{"paper":{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona.pdf","key_pdf":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona-odpowiedzi/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":64,"source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},"questions":[{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/1","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"1","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (0-2)\nO identyfikacji grupowej i konflikcie międzygrupowym\nJim Sandirius z Uniwersytetu Harvarda prowadził z zespołem badania nad preferowaną\ndystrybucją zasobów w warunkach konfliktu międzygrupowego. Okazało się, że przy\nrozdzieleniu np. pieniędzy między grupę własną i obcą osobom badanym zależało nie tylko\nna tym, aby ich grupa otrzymała jak najwięcej. Istotna była też jak największa różnica\nw stanie posiadania „swoich” i „obcych”. […]\nPozytywne odczucia wobec grupy własnej wcale nie muszą wiązać się z niechęcią wobec\ngrup obcych. Poczucie, że szkoda innych jest korzyścią dla nas, wiąże się ściśle\nz kolektywnym narcyzmem. To taki rodzaj identyfikacji z grupą własną, w którym uważamy,\nże nasza grupa jest najlepsza, a jednocześnie niedoceniana przez innych. Poszukując na\npróżno potwierdzenia własnej wielkości w świecie zewnętrznym, widzimy wrogów\ni konkurentów we wszystkich, którzy odmawiają uwielbienia naszej grupie. […] [Innym\nrodzajem identyfikacji] jest natomiast „identyfikacja bezpieczna”, obejmująca pozytywny\nstosunek do grupy własnej, połączony ze zdolnością do autokrytyki. Osoby identyfikujące się\nz grupą własną w sposób bezpieczny nie odbierają płynącej z zewnątrz informacji zwrotnej\njako zagrożenia, ale przetwarzają ją w celu usprawnienia działania swojej grupy.\nP. Górska, M. Napiórkowski, Niepodległość nieparlamentarna, „Tygodnik Powszechny” 2020, nr 46, s. 14-15.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-2)","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/1.1","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"1.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nNa podstawie tekstu uzasadnij, że człowiek w życiu społecznym realizuje potrzebę\nporównań społecznych.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n1) Zdający wyjaśnia i analizuje prawidłowości życia społecznego […].\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n1) Zdający wykazuje się umiejętnością czytania ze zrozumieniem tekstów\npublicystycznych i popularnonaukowych […].\nWymagania szczegółowe\n(ZP) I. Człowiek i społeczeństwo.\n1) Zdający wyjaśnia, czym są potrzeby człowieka i ustala ich hierarchię […].\n6) Zdający […] wyjaśnia, jak tworzą się podziały w społeczeństwie na „swoich”\ni „obcych” […].\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nPotwierdzają to wnioski z doświadczenia Jima Sandiriusa, z których wynika, że istotne było\nnie tylko to, by grupa własna otrzymała jak najwięcej, lecz także to, by uzyskać jak\nnajwiększą różnicę w stanie posiadania „swoich” i „obcych”.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-1.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/1.2","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"1.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nSformułuj korzyści, jakie każda z identyfikacji wskazanych w tekście może przynosić\ngrupie własnej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n1) Zdający wyjaśnia prawidłowości życia społeczno-kulturowego […].\n2) Zdający analizuje różnorodne postawy i zachowania społeczno-polityczne […].\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością czytania ze zrozumieniem tekstów\npublicystycznych i popularnonaukowych […].\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Człowiek w społeczeństwie.\n1) Zdający […] przedstawia uwarunkowania procesu kształtowania i zmiany postaw.\n6) Zdający wyjaśnia mechanizm konfliktów międzygrupowych […].\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie dwóch poprawnych korzyści.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowa odpowiedź\n- Kolektywny narcyzm sprzyja spoistości grupy („nasza grupa jest najlepsza”).\n- „Identyfikacja bezpieczna” pozwala na przetworzenie informacji z zewnątrz w celu\nusprawnienia działania swojej grupy.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-1.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/2","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"2","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (0-2)\nTekst. Skala centylowa prezentuje przede wszystkim ogólny poziom uzyskanego wyniku,\ndzięki któremu można ocenić swoje szanse w rekrutacji. Przykładowo[:] jeśli wynik w skali\ncentylowej wynosi 80%, to oznacza to, że 79% wszystkich maturzystów w Polsce\nprzystępujących do egzaminu z danego przedmiotu napisało go gorzej od nas [80% - tak\nsamo lub gorzej, a 20% - lepiej]. [U]niwersytety nie uwzględniają wyników\nzaprezentowanych w skali centylowej. Podczas rekrutacji tworzone są listy rankingowe\njedynie w oparciu o wynik procentowy zdobyty na maturze.\nwww.uczelnie.net\nMWOP-R0_100\nFragment świadectwa dojrzałości\nWymagania rekrutacyjne na studia licencjackie na kierunku politologia\nna Uniwersytecie Warszawskim\n1. Przedmiot wymagany 2. Przedmiot wymagany 3. Przedmiot wymagany 4. Przedmiot wymagany\nJęzyk polski\np. podstawowy x 0,15\nalbo\np. rozszerzony x 0,25\nMatematyka\np. podstawowy x 0,12\nalbo\np. rozszerzony x 0,20\nJęzyk obcy do wyboru\np. podstawowy x 0,12\nalbo\np. rozszerzony x 0,20\nPrzedmiot inny niż\npodany w pkt. 1-3\np. rozszerzony x 0,35\nna Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu\n1. Przedmiot wymagany 2. Przedmiot wymagany\n3. Przedmiot wymagany (jeden spośród):\nJęzyk polski\np. podstawowy x 0,2\nalbo\np. rozszerzony x 0,3\nJęzyk obcy do wyboru\np. podstawowy x 0,2\nalbo\np. rozszerzony x 0,2\nWoS\np. rozszerzony x 0,5\nHistoria\np. rozszerzony x 0,4\nNa podstawie: irk.uw.edu.pl; wnpid.amu.edu.pl","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-2)","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/2.1","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"2.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nRozstrzygnij, na której uczelni maturzystka uzyskałaby większą liczbę punktów\npodczas rekrutacji. Uzasadnij odpowiedź, podając dane.\nNazwa uczelni -\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n1) Zdający […] wykorzystuje informacje na temat życia społecznego.\nWymagania szczegółowe\n(ZR) XVI. Edukacja i nauka.\n3) Zdający przedstawia na wybranych przykładach zasady kwalifikacji kandydatów do\nszkół wyższych w Rzeczypospolitej Polskiej na kierunki studiów I stopnia […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nNazwa uczelni - UAM w Poznaniu\nUzasadnienie - Wynik maturzystki podczas rekrutacji na kierunku politologia na UAM-ie byłby\no prawie 12 punktów wyższy niż na UW.\nUW: 0,15x76 + 0,12x60 + 0,2x76 + 0,35x80 = 61,8.\nUAM: 0,2x76 + 0,2x92 + 0,5x80 = 73,6.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-2.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/2.2","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"2.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nSformułuj argument krytyczny wobec działań uczelni opisanych w dwóch ostatnich\nzdaniach tekstu.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n1) Zdający pozyskuje i wykorzystuje informacje na temat życia społeczno-kulturowego\n[…], krytycznie je analizuje, samodzielnie wyciąga wnioski i formułuje opinie.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością czytania ze zrozumieniem tekstów\npublicystycznych […].\n(ZR) III. Rozumienie siebie oraz rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów.\n4) Zdający dostrzega perspektywy różnych uczestników życia publicznego.\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Człowiek w społeczeństwie.\n7) Zdający […] analizuje uwarunkowania prawidłowego procesu decyzyjnego […].\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego argumentu.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nJeśli rekrutacja na dany kierunek studiów jest możliwa na podstawie wyników z różnych\nprzedmiotów i/lub dla osób zdających maturę z danego przedmiotu w różnych latach, to\nwynik centylowy umożliwia ich bardziej właściwe porównanie.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-2.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/3","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"3","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (0-2)\nO wydarzeniach w jednym z państw Azji\nTo jest nasze przesłanie, które kierujemy (do chrześcijan), mówimy im: wracajcie, Mosul\njest niepełny bez was! Powiedział […] AsiaNews Mohammed Essam. Jest muzułmaninem.\nWraz z innymi młodymi mieszkańcami tego miasta tworzy grupę woluntariuszy o nazwie\n„Ramiona Mosulu”. Postawili oni sobie za cel uleczenie ran, jakie spowodowała kilkuletnia\nokupacja tego miasta […] i spowodowanie, by ci, którzy z miasta musieli uciekać przed\nislamistami, wrócili do swoich domów. […]\nPaństwo Islamskie przejęło kontrolę nad Mosulem latem 2014 roku [w niespełna 3 lata po\nwycofaniu się sił amerykańskich przebywających w kraju od interwencji przeciwko reżimowi\nS. Husajna]. Panowało w mieście trzy lata. Islamiści zabili wielu mieszkańców, licznych\nzmusili do ucieczki. Niszczyli także ślady obecności na tej ziemi chrześcijan i muzułmanów\ninnych tradycji niż sunnicka.\nA. Macura, Muzułmanie pomagają chrześcijanom, „Gość Niedzielny” 2020, nr 46, s. 10.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-2)","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/3.1","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"3.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.1. (0-1)\nNa podstawie tekstu sformułuj argument i kontrargument wobec stereotypu:\nMuzułmanie to nietolerancyjni ekstremiści.\nArgument -\nKontrargument -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n1) Zdający wyjaśnia prawidłowości życia społeczno-kulturowego oraz procesy\nspołeczne, w tym etniczne, we współczesnym świecie.\n2) Zdający analizuje różnorodne postawy i zachowania społeczno-polityczne […].\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n1) Zdający wykorzystuje informacje na temat życia społeczno-kulturowego\ni politycznego, krytycznie je analizuje, samodzielnie wyciąga wnioski.\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Człowiek w społeczeństwie.\n4) Zdający analizuje poznawcze przyczyny stosowania stereotypów i związane z tym\nniebezpieczeństwa.\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego argumentu i kontrargumentu.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nArgument - W tekście mowa o państwie ISIS, którego funkcjonariusze w Mosulu zabili wielu\nmieszkańców, a licznych zmusili do ucieczki.\nKontrargument - Tekst dotyczy działań grupy woluntariuszy o nazwie „Ramiona Mosulu”\nzmierzających do tego, by chrześcijanie powrócili do miasta.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-3.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/3.2","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"3.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.2. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nPaństwo, na którego terytorium toczyły się działania opisane w tekście, to\nA. Republika Iraku.\nB. Islamska Republika Iranu.\nC. Syryjska Republika Arabska.\nD. Islamska Republika Afganistanu.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 3.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n7) Zdający analizuje współczesny ład międzynarodowy i wyjaśnia rolę różnych\npodmiotów zaangażowanych w jego stabilność lub zmianę w jego funkcjonowaniu.\nWymagania szczegółowe\n(ZR) XIII. Ład międzynarodowy.\n11) Zdający przedstawia konflikty międzynarodowe i etniczne w XXI wieku na obszarze\n[…] Bliskiego Wschodu; lokalizuje je […].\n(ZP) VII. Współczesne stosunki międzynarodowe.\n5) Zdający […] przedstawia różne organizacje terrorystyczne i sposoby oraz przykłady\nich działania.\nZasady oceniania\n1 pkt - wskazanie poprawnego dokończenia zdania.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-3.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/4","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"4","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (0-2)\nTekst 1. Asymilację, która zakłada, że imigranci muszą […] przyjąć miejscowe wartości,\nstosuje Francja. Celem takiej polityki początkowo było włączenie do społeczeństwa Żydów\ni wyeliminowanie regionalizmów, ale z czasem zaczęto ją stosować również wobec\nprzybyszy z zagranicy.\nTekst 2. Asymilacja oznacza upodobnienie. Jest to proces i stan będący wynikiem kontaktów\nz inną grupą etniczno-kulturową, w których rezultacie następuje zmiana zachowań członków\ngrupy mniejszościowej i przyjęcie przez nich kultury i identyfikacji innej grupy. Teoretycznie\nosoby z grupy większościowej mogą asymilować się do grupy mniejszościowej, choć\nobecnie takie zjawiska są niezwykle rzadkie, na ogół to osoby z grupy mniejszościowej\nasymilują się do większości, imigranci [-] do społeczeństwa przyjmującego. Stopniowo\nMWOP-R0_100\nczłonkowie grupy mniejszościowej, imigranci, przestają się odróżniać kulturowo i społecznie\nod społeczeństwa przyjmującego, całkowicie wtapiając się w kraj gospodarzy.\nB. Niedziński, J. Kapiszewski, Europa nie ma pomysłu na imigrantów, www.gazetaprawna.pl;\nIntegracja czy asymilacja? Strategie stawania się członkiem nowej wspólnoty: przypadek polskich imigrantów\nw Islandii, red. M. Budyta-Budzyńska, s. 47-48.\nFotografie. Ulice Nowego Jorku\nwww.nytimes.com; www.foxbusiness.com","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-2)\nWymaganie ogólne\nI. Wiedza i rozumienie.\n1) Zdający wyjaśnia prawidłowości życia społeczno-kulturowego oraz procesy\nspołeczne, w tym etniczne, we współczesnym świecie.\n2) Zdający analizuje różnorodne postawy i zachowania społeczno-polityczne […].\n8) Zdający wykorzystuje swa wiedze do rozumienia zjawisk społeczno-politycznych […].\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n1) Zdający pozyskuje i wykorzystuje informacje na temat życia społeczno-kulturowego\ni politycznego, krytycznie je analizuje, samodzielnie wyciąga wnioski […].\nWymagania szczegółowe\n(ZR) IV. Aspekty etniczne życia społecznego.\n8) Zdający przedstawia i porównuje różne modele polityki wobec imigrantów (unifikacja/\nasymilacja, integracja, wielokulturowość) […].\n10) Zdający wyjaśnia kwestię akulturacji i asymilacji grup mniejszościowych, w tym\nmigranckich […].","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/4.1","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"4.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.1. (0-1)\nWyjaśnij różnicę między znaczeniami pojęcia „asymilacja”, w jakich zostało ono użyte\nw obu tekstach.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.1. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie różnicy.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nW tekście 1. mowa o asymilacji jako polityce państwa prowadzonej odgórnie, świadomie\nnarzucanej, a w tekście 2. - o asymilacji jako procesie społecznym, przebiegającym\nsamorzutnie, oddolnym.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-4.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/4.2","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"4.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.2. (0-1)\nOdwołując się do elementów z każdej fotografii, uzasadnij, że nie ilustrują one zjawisk\nopisanych w tekstach.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.2. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nNa fotografii 1. Żydzi występują w tradycyjnych strojach, odmiennych od większości\nmieszkańców Nowego Jorku, a na fotografii 2. widoczne są napisy w którymś z języków\nazjatyckich - niebędącym językiem dominującym w USA. Widać zatem, że - odpowiednio -\nnormy dotyczące ubioru oraz język grup mniejszościowych nie zostały porzucone.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-4.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/5","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-2)\nO jednej z mniejszości w Rzeczypospolitej Polskiej\nMają oni w Polsce status mniejszości etnicznej, a nie -\nmniejszości narodowej. W spisie powszechnym z 2011 r.\nprzynależność do tej mniejszości zadeklarowało ponad 300\nosób. Ich przodkowie przybyli w średniowieczu na tereny\nówczesnej Polski z Krymu. Ich religia wyodrębniła się\nz judaizmu, a język wywodzi się z grupy tureckiej.\nNa podstawie: www.[ ].org; www.gov.pl","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-2)","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/5.1","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"5.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.1. (0-1)\nPodaj nazwę mniejszości etnicznej opisanej w tekście.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n1) Zdający wyjaśnia […] procesy społeczne, w tym etniczne, we współczesnym świecie.\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n2) Zdający wykorzystuje informacje na temat życia społeczno-kulturowego […].\nWymagania szczegółowe\n(ZR) IV. Aspekty etniczne życia społecznego.\n3) Zdający przedstawia elementy dziedzictwa kulturowego etnicznej grupy\nmniejszościowej w Rzeczypospolitej Polskiej (mniejszości narodowe i etniczne […]).\n(SP) VIII. Wspólnoty narodowe/etniczne i ojczyzna. Uczeń:\n2) Zdający wymienia mieszkające w Polsce mniejszości narodowe i etniczne […].\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnej nazwy.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nKaraimi / mniejszość karaimska","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-5.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/5.2","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"5.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.2. (0-1)\nWyjaśnij różnicę między typami mniejszości, których nazwy podkreślono w tekście,\nw prawodawstwie Rzeczypospolitej Polskiej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n5) Zdający charakteryzuje instytucje polskiego systemu prawnego.\nWymagania szczegółowe\n(ZP) IV. Prawa człowieka i ich ochrona.\n4) Zdający przedstawia szczegółowe prawa mniejszości narodowych i etnicznych […]\nw Rzeczypospolitej Polskiej […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie różnicy.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRóżnica jest związana z kwestią istnienia państwa narodowego, w którym naród tożsamy\nz daną mniejszością w Polsce stanowi naród tytularny: jeśli takie państwo istnieje, mamy do\nczynienia z mniejszością narodową, jeśli nie - z mniejszością etniczną.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-5.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/6","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"6","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-3)\nPolska opinia publiczna o warstwowej strukturze społecznej w Polsce\nJakim społeczeństwem jest dziś społeczeństwo polskie - który z rysunków jest\nnajbliższy jego strukturze warstwowej? (wskazania z lat: 1997, 2013 i 2019)\nTyp A\nTyp B\nTyp C\nTyp D\n1997 r. - 41%\n2013 r. - 31%\n2019 r. - 13%\n1997 r. - 25%\n2013 r. - 33%\n2019 r. - 23%\n1997 r. - 9%\n2013 r. - 12%\n2019 r. - 19%\n1997 r. - 10%\n2013 r. - 14%\n2019 r. - 28%\nMWOP-R0_100\nW którym miejscu na rysunku umieścił(a)by Pan(i) siebie? (odpowiedzi z 2019 roku)\nTyp A\nTyp B\nTyp C\nTyp D\n1 Góra 1%\n2 0%\n3 6%\n4 37%\n5 17%\n6 27%\n7 Dół 10%\n1 Góra 4%\n2 3%\n3 5%\n4 47%\n5 24%\n6 11%\n7 Dół 3%\n1 Góra 1%\n2 3%\n3 12%\n4 45%\n5 30%\n6 7%\n7 Dół 1%\n1 Góra 1%\n2 0%\n3 16%\n4 61%\n5 16%\n6 4%\n7 Dół 1%\nUkazane na tej stronie dane pod każdym rysunkiem wyliczono dla osób wskazujących dany\ntyp rysunku jako najtrafniej obrazujący podział warstwowy społeczeństwa polskiego.\nNa podstawie: Postrzeganie struktury społecznej, „Komunikat z Badań CBOS” 2020, nr 7, s. 3.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-3)","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/6.1","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"6.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.1. (0-1)\nSformułuj argumenty potwierdzające tezę: Systematycznie wzrasta przekonanie, że\nliczba ludzi należących w Polsce do warstwy najniższej maleje.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n3) Zdający wykazuje się umiejętnością […] interpretacji innych źródeł (np. wykresy\ni schematy) […].\nWymagania szczegółowe\n(ZP) II. Społeczeństwo obywatelskie.\n9) Zdający interpretuje wyniki badań opinii publicznej […].\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie dwóch poprawnych argumentów wraz z podaniem danych.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowa odpowiedź\n- Wybór typu A struktury społecznej, w którym większość społeczeństwa należy do warstwy\nnajniższej systematycznie maleje - spadł z 41% wskazań w 1997 r., poprzez 31% w 2013 r.,\ndo 13% w 2019 r.\n- Wybór typu D struktury społecznej, w którym większość społeczeństwa należy do warstwy\nśredniej, a warstwa najniższa jest podobnie mało liczna jak warstwa najwyższa,\nsystematycznie rośnie - wzrósł z 10% wskazań w 1997 r., poprzez 14% w 2013 r., do 28%\nw 2019 r.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-6.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/6.2","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"6.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nSformułuj wniosek dotyczący związku między kształtem wskazywanej struktury\nspołeczeństwa a sytuowaniem siebie w dwóch najniższych warstwach. Odpowiedź\nuzasadnij, podając dane.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n1) Zdający […] wykorzystuje informacje na temat życia społeczno-kulturowego […],\nkrytycznie je analizuje, samodzielnie wyciąga wnioski […].\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n4) Zdający wykazuje się umiejętnością […] interpretacji innych źródeł (np. wykresy\ni schematy) […].\nWymagania szczegółowe\n(ZP) II. Społeczeństwo obywatelskie.\n9) Zdający interpretuje wyniki badań opinii publicznej […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne sformułowanie wniosku.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nIm bardziej wybierany typ struktury społecznej wskazuje na dużą liczebność populacji w 6.\ni 7. kategorii (dwóch najniższych warstwach), tym częściej respondenci go wybierający\nplasują siebie w tych kategoriach (spośród wybierających D w dwóch najniższych warstwach\nsytuuje się 5%, spośród wybierających C - 8%, dla B - 14%, natomiast dla A - 37%).","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-6.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/6.3","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"6.3","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.3. (0-1)\nWymień czynniki, które - w koncepcji złożonej struktury gradacyjnej - decydują\no umieszczeniu jednostki w danej warstwie społecznej.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.3. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n1) Zdający wyjaśnia prawidłowości życia społeczno-kulturowego oraz procesy społeczne\n[…].\nWymagania szczegółowe\n(ZR) III. Struktura społeczna i problemy społeczne.\n3) Zdający przedstawia strukturę warstwową współczesnego społeczeństwa polskiego.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wymienienie dwóch czynników.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\n(dwa spośród:) wykształcenie, prestiż społeczny, dochód, samookreślenie.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-6.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/7","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"7","points":4,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-4)\nPrzepis prawny art. 96.2. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej\nWybory do Sejmu są powszechne, równe, bezpośrednie i proporcjonalne oraz odbywają się\nw głosowaniu tajnym.\nDz.U. 1997, nr 78, poz. 483, z późn. zm. (stan prawny na 19 stycznia 2022 r.).\nMapa administracyjna Polski z wynikami wyborów prezydenckich 2020 r.\n(ponowne głosowanie - „II tura”)\nBiały kolor liczby z wynikiem wyborczym w danym województwie oznacza odsetek głosów,\njakie uzyskał A. Duda, natomiast czarny - odsetek głosów oddanych na R. Trzaskowskiego.\nTabela. Wyniki wyborów prezydenckich 2020 r. w woj. mazowieckim według powiatów\n(ponowne głosowanie - „II tura”)\nA. Duda\nR. Trzaskowski\nLiczba powiatów, w których wygrał\n35\n7\nMiasta na prawach powiatu, w których\nwygrał (wraz z wynikami)\nOstrołęka (58%)\nSiedlce (58%)\nRadom (55%)\nm.st. Warszawa (68%)\nPłock (52%)\nLiczba powiatów okołowarszawskich,\nw których wygrał (wraz z najlepszym\nwynikiem w tych powiatach)\n3\n59% (pow. miński)\n4\n59% (pow. piaseczyński)\nLiczba innych niż okołowarszawskie\npowiatów ziemskich, w których wygrał\n(wraz z trzema najlepszymi wynikami\nw tego rodzaju powiatach)\n29\n80% (pow. przysuski)\n80% (pow. siedlecki)\n77% (pow. ostrołęcki)\n1\n55% (pow. grodziski)\n46% (pow. nowodworski)\n45% (pow. żyrardowski)\nNa podstawie: pkw.gov.pl\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7. (0-4)","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/7.1","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"7.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nRozstrzygnij, która z zasad wyborczych wymienionych w przytoczonym przepisie\nprawnym nie znajduje zastosowania w wyborach prezydenckich. Odpowiedź\nuzasadnij, odnosząc się do specyfiki tych wyborów.\nRozstrzygnięcie - zasada\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n3) Zdający przedstawia funkcjonowanie systemu politycznego Rzeczypospolitej Polskiej.\nWymagania szczegółowe\n(ZP) III. Organy władzy publicznej w Rzeczypospolitej Polskiej.\n3) Zdający wyjaśnia, jak przeprowadzane są powszechne i bezpośrednie wybory\norganów władzy publicznej w Rzeczypospolitej Polskiej; […] porównuje ordynację\nproporcjonalną i większościową […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - zasada proporcjonalności\nUzasadnienie - Wybory organu jednoosobowego zawsze muszą odbywać się według systemu\nwiększościowego.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-7.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/7.2","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"7.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.2. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nW wyborach, których dotyczą mapa i tabela, prawo wyborcze jest ograniczone cenzusem\nwieku wynoszącym - odpowiednio dla czynnego i biernego prawa wyborczego -\nA. 18 i 35 lat.\nB. 35 i 18 lat.\nC. 18 i 30 lat.\nD. 30 i 18 lat.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 7.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n3) Zdający przedstawia funkcjonowanie systemu politycznego Rzeczypospolitej Polskiej.\nWymagania szczegółowe\n(ZP) III. Organy władzy publicznej w Rzeczypospolitej Polskiej.\n3) Zdający wyjaśnia, jak przeprowadzane są powszechne i bezpośrednie wybory\norganów władzy publicznej w Rzeczypospolitej Polskiej; […] porównuje ordynację\nproporcjonalną i większościową […].\nZasady oceniania\n1 pkt - wskazanie poprawnego dokończenia zdania.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-7.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/7.3","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"7.3","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.3. (0-1)\nUzupełnij tekst - wpisz nazwy właściwych województw.\nNajwiększa dysproporcja między odsetkami głosów oddanych na kandydatów podczas\nwyborów, których wyniki zwizualizowano na mapie, wystąpiła w województwie\n, natomiast najmniejsza - w województwie","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.3. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n5) Zdający charakteryzuje instytucje polskiego systemu prawnego.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n1) Zdający […] wykorzystuje informacje na temat życia społecznego, w tym\npolitycznego.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nWymagania szczegółowe\n(ZP) III. Organy władzy publicznej w Rzeczypospolitej Polskiej.\n7) Zdający przedstawia […] województwo […] w Rzeczypospolitej Polskiej […].\n(SP) VII. Społeczność regionalna.\n1) Zdający […] lokalizuje własne województwo i powiaty wchodzące w jego skład oraz\npozostałe województwa.\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie dwóch poprawnych nazw.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n- podkarpackim\n- śląskim","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-7.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/7.4","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"7.4","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.4. (0-1)\nNa podstawie tabeli sformułuj wnioski dotyczące zróżnicowania poparcia dla\nkandydatów w wyborach prezydenckich. W odpowiedzi uwzględnij typ i lokalizację\npowiatów oraz podaj dane.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.4. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n2) Zdający analizuje […] zachowania społeczno-polityczne […].\n8) Zdający wykorzystuje swą wiedzę do rozumienia zjawisk społeczno-politycznych […].\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n1) Zdający […] wykorzystuje informacje na temat życia […] politycznego, krytycznie je\nanalizuje, samodzielnie wyciąga wnioski […].\nWymagania szczegółowe\n(ZR) VI. Społeczeństwo obywatelskie i kultura polityczna.\n9) Zdający […] wyjaśnia, jakie czynniki wpływają na zmianę preferencji politycznych\nwyborców w Rzeczypospolitej Polskiej.\n(ZR) VII. Rywalizacja o władzę.\n2) Zdający wyjaśnia związki między partiami politycznymi a społeczeństwem […].\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie dwóch poprawnych wniosków wraz z podaniem danych.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\n(dwa spośród:)\n- Im więcej ludności w miastach na prawach powiatu, tym częściej głosowano na\nR. Trzaskowskiego - wygrał on w Warszawie z 36 punktami procentowymi przewagi, ale już\nprzegrał różnicą 16 punktów procentowych w mniejszych miastach (np. w Ostrołęce).\n- W przypadku wyników w powiatach ziemskich zachodzi wyraźna prawidłowość związana\nz położeniem powiatu - w powiatach okołowarszawskich wyniki obu kandydatów były\nbardziej podobne (różniły się mniej niż 20 punktów procentowych), natomiast w 29\nz pozostałych 30 powiatów ziemskich innych niż okołowarszawskie wygrał A. Duda, przy tym\nw dwóch nawet z przewagą 60 punktów procentowych.\n- Poparcie dla kandydatów w miastach na prawach powiatu oraz w okalających je powiatach\nziemskich znacznie się różni, np. w Siedlcach A. Duda wygrał z 16 punktami procentowymi\nprzewagi, natomiast w powiecie siedleckim - z 60 punktami procentowymi przewagi.\n- Poparcie dla kandydatów w Warszawie oraz w okalających ją powiatach ziemskich\nznacznie się różni - w stolicy wygrał zdecydowanie R. Trzaskowski (z 36 punktami\nprocentowymi przewagi), natomiast wyniki kandydatów w powiatach okołowarszawskich były\nbardziej podobne (różniły się mniej niż o 20 punktów procentowych).","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-7.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/8","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (0-2)\nWykres 1. Emigracja i imigracja w Polsce (na pobyt stały) w latach 1985-2014\nWykres 2. Główne kierunki emigracji z Polski (na pobyt stały) w latach 1985-2014\nstat.gov.pl","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-2)","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/8.1","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"8.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.1. (0-1)\nNa podstawie wykresów oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli\nstwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nWe wszystkich wskazanych latach trzymywało się w Polsce ujemne\nsaldo migracji.\nP\nF\n2.\nW 2010 roku osób wyjeżdżających z Polski na pobyt stały do Niemiec\nbyło ponad dwukrotnie więcej niż do trzech pozostałych państw.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n1) Zdający wyjaśnia i analizuje […] wybrane współczesne procesy społeczne.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością […] interpretacji innych źródeł (np. wykresy\ni schematy) […].\nWymagania szczegółowe\n(ZR) III. Struktura społeczna i problemy społeczne.\n1) Zdający podaje przykłady i wyjaśnia uwarunkowania pionowej i poziomej ruchliwości\nspołecznej.\n8) Zdający charakteryzuje specyfikę procesów migracyjnych […] wewnątrz Europy.\nZasady oceniania\n1 pkt - wskazanie dwóch poprawnych ocen.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. P\n2. F","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-8.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/8.2","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"8.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.2. (0-1)\nWyjaśnij zmiany w kierunkach emigracji z Rzeczypospolitej Polskiej w latach\n2004-2006. W odpowiedzi podaj nazwę organizacji międzynarodowej, w której\nczłonkostwo przyczyniło się do tych zmian.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n6) Zdający przedstawia podstawowe kwestie dotyczące stosunków międzynarodowych.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością […] interpretacji innych źródeł (np. wykresy\ni schematy) […].\nWymagania szczegółowe\n(ZP) VII. Współczesne stosunki międzynarodowe.\n9) Zdający […] lokalizuje jej [UE] państwa członkowskie; przedstawia podstawowe\nobszary […] działania Unii Europejskiej.\n(SP) XII. Sprawy międzynarodowe.\n3) Zdający przedstawia podstawowe korzyści związane z obecnością Polski w Unii\nEuropejskiej dla pracowników […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie wraz z podaniem nazwy organizacji międzynarodowej.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nNajbardziej wyraźny jest wzrost emigracji do Wielkiej Brytanii, co należy wiązać z otwarciem\nprzez to państwo - wówczas państwo członkowskie Unii Europejskiej - rynku pracy dla\nobywateli tzw. nowych państw Unii, w tym Polski.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-8.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/9","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"9","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-2)\nModele budżetu partycypacyjnego\nNazwa modelu\nOpis modelu\n1.\nEuropejska wersja\nmodelu Porto\nAlegre\nSkierowany do mieszkańców. Koncentruje się na konkretnych\ninwestycjach i projektach. Władze lokalne podporządkowują się\ndecyzjom mieszkańców i stosują rozwiązania przez nich\nproponowane.\n2.\nUczestnictwo\nzorganizowanych\ngrup interesów\nSkierowany do zorganizowanych grup mieszkańców, na\nprzykład do stowarzyszeń. Celem jest sformułowanie ogólnych\nwytycznych dla polityk lokalnych, np. dla mieszkalnictwa,\nedukacji, ochrony środowiska lub transportu. Procedura\npostępowania przypomina konsultacje społeczne.\n3.\nFundusz\nspołeczności\nlokalnej\nIstnieje specjalny fundusz przeznaczany na publiczne\ninwestycje oraz projekty (społeczne, kulturalne itp.),\na o przeznaczeniu środków na wybrany cel decyduje komitet,\nalbo komisja lub zebranie delegatów.\n4. Negocjacje\npubliczno-prywatne\nZakłada szerokie zaangażowanie biznesu. Mieszkańcy\nfaktycznie nie dysponują budżetem pochodzącym z płaconych\nprzez nich podatków, ale - darowanym przez prywatne\nprzedsiębiorstwa.\nNa podstawie: mac.gov.pl\nBudżet partycypacyjny w Warszawie\nBudżet partycypacyjny to proces, w trakcie którego mieszkańcy decydują o wydatkowaniu\nczęści budżetu dzielnicy: zgłaszając projekty, dyskutując nad nimi, a potem oddając na nie\nswój głos. Projekty, które uzyskają największe poparcie mieszkańców, wpisywane są do\nbudżetu m.st. Warszawy i realizowane w najbliższym roku budżetowym.\ntwojbudzet.um.warszawa.pl","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-2)\nWymagania ogólne\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n2) Zdający przedstawia znaczenie różnych podmiotów w życiu publicznym […].\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością czytania ze zrozumieniem tekstów\npublicystycznych i popularnonaukowych […].\nWymagania szczegółowe\n(ZP) III. Organy władzy publicznej w Rzeczypospolitej Polskiej.\n7) Zdający przedstawia zakres działania poszczególnych poziomów samorządu\nterytorialnego (gmina, powiat, województwo) w Rzeczypospolitej Polskiej,\nz uwzględnieniem struktury głównych kierunków wydatków budżetowych […].\n(SP) IX. Udział obywateli w życiu publicznym - społeczeństwo obywatelskie.\n4) Zdający przedstawia formy wpływania obywateli na decyzje władz samorządowych,\nprzykłady realizacji lokalnych inicjatyw mieszkańców finansowanych z budżetów\nobywatelskich […].","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/9.1","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"9.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.1. (0-1)\nUzupełnij zdanie - podaj właściwy numer.\nModel budżetu partycypacyjnego, do którego najbliżej jest modelowi przyjętemu\nw Warszawie, został przedstawiony w tabeli pod numerem … .","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9.1. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - wskazanie poprawnego dokończenia zdania.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-9.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/9.2","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"9.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.2. (0-1)\nPodaj dwa - pozytywne dla rozwoju społeczeństwa obywatelskiego - skutki, jakie\nmoże mieć stosowanie budżetu, którego modele przedstawiono w tabeli.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9.2. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie dwóch poprawnych skutków.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\n- aktywizacja społeczeństwa wokół konkretnych przedsięwzięć\n- wzmocnienie więzi między członkami wspólnoty lokalnej","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-9.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/10","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"10","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (0-3)\nO jednej z form demokracji bezpośredniej\n[Oznacza] zebranie się w jednym miejscu wszystkich posiadających prawa polityczne w obrębie\nokreślonej jednostki terytorialnej w celu wspólnych obrad i podejmowania decyzji. Ta postać\nuczestnictwa politycznego powszechnie występowała w demokracjach antycznych. […]\nWspółcześnie występuje np. w niektórych kantonach i gminach Szwajcarii […]. W Polsce\nobecnie [jej przykładem jest zebranie wiejskie, a ustawodawca dopuszcza także istnienie\nogólnego zebrania mieszkańców w osiedlach miast].\nSpołeczeństwo i polityka. Podstawy nauk politycznych, red. K.A. Wojtaszczyk, W. Jakubowski,\nTom I: Teoria - instytucje - procesy, Część II: Polityczna organizacja społeczeństwa, Warszawa 2018, s. 248.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-3)","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/10.1","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"10.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.1. (0-1)\nPodaj nazwę formy demokracji bezpośredniej, której przykładem są - przedstawione\nw ostatnim zdaniu tekstu - instytucje uczestnictwa obywateli w kierowaniu sprawami\npublicznymi.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n2) Zdający przedstawia znaczenie różnych podmiotów w życiu publicznym;\ncharakteryzuje zasady i formy demokracji […].\nWymagania szczegółowe\n(ZR) VI. Społeczeństwo obywatelskie i kultura polityczna.\n10) Zdający przedstawia […] formy […] niekonwencjonalnej partycypacji politycznej […].\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnej nazwy.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nzgromadzenie ludowe","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-10.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/10.2","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"10.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.2. (0-1)\nPrzedstaw zaletę i wadę opisanej w tekście formy demokracji bezpośredniej.\nZaleta -\nWada -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n2) Zdający przedstawia znaczenie różnych podmiotów w życiu publicznym;\ncharakteryzuje zasady i formy demokracji […].\n(ZR) III. Rozumienie siebie oraz rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów.\n4) Zdający dostrzega perspektywy różnych uczestników życia publicznego.\nWymagania szczegółowe\n(ZR) VI. Społeczeństwo obywatelskie i kultura polityczna.\n10) Zdający przedstawia […] formy […] niekonwencjonalnej partycypacji politycznej […].\n(ZR) X. Kontrola władzy.\n1) Zdający wykazuje możliwość wpływu […] zachowań politycznych społeczeństwa na\ndecyzje polityczne władz różnego szczebla […].\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnej zalety i wady.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nZaleta - Ludzie sami biorą odpowiedzialność za podejmowane decyzje w sprawie ogółu,\nłatwo w sytuacji istnienia takiej instytucji o niekonwencjonalną partycypację polityczną.\nWada - Takie podejmowanie decyzji może być kosztowne, mogą wystąpić trudności\nz organizacją, a część ludności może nie odczuwać pełnej kompetencji do podejmowania\ntakich decyzji.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-10.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/10.3","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"10.3","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.3. (0-1)\nOceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest\nprawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nOrgan, którego nazwę podkreślono w tekście, to w porządku ustrojowym\nRzeczypospolitej Polskiej organ uchwałodawczy w jednostce pomocniczej\ngminy wiejskiej.\nP\nF\n2.\nOrgan, którego nazwę podkreślono w tekście, w porządku ustrojowym\nRzeczypospolitej Polskiej stanowi zarządzenia będące źródłami prawa\nmiejscowego w danej wsi.\nP\nF\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.3. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n3) Zdający przedstawia różne formy rywalizacji o władzę państwową, jej sprawowania\noraz kontroli.\n5) Zdający wyjaśnia i analizuje funkcjonowanie polskiego systemu prawnego.\nWymagania szczegółowe\n(ZR) VIII. Modele sprawowania władzy.\n15) Zdający wyjaśnia, jaki model władzy lokalnej […] funkcjonuje w Rzeczypospolitej\nPolskiej.\n(ZR) XI. System prawa w Rzeczypospolitej Polskiej.\n4) Zdający wskazuje zależności między rozporządzeniami a ustawami oraz\nzarządzeniami a uchwałami (w przypadku aktów prawa miejscowego)\nw Rzeczypospolitej Polskiej.\n(ZP) III. Organy władzy publicznej w Rzeczypospolitej Polskiej.\n7) Zdający przedstawia zakres działania poszczególnych poziomów samorządu\nterytorialnego (gmina […]) w Rzeczypospolitej Polskiej.\nZasady oceniania\n1 pkt - wskazanie dwóch poprawnych ocen.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. P\n2. F","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-10.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/11","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"11","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (0-3)\nSchemat. System polityczny jednego z państw\nNa podstawie: Społeczeństwo i polityka. Podstawy nauk politycznych, red. K.A. Wojtaszczyk, W. Jakubowski,\nTom II: Współczesne systemy rządów, Warszawa 2017, s. 275.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-3)","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/11.1","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"11.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nPodaj nazwę państwa, którego system polityczny przedstawiono na schemacie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n3) Zdający przedstawia różne formy rywalizacji o władzę państwową, jej sprawowania\noraz kontroli.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością […] interpretacji innych źródeł (np. wykresy\ni schematy) […].\nWymagania szczegółowe\n(ZR) VIII. Modele sprawowania władzy.\n4) Zdający charakteryzuje systemy ze szczególną rolą prezydenta - klasyczny\nprezydencki (na przykładzie Stanów Zjednoczonych Ameryki) […].\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnej nazwy.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nStany Zjednoczone (Ameryki) / USA","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-11.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/11.2","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"11.2","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.2. (0-2)\nRozstrzygnij, czy przedstawiony system polityczny to system parlamentarno-\n-gabinetowy. Odpowiedź uzasadnij - sformułuj dwa argumenty, w których odniesiesz\nsię do cech tego systemu oraz do rozwiązań ustrojowych przedstawionych na\nschemacie.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.2. (0-2)\nWymaganie ogólne\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n3) Zdający przedstawia różne formy rywalizacji o władzę państwową, jej sprawowania\noraz kontroli.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n1) Zdający wykazuje się umiejętnością […] interpretacji innych źródeł (np. wykresy\ni schematy) […].\nWymagania szczegółowe\n(ZR) VIII. Modele sprawowania władzy.\n3) Zdający charakteryzuje systemy polityczne oparte na współpracy legislatywy\ni egzekutywy - parlamentarno-gabinetowy […].\n4) Zdający charakteryzuje systemy ze szczególną rolą prezydenta - klasyczny\nprezydencki (na przykładzie Stanów Zjednoczonych Ameryki) […].\n7) Zdający wyjaśnia mechanizmy wyłaniania rządu i jego odpowiedzialności politycznej\n[…].\n8) Zdający charakteryzuje typy relacji między rządem a głową państwa […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie dwóch poprawnych argumentów\nuzasadnienia.\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie jednego poprawnego argumentu\nuzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie -\n- W systemie parlamentarno-gabinetowym rząd nie jest faktycznie odpowiedzialny\npolitycznie przed głową państwa, a stanowiska premiera i głowy państwa są rozdzielone. Na\nschemacie przedstawiono natomiast system z zamkniętą egzekutywą, w którym prezydent\njest szefem władzy wykonawczej - nie tylko głową państwa, lecz także szefem rządu.\n- W systemie parlamentarno-gabinetowym rząd jest odpowiedzialny politycznie przed\nparlamentem lub jego pierwszą izbą. Na schemacie nie ma zaznaczonej takiej zależności,\na przedstawiono na nim system z trójpodziałem władzy opartym na separacji.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-11.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/12","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"12","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (0-3)\nPrzepisy prawne z konstytucji jednego z państw\nArt. 9. Prezydent […] przewodniczy Radzie Ministrów.\nArt. 21. Premier kieruje działalnością Rządu. […]\nArt. 24.1. Parlament uchwala ustawy. Kontroluje działalność Rządu. Ocenia jego politykę.\n2. Parlament składa się ze Zgromadzenia Narodowego i Senatu.\nArt. 39.1. Inicjatywa ustawodawcza przysługuje zarówno Premierowi, jak i członkom\nParlamentu.\nbiblioteka.sejm.gov.pl (tekst uwzględniający zmiany z 23 lipca 2008 r.).","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-3)","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/12.1","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"12.1","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.1. (0-2)\nW każdym z podanych aspektów podaj rozwiązanie ustrojowe obowiązujące\nw Rzeczypospolitej Polskiej, które różni się od rozwiązania przedstawionego\nw przytoczonych przepisach prawnych.\nSkład Rady Ministrów -\nRealizacja funkcji kontrolnej przez parlament -\nInicjatywa ustawodawcza -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.1. (0-2)\nWymaganie ogólne\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n2) Zdający przedstawia znaczenie różnych podmiotów w życiu publicznym […].\n3) Zdający przedstawia funkcjonowanie systemu politycznego Rzeczypospolitej Polskiej.\n5) Zdający charakteryzuje instytucje polskiego systemu prawnego.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n1) Zdający […] wykorzystuje informacje na temat życia społecznego, w tym politycznego […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nWymagania szczegółowe\n(ZP) III. Organy władzy publicznej w Rzeczypospolitej Polskiej.\n4) Zdający […] wymienia kompetencje Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu\nRzeczypospolitej Polskiej […].\n5) Zdający […] przedstawia kompetencje Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej: […]\nw stosunku do rządu, parlamentu […].\n6) Zdający […] wyjaśnia rolę prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej;\nprzedstawia procedury […] odwoływania rządu […].\n(ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej.\n2) Zdający […] przedstawia procedurę ustawodawczą.\nZasady oceniania\n2 pkt - sformułowanie trzech poprawnych różnic.\n1 pkt - sformułowanie dwóch poprawnych różnic.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nSkład Rady Ministrów - W Polsce prezydent nie wchodzi w skład Rady Ministrów, a organ\nten obradujący pod przewodnictwem Prezydenta RP (jako Rada Gabinetowa) nie ma\nkompetencji Rady Ministrów.\nRealizacja funkcji kontrolnej przez parlament - W Polsce uprawnienia kontrolne wobec rządu\nma tylko izba pierwsza parlamentu - Sejm RP.\nInicjatywa ustawodawcza - W Polsce inicjatywa ustawodawcza przysługuje nie premierowi,\na Radzie Ministrów, a także Prezydentowi RP i grupie min. 100 000 obywateli.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-12.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/12.2","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"12.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.2. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nPrzytoczone przepisy prawne pochodzą z ustawy zasadniczej\nA. Republiki Włoskiej.\nB. Federacji Rosyjskiej.\nC. Republiki Francuskiej.\nD. Republiki Federalnej Niemiec.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 12.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n3) Zdający przedstawia różne formy rywalizacji o władzę państwową, jej sprawowania\noraz kontroli.\nWymagania szczegółowe\n(ZR) VIII. Modele sprawowania władzy.\n4) Zdający charakteryzuje systemy ze szczególną rolą prezydenta - […]\nsemiprezydencki / parlamentarno-prezydencki (na przykładzie Republiki Francuskiej).\n8) Zdający charakteryzuje typy relacji między rządem a głową państwa na przykładzie\nRepubliki Francuskiej […].\nZasady oceniania\n1 pkt - wskazanie poprawnego dokończenia zdania.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nC.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-12.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/13","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"13","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (0-3)\nPrzepisy prawne z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej\nPrzepis 1. […] ratyfikuje i wypowiada umowy międzynarodowe […].\nPrzepis 2. […] zawiera umowy międzynarodowe wymagające ratyfikacji oraz zatwierdza\ni wypowiada inne umowy międzynarodowe […].\nPrzepis 3. […] sprawuje ogólne kierownictwo w dziedzinie stosunków z innymi państwami\ni organizacjami międzynarodowymi […].\nPrzepis 4. […] decyduje w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej o stanie wojny […].\nMWOP-R0_100\nPrzepis 5. […] mianuje i odwołuje pełnomocnych przedstawicieli Rzeczypospolitej Polskiej\nw innych państwach i przy organizacjach międzynarodowych [ ].\nDz.U. 1997, nr 78, poz. 483, z późn. zm. (stan prawny na 19 stycznia 2022 r.).","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-3)","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/13.1","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"13.1","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.1. (0-2)\nDo każdej nazwy organu władzy w Rzeczypospolitej Polskiej przyporządkuj dwa\nprzepisy prawne, w których unormowano jego kompetencje - wpisz właściwe numery.\nPrezydent RP - ;\nRada Ministrów RP - ;","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.1. (0-2)\nWymaganie ogólne\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n3) Zdający przedstawia funkcjonowanie systemu politycznego Rzeczypospolitej Polskiej.\nWymagania szczegółowe\n(ZP) III. Organy władzy publicznej w Rzeczypospolitej Polskiej.\n5) Zdający […] przedstawia kompetencje Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej:\nceremonialno-reprezentacyjne, w stosunku do rządu, parlamentu i władzy\nsądowniczej, w polityce zagranicznej oraz bezpieczeństwa państwa […].\n6) Zdający przedstawia kompetencje Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne przyporządkowanie czterech kompetencji.\n1 pkt - poprawne przyporządkowanie dwóch kompetencji.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nPrezydent RP - 1; 5.\nRada Ministrów RP - 2; 3.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-13.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/13.2","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"13.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nOdnosząc się do specyfiki prawa Unii Europejskiej, uzasadnij, że do stosowania\nw Rzeczypospolitej Polskiej niektóre akty prawa stanowione przez tę organizację nie\nwymagają procedur, których dotyczą przepisy 1. i 2.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nWymagania ogólne\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n5) Zdający wyjaśnia i analizuje funkcjonowanie polskiego systemu prawnego.\n7) Zdający analizuje współczesny ład międzynarodowy i wyjaśnia rolę różnych\npodmiotów zaangażowanych w jego stabilność lub zmianę w jego funkcjonowaniu.\nWymagania szczegółowe\n(ZR) XI. System prawa w Rzeczypospolitej Polskiej.\n6) Zdający wyjaśnia zależności między prawem unijnym i krajowym; przedstawia formy\nprawa wtórnego Unii Europejskiej i ich miejsce w porządku prawnym\nRzeczypospolitej Polskiej.\n(ZR) XIV. Integracja europejska.\n6) Zdający przedstawia podział kompetencji pomiędzy Komisją i Radą […].\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nBezpośrednio stosowane prawo unijne w krajach członkowskich to rozporządzenia\nwydawane przez Radę. Podobny efekt w skali danego podmiotu (w tym przypadku Polski)\nw kwestii stosowania zachodzi w przypadku decyzji.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-13.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/14","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"14","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (0-2)\nPrzepisy prawne z polskiej ustawy uchwalonej w 1987 roku\nPrzepis 1. Rzecznik bada, czy wskutek działania lub zaniechania organów, organizacji\ni instytucji […] nie nastąpiło naruszenie prawa, a także zasad […] sprawiedliwości społecznej.\nPrzepis 2. Rzecznika powołuje Sejm na wniosek Prezydium Sejmu, zgłoszony po\nzasięgnięciu opinii Rady Krajowej Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego.\nPrzepis 3. Wniosek kierowany do Rzecznika jest wolny od opłat, nie wymaga zachowania\nszczególnej formy, lecz powinien zawierać oznaczenie wnioskodawcy oraz osoby, której […]\nsprawa dotyczy, a także określać przedmiot sprawy.\nPrzepis 4. Organ, organizacja lub instytucja, do których zwróci się Rzecznik, obowiązane są\nz nim współdziałać i udzielać mu pomocy […].\nDz.U. 1987, nr 21, poz. 123.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-2)","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/14.1","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"14.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.1. (0-1)\nPodaj pełną nazwę instytucji, której dotyczą przytoczone przepisy prawne.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n3) Zdający przedstawia funkcjonowanie systemu politycznego Rzeczypospolitej Polskiej.\n4) Zdający wyjaśnia specyfikę praw i wolności człowieka oraz podstawowe mechanizmy\nich ochrony.\nWymagania szczegółowe\n(ZP) IV. Prawa człowieka i ich ochrona.\n2) Zdający przedstawia […] sposób działania Rzecznika Praw Obywatelskich […].\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnej nazwy.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nRzecznik Praw Obywatelskich","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-14.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/14.2","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"14.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.2. (0-1)\nPodaj numer przepisu prawnego, który stracił aktualność. Odpowiedź uzasadnij,\nprzedstawiając obowiązujące uregulowania w tym zakresie.\nNumer -\nUzasadnienie -\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n3) Zdający przedstawia funkcjonowanie systemu politycznego Rzeczypospolitej Polskiej.\n4) Zdający wyjaśnia specyfikę praw i wolności człowieka oraz podstawowe mechanizmy\nich ochrony.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością czytania ze zrozumieniem […].\nWymagania szczegółowe\n(ZP) III. Organy władzy publicznej w Rzeczypospolitej Polskiej.\n4) Zdający wymienia kompetencje Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu\nRzeczypospolitej Polskiej […].\n(ZP) IV. Prawa człowieka i ich ochrona.\n2) Zdający przedstawia […] sposób działania Rzecznika Praw Obywatelskich […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wskazanie numeru i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nNumer - 2\nUzasadnienie - Konstytucja RP stanowi, że wybór RPO odbywa się przez Sejm RP za\nzgodą Senatu RP, a prawo zgłaszania kandydatury na RPO ma nie Prezydium Sejmu, ale\nMarszałek Sejmu lub grupa min. 35 posłów. PRON wskazany w tym przepisie nie istnieje\nw obecnym porządku ustrojowym.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-14.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/15","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"15","points":3,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (0-3)\nTabela. Ocena warunków materialnych własnego gospodarstwa domowego w zależności od\nformy działalności zarobkowej\nForma działalności zarobkowej - od\nnajbardziej (A.) do najmniej (C.) stabilnej\nOcena warunków materialnych\nwłasnego gospodarstwa domowego\n(w procentach)\nzłe\nśrednie\ndobre\nA.\numowa o pracę na czas nieokreślony\n5\n34\n61\nB.\numowa o dzieło lub umowa zlecenia\n14\n35\n51\nC.\n„praca” bez umowy („praca na czarno”)\n17\n55\n29\nNa podstawie: Wybrane wskaźniki położenia materialnego a stabilność zatrudnienia,\n„Komunikat z Badań CBOS” 2015, nr 148, s. 8.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-3)","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/15.1","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"15.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.1. (0-1)\nSformułuj zależność pomiędzy stabilnością działalności zarobkowej a oceną\nwarunków materialnych własnego gospodarstwa domowego. Odpowiedź uzasadnij,\npodając dane.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością […] interpretacji innych źródeł (np. wykresy\ni schematy) […].\nWymagania szczegółowe\n(ZP) II. Społeczeństwo obywatelskie.\n9) Zdający interpretuje wyniki badań opinii publicznej […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne sformułowanie zależności wraz z podaniem danych.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nIm bardziej stabilna działalność zarobkowa, tym lepsza ocena warunków materialnych\nwłasnego gospodarstwa domowego. Dobre warunki wskazywało 61% zatrudnionych na\npodstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, ale tylko 51% zarabiających na podstawie\numów cywilnoprawnych i zaledwie 29% „pracujących na czarno”, a swoje warunki jako złe\nokreśla analogicznie 5%, 14% i 17%.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-15.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/15.2","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"15.2","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.2. (0-2)\nW każdej z podanych kwestii sformułuj różnicę między umowami wskazanymi\nw wierszu A. a tymi wskazanymi w wierszu B. tabeli.\nKwestia aktu prawnego normującego umowy -\nKwestia uprawnień osób podejmujących działalność zarobkową w ramach danej umowy - …","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15.2. (0-2)\nWymaganie ogólne\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n5) Zdający wyjaśnia i analizuje funkcjonowanie polskiego systemu prawnego.\n(ZP) III. Rozumienie siebie oraz rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów.\n6) Zdający rozpoznaje różne aspekty, także prawne, problemów życia codziennego […].\nWymagania szczegółowe\n(ZR) XI. System prawa w Rzeczypospolitej Polskiej.\n15) Zdający wyjaśnia instytucje prawne prawa pracy w Rzeczypospolitej Polskiej (umowa\no pracę i jej rodzaje; rozwiązanie umowy o pracę i jego rodzaje; rodzaje urlopów;\nprawa i obowiązki pracownicze).\n16) Zdający porównuje sytuację jednostki wynikającą z różnych form zatrudniania:\numowa o pracę, umowy cywilnoprawne […].\n(ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej.\n3) Zdający rozpoznaje sprawy regulowane przez prawo cywilne […]; wskazuje, w jakim\nkodeksie obowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej można znaleźć przepisy\ndotyczące konkretnej sprawy […].\nZasady oceniania\n2 pkt - sformułowanie poprawnej różnicy w dwóch kwestiach.\n1 pkt - sformułowanie poprawnej różnicy w jednej z kwestii.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowa odpowiedź\nKwestia aktu prawnego normującego umowy - Umowy o pracę są regulowane przez Kodeks\npracy, a umowy wskazane w drugim wierszu tabeli (umowy zlecenia, o dzieło) - przez\nKodeks cywilny.\nKwestia uprawnień osób podejmujących działalność zarobkową - Prawa pracownicze takie\njak np. prawo do urlopu, płatnego zwolnienia lekarskiego mają tylko osoby zatrudnione na\npodstawie umowy o pracę.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-15.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/16","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"16","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (0-2)\nPrzepisy prawne z Ustawy o prawach konsumenta\nArt. 27. Konsument, który zawarł umowę na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa,\nmoże w terminie 14 dni odstąpić od niej bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kosztów\n[…].\nMWOP-R0_100\nArt. 28. Bieg terminu do odstąpienia od umowy rozpoczyna się:\n1) dla umowy, w wykonaniu której przedsiębiorca wydaje rzecz, będąc zobowiązany do\nprzeniesienia jej własności - od objęcia rzeczy w posiadanie przez konsumenta lub\nwskazaną przez niego osobę trzecią inną niż przewoźnik, a w przypadku umowy, która:\na) obejmuje wiele rzeczy, które są dostarczane osobno, partiami lub w częściach - od\nobjęcia w posiadanie ostatniej rzeczy, partii lub części,\nb) polega na regularnym dostarczaniu rzeczy przez czas oznaczony - od objęcia\nw posiadanie pierwszej z rzeczy […].\nArt. 29.1. Jeżeli konsument nie został poinformowany przez przedsiębiorcę o prawie\nodstąpienia od umowy, prawo to wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia upływu terminu,\no którym mowa w art. 27.\nDz.U. 2014, poz. 827, z późn. zm. (stan prawny na 19 stycznia 2022 r.).\nOpisy przykładów\nPrzykład 1. Paweł zamówił w e-sklepie dekoder i telewizor. Dekoder otrzymał 5 września\n2018 roku, a telewizor został doręczony osobną przesyłką po kolejnych 7 dniach. Klient nie\nzostał poinformowany przez przedsiębiorcę o prawie odstąpienia od umowy.\nPrzykład 2. Jadwiga zamówiła półroczną prenumeratę miesięcznika „Warto Wiedzieć”.\nPierwsze wydanie otrzymała 4 września 2018 roku, a kolejne - 4 października 2018 roku.\nWraz z numerem wrześniowym poinformowano ją o prawie odstąpienia od umowy. Po\notrzymaniu czasopisma w październiku Jadwiga postanowiła odstąpić od umowy.\nNa podstawie: prawakonsumenta.uokik.gov.pl","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16. (0-2)\nWymaganie ogólne\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością czytania ze zrozumieniem […] oraz interpretacji\ninnych źródeł […].\n(ZP) III. Rozumienie siebie oraz rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów.\n6) Zdający rozpoznaje różne aspekty, także prawne, problemów życia codziennego.\nWymagania szczegółowe\n(ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej.\n3) Zdający […] interpretuje przepisy prawne.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/16.1","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"16.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.1. (0-1)\nPodaj przysługujący klientowi ostateczny możliwy termin odstąpienia od umowy,\nktórej dotyczy przykład 1. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do przytoczonych\nprzepisów prawnych.\nTermin -\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.1. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie terminu i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nTermin: 26 września 2019 r.\nUzasadnienie - Zgodnie z art. 28.1.a Paweł mógł złożyć oświadczenie o odstąpieniu od\numowy 14 dni po otrzymaniu ostatniej rzeczy, ale - zgodnie z art. 29.1. - wobec\nniepoinformowania o takiej możliwości okres ten przedłuża się o rok.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-16.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/16.2","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"16.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.2. (0-1)\nRozstrzygnij, czy klientka mogła odstąpić od umowy, której dotyczy przykład 2.\nOdpowiedź uzasadnij, odnosząc się do przytoczonych przepisów prawnych.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.2. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie - Od takiej umowy konsumentka mogła odstąpić zgodnie z art. 28.1b przez 14\ndni po otrzymaniu pierwszego wydania gazety, tj. do 18 września 2018 r. włącznie.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-16.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/17","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"17","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17. (0-2)\nPrzepis prawny z jednego z dokumentów dotyczących praw człowieka\nArt. 35.1. Trybunał może rozpatrywać sprawę dopiero po wyczerpaniu wszystkich środków\nodwoławczych, przewidzianych prawem wewnętrznym […].\nsip.lex.pl (tekst uwzględniający zmiany z 26 listopada 2021 r.).\nOpis sytuacji\nAdam Abacki zwrócił się do starosty z wnioskiem o wydanie zatrzymanego dokumentu\nprawa jazdy. Starosta odmówił. Abacki wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium\nOdwoławczego, które utrzymało decyzję starosty. Abacki nie pogodził się z zaistniałą\nsytuacją i postanowił skierować skargę do międzynarodowego trybunału zajmującego się\nochroną praw człowieka w Strasburgu. Skarga została odrzucona w związku\nz niespełnieniem warunku wynikającego z przepisu prawa przytoczonego powyżej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17. (0-2)","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/17.1","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"17.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.1. (0-1)\nWyjaśnij, jakie działanie powinien podjąć Adam Abacki, aby jego skarga nie została\nodrzucona z powodu wskazanego w materiałach źródłowych.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n4) Zdający wyjaśnia specyfikę praw i wolności człowieka oraz podstawowe mechanizmy\nich ochrony.\n5) Zdający charakteryzuje instytucje polskiego systemu prawnego.\nIII. Rozumienie siebie oraz rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów.\n6) Zdający rozpoznaje różne aspekty, także prawne, problemów życia codziennego.\nWymagania szczegółowe\n(ZR) X. Kontrola władzy.\n7) Zdający wyjaśnia rolę sądownictwa administracyjnego w kontroli decyzji władz […].\n(ZP) III. Organy władzy publicznej w Rzeczypospolitej Polskiej.\n9) Zdający przedstawia strukturę sądownictwa […] administracyjnego\nw Rzeczypospolitej Polskiej.\n(ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej.\n10) Zdający przedstawia przebieg postępowania administracyjnego w Rzeczypospolitej\nPolskiej; analizuje […] wzory skarg do wojewódzkiego sądu administracyjnego.\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego wyjaśnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nAdam Abacki wykorzystał wyłącznie środki przewidziane postępowaniem administracyjnym,\na nie skorzystał z żadnej możliwości, jakie daje postępowanie sądowo-administracyjne. Na\netapie, którego dotyczy tekst, powinien on złożyć skargę do właściwego wojewódzkiego sądu\nadministracyjnego.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-17.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/17.2","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"17.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.2. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nPrzytoczony przepis prawny, dotyczący trybunału wspomnianego także w tekście, pochodzi z\nA. Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka.\nB. Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.\nC. Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.\nD. Międzynarodowego paktu praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 17.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n4) Zdający wyjaśnia specyfikę praw i wolności człowieka oraz podstawowe mechanizmy\nich ochrony.\nWymagania szczegółowe\n(ZP) IV. Prawa człowieka i ich ochrona.\n3) Zdający uzasadnia znaczenie Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych\nwolności w kontekście Europejskiego Trybunału Praw Człowieka […].\nZasady oceniania\n1 pkt - wskazanie poprawnego dokończenia zdania.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nC.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-17.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/18","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"18","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (0-2)\nFragmenty art. 28. Konwencji o prawach dziecka\n1. Państwa-Strony uznają prawo dziecka do nauki i w celu stopniowego realizowania tego\nprawa na zasadzie równych szans, w szczególności:\na) uczynią nauczanie podstawowe obowiązkowym i bezpłatnym dla wszystkich; […]\nd) udostępnią wszystkim dzieciom informacje i poradnictwo szkolne i zawodowe;\ne) podejmą kroki na rzecz zapewnienia regularnego uczęszczania do szkół oraz\nzmniejszenia wskaźnika porzucania nauki. […]\n3. Państwa-Strony będą popierały i rozwijały międzynarodową współpracę w dziedzinie\noświaty, w szczególności w celu przyczyniania się do zlikwidowania ignorancji\ni analfabetyzmu na świecie oraz ułatwienia dostępu do wiedzy naukowo-technicznej\ni nowoczesnych metod nauczania. […]\nDz.U. 1991, nr 120, poz. 526.\nMWOP-R0_100\nPlakat\nTłumaczenie napisów: Jamal nauczył się liczyć w młodym wieku.\nZdemobilizujcie dzieci-żołnierzy. Zaangażujcie się.\nwww.amnesty.org","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18. (0-2)","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/18.1","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"18.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.1. (0-1)\nDokończ zdanie - podaj pełną nazwę organizacji międzynarodowej.\nKonwencja, której fragmenty przytoczono, została uchwalona przez Zgromadzenie Ogólne","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n4) Zdający wyjaśnia specyfikę praw i wolności człowieka oraz podstawowe mechanizmy\nich ochrony.\n6) Zdający przedstawia podstawowe kwestie dotyczące stosunków międzynarodowych.\nWymagania szczegółowe\n(ZR) XII. Prawa człowieka i ich ochrona międzynarodowa.\n5) Zdający charakteryzuje system ochrony praw człowieka Organizacji Narodów\nZjednoczonych […].\n(ZP) VII. Współczesne stosunki międzynarodowe.\n7) Zdający charakteryzuje cele i najważniejsze organy Organizacji Narodów\nZjednoczonych (Zgromadzenie Ogólne […]); przedstawia jej wybrane działania […].\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnej nazwy.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nOrganizacji Narodów Zjednoczonych","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-18.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/18.2","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"18.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.2. (0-1)\nWyjaśnij przesłanie plakatu w kontekście przytoczonych fragmentów konwencji.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n7) Zdający wykorzystuje swą wiedzę do interpretacji wydarzeń życia społecznego, w tym\npolitycznego.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością czytania ze zrozumieniem […] oraz interpretacji\ninnych źródeł […].\n(ZP) III. Rozumienie siebie oraz rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów.\n4) Zdający rozpoznaje przypadki łamania praw człowieka.\nWymagania szczegółowe\n(ZP) IV. Prawa człowieka i ich ochrona.\n5) Zdający pozyskuje w środkach masowego przekazu (między innymi, na stronach\norganizacji pozarządowych broniących praw człowieka) informacje o przypadkach\nnaruszania praw człowieka […].\n(SP) IV. Prawa człowieka.\n3) Zdający wymienia prawa dzieci i analizuje przepisy Konwencji o prawach dziecka.\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego wyjaśnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nDziecko powinno być w szkole, a nie - na wojnie. Art. 28 konwencji traktuje o zapewnieniu\nprzez państwa dostępu do bezpłatnej nauki i pomocy w uczęszczaniu dzieci do szkół. Jamal\nz plakatu jest natomiast dzieckiem-żołnierzem: nie uczył się liczyć w szkole, uczył się liczyć\nna wojnie (stąd na plakacie naboje, które trzyma w dłoni).","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-18.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/19","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"19","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (0-3)\nTeksty o Inicjatywie Trójmorza\nTekst 1. Inicjatywa Trójmorza […] to forum współpracy państw członkowskich UE. […]\nPrzynależność do unijnego jednolitego rynku europejskiego […] jest warunkiem czerpania\npełni korzyści z rozwoju infrastruktury transportowo-komunikacyjnej, infrastruktury tranzytu\nsurowców energetycznych i energii elektrycznej oraz cyfryzacji, które to trzy płaszczyzny\nmerytoryczne są obszarem współpracy w ramach IT. […] Projekt dywersyfikacji źródeł\ndostaw gazu i integracji infrastruktury gazowej w Regionie Trójmorza z wdrożeniem projektu\nBaltic Pipe […] ma być może nawet jeszcze większe znaczenie strategiczne niż autostrady\n[Via Carpatia].\nP. Żurawski vel Grajewski, Gruzja i Ukraina - potencjalni partnerzy Trójmorza,\n„Gazeta Polska” 2020, nr 44, s. 52-55.\nTekst 2. Dwunastka Trójmorza, którą zamieszkuje 110 milionów ludzi, już dziś stanowi silny\npotencjał gospodarczy UE. […] Zaledwie pięć lat temu prezydenci Polski i Chorwacji,\nprzekonani do realizacji tej strategii, otwierającej państwa Europy Środkowo-Wschodniej na\nBałtyk, Adriatyk i Morze Czarne, postanowili powołać inicjatywę Trójmorza. Projekt ten\nnajwiększy niepokój wywołał w Moskwie.\nP. Grochmalski, Trójmorze, czyli peryferie stają się liderem, „Gazeta Polska” 2020, nr 44, s. 56-57.\nFragment mapy politycznej Europy i Azji\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-3)","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/19.1","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"19.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.1. (0-1)\nOdwołując się do kwestii ekonomicznej wskazanej w tekście pierwszym, wyjaśnij\nstwierdzenie podkreślone w tekście drugim.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n7) Zdający analizuje współczesny ład międzynarodowy i wyjaśnia rolę różnych\npodmiotów zaangażowanych w jego stabilność lub zmianę w jego funkcjonowaniu.\n8) Zdający wykorzystuje swą wiedzę do rozumienia zjawisk społeczno-politycznych,\ntakże w perspektywie globalnej i ze wskazaniem na globalne współzależności.\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością czytania ze zrozumieniem tekstów\npublicystycznych, a także wybranych tekstów z zakresu nauk społecznych.\nWymagania szczegółowe\n(ZR) XIII. Ład międzynarodowy.\n2) Zdający przedstawia zmiany w międzynarodowym ładzie politycznym i gospodarczym\nw XXI wieku.\n3) Zdający wyjaśnia znaczenie strategicznych zasobów naturalnych w polityce\nmiędzynarodowej.\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego wyjaśnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nNiepokój w Moskwie - w kontekście projektów niemiecko-rosyjskich na dnie Bałtyku - mogły\nwywołać działania w kierunku integracji infrastruktury tranzytu surowców energetycznych\noraz projekt dywersyfikacji źródeł dostaw gazu.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-19.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/19.2","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"19.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.2. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nForma integracji gospodarczej, której nazwę podkreślono w tekście pierwszym, nie zakłada\nA. prowadzenia wspólnej polityki pieniężnej, w tym mechanizmu kursów walutowych.\nB. prowadzenia wspólnej polityki handlowej wobec państw trzecich - unii celnej.\nC. swobodnego przepływu kapitału i towarów.\nD. swobodnego przepływu osób i usług.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 19.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n7) Zdający analizuje współczesny ład międzynarodowy i wyjaśnia rolę różnych\npodmiotów zaangażowanych w jego stabilność lub zmianę w jego funkcjonowaniu.\nWymagania szczegółowe\n(ZR) XIV. Integracja europejska.\n2) Zdający przedstawia etapy powojennej integracji europejskiej (w aspekcie\ngospodarczym - od strefy wolnego handlu do wspólnego rynku) […].\n3) Zdający przedstawia integrację w ramach Unii Europejskiej (w aspekcie\ngospodarczym - od wspólnego rynku do unii gospodarczo-walutowej) […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - wskazanie poprawnego dokończenia zdania.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-19.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/19.3","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"19.3","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.3. (0-1)\nPodaj nazwy dwóch państw biorących udział w inicjatywie, której dotyczą teksty, oraz\nnumer, którym oznaczono każde z nich na mapie.\nNazwa państwa\nNumer\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19.3. (0-1)\nWymaganie ogólne\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n6) Zdający przedstawia podstawowe kwestie dotyczące stosunków międzynarodowych.\nWymagania szczegółowe\n(ZP) VII. Współczesne stosunki międzynarodowe.\n8) Zdający wymienia obowiązujące akty prawa pierwotnego Unii Europejskiej; lokalizuje\njej państwa członkowskie […].\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie dwóch poprawnych nazw wraz ze wskazaniem właściwych numerów.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n- Republika Estońska / Estonia, 6\n- Węgry, 3","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-19.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/20","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"20","points":5,"ptype":"open","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (0-5)\nMateriał źródłowy 1. Uzasadnienie z pisma procesowego\nMieszkam przy ul. Legnickiej 1 m. 2 w Wałbrzychu (58-302) w budynku należącym do\nwspólnoty mieszkaniowej SM Legnicka. Udzielam się aktywnie w życiu wspólnoty i planuję\nwziąć udział w wyborach do zarządu spółdzielni. Oskarżona Ewa Ewacka jest moją sąsiadką\n- mieszka w tym samym budynku, w mieszkaniu nr 5. Dawniej nasze stosunki układały się\npomyślnie, jednak od czasu, gdy dowiedziała się, że planuję kandydować w wyborach do\nzarządu, jej zachowanie względem mnie stało się niewłaściwe.\nEwa Ewacka zaczęła, począwszy od 1 maja 2019 r. (do 18 maja), pomawiać mnie wśród\ninnych członków spółdzielni mieszkaniowej. Opowiadała, że celowo niszczę mienie należące\ndo spółdzielni, takie jak ławki, płot oraz plac zabaw dla dzieci. Rzeczywiście, ostatnio miały\nmiejsce akty wandalizmu, jednak to nie ja jestem ich sprawcą. Oskarżona pomawia mnie\ntakże, że stosuję przemoc domową wobec żony. Nigdy nie stosowałem przemocy wobec\nswojej żony i dzieci. O pomówieniach wiem od swoich sąsiadów, którzy poinformowali mnie\no tym, jakie plotki krążą na mój temat oraz kto je rozpowiada.\nPonadto, w dniu 18 maja 2019 r. odbyło się spotkanie członków spółdzielni\nmieszkaniowej. Na spotkaniu stawiła się większość naszych sąsiadów. W trakcie spotkania\nEwa Ewacka zaczęła publicznie oskarżać mnie o to, że jestem złodziejem i wandalem,\na także publicznie nazwała mnie szumowiną. Twierdziła, że okradam piwnice naszych\nsąsiadów oraz że jestem odpowiedzialny za ostatnie niszczenie mienia spółdzielni. Wszyscy\nobecni na zebraniu członkowie spółdzielni słyszeli te zniewagi.\nW związku z powyższym domagam się ukarania sprawcy.\nMarek Marecki [podpis]\nNa podstawie: sprawy-karne.biz.pl\nMateriał źródłowy 2. Wybrane przepisy z rozdziału XXVII Kodeksu karnego\nArt. 212. § 1. Kto pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę\norganizacyjną niemającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które\nmogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego\nstanowiska, zawodu lub rodzaju działalności, podlega grzywnie albo karze ograniczenia\nwolności.\nArt. 216. § 1. Kto znieważa inną osobę w jej obecności albo choćby pod jej nieobecność,\nlecz publicznie lub w zamiarze, aby zniewaga do osoby tej dotarła, podlega grzywnie albo\nkarze ograniczenia wolności.\nDz.U. 1997, nr 88, poz. 553, z późn. zm. (stan prawny na 19 stycznia 2022 r.).\nMateriał źródłowy 3. Wybrane przepisy z Kodeksu postępowania karnego\nArt. 25. § 1. Sąd okręgowy orzeka w pierwszej instancji w sprawach o następujące\nprzestępstwa:\n1) o zbrodnie określone w Kodeksie karnym oraz w ustawach szczególnych;\n2) o występki określone w rozdziałach XVI i XVII oraz w art. 140-142, art. 148 § 4, art. 149,\n[…] art. 210 § 2, art. 211a, art. 252 § 3 […] Kodeksu karnego […].\nArt. 31. § 1. Miejscowo właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd, w którego okręgu\npopełniono przestępstwo.\nDz.U. 1997, nr 89, poz. 555, z późn. zm. (stan prawny na 19 stycznia 2022 r.).\nMWOP-R0_100\nMateriał źródłowy 4. Właściwość terytorialna sądów w okręgu świdnickim\nSąd Okręgowy w Świdnicy (pl. Grunwaldzki 14, 58-100 Świdnica) obejmuje obszar\nwłaściwości 5 sądów rejonowych, m.in. sądu w Wałbrzychu.\nSąd Rejonowy w Wałbrzychu (ul. Słowackiego 11a, 58-300 Wałbrzych) obejmuje obszarem\nwłaściwości m.in. miasto Wałbrzych […].\nNa podstawie: www.swidnica.so.gov.pl\nJako Marek Marecki napisz fragment pisma procesowego - poprzedzający\nuzasadnienie przytoczone w pierwszym materiale źródłowym - wszczynającego\npostępowanie przed sądem powszechnym. Pamiętaj o formalnym charakterze pisma.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-5)\nWymagania ogólne\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n4) Zdający wyjaśnia specyfikę praw i wolności człowieka oraz podstawowe mechanizmy\nich ochrony.\n5) Zdający charakteryzuje instytucje polskiego systemu prawnego.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n1) Zdający […] wykorzystuje informacje na temat życia społecznego […].\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością czytania ze zrozumieniem […] oraz interpretacji\n[…] źródeł.\n(ZR) III. Rozumienie siebie oraz rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów.\n6) Zdający rozpoznaje przypadki łamania praw człowieka i łamania prawa oraz wybiera\nodpowiednie mechanizmy dochodzenia tych praw.\n(ZR) IV. Komunikowanie i współdziałanie.\n5) Zdający korzysta z procedur i możliwości, jakie stwarzają obywatelom instytucje życia\npublicznego, w tym instytucje prawne - sporządza pisma do organów władz.\nWymagania szczegółowe\n(ZR) XI. System prawa w Rzeczypospolitej Polskiej.\n7) Zdający przedstawia strukturę sądu rejonowego […].\n22) Zdający […] pisze akt oskarżenia prywatnego.\n(ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej.\n3) Zdający rozpoznaje sprawy regulowane przez prawo […] karne; […] interpretuje\nprzepisy prawne.\n11) Zdający przedstawia przebieg postępowania karnego w Rzeczypospolitej Polskiej\noraz uczestniczące w nim strony; wymienia główne prawa, jakie przysługują ofierze,\nsprawcy i świadkowi przestępstwa […].\nZasady oceniania\n5 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwiema kategoriami elementów składowych\noraz o właściwej konstrukcji.\n4 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwiema kategoriami elementów składowych\nALBO rozwiązanie ze zrealizowaną jedną kategorią elementów składowych w pełni\ni jedną - częściowo oraz o właściwej konstrukcji.\n3 pkt - rozwiązanie ze zrealizowaną jedną kategorią elementów składowych w pełni i jedną\n- częściowo.\n2 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwiema kategoriami elementów\nskładowych ALBO rozwiązanie ze zrealizowaną w pełni jedną kategorią elementów\nskładowych.\n1 pkt - rozwiązanie ze zrealizowaną częściowo jedną kategorią elementów składowych.\n0 pkt - rozwiązanie bez zrealizowanej kategorii elementów składowych ALBO brak\nrozwiązania.\nKategorie elementów składowych:\n1) miejsce, data, dane oskarżyciela i oskarżonej; określenie sądu i wydziału sądu; nazwa\npisma;\n2) opis występków; powiązanie występków z właściwymi przepisami Kodeksu karnego.\nPrzykładowa odpowiedź\nWałbrzych, dnia 22 maja 2019 r.\nMarek Marecki\nul. Legnicka 1 m. 2\n58-302 Wałbrzych\nSąd Rejonowy w Wałbrzychu\nWydział Karny\nul. Słowackiego 11a\n58-300 Wałbrzych\nPrywatny akt oskarżenia\nprzeciwko Ewie Ewackiej\nDziałając w imieniu własnym, niniejszym oskarżam Ewę Ewacką, zam. w Wałbrzychu\nprzy ul. Legnickiej 1 m. 5,\no to, że:\n- w okresie od 1 do 18 maja 2019 r. pomawiała mnie o to, że umyślnie niszczę mienie\nnależące do spółdzielni mieszkaniowej SM „Legnicka” oraz że stosuję przemoc domową,\na zatem o takie postępowanie, które poniża mnie w opinii publicznej, tj. o czyn określony\nw art. 212 § 1 k.k.\n- w dniu 18 maja 2019 r. znieważała mnie publicznie w mojej obecności, na zebraniu\nczłonków spółdzielni mieszkaniowej SM „Legnicka”, nazywając mnie złodziejem\ni wandalem oraz szumowiną, tj. o czyn określony w art. 216 § 1 k.k.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"},{"id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/21","paper_id":"wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"21","points":7,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"przykladowy","year":2023,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (0-7)\nMateriał źródłowy 1. Analitycy o uwarunkowaniach powstania protektoratu\nmiędzynarodowego w Kosowie\nMapa. Albańczycy i Serbowie na Bałkanach\nTekst. Odebranie przez Serbię w latach 1989-1990 Kosowu bardzo szerokiej autonomii\ni [procesy zmierzające do rozpadu] Jugosławii doprowadziły do ogłoszenia przez kosowskich\nAlbańczyków w 1991 roku niepodległości, nieuznanej międzynarodowo. […] Kosowscy\nAlbańczycy ogłosili bojkot Serbii i utworzyli paralelne instytucje (szkolnictwo, służba zdrowia,\nadministracja), częściowo tolerowane przez Belgrad. Równocześnie […] powstała\nWyzwoleńcza Armia Kosowa (UÇK), opowiadająca się za zbrojną walką z Serbią. Po\npoczątkowych sukcesach UÇK [1997-1998], armia jugosłowiańska odbiła zdecydowaną\nwiększość terytoriów opanowanych przez albańską partyzantkę. […] [Na Zachodzie istniało]\nprzekonanie, że Serbia nie była w stanie pokonać UÇK bez wypędzenia setek tysięcy\nAlbańczyków […].\nPonowna eskalacja konfliktu zimą 1999 roku doprowadziła do konferencji międzynarodowej\nw Rambouillet w lutym i marcu 1999 roku. […] 20 marca 1999 roku Serbia rozpoczęła\nkolejną ofensywę w Kosowie. W odpowiedzi 27 marca 1999 roku NATO przeprowadziło\nnaloty na Jugosławię. […]\nProtektorat międzynarodowy w Kosowie powstał na mocy rezolucji 1244 Rady\nBezpieczeństwa ONZ przegłosowanej 10 czerwca 1999 roku [:] Federacyjna Republika\nJugosławii miała natychmiast zaprzestać stosowania przemocy i represji w Kosowie oraz\nrozpocząć wycofywanie wszystkich sił wojskowych, policyjnych i paramilitarnych (po\nwycofaniu odpowiedniej ich liczby określony personel mógł powrócić do prowincji).\nW Kosowie zostały rozmieszczone międzynarodowa administracja oraz siły bezpieczeństwa\n(wojsko i policja) pod auspicjami ONZ - UNMIK. […] Najważniejszym obowiązkiem misji\nMWOP-R0_100\nUNMIK miało być ustanowienie autonomii i samorządu w Kosowie (z uwzględnieniem\nsuwerenności i integralności terytorialnej FRJ), zgodnie z postanowieniami konferencji\nw Rambouillet.\nA. Balcer, M. Kaczmarski, W. Stanisławski, Kosowo - przed ostatecznym rozwiązaniem. Proces uregulowania\nstatusu międzynarodowego - uwarunkowania polityczne i historyczne, perspektywy rozwoju sytuacji,\n„Prace OSW”, Warszawa 2008, s. 8-10, 25.\nMateriał źródłowy 2. Tekst publicystyczny o przyczynach dymisji prezydenta Thaçiego\nPrezydent Hashim Thaçi podał się [w 2020 r.] do dymisji na wieść, że upomniał się o niego\nmiędzynarodowy trybunał w Hadze. […] Oskarżenie jest poważane: zbrodnie wojenne\ni przeciwko ludzkości podczas konfliktu z Serbią w latach 1998-99. A konkretnie\nodpowiedzialność za śmierć stu osób: Serbów, Romów i lokalnych przeciwników\npolitycznych. Thaçi był jednym z komendantów partyzanckiej Armii Wyzwolenia Kosowa […].\nPrezydent Kosowa pod pręgierzem, „Polityka” 2020, nr 46, s. 11.\nMateriał źródłowy 3. O zasadach prawa międzynarodowego\nW akcie końcowym KBWE sformułowano zasady prawa międzynarodowego. Z uwagi na\nkonflikty na obszarze byłych państw realnego socjalizmu po okresie zimnowojennym\ninteresujące poznawczo wydaje się pogrupowanie części tych zasad w trzy kategorie:\n1) powstrzymania się od groźby użycia siły lub jej użycia; pokojowego załatwiania sporów;\nwykonywania w dobrej wierze zobowiązań wynikających z prawa międzynarodowego;\n2) suwerennej równości państw i poszanowania praw wynikających z suwerenności;\nintegralności terytorialnej; nienaruszalności granic;\n3) poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności; samostanowienia narodów.\nNa podstawie: Państwo i terytorium w prawie międzynarodowym,\nred. J. Menkes, E. Cała-Wacinkiewicz, Warszawa 2015.\nRozważ znaczenie - przedstawionych w ostatnim materiale źródłowym - kategorii\nzasad prawa międzynarodowego w działaniach wspólnoty międzynarodowej z lat 90.\nXX wieku oraz pierwszej dekady XXI wieku, podejmowanych na rzecz rozwiązania\nkonfliktu kosowskiego. W wypowiedzi wykorzystaj pozostałe materiały źródłowe.\nMWOP-R0_100\nMWOP-R0_100\nBRUDNOPIS","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-7)\nWymagania ogólne\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n1) Zdający wyjaśnia […] procesy społeczne, w tym etniczne, we współczesnym świecie.\n2) Zdający analizuje różnorodne […] zachowania społeczno-polityczne […].\n4) Zdający wyjaśnia związki przyczynowo-skutkowe w życiu społeczno-politycznym.\n6) Zdający charakteryzuje kwestię praw człowieka i ich międzynarodowej ochrony.\n7) Zdający analizuje współczesny ład międzynarodowy i wyjaśnia rolę różnych\npodmiotów zaangażowanych w jego stabilność lub zmianę w jego funkcjonowaniu.\n8) Zdający wykorzystuje swą wiedzę do rozumienia zjawisk społeczno-politycznych,\ntakże w perspektywie globalnej i ze wskazaniem na globalne współzależności.\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n1) Zdający […] wykorzystuje informacje na temat życia społeczno-kulturowego\ni politycznego, krytycznie je analizuje, samodzielnie wyciąga wnioski i formułuje\nopinie.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością czytania ze zrozumieniem tekstów\npublicystycznych, a także wybranych tekstów z zakresu nauk społecznych.\n4) Zdający wykorzystuje informacje do tworzenia własnej złożonej wypowiedzi oraz\nrozważania różnych rozwiązań w obszarze społeczno-politycznym.\n(ZR) III. Rozumienie siebie oraz rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów.\n3) Zdający analizuje i wyjaśnia złożone problemy społeczne, polityczne i wyzwania\nglobalne […].\n4) Zdający dostrzega perspektywy różnych uczestników życia publicznego.\n6) Zdający rozpoznaje przypadki łamania praw człowieka i łamania prawa […].\n7) Zdający formułuje hipotezy dotyczące ważnych problemów społecznych.\n(ZP) III. Rozumienie siebie oraz rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów.\n5) Zdający diagnozuje problemy społeczno-polityczne na poziomie […] państwowym,\neuropejskim i globalnym oraz ocenia wybrane rozwiązania tych problemów.\n(ZR) IV. Komunikowanie i współdziałanie.\n2) Zdający tworzy strategię argumentowania i przedstawia swoje stanowisko […],\nszanując odmienne poglądy.\nWymagania szczegółowe\n(ZR) IV. Aspekty etniczne życia społecznego.\n2) Zdający […] rozpoznaje przejawy ksenofobii i uzasadnia potrzebę przeciwstawiania\nsię temu zjawisku.\n6) Zdający analizuje stan przestrzegania praw mniejszości narodowych i etnicznych […]\nw wybranym państwie.\n(ZR) V. Państwo, myśl polityczna i demokratyzacja.\n2) Zdający charakteryzuje atrybuty państwa jako organizacji politycznej (terytorialność,\nprzymusowość, suwerenność zewnętrzna i wewnętrzna); przedstawia cechy władzy\npaństwowej.\n(ZR) VIII. Modele sprawowania władzy.\n13) Zdający analizuje przykłady procesów dezintegracji państw złożonych w Europie.\n(ZR) XIII. Ład międzynarodowy.\n7) Zdający wyjaśnia problem separatyzmów i odnosi go do prawa międzynarodowego;\nwykazuje zróżnicowanie w reakcjach wspólnoty międzynarodowej wobec\nposzczególnych separatyzmów.\n8) Zdający przedstawia konflikty międzynarodowe i etniczne w nieunijnej części Europy;\nlokalizuje je, wyjaśnia ich przyczyny i konsekwencje.\n12) Zdający charakteryzuje na przykładach najczęściej stosowane sposoby\nrozwiązywania długotrwałych konfliktów między narodami i państwami.\n13) Zdający wyjaśnia pojęcia […] interwencji humanitarnej oraz misji pokojowej; podaje\nich przykłady z różnych części świata, oceniając ich skuteczność i aspekty moralne.\n20) Zdający wymienia najważniejsze operacje pokojowe i militarne Organizacji Paktu\nPółnocnoatlantyckiego; wykazuje zmieniającą się rolę tej organizacji od lat 90. XX\nwieku.\n(ZP) IV. Prawa człowieka i ich ochrona.\n6) Zdający […] przedstawia problem łamania praw człowieka w wybranym państwie\nniedemokratycznym.\n(ZP) VII. Współczesne stosunki międzynarodowe.\n1) Zdający przedstawia podmioty prawa międzynarodowego publicznego i podstawowe\nzasady prawa międzynarodowego (powstrzymania się od groźby użycia siły lub jej\nużycia, integralności terytorialnej, pokojowego załatwiania sporów, nieingerencji\nw sprawy wewnętrzne państwa, suwerennej równości, samostanowienia narodów,\nsuwerenności, nienaruszalności granic).\n2) Zdający wykazuje złożoność i wielopłaszczyznowość współczesnych stosunków\nmiędzynarodowych oraz współzależność państw w środowisku międzynarodowym.\n7) Zdający charakteryzuje cele i najważniejsze organy Organizacji Narodów\nZjednoczonych […] przedstawia jej wybrane działania i ocenia ich skuteczność.\n10) Zdający przedstawia […] cele [ ] Organizacji Paktu Północnoatlantyckiego; ocenia\nwpływ tej organizacji na utrzymanie pokoju międzynarodowego […].\nZasady oceniania\n7 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu oraz o właściwej\nformie, strukturze i logice wywodu.\n6 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i jednym -\nczęściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu ALBO rozwiązanie ze\nzrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu.\n5 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i jednym -\nczęściowo ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem w pełni i dwoma\n- częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu.\n4 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwoma aspektami tematu ALBO rozwiązanie\nze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu oraz o właściwej strukturze\ni logice wywodu, ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu\nw pełni i dwoma - częściowo.\n3 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu ALBO\nrozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu w pełni i jednym -\nczęściowo.\n2 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwoma aspektami tematu ALBO\nrozwiązanie ze zrealizowanym w pełni jednym aspektem tematu.\n1 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanym częściowo jednym aspektem tematu.\n0 pkt - rozwiązanie bez zrealizowanego aspektu tematu ALBO brak rozwiązania.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nAspekty tematu:\n1) Rozważenie znaczenia 1. kategorii zasad prawa międzynarodowego w próbie rozwiązania\nkonfliktu kosowskiego (powstrzymania się od groźby użycia siły lub jej użycia; pokojowego\nzałatwiania sporów; wykonywania w dobrej wierze zobowiązań wynikających z prawa\nmiędzynarodowego).\n2) Rozważenie znaczenia 2. kategorii zasad prawa międzynarodowego w próbie rozwiązania\nkonfliktu kosowskiego (suwerennej równości państw i poszanowania praw wynikających\nz suwerenności; integralności terytorialnej; nienaruszalności granic).\n3) Rozważenie znaczenia 3. kategorii zasad prawa międzynarodowego w próbie rozwiązania\nkonfliktu kosowskiego (poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności;\nsamostanowienia narodów).\nPrzykładowa odpowiedź\nPróba rozwiązania konfliktu kosowskiego z przełomu XX i XXI wieku jest przykładem\ndziałań, które - jak i w innych konfliktach - nie mogą być zgodne ze wszystkimi zasadami\nprawa międzynarodowego. W wyniku tej próby w 2008 roku niepodległość ogłosiło Kosowo.\nSam fakt niepodległości Kosowa, za którą stoi część wspólnoty międzynarodowej, jest\nsprzeczny z zasadami integralności terytorialnej i nienaruszalności granic (Serbii). Fakt\nwykrojenia Kosowa w granicach z okresu SFRJ nie oznacza, że do takiego naruszenia nie\ndoszło - wszak Kosowo nie miało wtedy statusu republiki. Nie powinny tu więc zadziałać\nrozwiązania związane z rozpadem państw federalnych. Narzucenie stronie serbskiej\ndezintegracji terytorialnej wskazuje, że to państwo nie zostało potraktowane zgodnie\nz suwerenną równością.\nRozwiązanie konfliktu było związane zarówno z rezolucją 1244 Rady Bezpieczeństwa\nONZ wprowadzającą faktycznie na terytorium Kosowa protektorat międzynarodowy, jak\ni z planem Ahtisaariego. Jednak niepodległość Kosowa nie została poddana pod głosowanie\ntego organu ONZ. Cieniem na kwestii przestrzegania zasad prawa międzynarodowego\nz 1. kategorii kładzie się też interwencja zbrojna NATO z 1999 roku (Allied Force), która\nodbyła się bez mandatu RB ONZ - trudno zatem określić rozwiązanie konfliktu kosowskiego\njako w pełni zgodne z zasadą pokojowego załatwiania sporów i powstrzymania się od użycia\nsiły. Z kolei zarówno rezolucja 1244, jak i postanowienia konferencji w Rambouillet,\nw których gwarantowano integralność terytorialną FRJ (jej sukcesorką jest Serbia), w świetle\nfinalnego rozwiązania wskazują, że wspólnota międzynarodowa nie wykonała zobowiązań,\nktóre gwarantowała.\nOperację Allied Force traktowano jako wojnę o prawa człowieka. Represje serbskie\ndotyczyły nie tylko podejmujących działania zbrojne, lecz także ludności cywilnej. Jednak\nówczesne działania UÇK także nosiły znamiona zbrodni przeciwko ludzkości (m.in.\nprzyszłego prezydenta Thaçiego). UNMIK nie uchroniła kosowskich Serbów od odwetu\nAlbańczyków. Niekiedy twierdzi się, że zwyciężyła w rozwiązaniu tego konfliktu także zasada\nprawa narodów do samostanowienia. Nie dotyczy ona jednak mniejszości narodowych,\na taką w FRJ i Serbii byli Albańczycy w Kosowie. Ponadto, Kosowo ma granice obejmujące\nobszary zamieszkałe w większości przez Serbów.\nCzy próba rozwiązania konfliktu kosowskiego była przypadkiem secesji dopuszczalnej,\ngdy dochodzi do czystek etnicznych, czy też jest ona przykładem sytuacji, w której bezprawie\nUÇK poskutkowało konsekwencjami prawnymi - ukaraniem Serbii, a nagrodzeniem\nmniejszości albańskiej własnym państwem? Ten spór będzie trwał.","solution":null,"image":"img/wos-2023-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Arkusz przykładowy · 2023 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Arkusz przykładowy"}]}