę w jego\nfunkcjonowaniu.\n(ZR) III. Rozumienie siebie oraz\nrozpoznawanie i rozwiązywanie\nproblemów. Zdający:\n6) rozpoznaje przypadki łamania praw\nczłowieka […].\n(ZR) XIII. Ład międzynarodowy. Zdający:\n8) przedstawia konflikty międzynarodowe\ni etniczne w nieunijnej części Europy; lokalizuje\nje, wyjaśnia ich przyczyny i konsekwencje;\n13) wyjaśnia pojęcia pomocy humanitarnej,\nwspółpracy rozwojowej, interwencji\nhumanitarnej oraz misji pokojowej; podaje ich\nprzykłady z różnych części świata […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie -\nTyp 1.: Kosowo nie jest państwem członkowskim ONZ.\nTyp 2.: Srebrenica i Žepa nie znajdują się w Kosowie.\nTyp 3.: działalność specjalnego sprawozdawcy w byłej Jugosławii nie dotyczyła Kosowa.\nTyp 4.: Listy dotyczą Bośni i Hercegowiny.","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-20.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/20.2","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"20.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.2. (0-1)\nWyjaśnij sformułowanie, które zostało podkreślone w liście.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n6) charakteryzuje kwestię praw\nczłowieka i ich międzynarodowej\nochrony;\n7) analizuje współczesny ład\nmiędzynarodowy i wyjaśnia rolę różnych\npodmiotów zaangażowanych w jego\nstabilność lub zmianę w jego\nfunkcjonowaniu.\n(ZR) XII. Prawa człowieka i ich ochrona\nmiędzynarodowa. Zdający:\n5) charakteryzuje system ochrony praw\nczłowieka Organizacji Narodów Zjednoczonych\n[…].\n(ZR) XIII. Ład międzynarodowy. Zdający:\n13) wyjaśnia pojęcia pomocy humanitarnej,\nwspółpracy rozwojowej, interwencji\nhumanitarnej oraz misji pokojowej; podaje ich\nprzykłady z różnych części świata […].\n(ZP) VII. Współczesne stosunki\nmiędzynarodowe. Zdający:\n7) charakteryzuje cele […] Organizacji\nNarodów Zjednoczonych […]; przedstawia jej\nwybrane działania […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\n„Błękitne hełmy” to część sił zbrojnych państw lub organizacji ponadpaństwowych\ndziałających jako siły pokojowe na podstawie rezolucji ONZ.","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-20.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/21","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"21","points":5,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (0-5)\nFragment Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego\nArt. 31. § 1. Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy\nwspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte\nw czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).\nPrzedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego\nkażdego z małżonków.\nArt. 52. § 1. Z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd\nrozdzielności majątkowej.\n§ 2. Rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia.\nW wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem\nwcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli\nw rozłączeniu.\nDz.U. 1964, nr 9, poz. 59, z późn. zm. (stan prawny na 15 marca 2023 r.).\nFragment Kodeksu postępowania cywilnego\nArt. 16. Sądy rejonowe rozpoznają wszystkie sprawy z wyjątkiem spraw, dla których\nzastrzeżona jest właściwość sądów okręgowych.\nArt. 17. Do właściwości sądów okręgowych należą sprawy: […]\n4) o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa siedemdziesiąt pięć\ntysięcy złotych, oprócz spraw o alimenty, o naruszenie posiadania, o ustanowienie\nrozdzielności majątkowej między małżonkami […].\nArt. 435. § 1. Wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich.\nDz.U. 1964, nr 43, poz. 296, z późn. zm. (stan prawny na 15 marca 2023 r.).\nUzasadnienie pisma procesowego\nOd 3 lutego 1997 r. Adam i Alina Abaccy pozostają w związku małżeńskim, z którego mają\njedno dziecko w wieku trzynastu lat. Strony mieszkają we wspólnym gospodarstwie\ndomowym we Wrocławiu, ul. Legnicka 174 m. 12 (dowód: odpis aktu małżeństwa nr 117/97\ni aktu urodzenia dziecka nr 7/2010 wydanych przez Urząd Stanu Cywilnego we Wrocławiu).\nPozwany w 2020 r. stracił stałe zatrudnienie i od tego czasu znajdował jedynie dorywcze\nprace. Aby pozyskać środki na utrzymanie rodziny, w 2021 r. zaczął obstawiać zakłady\nw wyścigach konnych i grać w pokera o coraz wyższe stawki. Wkrótce uzależnił się od\nhazardu, a potrzeby rodziny zeszły na dalszy plan. Pomimo obietnic poprawy pozwany\npogrążał się w swoim uzależnieniu, a w celu jego finansowania zaczął z dniem 1 maja\n2021 r. wynosić z domu i sprzedawać różne sprzęty, m.in. telewizor i komputery, a także\nzapożyczać się u sąsiadów i znajomych. Ponieważ pozwany nie zwracał zaciągniętych\npożyczek, wierzyciele żądają zwrotu pieniędzy od małżonki - Aliny Abackiej (dowód:\nzeznania świadków Bartosza i Barbary Babackich, zam. Wrocław, ul. Legnicka 174 m. 8).\nW tej sytuacji utrzymywanie wspólności ustawowej zagraża dobru powódki i małoletniego\ndziecka stron. Należy zatem uznać, że zachodzi ważny powód uzasadniający ustanowienie\nrozdzielności majątkowej.\nSądy powszechne właściwe dla ul. Legnickiej 174 we Wrocławiu\nSąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej (ul. Świebodzka 5: Wydział Cywilny, Wydział\nRodzinny i Nieletnich, Wydział Karny; ul. Poznańska 20: Wydział Gospodarczy).\nSąd Okręgowy we Wrocławiu (ul. Sądowa 1: Wydział Cywilny, Wydział Cywilny Rodzinny,\nWydział Karny, Wydział Gospodarczy).\nMWOP-R0_100\nNa podstawie podanego uzasadnienia oraz przytoczonych przepisów prawnych napisz\n- jako Alina Abacka - część pisma procesowego poprzedzającą to uzasadnienie.\nCelem pisma jest: zwolnienie Aliny Abackiej z ponoszenia konsekwencji finansowych\ndecyzji jej męża, ustanie wspólności majątkowej oraz obciążenie go kosztami\npostępowania sądowego w tej sprawie. Zachowaj formalny charakter pisma.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-5)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n5) wyjaśnia i analizuje funkcjonowanie\npolskiego systemu prawnego.\nII. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nZdający:\n(ZR) 1) […] wykorzystuje informacje na\ntemat życia społeczno-kulturowego […],\nkrytycznie je analizuje, samodzielnie\nwyciąga wnioski;\n(ZP) 2) […] wykazuje się umiejętnością\nczytania ze zrozumieniem […] innych\nźródeł […] z zakresu przedmiotu.\n(ZP) III. Rozumienie siebie oraz\nrozpoznawanie i rozwiązywanie\nproblemów. Zdający:\n6) rozpoznaje różne aspekty, także\nprawne, problemów życia codziennego\ni podaje możliwe sposoby ich\nrozwiązania.\n(ZR) IV. Komunikowanie\nI współdziałanie. Zdający:\n5) korzysta z procedur i możliwości,\njakie stwarzają obywatelom instytucje\nżycia publicznego, w tym instytucje\nprawne - sporządza pisma do organów\nwładz.\n(ZR) XI. System prawa w Rzeczypospolitej\nPolskiej. Zdający:\n7) przedstawia strukturę sądu rejonowego […];\n17) wyjaśnia instytucje prawne prawa\nrodzinnego w Rzeczypospolitej Polskiej […];\n18) […] pisze pozew w sprawie cywilnej.\n(ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej.\nZdający:\n3) […] interpretuje przepisy prawne;\n6) wyjaśnia podstawowe instytucje prawne\nprawa rodzinnego w Rzeczypospolitej Polskiej\n(małżeństwo, wspólnota majątkowa […]);\n7) przedstawia przebieg postępowania\ncywilnego w Rzeczypospolitej Polskiej oraz\nuczestniczące w nim strony; analizuje kazus\nz zakresu prawa cywilnego lub rodzinnego,\nw tym pozew w takiej sprawie.\nZasady oceniania\n5 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwiema kategoriami elementów składowych\noraz o właściwej konstrukcji.\n4 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwiema kategoriami elementów składowych\nALBO rozwiązanie ze zrealizowaną jedną kategorią elementów składowych w pełni\ni z jedną - częściowo oraz o właściwej konstrukcji.\n3 pkt - rozwiązanie ze zrealizowaną jedną kategorią elementów składowych w pełni\ni z jedną - częściowo.\n2 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwiema kategoriami elementów\nskładowych ALBO rozwiązanie ze zrealizowaną w pełni jedną kategorią elementów\nskładowych.\n1 pkt - rozwiązanie ze zrealizowaną częściowo jedną kategorią elementów składowych.\n0 pkt - rozwiązanie bez zrealizowanej kategorii elementów składowych ALBO brak\nrozwiązania.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nKategorie elementów składowych:\n1) właściwe dane i nazwy stron, właściwe nazwy i dane sądu oraz wydziału sądu;\n2) właściwy nazwa (i tytuł) pisma; właściwie sformułowane punkty żądania: ustanie\nwspólności majątkowej (wraz z datą wsteczną 1 maja 2021 r.) oraz obciążenie pozwanego\nkosztami postępowania sądowego.\n* Właściwa konstrukcja w przypadku tego zadania - właściwe rozplanowanie pisma wraz\nz miejscem i datą jego sformułowania.\nPrzykładowa odpowiedź\nWrocław, 10 stycznia 2022 r.\nSąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej\nWydział Rodzinny i Nieletnich\nWrocław, ul. Świebodzka 5\nPowódka: Alina Abacka\nul. Legnicka 174 m. 12, Wrocław\nPozwany: Adam Abacki\nul. Legnicka 174 m. 12, Wrocław\nPozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej\n1) Wnoszę o ustanowienie rozdzielności majątkowej między mną a pozwanym od\ndnia 1 maja 2021 roku.\n2) Wnoszę o zasądzenie od pozwanego na moją rzecz kosztów procesu.","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/22","paper_id":"wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"22","points":7,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (0-7)\nArtykuł 5 traktatu waszyngtońskiego\nStrony zgadzają się, że zbrojna napaść na jedną lub więcej z nich w Europie lub Ameryce\nPółnocnej będzie uznana za napaść przeciwko nim wszystkim i dlatego zgadzają się, że\njeżeli taka zbrojna napaść nastąpi, to każda z nich, w ramach wykonywania prawa do\nindywidualnej lub zbiorowej samoobrony, uznanego na mocy artykułu 51 Karty Narodów\nZjednoczonych, udzieli pomocy Stronie lub Stronom napadniętym, podejmując niezwłocznie,\nsamodzielnie jak i w porozumieniu z innymi Stronami, działania, jakie uzna za konieczne,\nłącznie z użyciem siły zbrojnej, w celu przywrócenia i utrzymania bezpieczeństwa obszaru\npółnocnoatlantyckiego. […]\nDz.U. 2000, nr 87, poz. 970, z późn. zm.\nTekst 1. O sytuacji NATO po 1989 r.\nNajpoważniejsza próba, jaką musiało podjąć NATO po 1989 r., wiązała się z zamazaniem\nmotywów, które mobilizowały wspólne działania państw członkowskich, organizowały ich\nstrategię i myślenie o własnym bezpieczeństwie. W pewnym sensie był to sprawdzian\nnieporównywalny ze sporami i kryzysami z poprzednich dekad. Nowa sytuacja miała zderzyć\npaństwa członkowskie z wieloźródłowymi problemami w różny sposób dotykającymi ich\npoczucia bezpieczeństwa. Teza o braku wspólnych wyzwań, spajających dotąd Sojusz\ni utracie racji bytu NATO w dotychczasowej postaci, pojawiała się w wielu dyskusjach\npolitycznych, wymuszając nowoczesne spojrzenie na jego zadania.\nR. Kupiecki, Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, Warszawa 2016, s. 72.\nTekst 2. O jednej z operacji militarnych NATO\nSytuacja w Afganistanie wymagała ciągłej obecności wojsk międzynarodowych tym razem\nw ramach Międzynarodowych Sił Wsparcia Bezpieczeństwa (International Security\nAssistance Forces - ISAF), w której polscy żołnierze uczestniczyli przez piętnaście zmian,\nw latach 2007-2014. Ogólnym hasłem, pod jakim społeczność międzynarodowa realizowała\ntę misję[,] była „walka o serca i umysły”. Chodziło o to, by przekonać Afgańczyków, że\nw kraju dotkniętym wojnami można żyć lepiej, a siły międzynarodowe przybyły, by pomóc\nw procesie normalizacji. [Głównymi celami] obecności koalicji sił międzynarodowych\nw Afganistanie [były:] ustabilizowanie sytuacji wewnętrznej, poprawa warunków\nbezpieczeństwa oraz wsparcie dla władz lokalnych, co miało ułatwić normalizację życia\nw tym kraju.\nwww.wojsko-polskie.pl\nPrzedstaw cele i działania NATO w różnych typach ładu międzynarodowego,\nuwzględniając zastosowanie art. 5 traktatu waszyngtońskiego. W pracy odwołaj się do\nmateriałów źródłowych.\nMWOP-R0_100\nMWOP-R0_100\nMWOP-R0_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nWIEDZA\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nWIEDZA\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nWIEDZA\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-7)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n4) wyjaśnia związki przyczynowo-\n-skutkowe w życiu społeczno-\n-politycznym;\n7) analizuje współczesny ład\nmiędzynarodowy i wyjaśnia rolę różnych\npodmiotów zaangażowanych w jego\nstabilność lub zmianę w jego\nfunkcjonowaniu;\n8) wykorzystuje swą wiedzę do\nrozumienia zjawisk społeczno-\n-politycznych, także w perspektywie\nglobalnej i ze wskazaniem na globalne\nwspółzależności.\nII. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nZdający:\n(ZR) 1) […] wykorzystuje informacje na\ntemat życia […] politycznego, krytycznie\nje analizuje, samodzielnie wyciąga\nwnioski […];\n(ZR) 4) wykorzystuje informacje do\ntworzenia własnej złożonej wypowiedzi\noraz rozważania różnych rozwiązań\nw obszarze społeczno-politycznym;\n(ZP) 2) wykazuje się umiejętnością\nczytania ze zrozumieniem tekstów\npublicystycznych i popularnonaukowych\noraz interpretacji innych źródeł […]\nz zakresu przedmiotu.\n(ZP) III. Rozumienie siebie oraz\nrozpoznawanie i rozwiązywanie\nproblemów. Zdający:\n3) analizuje i wyjaśnia złożone problemy\nspołeczne, polityczne i wyzwania\nglobalne […].\n(ZR) IV. Komunikowanie\ni współdziałanie. Zdający:\n2) tworzy strategię argumentowania\n[…].\n(ZR) XIII. Ład międzynarodowy. Zdający:\n1) rozróżnia typy ładów międzynarodowych\n(monocentryczny, dwubiegunowy,\npolicentryczny), odwołując się do historii XX\ni XXI wieku; przedstawia na przykładach\nznaczenie supermocarstw dla funkcjonowania\ntych ładów;\n2) przedstawia zmiany w międzynarodowym\nładzie politycznym i gospodarczym w XXI\nwieku;\n10) przedstawia konflikty międzynarodowe\ni etniczne w XXI wieku na obszarze\nŚrodkowego […] Wschodu; lokalizuje je\ni wyjaśnia ich przyczyny i konsekwencje;\n12) charakteryzuje na przykładach najczęściej\nstosowane sposoby rozwiązywania\ndługotrwałych konfliktów między narodami\ni państwami;\n13) wyjaśnia pojęcia […] interwencji\nhumanitarnej oraz misji pokojowej; podaje ich\nprzykłady z różnych części świata, oceniając\nich skuteczność i aspekty moralne;\n15) charakteryzuje strategie zwalczania\nterroryzmu, wskazując na ich słabe i mocne\nstrony;\n20) wymienia najważniejsze operacje pokojowe\ni militarne Organizacji Paktu\nPółnocnoatlantyckiego; wykazuje zmieniającą\nsię rolę tej organizacji od lat 90. XX wieku.\n(ZR) XV. Polska polityka zagraniczna. Zdający:\n6) przedstawia udział Rzeczypospolitej Polskiej\nw międzynarodowych misjach pokojowych\ni operacjach militarnych oraz polskie inicjatywy\nna rzecz międzynarodowego pokoju,\ndemokracji oraz w zakresie pomocy\nhumanitarnej i rozwojowej od lat 90. XX wieku.\n(ZP) VII. Współczesne stosunki\nmiędzynarodowe. Zdający:\n10) przedstawia genezę, cele i najważniejsze\norgany Organizacji Paktu\nPółnocnoatlantyckiego; ocenia wpływ tej\norganizacji na utrzymanie pokoju\nmiędzynarodowego i pozycję Stanów\nZjednoczonych Ameryki w świecie.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n7 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu oraz o właściwej\nformie, strukturze i logice wywodu.\n6 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym -\nczęściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu ALBO rozwiązanie ze\nzrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu.\n5 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym -\nczęściowo ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem w pełni\ni z dwoma - częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu.\n4 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwoma aspektami tematu ALBO rozwiązanie\nze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu oraz o właściwej strukturze\ni logice wywodu, ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu\nw pełni i z dwoma - częściowo.\n3 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu ALBO\nrozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu w pełni i z jednym -\nczęściowo.\n2 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwoma aspektami tematu ALBO\nrozwiązanie ze zrealizowanym w pełni jednym aspektem tematu.\n1 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanym częściowo jednym aspektem tematu.\n0 pkt - rozwiązanie bez zrealizowanego aspektu tematu ALBO brak rozwiązania.\nAspekty tematu:\n1) Przedstawienie czynników kształtujących strategię i zadania NATO w okresie ładu\ndwubiegunowego: polaryzacja układu sił na świecie, w tym w Europie, powstanie bloku\nradzieckiego, rozwój rywalizacji zimnowojennej.\n2) Przedstawienie czynników kształtujących strategię i zadania NATO po 1989 r. (w okresie\nładu postzimnowojennego): upadek ZSRS, dekomunizacja i demokratyzacja państw\nEuropy Środkowej, eskalacja nowych zagrożeń, np. terroryzm międzynarodowy,\nfundamentalizm islamski, zmiana polityki Rosji w XXI wieku.\n3) Okoliczności uruchomienia procedur związanych z art. 5 traktatu waszyngtońskiego:\ndziałania terrorystyczne prowadzone przez Al-Kaidę, zamach terrorystyczny z 11\nwrześnia 2001 r., interwencja w Afganistanie.\n* Do właściwej formy w przypadku tego zadania wliczamy także odwołanie się do materiałów\nźródłowych.\nPrzykładowa odpowiedź\nOrganizacja Paktu Północnoatlantyckiego powstała w 1949 roku - w okresie\nkształtowania się ładu dwubiegunowego. W tamtym okresie nastąpiła polaryzacja układu sił\nna świecie - Stany Zjednoczone razem z Europą Zachodnią oraz Związek Radziecki razem\nz państwami bloku wschodniego oddzieliły się od siebie żelazną kurtyną. Wrogość między\noboma blokami miała charakter polityczny, gospodarczy, jak również wojskowy - Układ\nWarszawski stworzony pod auspicjami ZSRR oraz NATO działające pod auspicjami USA\nmiały się równoważyć. Nie doszło nigdy do bezpośredniego starcia między ich siłami -\ndlatego tamten okres nazywa się „zimnowojennym” - niebezpieczeństwo wybuchu nowej\nwojny wisiało nad światem, stan napięcia i rywalizacji ideologicznej był cały czas, ale konflikt\npozostawał „zamrożony”. Przygotowując się do ewentualnej eskalacji, oba bloki stawiały na\nrozwój technologii wojskowej, tworzenie coraz bardziej zaawansowanych i śmiercionośnych\nbroni (w tym broni jądrowej), jak również kwestie prestiżowe, jakim niewątpliwie był wyścig\nmiedzy oboma mocarstwami w eksploracji kosmosu. W tamtym okresie cele NATO były\nproste i koncentrowały się na zapewnieniu bezpieczeństwa międzynarodowego oraz\nsystemu szybkiego reagowania w przypadku zagrożenia dla jednego z członków paktu ze\nstrony zewnętrznego wroga - państw bloku wschodniego.\nPo upadku ZSRR w 1991 roku NATO musiało na nowo zdefiniować swoją tożsamość.\nTak, jak zostało to podkreślone w tekście 1. - państwa należące do NATO przechodziły\nkryzys związany z pozornym brakiem wspólnych wyzwań. Transformacja oraz\ndemokratyzacja państw Europy Wschodniej oraz samej Rosji spowodowały powstanie tezy\no utracie racji bytu NATO. Wobec tego organizacja ta została zaangażowana w działania\nwykraczające poza pierwotny cel jej działalności, jakim były interwencje na Bałkanach\nw latach 90. XX w. (Bośnia i Hercegowina oraz Jugosławia). NATO zostało przekształcone\nz organizacji o charakterze obronnym w organizację, która zdolna była do przeprowadzania\noperacji poza terytorium swoich państw członkowskich, w celu ochrony praw człowieka oraz\nstabilizacji sytuacji w niespokojnych państwach. Organizacja postawiła również na\nposzerzenie swojej formuły - przyjęte zostały nowe państwa, które wcześniej pozostawały\nwe wrogim bloku (m.in. w 1999 oraz 2004 roku, wśród nich i Polska). Jednocześnie\nw nowym stuleciu pojawiło się zagrożenie ze strony Rosji. Rosja koncentrowała się na\nodzyskaniu swoich wpływów w swoim bezpośrednim sąsiedztwie za pomocą środków wojny\nhybrydowej i działań niebezpośrednich (Gruzja 2008, Ukraina 2014). Jednak\npełnowymiarowy, bezpośredni atak na Ukrainę w lutym 2022 roku spowodował, że\nzagrożenie ze strony Federacji Rosyjskiej wróciło do oficjalnej agendy NATO, które\nzaangażowało się w militarną pomoc Ukrainie poprzez przekazanie sprzętu wojskowego.\nWydarzeniem, które pozwoliło na odrodzenie pierwotnej idei NATO, były zamachy\nterrorystyczne na Stany Zjednoczone we wrześniu 2001 roku. Bezpośredni atak na\nterytorium państwa członkowskiego pozwolił na uruchomienie artykułu 5 traktatu\nwaszyngtońskiego - członkowie NATO zdecydowali się na zinterpretowanie tych wydarzeń\njako zbrojnej napaści na swojego członka i uznali ją za napaść przeciwko nim wszystkim.\nTerroryzm międzynarodowy i fundamentalizm islamski został uznany za największe\nniebezpieczeństwo dla światowego pokoju. W ramach swojego prawa do zbiorowej\nsamoobrony, angażując przy tym również państwa spoza Sojuszu, NATO przeprowadziło\noperację militarną na terytorium Afganistanu, której celem było obalenie reżimu talibów -\nuznanych za odpowiedzialnych za wrześniowe ataki. Jednocześnie samo zakończenie\nwładzy talibów nie zakończyło obecności wojsk NATO w Afganistanie - sytuacja w tym\npaństwie, jak wskazuje tekst 2., wymagała ciągłej obecności wojsk międzynarodowych.\nZ jednej strony celem była normalizacja sytuacji w tym państwie, z drugiej - niewątpliwie\nmożliwość ciągłego szkolenia wojsk natowskich w sytuacji bojowej. Kiedy wojska zachodnie\nostatecznie opuściły Afganistan, Talibowie bardzo szybko odzyskali kontrolę nad tym\npaństwem.\nJak widać, rola NATO zmieniała się wraz ze zmianami w ładzie międzynarodowym.\nJednak wskazany w materiałach art. 5 traktatu waszyngtońskiego został użyty w związku\nz tzw. wojną z terroryzmem.","solution":null,"image":"img/wos-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"}]}