{"paper":{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona-odpowiedzi/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":65,"source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.\nWykresy. Modele rodziny w polskim społeczeństwie (2013 i 2020 rok)\nModel preferowany według deklaracji\n2013\n2020\nModel realizowany według deklaracji\n2013\n2020\nPartnerski - małżonkowie (partnerzy) pracują zawodowo i oboje w równym stopniu\nzajmują się domem i dziećmi.\nTradycyjny i odwrócony - tylko jedno z małżonków (partnerów) pracuje zawodowo,\na drugie zajmuje się prowadzeniem domu i wychowywaniem dzieci; w modelu tradycyjnym\npracuje zawodowo mąż (partner), a w odwróconym - żona (partnerka).\nMieszany - małżonkowie (partnerzy) pracują zawodowo, a prowadzeniem domu\ni wychowywaniem dzieci zajmuje się jedno z nich.\nInne odpowiedzi oraz odpowiedź: „trudno powiedzieć”.\nNa podstawie: Model życia małżeńskiego Polaków, „Komunikat z Badań CBOS” 2020, nr 157, s. 3, 5.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nUzasadnij, że tylko w mieszanym modelu rodziny założono niesymetryczny podział\nobowiązków między małżonkami (partnerami).\n46%\n24%\n28%\n58%\n15%\n25%\n27%\n23%\n31%\n19%\n37%\n18%\n25%\n19%\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 20241\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n1) Zdający wyjaśnia i analizuje\nprawidłowości życia społecznego oraz\nwybrane współczesne procesy\nspołeczne.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością\nczytania ze zrozumieniem tekstów […]\npopularnonaukowych oraz interpretacji\ninnych źródeł (np. wykresy […]) […].\n(ZP) I. Człowiek i społeczeństwo.\n2) Zdający charakteryzuje - z wykorzystaniem\nwyników badań opinii publicznej - współczesne\ntypy rodziny […].\n(SP) II. Rodzina.\n1) Zdający charakteryzuje rodzinę jako grupę\nspołeczną; przedstawia rolę rodziców […].\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nTyp 1.: Model partnerski z definicji zakłada równość obowiązków. Model tradycyjny i model\nodwrócony można potraktować jako zakładające symetrię - jedno z małżonków pracuje\nzawodowo, drugie pracuje niezarobkowo: prowadzi dom i wychowuje dzieci.\nTyp 2.: Jedynie model mieszany zakłada z definicji, że nie ma symetrii, jako że jedno\nz małżonków jest silniej obciążone obowiązkami niż drugie - oboje pracują zawodowo,\na tylko jedno zajmuje się domem i wychowaniem dzieci.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1.2","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nNa podstawie wykresów oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli\nstwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1. Model partnerski jest jedynym modelem rodziny, który w obu badaniach\ndeklarowany jest częściej jako preferowany niż realizowany.\nP\nF\n2. Odsetek wskazań modelu partnerskiego - zarówno w kwestii preferencji,\njak i realizacji - wzrósł w latach 2013-2020 o ponad 20%.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością\n[…] interpretacji innych źródeł (np.\nwykresy […]) […].\n(ZP) II. Społeczeństwo obywatelskie.\n9) Zdający interpretuje wyniki badań opinii\npublicznej […].\n1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 czerwca 2022 r. w sprawie wymagań\negzaminacyjnych dla egzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023\ni 2023/2024 (Dz.U. poz. 1246).\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. P\n2. P","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"2","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.\nO społeczeństwie Tuaregów\nNie wiadomo, skąd pochodzą, jak i dlaczego pojawili się na pustyni. Legenda tuareska\nopowiada, że siłą sprawczą, która zjednoczyła dawno temu tuareskie rody, była kobieta - Tin\nHonan. Arabowie nazywają ich Tuaregami, sami mówią o sobie Kel Tamasheq - mówiący\njęzykiem tamaszek lub po prostu wolni ludzie. Bo właśnie wolność i niezależność ukochali\nsobie najbardziej. Dlatego ich królestwo sięga tam, gdzie kończą się piaski pustyni\ni pastwiska sahelu. Nic sobie nie robią z granic Libii, Algierii, Mali czy Nigru - od ponad\ntysiąca lat przemierzają Saharę. Największe znaczenie ma dla nich rodzina, a także stada\nwielbłądów i kóz. Gdyby nie wielbłądy, rozrzucona po Saharze społeczność Tuaregów nie\nmiałaby szansy funkcjonować, dlatego zwierzęta te cieszą się szczególnym szacunkiem i są\nnie tylko środkiem transportu, ale także prezentem na rodzinnych uroczystościach, ślubach\ni pogrzebach. Rodziny tworzą klany - taousit, dowodzone przez amrara, natomiast te klany -\nkonfederacje klanów, dowodzone przez amenokala. W XIV wieku przeszli na islam. Kobiety\nmają bardzo wysoki status społeczny, a mężczyźni zasłaniają twarz.\nNa podstawie: www.fotografwpodrozy.pl","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/2.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"2.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nUzasadnij, że społeczeństwo przedstawione w tekście to społeczeństwo nomadyczne.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.1. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n1) Zdający wyjaśnia prawidłowości życia\nspołeczno-kulturowego […].\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n1) Zdający […] wykorzystuje informacje\nna temat życia społeczno-kulturowego\n[…].\n(ZR) II. Różnorodność kulturowa.\n1) Zdający charakteryzuje społeczeństwa […]\nnomadyczne […].\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nSpołeczeństwo przedstawione w tekście charakteryzuje się koczowniczym trybem życia -\nludzie przemieszczają się w związku z hodowlą zwierząt, co jest typowe dla społeczeństw\nnomadycznych.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-2.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/2.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"2.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nSformułuj - w każdej z podanych kwestii - argument na rzecz tezy: Typowo\npatriarchalny charakter społeczeństwa opisanego w tekście jest dyskusyjny.\nKwestia pamięci społecznej -\nKwestia stosunków społecznych -\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n1) Zdający wyjaśnia prawidłowości życia\nspołeczno-kulturowego […].\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n1) Zdający […] wykorzystuje informacje\nna temat życia społeczno-kulturowego\n[…].\n(ZR) II. Różnorodność kulturowa.\n1) Zdający charakteryzuje społeczeństwa […]\nnomadyczne […]; charakteryzuje wybraną\nwspółczesną społeczność tego typu.\n(ZR) IV. Aspekty etniczne życia społecznego.\n9) Zdający przedstawia specyfikę społeczno-\n-kulturową wybranych rdzennych grup\nautochtonicznych […].\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie dwóch poprawnych argumentów.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nKwestia pamięci społecznej -\nUtrzymuje się legenda, że tuareskie rody zjednoczyła kobieta.\nKwestia stosunków społecznych -\nTyp 1.: Kobiety mają bardzo wysoki status społeczny.\nTyp 2.: To mężczyźni zasłaniają twarz, a nie - jak w typowym tradycyjnym społeczeństwie\nmuzułmańskim - kobiety.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-2.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"3","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.\nRodzaje wzorców zachowań społecznych\nObyczaj to termin używany najczęściej na określenie charakterystycznej i powszechnej\nw danej grupie społecznej (kulturowej) prawidłowości zachowaniowej bądź rzadziej - na\noznaczenie pewnego rodzaju norm społecznych (nakazów i zakazów) lub reguł\nwyznaczających określone sposoby postępowania. […] Istniejące w refleksji nad obyczajem\nróżnice w jego rozumieniu nie polegają wyłącznie na „zachowaniowym”\ni „świadomościowym” ujęciu. […] Jest zachowaniem wymaganym, którego nieprzestrzeganie\nwywołuje niezadowolenie innych ludzi w społeczności, naganę lub karę.\nZwyczaj wyjaśnia się na ogół jako przyjęty w danej grupie społecznej sposób zachowania się\njej członków w określonych sytuacjach, od którego odchylenia nie budzą sprzeciwu i nie\nspotykają się z negatywnymi reakcjami otoczenia. […] W perspektywie genetycznej\npodkreśla się, że u podstaw wyodrębnienia zwyczajów stoją zwykle nawyki, czyli\nindywidualne, własne wzory zachowań, pojawiające się nieświadomie i podejmowane\nbezrefleksyjnie, automatycznie. […] Niektóre z nawyków indywidualnych mogą się\nupowszechnić, stając się zwyczajami zbiorowymi lub inaczej - społecznymi.\nSłownik etnologiczny, red. Z. Staszczak, Warszawa - Poznań 1987, s. 262-263, 388-389.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n1) Zdający wyjaśnia prawidłowości życia\nspołeczno-kulturowego […].\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n1) Zdający […] wykorzystuje informacje\nna temat życia społeczno-kulturowego\n[…].\n(ZR) I. Człowiek w społeczeństwie.\n2) Zdający charakteryzuje na przykładach\nróżne rodzaje norm społecznych (w tym ich\ngenezę), wyjaśnia […] skutki łamania tych\nnorm.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/3.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"3.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.1. (0-1)\nWyjaśnij, na czym polegają różnice między wzorcami zachowań społecznych\nopisanymi w tekście.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.1. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie dwóch różnic.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nTyp 1.: Obyczaje są normami lub regułami wyznaczanymi przez grupę, a zwyczaje wywodzą\nsię z indywidualnych nawyków.\nTyp 2.: Obyczaj obowiązuje w grupie społecznej, a zwyczaj może mieć także charakter\nindywidualny.\nTyp 3.: Naruszenie obyczaju może podlegać sankcjom społecznym, podczas gdy osobie\nnaruszającej zwyczaj nie grożą konsekwencje.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-3.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/3.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"3.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.2. (0-1)\nPodaj nazwy dwóch - innych niż opisane w tekście - rodzajów norm społecznych.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.2. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie dwóch poprawnych nazw.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nTyp 1.: prawne\nTyp 2.: moralne / etyczne\nTyp 3.: religijne\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-3.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"4","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.\nWykres. Kategorie wyodrębnione ze względu na dochód w Polsce w latach 1983-2015\nwww.forbes.pl","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/4.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"4.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.1. (0-1)\nRozstrzygnij, czy dane przedstawione na wykresie świadczą o wzroście\nrozwarstwienia dochodów w Polsce w XXI wieku. Odpowiedź uzasadnij, przytaczając\nwłaściwe z tych danych.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n1) Zdający wyjaśnia […] procesy\nspołeczne […] we współczesnym\nświecie.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością\nczytania ze zrozumieniem tekstów […]\npopularnonaukowych oraz interpretacji\ninnych źródeł (np. wykresy […]) […].\n(ZR) III. Struktura społeczna i problemy\nspołeczne.\n1) Zdający […] wyjaśnia uwarunkowania\npionowej […] ruchliwości społecznej.\n3) Zdający przedstawia strukturę warstwową\nwspółczesnego społeczeństwa polskiego.\n5) Zdający porównuje skalę nierówności\nspołecznych w Rzeczypospolitej Polskiej.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - Tak.\nUzasadnienie - Do 10% najlepiej zarabiających trafiało w 2001 r. 35% dochodów, a w 2015\n- 40%, a 50% najsłabiej zarabiających zmniejszyło swój udział w dochodzie (o ok. 2 punkty\nprocentowe).","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-4.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/4.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"4.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.2. (0-1)\nOdnosząc się do transformacji ustroju gospodarczego, wyjaśnij przyczynę\ndynamicznych zmian w strukturze dochodowej społeczeństwa polskiego w ostatniej\ndekadzie XX wieku.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n1) Zdający wyjaśnia […] procesy\nspołeczne […] we współczesnym\nświecie.\n4) Zdający wyjaśnia związki\nprzyczynowo-skutkowe w życiu\nspołeczno-politycznym.\n(ZR) III. Rozumienie siebie oraz\nrozpoznawanie i rozwiązywanie\nproblemów.\n3) Zdający analizuje i wyjaśnia złożone\nproblemy społeczne, polityczne […].\n(ZR) III. Struktura społeczna i problemy\nspołeczne.\n1) Zdający […] wyjaśnia uwarunkowania\npionowej […] ruchliwości społecznej.\n2) Zdający analizuje sposoby adaptacji klas\nspołecznych do zmiany społeczno-\n-gospodarczej w Rzeczypospolitej Polskiej;\nwskazuje na przyczyny degradacji i awansu\nspołecznego przedstawicieli tych klas\nspołecznych.\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego wyjaśnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nWprowadzenie gospodarki wolnorynkowej wraz z restrukturyzacją gospodarki stworzyło\npodstawy zarówno do szybszego bogacenia się (np. prywatny biznes, uwłaszczenie\nnomenklatury), jak i szybszej pauperyzacji (np. w wyniku bezrobocia) różnych grup\nspołecznych, co pogłębiło rozwarstwienie dochodów.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-4.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.\nO prawach autorskich do książki\nAlice Urbach urodziła się w 1886 roku w mieszczańskiej rodzinie żydowskiej. […] W 1935\nroku monachijskie wydawnictwo rozpoczęło sprzedaż jej 500-stronicowego dzieła pod\ntytułem: „Tak gotuje się w Wiedniu. Książka o gotowaniu i prowadzeniu kuchni domowej”\n[…]. Pozycja była rozchwytywana. Wielokrotnie ją dodrukowywano. […]\nWnuczką Alice jest Karina Urbach, niemiecka historyk, która wykłada w USA i Wielkiej\nBrytanii. Szukając materiałów do książki o międzywojennym Wiedniu, natknęła się na\ninformacje o babci. Zaczęła poszukiwania w archiwach Wiednia, Londynu i Waszyngtonu.\nDowiedziała się m.in. o jej trzech siostrach. Jedna została zamordowana w łódzkim getcie,\na dwie [-] w Treblince. Dotarła też do listu, w którym Alice pisała o szoku, jakiego doznała\nlatem 1949 roku, gdy odwiedziła Wiedeń. Nie było już synagogi, a w witrynie księgarni\nzobaczyła swoją książkę kucharską, tyle że pod innym nazwiskiem [Rudolpha Rösha,\nwcześniej działacza nazistowskiej organizacji rolniczej]. […] Dowiedziała się, że babcia\npisała w 1974 roku do wydawnictwa w tej sprawie. Odpowiedziało jej [ono] jedynie, że\nw czasie działań wojennych spłonęły archiwa i nie ma dowodu, kto jest autorem. […]\nNa początku października [2020 r.] w niemieckich księgarniach ukazała się „Książka Alice.\nJak naziści ukradli książkę kucharską mojej babci”. […] Po 80 latach […] [wydawnictwo]\nzareagowało: „oceniamy działania ówczesnego zarządu wydawnictwa za moralnie\nniedopuszczalne”, a 15 października [2020 r.] przekazało ono prawa do książki jedynym\nspadkobiercom Alice […].\nNaziści ukradli jej książkę, „Tygodnik ANGORA” 2020, nr 46, s. 81.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.1. (0-1)\nNa podstawie tekstu sformułuj argument uzasadniający, że antysemityzm może\nprowadzić do eksterminacji.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n1) Zdający […] wykorzystuje informacje\nna temat życia społecznego, w tym\npolitycznego.\n(ZP) III. Rozumienie siebie oraz\nrozpoznawanie i rozwiązywanie\nproblemów.\n4) Zdający rozpoznaje przypadki\nłamania praw człowieka.\n(ZR) V. Państwo, myśl polityczna\ni demokratyzacja.\n8) Zdający przedstawia założenia […] nazizmu\n[…].\n(ZP) IV. Prawa człowieka i ich ochrona.\n6) Zdający […] przedstawia problem łamania\npraw człowieka w wybranym państwie\nniedemokratycznym.\n(SP) VIII. Wspólnoty narodowe/etniczne\ni ojczyzna.\n5) Zdający […] rozpoznaje przejawy […]\nantysemityzmu […].\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego argumentu.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nJedna z sióstr Alice Urbach została zamordowana w łódzkim getcie stworzonym przez\nNiemców w okresie II wojny światowej, a dwie - w niemieckim nazistowskim obozie zagłady\nw Treblince.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.2. (0-1)\nNa podstawie tekstu sformułuj dwa argumenty uzasadniające, że ocena wyrażona\nw podkreślonym fragmencie tekstu jest zasadna również wobec działań wydawnictwa\nw okresie ponazistowskim.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością\nczytania ze zrozumieniem tekstów\npublicystycznych […].\n(ZR) I. Człowiek w społeczeństwie.\n2) Zdający charakteryzuje na przykładach\nróżne rodzaje norm społecznych (w tym ich\ngenezę), wyjaśnia […] skutki łamania tych\nnorm.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie dwóch poprawnych argumentów.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\n- Po II wojnie światowej dalej sprzedawano książkę kucharską autorstwa Alice Urbach jako\nksiążkę autorstwa działacza nazistowskiego.\n- W 1974 roku Alice Urbach pisała do wydawnictwa w sprawie przywłaszczenia jej książki,\na wydawnictwo stwierdziło, że „spłonęły archiwa i nie ma dowodu, kto jest autorem”\n(a przecież pozycja z Alice Urbach jako autorką była w latach 30. XX w. rozchwytywana\ni dodrukowywana).","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"6","points":null,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.\nO jednym ze spojrzeń na funkcjonowanie człowieka\nRodzimy się w danym miejscu i czasie, w kulturze, która w dużym stopniu określa sposób\npostrzegania przez nas realności, nasze obyczaje i reakcje. Liczba w pełni racjonalnych\nwyborów, które podejmujemy w trakcie naszej egzystencji, jest mocno ograniczona. […] I tak\nbyć musi, gdyż w innym wypadku nie moglibyśmy funkcjonować. Instynkty, które determinują\nreakcje zwierzęcia, w przypadku człowieka zastąpione są w dużej mierze przez cywilizacyjne\nnawyki. […]\nCywilizacja, czyli kultura, to wielopokoleniowy proces, który formuje nas, ale na który\nw sensie indywidualnym wpływ mamy znikomy. Występuje ona w konkretnych odmianach;\nnajbliższe człowiekowi kulturowe środowisko współcześnie określane jest przez jego naród.\n[…] Epoka nowoczesna, wraz z gwałtownym rozwojem cywilizacji materialnej, postawę\n[buntu] wprowadziła do centrum naszej kultury. […] Dominującą obecnie ideologię […]\nokreślić możemy jako doktrynę emancypacji. Emancypacja jest słowem kluczem, fetyszem\nwspółczesności. [Głosi ona], że ludzie dowolnie mogą ukształtować siebie samych i świat.\nPosiadamy jakoby samostwarzające się kompetencje, a rzeczywistość wokoło to bierna\nmateria czekająca na formy, które jej nadamy. Takie podejście zakładać musi, że człowieka\nniewoli jakakolwiek tożsamość. I to prawda. Wszystko, co nadaje istnieniu formę, stanowi\nrównocześnie jego ograniczenie. [Ideolodzy emancypacji] nie przejmują się tym. […] Upajają\nsię wizją niszczenia złego porządku, a więc tradycyjnej, istniejącej cywilizacji. Po jej likwidacji\nz poczwarki obecnego człowieka ma się wykluć motyl przyszłego idealnego istnienia.\nB. Wildstein, Polska na mapie kulturowej wojny, „Sieci” 2020, nr 46, s. 68-69.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/6.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"6.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.1. (0-1)\nRozstrzygnij, czy pierwszy akapit tekstu można zinterpretować jako dotyczący\nprocesu socjalizacji. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do pojęcia internalizacji\n(uwewnętrznienia) jako stadium konformizmu.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n1) Zdający wyjaśnia prawidłowości życia\nspołeczno-kulturowego oraz procesy\nspołeczne […].\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n1) Zdający […] wykorzystuje informacje\nna temat życia społeczno-kulturowego\ni politycznego, krytycznie je analizuje,\nsamodzielnie wyciąga wnioski […].\n(ZR) I. Człowiek w społeczeństwie.\n1) Zdający […] przedstawia uwarunkowania\nprocesu kształtowania i zmiany postaw.\n2) Zdający […] wyjaśnia mechanizm kontroli\nspołecznej […].\n(ZP) I. Człowiek i społeczeństwo.\n5) Zdający wyjaśnia charakter procesu\nsocjalizacji; podaje przykłady wpływu\nspołecznego w różnych dziedzinach życia;\nanalizuje przypadki […] konformizmu […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - Tak.\nUzasadnienie - Internalizacja to najwyższe stadium konformizmu oznaczające przyjęcie\nnorm i uznanie ich za własne. Można to wiązać ze stwierdzeniem, że kultura w dużym\nstopniu określa sposób postrzegania przez nas realności, nasze obyczaje i reakcje,\na cywilizacyjne nawyki dominują nad racjonalnymi wyborami.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-6.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/6.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"6.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nSformułuj dwa argumenty uzasadniające tezę, że autor w przytoczonym tekście\nnie utożsamia się z postawami związanymi z ideologią liberalną.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n2) Zdający analizuje różnorodne\npostawy i zachowania społeczno-\n-polityczne […].\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością\nczytania ze zrozumieniem tekstów\npublicystycznych […].\n(ZP) III. Rozumienie siebie oraz\nrozpoznawanie i rozwiązywanie\nproblemów.\n4) Zdający dostrzega perspektywy\nróżnych uczestników życia publicznego.\n(ZR) V. Państwo, myśl polityczna\ni demokratyzacja.\n6) Zdający porównuje założenia myśli liberalnej\ni konserwatywnej.\n11) Zdający analizuje kwestię pojmowania\nrówności, wolności i sprawiedliwości w różnych\nnurtach myśli politycznej.\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie dwóch poprawnych argumentów.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nTyp 1.: Autor niechętnie odnosi się do „emancypacji” określanej jako „fetysz współczesności”\n- inaczej niż ta doktryna, nie uznaje on, że ludzie mogą dowolnie ukształtować siebie\nsamych i świat.\nTyp 2.: Ideologów emancypacji autor określa jako upajających się wizją niszczenia tradycji.\nTyp 3.: Autor podkreśla, że to kultura, naród, tradycja wpływają w większym stopniu na\nczłowieka niż jego racjonalność.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-6.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"7","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.\nMateriał 1. Infografika. Proces uchwalenia Konstytucji RP\nNa podstawie: infografiki.onet.pl\nMateriał 2. Przepisy art. 125 Konstytucji RP\n1. W sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa może być przeprowadzone\nreferendum ogólnokrajowe.\n3. Jeżeli w referendum ogólnokrajowym wzięło udział więcej niż połowa uprawnionych\ndo głosowania, wynik referendum jest wiążący.\nDz.U. 1997, nr 78, poz. 483, z późn. zm. (stan prawny na 17 kwietnia 2024 r.).","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"7.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nWpisz litery, którymi w materiale 1. oznaczono daty rozpoczęcia i zakończenia vacatio\nlegis dla aktu prawnego wskazanego w tym materiale.\nRozpoczęcie -\nZakończenie -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n5) Zdający wyjaśnia i analizuje\nfunkcjonowanie polskiego systemu\nprawnego.\n(ZR) XI. System prawa w Rzeczypospolitej\nPolskiej.\n3) Zdający porównuje ścieżkę legislacyjną\nwymaganą do zmiany Konstytucji\nRzeczypospolitej Polskiej, tworzenia ustaw […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne przyporządkowanie dwóch liter.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPoprawna odpowiedź\nRozpoczęcie - C\nZakończenie - D","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-7.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"7.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.2. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego określenie „głosowanie posłów” użyte w materiale 1. jest błędne.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n3) Zdający przedstawia funkcjonowanie\nsystemu politycznego Rzeczypospolitej\nPolskiej.\n(ZP) III. Organy władzy publicznej\nw Rzeczypospolitej Polskiej.\n4) Zdający przedstawia strukturę […] Sejmu\nRzeczypospolitej Polskiej i Senatu\nRzeczypospolitej Polskiej […]; wymienia\nkompetencje […] Zgromadzenia Narodowego\nRzeczypospolitej Polskiej.\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego wyjaśnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nTyp 1.: Na grafice podano organ uchwalający jako Zgromadzenie Narodowe, a jego\nczłonkami są zarówno posłowie, jak i senatorowie.\nTyp 2.: Liczba oddanych głosów (497) nie może dotyczyć wyłącznie posłów, gdyż jest ich\n460; dotyczy ona - jak także podano - członków Zgromadzenia Narodowego.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-7.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7.3","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"7.3","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.3. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego w odniesieniu do referendum wskazanego w materiale 1. nie\nzastosowano przepisów prawnych przytoczonych w materiale 2.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.3. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wiedza i rozumienie.\n(ZP) 3) Zdający przedstawia\nfunkcjonowanie systemu politycznego\nRzeczypospolitej Polskiej.\n(ZR) 4) Zdający wyjaśnia związki\nprzyczynowo-skutkowe w życiu\nspołeczno-politycznym.\n(ZR) V. Państwo, myśl polityczna\ni demokratyzacja.\n16) Zdający […] rozważa, na ile polska\ndemokratyzacja przełomu lat 80. i 90. XX wieku\nmiała charakter reformy, a na ile - rewolucji.\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego wyjaśnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nTyp 1.: Przepisy pochodzą z konstytucji z 1997 roku, a więc nie mogły zostać zastosowane\nw procedurze jej uchwalania.\nTyp 2.: Referendum z grafiki zostało przeprowadzone na podstawie ustawy (z 1992 r.), która\nnie przewidywała wymogu frekwencji.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-7.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"8","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.\nTabela. Wyniki wyborów do izby pierwszej parlamentu Wielkiej Brytanii z 2015 r.*\nPartia\n% głosów\nliczba mandatów\nPartia Konserwatywna (CON)\n36,9%\n331\nPartia Pracy (LAB)\n30,4%\n232\nPartia Niepodległości Zjednoczonego Królestwa (UKIP)\n12,6%\n1\nSzkocka Partia Narodowa (SNP)\n4,7%\n56\nogółem liczba mandatów\n650\nNa podstawie: parties-and-elections.eu\n* W tabeli przedstawiono wyłącznie formacje, które uzyskały min. 10% głosów lub min. 10 mandatów.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/8.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"8.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.1. (0-1)\nUzupełnij zdania - podaj nazwy izby parlamentu (1.) oraz systemu wyborczego (2.).\nPodane rezultaty dotyczą wyborów do Izby (1.) Mają one charakter\npowszechny, bezpośredni i równy, a są przeprowadzane w głosowaniu tajnym według\nsystemu (2.)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n3) Zdający przedstawia różne formy\nrywalizacji o władzę państwową, jej\nsprawowania […].\n(ZR) VII. Rywalizacja o władzę.\n4) Zdający […] przedstawia na przykładach\nposzczególnych państw systemy partyjne\nw państwach demokratycznych: dwupartyjny\n[…].\n(ZR) VIII. Modele sprawowania władzy.\n3) Zdający charakteryzuje systemy polityczne\noparte na współpracy legislatywy i egzekutywy\n- parlamentarno-gabinetowy (na przykładzie\nZjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii\ni Irlandii Północnej) […].\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie dwóch poprawnych nazw.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. (Izby) Gmin\n2.\nTyp 1.: większościowego\nTyp 2.: większości względnej\nTyp 3.: jednomandatowych okręgów wyborczych (JOW-ów)","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-8.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/8.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"8.2","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.2. (0-2)\nWyjaśnij, jak system wyborczy wpływa na dysproporcję między odsetkiem głosów\noddanych na każdą z wymienionych partii a liczbą mandatów uzyskanych przez tę\npartię.\nUKIP -\nSNP -\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.2. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n3) Zdający przedstawia różne formy\nrywalizacji o władzę państwową, jej\nsprawowania […].\n4) Zdający wyjaśnia związki\nprzyczynowo-skutkowe w życiu\nspołeczno-politycznym.\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n1) Zdający […] wykorzystuje informacje\nna temat życia […] politycznego,\nkrytycznie je analizuje, samodzielnie\nwyciąga wnioski […].\n(ZR) VII. Rywalizacja o władzę.\n6) Zdający analizuje systemy partyjne\nw wybranych państwach demokratycznych ([…]\nZjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii\ni Irlandii Północnej […]).\n9) Zdający porównuje typy systemów\nwyborczych i analizuje ich wpływ na\nsystemy partyjne […].\n(ZP) III. Organy władzy publicznej\nw Rzeczypospolitej Polskiej.\n3) Zdający […] porównuje ordynację\nproporcjonalną i większościową; analizuje\npotencjalne wady i zalety każdego z tych\nsystemów wyborczych.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne określenie dysproporcji i ich wyjaśnienie (w przypadku obu partii).\n1 pkt - poprawne określenie dysproporcji i jej wyjaśnienie (w przypadku jednej partii).\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nUKIP - Widzimy znaczącą niedoreprezentację - w systemie proporcjonalnym partia\nuzyskałaby około 80 mandatów. W systemie brytyjskim wynik w skali kraju nic nie daje bez\nzwycięstw w okręgach, a przedstawiciel tej partii wygrał tylko w jednym.\nSNP - Widzimy znaczącą nadreprezentację w parlamencie - prawie 100% mandatów więcej\nniż przy zastosowaniu proporcjonalności. SNP dostało w skali kraju 4,7% głosów, ale\nwygrało aż w 56 JOW-ach.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-8.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"9","points":null,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.\nO ograniczeniach w prawie wyborczym\n- Czy ktokolwiek powinien być wykluczony z prawa do głosowania?\n- Zwyczajne wykluczenia funkcjonujące w większości demokracji to dzieci, przestępcy\ni mieszkańcy obcokrajowcy. […] Argumentem na rzecz wykluczenia z głosowania\nprzestępców odbywających karę pozbawienia wolności jest, że […] utracili wszelkie prawo\ndo wypowiadania się w [sprawach publicznych].\nD. Beetham, K. Boyle, Demokracja. Pytania i odpowiedzi, Toruń 1994, s. 40-41.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/9.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"9.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.1. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nOgraniczenie powszechności prawa wyborczego dotyczące wieku jest określane jako\nA. abolicja.\nB. jeden z cenzusów.\nC. klauzula zaporowa.\nD. bierne prawo wyborcze.","answer":"B","answer_text":"Zadanie 9.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n3) Zdający przedstawia funkcjonowanie\nsystemu politycznego Rzeczypospolitej\nPolskiej.\n(ZP) III. Organy władzy publicznej\nw Rzeczypospolitej Polskiej.\n3) Zdający wyjaśnia, jak przeprowadzane są\npowszechne i bezpośrednie wybory organów\nwładzy publicznej w Rzeczypospolitej Polskiej\n[…].\nZasady oceniania\n1 pkt - wskazanie poprawnego dokończenia zdania.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nB","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-9.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/9.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"9.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.2. (0-1)\nRozstrzygnij, czy ograniczenie, którego opis podkreślono w tekście, jest powszechną\nzasadą w polskim prawie wyborczym. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n5) Zdający wyjaśnia i analizuje\nfunkcjonowanie polskiego systemu\nprawnego.\n(ZP) III. Organy władzy publicznej\nw Rzeczypospolitej Polskiej.\n3) Zdający wyjaśnia, jak przeprowadzane są\npowszechne i bezpośrednie wybory organów\nwładzy publicznej w Rzeczypospolitej Polskiej\n[…].\n(ZR) XI. System prawa w Rzeczypospolitej\nPolskiej.\n21) Zdający przedstawia […] środki karne\nunormowane w […] Kodeksie karnym\nw Rzeczypospolitej Polskiej.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie -\nTyp 1.: Odbywanie kary pozbawienia wolności, o ile sąd nie orzekł środka karnego w postaci\npozbawienia praw politycznych, nie oznacza wykluczenia z głosowania.\nTyp 2.: W Polsce tworzone są komisje wyborcze w więzieniach, a zatem przynajmniej część\nwięźniów nie jest pozbawiona możliwości głosowania.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-9.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"10","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.\nMateriał 1. Przepisy prawne z konstytucji jednego z państw\nArt. 10. Władza państwowa w Federacji Rosyjskiej sprawowana jest na zasadzie podziału na\nwładzę ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Organy władzy ustawodawczej,\nwykonawczej i sądowniczej są niezależne.\nArt. 83.1. Prezydent Federacji Rosyjskiej:\na) powołuje Przewodniczącego Rządu Federacji Rosyjskiej, którego kandydatura została\nzatwierdzona przez Dumę Państwową na wniosek Prezydenta Federacji Rosyjskiej, a także\nodwołuje Przewodniczącego Rządu Federacji Rosyjskiej ze stanowiska […].\nArt. 84. Prezydent Federacji Rosyjskiej:\nb) rozwiązuje Dumę Państwową w przypadkach i w trybie przewidzianych przez Konstytucję\nFederacji Rosyjskiej […].\nArt. 117.1. Rząd Federacji Rosyjskiej może podać się do dymisji, a Prezydent [Federacji\nRosyjskiej] może ją przyjąć, bądź odrzucić.\n2. Prezydent Federacji Rosyjskiej może zdymisjonować Rząd Federacji Rosyjskiej.\n3. Duma Państwowa może wyrazić wotum nieufności dla Rządu Federacji Rosyjskiej. […]\nbiblioteka.sejm.gov.pl (w tekście aktu uwzględniono stan prawny na 1 grudnia 2021 r.).\nMWOP-R0_100\nMateriał 2. Schemat. Legislatywa i egzekutywa w jednym z typów systemu politycznego\nNa podstawie: Społeczeństwo i polityka. Podstawy nauk politycznych, red. K.A. Wojtaszczyk, W. Jakubowski,\nt. II: Współczesne systemy rządów, Warszawa 2017, s. 31.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/10.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"10.1","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.1. (0-2)\nRozstrzygnij, czy system polityczny, którego dotyczą przytoczone przepisy prawne,\njest przykładem typu systemu politycznego przedstawionego na schemacie.\nOdpowiedź uzasadnij, formułując dwa argumenty - w każdym z nich odwołaj się do\nobu materiałów.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.1. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n3) Zdający przedstawia różne formy\nrywalizacji o władzę państwową, jej\nsprawowania […].\n8) Zdający wykorzystuje swą wiedzę do\nrozumienia zjawisk społeczno-\n-politycznych […].\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n1) Zdający […] wykorzystuje informacje\nna temat życia […] politycznego,\nkrytycznie je analizuje, samodzielnie\nwyciąga wnioski […].\n(ZR) VIII. Modele sprawowania władzy.\n4) Zdający charakteryzuje systemy ze\nszczególną rolą prezydenta - klasyczny\nprezydencki (na przykładzie Stanów\nZjednoczonych Ameryki) […].\n5) Zdający charakteryzuje systemy polityczne\nz zachwianym podziałem władzy - […]\nsuperprezydencki (na przykładzie Federacji\nRosyjskiej) […].\n7) Zdający wyjaśnia mechanizmy wyłaniania\nrządu i jego odpowiedzialności politycznej na\nprzykładzie […] Federacji Rosyjskiej […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie dwóch poprawnych argumentów.\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcia i sformułowanie jednego poprawnego argumentu albo\nsformułowanie dwóch poprawnych argumentów.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie -\n- Na schemacie przedstawiono model separacji władz, tymczasem w systemie rosyjskim\nwystępują elementy współzależności organów władzy wykonawczej i ustawodawczej, np.\nPrezydent Federacji Rosyjskiej może rozwiązać Dumę Państwową (a Duma Państwowa\nmoże wyrazić Rządowi Federacji Rosyjskiej wotum nieufności).\n- Ze schematu wynika, że prezydent jest centrum dyspozycji politycznej i formalnie nie\nistnieje kolegialny organ władzy wykonawczej (rząd, gabinet czy Rada Ministrów\nz premierem na czele). Tymczasem w Rosji egzekutywa jest otwarta (dwuorganowa) -\noprócz Prezydenta FR istnieje Rząd FR z Przewodniczącym Rządu FR na czele.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-10.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/10.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"10.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.2. (0-1)\nUzupełnij zdania - wpisz oznaczenia właściwych przepisów prawnych z materiału 1.\nUprawnienie głowy państwa będące formą realizacji funkcji kreacyjnej uregulowano\nw artykule (1.) Uprawnienie organu władzy ustawodawczej będące formą\nrealizacji funkcji kontrolnej uregulowano w artykule (2.)\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n3) Zdający przedstawia różne formy\nrywalizacji o władzę państwową, jej\nsprawowania […].\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością\nczytania ze zrozumieniem […] oraz\ninterpretacji innych źródeł […].\n(ZR) VIII. Modele sprawowania władzy.\n6) Zdający charakteryzuje funkcje legislatywy:\nustrojodawczą, ustawodawczą, kontrolną\ni kreacyjną […].\n8) Zdający charakteryzuje typy relacji między\nrządem a głową państwa […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne przyporządkowanie dwóch artykułów.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. 83 / 83.1.a) / 83 ustęp 1.a)\n2. 117 / 117.3. / 117 ust. 3","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-10.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"11","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.\nMateriał 1. Przepisy prawne z Konstytucji PRL\nArt. 29.1. Sejm wybiera ze swojego grona na pierwszym posiedzeniu Radę Państwa\nw składzie: Przewodniczący Rady Państwa, czterej zastępcy Przewodniczącego, Sekretarz\nRady Państwa, jedenastu członków.\nArt. 30.1. Rada Państwa:\n1) zarządza wybory do Sejmu,\n2) […],\n3) czuwa nad zgodnością prawa z Konstytucją,\n4) ustala […] wykładnię ustaw,\n5) wydaje [akty prawne] z mocą ustawy,\n6) mianuje i odwołuje pełnomocnych przedstawicieli Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej\nw innych państwach […].\nDz.U. 1976, nr 7, poz. 36 (w tekście aktu uwzględniono stan prawny na 16 lutego 1976 r.).\nMateriał 2. Fragment mapy politycznej Europy","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/11.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"11.1","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.1. (0-2)\nZ odniesieniem do odpowiednich punktów art. 30 ust. 1 oraz do obecnych uregulowań\nw danym zakresie, sformułuj trzy argumenty uzasadniające tezę: Kompetencje organu\nwładzy, którego dotyczą przytoczone przepisy prawne, w obecnie obowiązującej\nKonstytucji RP należą do różnych organów.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.1. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n3) Zdający przedstawia funkcjonowanie\nsystemu politycznego Rzeczypospolitej\nPolskiej.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością\nczytania ze zrozumieniem […] oraz\ninterpretacji innych źródeł […].\n(ZR) VIII. Modele sprawowania władzy.\n10) Zdający przedstawia rodzaje stanów\nnadzwyczajnych w Rzeczypospolitej Polskiej\ni warunki ich wprowadzania.\n(ZP) III. Organy władzy publicznej\nw Rzeczypospolitej Polskiej.\n5) Zdający […] przedstawia kompetencje\nPrezydenta Rzeczypospolitej Polskiej:\nceremonialno-reprezentacyjne, w stosunku do\nrządu, parlamentu i władzy sądowniczej,\nw polityce zagranicznej oraz bezpieczeństwa\npaństwa […].\n9) Zdający przedstawia […] zadania Sądu\nNajwyższego […].\n10) Zdający przedstawia kompetencje […]\nTrybunału Konstytucyjnego […].\nZasady oceniania\n2 pkt - sformułowanie trzech poprawnych argumentów.\n1 pkt - sformułowanie dwóch poprawnych argumentów.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nTyp 1.a: Pkt 1. - wybory do Sejmu RP zarządza obecnie Prezydent RP.\nTyp 1.b: Pkt 6. - obecnie to Prezydent RP mianuje i odwołuje pełnomocnych przedstawicieli\nw innych państwach.\nTyp 2.: Pkt 5. - obecnie Prezydent RP może wydać rozporządzenie z mocą ustawy w czasie\ntrwania stanu wojennego na wniosek Rady Ministrów.\nTyp 3.: Pkt 3. - nad zgodnością prawa z Konstytucją RP czuwa obecnie Trybunał\nKonstytucyjny.\nTyp 4.: Pkt 4. - wykładnię ustaw może ustalić obecnie Sąd Najwyższy (i Trybunał\nKonstytucyjny).","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-11.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/11.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"11.2","points":2,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.2. (0-2)\nUzupełnij zdania - podaj nazwy typu organu władzy (A.) i państwa (B.) oraz cyfrę (C.).\nStruktura organu wybieranego na podstawie przepisu prawnego z art. 29.1. umożliwia\nstwierdzenie, że ten organ pełnił funkcję (A.) głowy państwa.\nWspółcześnie wśród państw widocznych na mapie tego typu rozwiązanie ustrojowe\nobowiązuje w (B.) - państwie oznaczonym na mapie numerem (C.)","answer":"A","answer_text":"Zadanie 11.2. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n3) Zdający przedstawia różne formy\nrywalizacji o władzę państwową, jej\nsprawowania […].\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością\nczytania ze zrozumieniem […] oraz\ninterpretacji innych źródeł […].\n(ZR) VIII. Modele sprawowania władzy.\n1) Zdający […] charakteryzuje formę\n(jednoosobowa lub kolegialna) głowy państwa\nwe współczesnych republikach […].\n5) Zdający charakteryzuje systemy polityczne\nz zachwianym podziałem władzy -\nparlamentarno-komitetowy/rządy konwentu (na\nprzykładzie Konfederacji Szwajcarii) […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie trzech luk.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch luk (A. i B. albo B. i C.).\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA. kolegialnej\nB. Szwajcarii\nC. 2\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-11.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"12","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.\nO jednym z referendów w województwie mazowieckim\nW niedzielę odbyło się referendum dotyczące odwołania burmistrza[, a] 95,91 proc.\ngłosujących mieszkańców opowiedziało się za [jego] odwołaniem […]. W głosowaniu udział\nwzięło tylko 2056 osób, co daje […] 28,14% głosujących w wyborach z 2018 roku.\nwpr24.pl","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/12.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"12.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nWyjaśnij - odwołując się do obowiązujących rozwiązań prawnych - dlaczego organ\nwykonawczy nie został odwołany w wyniku referendum, którego dotyczy tekst.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n3) Zdający przedstawia funkcjonowanie\nsystemu politycznego Rzeczypospolitej\nPolskiej.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością\nczytania ze zrozumieniem tekstów\npublicystycznych […].\n(ZP) III. Organy władzy publicznej\nw Rzeczypospolitej Polskiej.\n2) Zdający przedstawia specyfikę […] rodzajów\nreferendów lokalnych w Rzeczypospolitej\nPolskiej; wyjaśnia, jakie warunki muszą zostać\nspełnione, by referendum się odbyło oraz by\n[…] było ważne […].\n(SP) VI. Społeczność lokalna.\n3) Zdający wymienia organy stanowiące\ni wykonawcze w gminie […]; przedstawia, jak\n[…] mogą zostać odwołane […].\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego wyjaśnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nPonieważ frekwencja nie wyniosła wymaganych 3/5 biorących udział w wyborze burmistrza.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-12.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/12.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"12.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.2. (0-1)\nPodaj nazwy podmiotów, które - zgodnie z obowiązującymi rozwiązaniami prawnymi -\nmogły wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie referendum wskazanego w tekście.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n3) Zdający przedstawia funkcjonowanie\nsystemu politycznego Rzeczypospolitej\nPolskiej.\n(ZP) III. Organy władzy publicznej\nw Rzeczypospolitej Polskiej.\n2) Zdający przedstawia specyfikę […] rodzajów\nreferendów lokalnych w Rzeczypospolitej\nPolskiej; wyjaśnia, jakie warunki muszą zostać\nspełnione, by referendum się odbyło […].\n(SP) VI. Społeczność lokalna.\n3) Zdający wymienia organy stanowiące\ni wykonawcze w gminie […]; przedstawia, jak\n[…] mogą zostać odwołane […].\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie dwóch poprawnych nazw.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n- 10% uprawnionych do głosowania mieszkańców gminy\n- rada gminy","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-12.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/12.3","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"12.3","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.3. (0-1)\nOceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe,\nalbo F - jeśli jest fałszywe.\n1. Organ, o którym mowa w tekście, to organ wykonawczy w gminach\nokreślanych jako miejskie i miejsko-wiejskie.\nP\nF\n2. Organ, o którym mowa w tekście, stoi na czele zarządu gminy w gminach\nokreślanych jako miejskie i miejsko-wiejskie.\nP\nF\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.3. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n3) Zdający przedstawia funkcjonowanie\nsystemu politycznego Rzeczypospolitej\nPolskiej.\n(ZP) III. Organy władzy publicznej\nw Rzeczypospolitej Polskiej.\n8) Zdający przedstawia organy stanowiące\ni wykonawcze samorządu terytorialnego na\npoziomie gminy […].\n(SP) VI. Społeczność lokalna.\n3) Zdający wymienia organy stanowiące\ni wykonawcze w gminie […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. P\n2. F","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-12.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"13","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.\nFragment kodeksu obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej\nArt. 154. § 1. Wymiar urlopu wynosi:\n1) 20 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat;\n2) 26 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat.\nArt. 155. § 1. Do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się z tytułu\nukończenia: […]\n4) średniej szkoły ogólnokształcącej - 4 lata,\n5) szkoły policealnej - 6 lat,\n6) szkoły wyższej - 8 lat.\nOkresy nauki, o których mowa w pkt 1-6, nie podlegają sumowaniu.\nDz.U. 1974, nr 24, poz. 141, z późn. zm. (stan prawny na 17 kwietnia 2024 r.).\nOpis sytuacji\nWacław i Michał chodzili do jednej klasy w LO, a następnie studiowali ten sam kierunek -\ninformatykę. Po ukończeniu studiów w 2020 r.:\n- Wacław rozpoczął pracę na pełny etat w firmie programistycznej, w której pracuje do dziś,\n- Michał zarobkuje nieprzerwanie od tego czasu: realizuje umowy zlecenia dla tej firmy.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/13.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"13.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.1. (0-1)\nRozstrzygnij, czy Michał ma prawo do skorzystania z urlopu. Odpowiedź uzasadnij,\nodwołując się do przytoczonych przepisów prawnych.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n5) Zdający wyjaśnia i analizuje\nfunkcjonowanie polskiego systemu\nprawnego.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością\nczytania ze zrozumieniem […] innych\nźródeł […].\n(ZP) III. Rozumienie siebie oraz\nrozpoznawanie i rozwiązywanie\nproblemów.\n6) Zdający rozpoznaje różne aspekty,\ntakże prawne, problemów życia\ncodziennego […].\nXI. System prawa w Rzeczypospolitej Polskiej.\n16) Zdający porównuje sytuację jednostki\nwynikającą z różnych form zatrudniania:\numowa o pracę, umowy cywilnoprawne […].\n(ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej.\n7) Zdający […] analizuje kazus z zakresu\nprawa cywilnego.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie -\nTyp 1.: Michał nie może skorzystać z prawa do urlopu, ponieważ nie jest zatrudniony na\npodstawie umowy o pracę (nie jest pracownikiem w rozumieniu przytoczonych przepisów\nprawnych).\nTyp 2.: Michał nie może skorzystać z prawa do urlopu, ponieważ zarobkuje na podstawie\numów cywilnoprawnych.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-13.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/13.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"13.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nWskaż, w którym roku Wacław uzyskał prawo do pełnego wymiaru urlopu. Odpowiedź\nuzasadnij, odwołując się do przytoczonych przepisów prawnych.\nRok -\nUzasadnienie -\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n5) Zdający wyjaśnia i analizuje\nfunkcjonowanie polskiego systemu\nprawnego.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością\nczytania ze zrozumieniem […] innych\nźródeł […].\n(ZP) III. Rozumienie siebie oraz\nrozpoznawanie i rozwiązywanie\nproblemów.\n6) Zdający rozpoznaje różne aspekty,\ntakże prawne, problemów życia\ncodziennego […].\nXI. System prawa w Rzeczypospolitej Polskiej.\n15) Zdający wyjaśnia instytucje prawne prawa\npracy w Rzeczypospolitej Polskiej (umowa\no pracę […]; rodzaje urlopów […]).\n(ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej.\n3) Zdający […] interpretuje przepisy prawne.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne podanie roku i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRok - 2022\nUzasadnienie - Zgodnie z art. 155 § 1 pkt. 6 do jego stażu pracy wlicza się czas nauki\n(8 lat), zatem po przepracowaniu jeszcze 2 lat od ukończenia studiów Wacław uzyska prawo\ndo pełnego urlopu.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-13.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"14","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.\nPrzepisy prawne z kodeksu obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej\nArt. 611. § 1. Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia, każdy\nz małżonków może żądać, ażeby sąd orzekł separację.\n§ 3. Jeżeli małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, sąd może orzec separację\nna podstawie zgodnego żądania małżonków.\nArt. 614. § 1. Orzeczenie separacji ma skutki takie jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód,\nchyba że ustawa stanowi inaczej.\n§ 2. Małżonek pozostający w separacji nie może zawrzeć małżeństwa.\nArt. 616. § 1. Na zgodne żądanie małżonków sąd orzeka o zniesieniu separacji.\n§ 2. Z chwilą zniesienia separacji ustają jej skutki.\nDz.U. 1964, nr 9, poz. 59, z późn. zm. (stan prawny na 17 kwietnia 2024 r.).","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/14.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"14.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.1. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nPrzytoczone przepisy prawne pochodzą z Kodeksu\nA. karnego.\nB. postępowania administracyjnego.\nC. postępowania cywilnego.\nD. rodzinnego i opiekuńczego.","answer":"D","answer_text":"Zadanie 14.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n5) Zdający charakteryzuje instytucje\npolskiego systemu prawnego.\n(ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej.\n3) Zdający rozpoznaje sprawy regulowane\nprzez prawo cywilne, rodzinne […]; wskazuje,\nw jakim kodeksie obowiązującym\nw Rzeczypospolitej Polskiej można znaleźć\nprzepisy dotyczące konkretnej sprawy.\nZasady oceniania\n1 pkt - wskazanie poprawnego dokończenia zdania.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nD","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-14.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/14.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"14.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.2. (0-1)\nPodaj dwie - wynikające z przytoczonych przepisów prawnych - różnice między\nrozwodem a separacją.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n5) Zdający wyjaśnia i analizuje\nfunkcjonowanie polskiego systemu\nprawnego.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością\nczytania ze zrozumieniem […] innych\nźródeł […].\n(ZP) III. Rozumienie siebie oraz\nrozpoznawanie i rozwiązywanie\nproblemów.\n6) Zdający rozpoznaje różne aspekty,\ntakże prawne, problemów życia\ncodziennego […].\n(ZR) XI. System prawa w Rzeczypospolitej\nPolskiej.\n17) Zdający wyjaśnia instytucje prawne prawa\nrodzinnego w Rzeczypospolitej Polskiej ([…]\nrozwód, separacja […]).\n(ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej.\n3) Zdający […] interpretuje przepisy prawne.\n7) Zdający […] analizuje kazus z zakresu\nprawa […] rodzinnego […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie dwóch różnic.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\n- Przy separacji nie można zawrzeć małżeństwa, a po rozwodzie można.\n- Sąd może orzec zniesienie separacji, a nie może znieść rozwodu.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-14.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"15","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.\nTekst 1.\nNa miano „praw człowieka” zasługują […] prawa, które faktycznie przysługują każdemu\nczłowiekowi niezależnie od płci i koloru skóry, pochodzenia, rasy, języka, przekonań\nreligijnych czy politycznych, a także pozycji ekonomicznej i społecznej [-] prawa, które\nniezależnie od […] konstelacji politycznych, warunków historycznych są z punktu widzenia\nczasu ważne zawsze, a z punktu widzenia przestrzeni - wszędzie.\n[…] odżył w dyskusjach politycznych spór o właściwe rozumienie tych praw: czy chodzi -\nzgodnie z zachodnią i mieszczańską tradycją - głównie o prawa do wolności osobistej, czy\nraczej - zgodnie z koncepcją socjalistyczną - o prawa socjalne, czy też - jak to głosi Trzeci\nŚwiat - o pierwszeństwo prawa do fizycznego i kulturalnego przetrwania. […] Jeśli nawet\nprawa do wolności i prawa do współudziału z jednej strony, i prawa socjalne z drugiej, nie są\nzasadniczo sprzeczne, to jednak istnieje między nimi pewne napięcie; prawa socjalne nadają\nbowiem prawodawcy i administracji nowe kompetencje, a wraz z nimi możliwości\ningerowania w dziedzinę osobistej wolności.\nO. Höffe, Etyka państwa i prawa, Kraków 1992, s. 65-75.\nTekst 2.\n[…] nie zachodzi konieczny związek między wolnością jednostki a rządami\ndemokratycznymi. Odpowiedź na pytanie: „[K]to mną rządzi?” jest logicznie odrębna od\npytania: „Jak dalece rząd ingeruje w moje sprawy?”. W tej różnicy wyraża się ostatecznie\nz całą mocą kontrast między dwiema koncepcjami wolności - pozytywną i negatywną […].\nWłaśnie ta „pozytywna” koncepcja wolności: nie wolność od, ale wolność do - do\nprowadzenia jednego przepisanego sposobu życia - zwolennikom „negatywnego” pojęcia\njawi się zazwyczaj jako zwodnicza maska brutalnej tyranii.\nI. Berlin, Cztery eseje o wolności, Warszawa 1994, s. 190-191.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/15.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"15.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.1. (0-1)\nNa podstawie tekstu 1. oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli\nstwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1. Poglądy zaprezentowane przez autora w pierwszym akapicie tekstu 1.\nwskazują, że nie kwestionuje on uniwersalizmu praw człowieka.\nP\nF\n2. Punkty widzenia w sporze, którego dotyczy drugi akapit tekstu 1.,\nnawiązują do podziału praw człowieka na generacje.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n6) Zdający charakteryzuje kwestię praw\nczłowieka […].\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością\nczytania ze zrozumieniem tekstów […]\nz zakresu nauk społecznych.\n(ZR) XII. Prawa człowieka i ich ochrona\nmiędzynarodowa.\n1) Zdający przedstawia ideę oraz historyczny\nrozwój praw człowieka; rozróżnia generacje\npraw człowieka […].\n7) Zdający przedstawia argumenty na rzecz\nuniwersalności praw człowieka […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. P\n2. P","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-15.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/15.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"15.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.2. (0-1)\nUzasadnij, że poglądy dotyczące praw i wolności człowieka przedstawione w tekstach\n1. i 2. są zbieżne.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n6) Zdający charakteryzuje kwestię praw\nczłowieka […].\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością\nczytania ze zrozumieniem tekstów […]\nz zakresu nauk społecznych.\n(ZR) XII. Prawa człowieka i ich ochrona\nmiędzynarodowa.\n1) Zdający przedstawia ideę oraz historyczny\nrozwój praw człowieka; rozróżnia generacje\npraw człowieka, stosując pojęcia praw\nnegatywnych i pozytywnych […].\n2) Zdający przedstawia kwestie\nurzeczywistnienia wybranej wolności człowieka\ni stopnia jej ograniczenia […].\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nW tekście 2. jest mowa o zasadniczej różnicy między wolnością pozytywną i negatywną, przy\ntym tej pierwszej („wolności do”) autor się obawia. Z kolei w tekście 1. zastosowano nieco\ninną leksykę, zauważono napięcie między prawami wolnościowymi a socjalnymi i wskazano,\nże te drugie mogą dawać możliwość ingerowania władzy w prawa wolnościowe.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-15.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/15.3","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"15.3","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.3. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwe odpowiedzi spośród podanych (A. albo B.\noraz 1., 2. albo 3).\nIstotny dla europejskiego systemu ochrony praw człowieka akt prawny regulujący prawa,\nktórych określenie podkreślono w tekście 1., sporządzono w Rzymie w 1950 roku - ten akt to\nA.\nKonwencja o ochronie praw\nczłowieka i podstawowych\nwolności,\nbędąca obecnie\ngłównym\ndokumentem\nw systemie ochrony\npraw człowieka\n1. Rady Europy.\n2. Unii Europejskiej.\nB. Karta praw podstawowych,\n3. Organizacji Bezpieczeństwa\ni Współpracy w Europie.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 15.3. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n5) Zdający wyjaśnia specyfikę praw\ni wolności człowieka oraz podstawowe\nmechanizmy ich ochrony.\n(ZR) XII. Prawa człowieka i ich ochrona\nmiędzynarodowa.\n3) Zdający wymienia katalog praw i wolności\nz Konwencji o ochronie praw człowieka\ni podstawowych wolności […].\n(ZR) XIII. Ład międzynarodowy.\n16) Zdający charakteryzuje […] działania […]\nRady Europy.\n(ZP) IV. Prawa człowieka i ich ochrona.\n1) Zdający uzasadnia znaczenie Konwencji\no ochronie praw człowieka i podstawowych\nwolności […].\nZasady oceniania\n1 pkt - wskazanie dwóch poprawnych elementów w dokończeniu zdania.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA\n1","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-15.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.\nMateriał 1. Art. 1 Konkordatu\nRzeczpospolita Polska i Stolica Apostolska potwierdzają, że Państwo i Kościół Katolicki są -\nkażde w swej dziedzinie - niezależne i autonomiczne oraz zobowiązują się do pełnego\nposzanowania tej zasady we wzajemnych stosunkach i we współdziałaniu dla rozwoju\nczłowieka i dobra wspólnego.\nDz.U. 1998, nr 51, poz. 318.\nMateriał 2. Art. 1 ustawy z 8 stycznia 1998 roku\nWyraża się zgodę na dokonanie […] ratyfikacji Konkordatu między Stolicą Apostolską\ni Rzecząpospolitą Polską […].\nDz.U. 1998, nr 12, poz. 42.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.1. (0-1)\nPrzytaczając właściwą nazwę konstytucyjną, uzasadnij, że akt prawny, którego\nfragment przytoczono w materiale 1., jest przykładem aktów będących źródłem\npowszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZP) I. Wiedza i rozumienie.\n6) Zdający charakteryzuje instytucje\npolskiego systemu prawnego.\n(ZR) IX. Sprawowanie władzy\nw Rzeczypospolitej Polskiej.\n2) Zdający przedstawia modele relacji państwo\n- Kościół i stosunki Rzeczypospolitej Polskiej\nz Kościołem katolickim (na podstawie\nprzepisów konkordatu) […].\n(ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej.\n2) Zdający przedstawia źródła prawa\nw Rzeczypospolitej Polskiej […].\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nKonkordat jest umową międzynarodową, która - zgodnie z Konstytucją RP - jest jednym ze\nźródeł powszechnie obowiązującego prawa RP.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.2. (0-1)\nOdnosząc się do kompetencji Prezydenta RP, wyjaśnij kwestię konieczności\nuchwalenia aktu prawnego, którego fragment przytoczono jako drugi.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n5) Zdający wyjaśnia i analizuje\nfunkcjonowanie polskiego systemu\nprawnego.\n(ZR) XI. System prawa w Rzeczypospolitej\nPolskiej.\n4) Zdający przedstawia różne procedury\nprzedratyfikacyjne w przypadku ratyfikowanych\numów międzynarodowych w Rzeczypospolitej\nPolskiej […].\n(ZP) III. Organy władzy publicznej\nw Rzeczypospolitej Polskiej.\n5) Zdający […] przedstawia kompetencje\nPrezydenta Rzeczypospolitej Polskiej:\nceremonialno-reprezentacyjne, w stosunku do\nrządu, parlamentu i władzy sądowniczej,\nw polityce zagranicznej oraz bezpieczeństwa\npaństwa […].\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego wyjaśnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nKonstytucja RP wskazuje, że to Prezydent RP jest instytucją, która ratyfikuje umowy\nmiędzynarodowe. Jednak w przypadku części umów do ratyfikacji przez Prezydenta RP\nwymagana jest zgoda wyrażona ustawowo - jak w tym przypadku.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/17","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"17","points":null,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.\nMateriał 1. O separatyzmie w jednym z państw Europy\n[W okresie aktywnego funkcjonowania ETA w] zamachach zginęło ponad 800 osób (co drugi\nbył cywilem), tysiące odniosło rany. W 2011 r. organizacja zapowiedziała swoje rozwiązanie.\n[Region obecnie korzysta] z bardzo szerokiej autonomii, walkę o niepodległość odtąd\n[prowadzi się] wyłącznie metodami politycznymi.\nB.T. Wieliński, K. Korzeniowska, Narodowa puszka Pandory, wyborcza.pl\nMateriał 2. Fragment mapy politycznej Europy\nNazwy zaznaczonych regionów\n(w kolejności alfabetycznej):\nA. Irlandia Północna,\nB. Korsyka,\nC. Kraj Basków,\nD. Szkocja.\nMateriał 3. O zasadzie prawa narodów do samostanowienia\n„Wszystkie narody mają prawo do samostanowienia; na mocy tego prawa określają według\nwłasnej woli swój status polityczny i swobodnie rozwijają swe życie gospodarcze, społeczne\ni kulturalne”. [Podobnie zasadę tę sformułowano w Deklaracji zasad prawa\nmiędzynarodowego z 1970 roku, ale dodano w niej także:] „Nic, co zostało powiedziane[,] nie\nbędzie rozumiane jako upoważnienie lub zachęta do podjęcia jakiegokolwiek działania, które\nprowadziłoby do rozbicia lub naruszenia, całkowicie lub częściowo, integracji terytorialnej lub\njedności politycznej suwerennych i niepodległych państw, które postępują zgodnie z zasadą\nrównouprawnienia i samostanowienia narodów […] i które posiadają tym samym rząd\nreprezentujący całą ludność należącą do danego terytorium […]”.\nR. Bierzanek, J. Symonides, Prawo międzynarodowe publiczne, Warszawa 2004, s. 134-135.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/17.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"17.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.1. (0-1)\nUzupełnij zdanie - podaj nazwę regionu (wybraną spośród A-D) oraz numer (wybrany\nspośród 1-4), którym oznaczono ten region na mapie.\nMateriał 1. dotyczy regionu - regionu oznaczonego na mapie\n(w materiale 2.) numerem .\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n7) Zdający analizuje współczesny ład\nmiędzynarodowy i wyjaśnia rolę różnych\npodmiotów zaangażowanych w jego\nstabilność lub zmianę w jego\nfunkcjonowaniu.\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n1) Zdający […] wykorzystuje informacje\nna temat życia społeczno-kulturowego\ni politycznego […].\n(ZR) IV. Aspekty etniczne życia społecznego.\n7) Zdający przedstawia wielowarstwowość\ntożsamości narodowej na przykładzie […]\nKrólestwa Hiszpanii […].\n(ZP) VII. Współczesne stosunki\nmiędzynarodowe.\n4) Zdający przedstawia konflikty etniczne na\nobszarze państw członkowskich Unii\nEuropejskiej; lokalizuje je […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne przyporządkowanie nazwy i numeru.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nKraju Basków / C\n3","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-17.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/17.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"17.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.2. (0-1)\nOdnosząc się do zaprezentowanej w materiale 3. wykładni zasady prawa narodów do\nsamostanowienia, sformułuj argument do tezy: Niepodległość regionu, którego\ndotyczy materiał 1., byłaby nielegalna.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n3) Zdający przedstawia różne formy\nrywalizacji o władzę państwową, jej\nsprawowania oraz kontroli.\n7) Zdający analizuje współczesny ład\nmiędzynarodowy i wyjaśnia rolę różnych\npodmiotów zaangażowanych w jego\nstabilność lub zmianę w jego\nfunkcjonowaniu.\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n1) Zdający […] wykorzystuje informacje\nna temat życia społeczno-kulturowego\ni politycznego […].\n(ZR) VIII. Modele sprawowania władzy.\n12) Zdający przedstawia ustroje terytorialno-\n-prawne we współczesnych państwach\ndemokratycznych - wyjaśnia podział […] ze\nwzględu na stopień decentralizacji; wykazuje\nróżne przyczyny funkcjonowania terytoriów\nautonomicznych.\n14) Zdający przedstawia kompetencje\ni znaczenie organów władzy regionalnej […] na\nprzykładzie […] Królestwa Hiszpanii […].\n(ZR) XIII. Ład międzynarodowy.\n7) Zdający wyjaśnia problem separatyzmów\ni odnosi go do prawa międzynarodowego […].\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego argumentu.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nTyp 1.: W materiale 1. napisano, że region korzysta z bardzo szerokiej autonomii (Hiszpania\njest zregionalizowanym państwem demokratycznym), stąd można stwierdzić, że - zgodnie\nz wykładnią z materiału 3. - Hiszpania postępuje zgodnie z zasadą równouprawnienia\nnarodów etnicznych (choć to państwo pojmuje naród tylko w kategoriach politycznych).\nTyp 2.: Baskowie są reprezentowani we władzach państwowych (centralnych i regionalnych),\nbo mamy autonomię Kraju Basków oraz mają oni swych przedstawicieli w parlamencie\ncentralnym. To powoduje, że nie ma przesłanek prawnych do dezintegracji terytorialnej\nHiszpanii.\nTyp 3.: Według władz Hiszpanii w państwie tym jest jeden naród - Hiszpanie, stąd nie ma\nprzesłanek do tego, by wspólnoty etniczne (określane przez władze jako regionalne) ogłosiły\nsecesję. Zasadą konstytucyjną jest integralność terytorialna (jedna Hiszpania).\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-17.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.\nO wojnie domowej w jednym z państw Bliskiego Wschodu\nTrwająca od 2011 roku wojna domowa między siłami wiernymi prezydentowi Baszszarowi\nal-Asadowi a zbrojną opozycją doprowadziła do destabilizacji politycznej i gospodarczej\nkraju. […] Intensywne walki sprawiły, że ponad 10,5 milion[a] osób zostało zmuszonych do\nucieczki ze swoich domów.\nPomagamy[,] zapewniając dostęp do bezpiecznej wody, żywności i opieki medycznej. […]\nNajbardziej potrzebującym rodzinom dostarczamy pakiety żywnościowe. Osobom dotkniętym\nskutkami kryzysu dostarczamy leki i pomoc medyczną[,] a prowadzona przez nas klinika\nmobilna dojeżdża do potrzebujących.\nwww.[ ].org.pl","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.1. (0-1)\nPodaj nazwę typu pomocy, której dotyczy drugi akapit tekstu.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n7) Zdający analizuje współczesny ład\nmiędzynarodowy i wyjaśnia rolę różnych\npodmiotów zaangażowanych w jego\nstabilność lub zmianę w jego\nfunkcjonowaniu.\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością\nczytania ze zrozumieniem tekstów\npublicystycznych […].\n(ZR) XIII. Ład międzynarodowy.\n13) Zdający wyjaśnia pojęcia pomocy\nhumanitarnej, współpracy rozwojowej,\ninterwencji humanitarnej oraz misji pokojowej\n[…].\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnej nazwy.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n(pomoc) humanitarna","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.2. (0-1)\nRozstrzygnij, czy tekst dotyczy konfliktu, którego konsekwencje były jednym\nz powodów kryzysu w Unii Europejskiej w drugiej dekadzie XXI wieku. Odpowiedź\nuzasadnij.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n7) Zdający analizuje współczesny ład\nmiędzynarodowy i wyjaśnia rolę różnych\npodmiotów zaangażowanych w jego\nstabilność lub zmianę w jego\nfunkcjonowaniu.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n1) Zdający […] wykorzystuje informacje\nna temat życia społeczno-kulturowego\ni politycznego […].\n(ZR) XII. Prawa człowieka i ich ochrona\nmiędzynarodowa.\n8) Zdający […] przedstawia sytuację\nuchodźców we współczesnym świecie.\n(ZR) XIII. Ład międzynarodowy.\n11) Zdający przedstawia konflikty\nmiędzynarodowe i etniczne w XXI wieku na\nobszarze […] Bliskiego Wschodu; lokalizuje je\ni wyjaśnia ich przyczyny i konsekwencje.\n(ZR) XIV. Integracja europejska.\n8) Zdający charakteryzuje działalność Unii\nEuropejskiej w sferze polityki zagranicznej oraz\nbezpieczeństwa i obrony; […] rozważa kwestię\nglobalnej roli Unii Europejskiej.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - Tak.\nUzasadnienie - Konflikt ten doprowadził do sytuacji, w której wielu Syryjczyków uciekało\nz kraju i starało się o status uchodźcy.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/19","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"19","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.\nTekst. O szczycie G7\nAlternatywą dla „Jednego pasa, jednej drogi”, sztandarowego projektu Xi Jinpinga\nrozbudowy infrastruktury w biedniejszych krajach, ma być system finansowania\nekologicznych inwestycji w źródła energii odnawialnej czy rozwój kolei. Projekt\nprzedstawiony na szczycie G7 mógłby zostać nazwany „miniplanem Marshalla”, gdyby nie\nto, że pozostaje w odczuciu organizacji pozarządowych zestawem ogólnych idei bez źródeł\nfinansowania.\nAle mimo to Emmanuel Macron i Angela Merkel zgodzili się poprzeć tę ideę tylko pod\nwarunkiem, że nie będzie wymierzona przeciw Chinom, lecz jedynie zostanie\nzaprezentowana jako „wsparcie dla rozwoju świata”. Podobne stanowisko zajął premier\nWłoch Mario Draghi. Na bezwzględne wsparcie krucjaty przeciw chińskiemu autorytaryzmowi\nJoe Biden mógł liczyć tylko ze strony premiera Wielkiej Brytanii Borisa Johnsona.\nJ. Bielecki, Szczyt G7. Zachód podzielony w sprawie Chin, rp.pl\nZdjęcie. Spotkanie głównego organu jednej z organizacji międzynarodowych (Bruksela, 2021 rok)\nwww.nato.int","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/19.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"19.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.1. (0-1)\nOceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe,\nalbo F - jeśli jest fałszywe.\n1. W tekście o szczycie G-7 nie zostali wymienieni ówcześni liderzy polityczni\ndwóch państw funkcjonujących w tej inicjatywie - premierzy Japonii i Kanady.\nP\nF\n2. Zdjęcie przedstawia polityków uczestniczących w obradach Rady\nBezpieczeństwa ONZ.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n7) Zdający analizuje współczesny ład\nmiędzynarodowy i wyjaśnia rolę różnych\npodmiotów zaangażowanych w jego\nstabilność lub zmianę w jego\nfunkcjonowaniu.\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n1) Zdający […] wykorzystuje informacje\nna temat życia politycznego […].\n(ZR) XIII. Ład międzynarodowy.\n19) Zdający przedstawia cele i główne\ndziałania inicjatyw międzynarodowych G7/8\n[…].\n(ZP) VII. Współczesne stosunki\nmiędzynarodowe.\n7) Zdający charakteryzuje […] najważniejsze\norgany Organizacji Narodów Zjednoczonych\n[…].\n10) Zdający przedstawia […] najważniejsze\norgany Organizacji Paktu\nPółnocnoatlantyckiego.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. P\n2. P","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-19.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/19.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"19.2","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.2. (0-2)\nSformułuj - odnosząc się w każdym przypadku do jednego z materiałów - argument\nna rzecz każdej z podanych tez.\nTeza 1.: Nie wszystkie formy wielostronnej współpracy międzypaństwowej są związane\nz działaniem w ramach organizacji międzynarodowych.\nMWOP-R0_100\nArgument -\nTeza 2.: Współczesny ład światowy ma charakter policentryczny.\nArgument -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19.2. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n7) Zdający analizuje współczesny ład\nmiędzynarodowy i wyjaśnia rolę różnych\npodmiotów zaangażowanych w jego\nstabilność lub zmianę w jego\nfunkcjonowaniu.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n1) Zdający […] wykorzystuje informacje\nna temat życia […] politycznego […].\n(ZR) XIII. Ład międzynarodowy.\n1) Zdający rozróżnia typy ładów\nmiędzynarodowych (monocentryczny,\ndwubiegunowy, policentryczny), odwołując się\ndo historii XX i XXI wieku; przedstawia na\nprzykładach znaczenie supermocarstw dla\nfunkcjonowania tych ładów.\n19) Zdający przedstawia cele i główne\ndziałania inicjatyw międzynarodowych […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n2 pkt - sformułowanie poprawnego argumentu do każdej z dwóch tez.\n1 pkt - sformułowanie poprawnego argumentu do jednej z tez.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nTeza 1. - G7, której dotyczy materiał 1., ma charakter platformy współpracy, nie ma struktury\norganizacyjnej z własnymi organami.\nTeza 2.\nTyp 1.: Materiał 2. dotyczy NATO - organizacji, w której dominującą pozycję mają USA, ale\nnie ma zgody ogólnoświatowej na rolę NATO określaną przez USA czy samo NATO.\nTyp 2.: Materiał 1. pokazuje, że państwa G7 nie we wszystkim popierają USA, przy tym\nz materiału wyłania się rola Chin jako mocarstwa, którą to rolę niektóre z państw G7\nakceptują.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-19.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/20","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"20","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.\nO jednym z traktatów w zakresie integracji europejskiej\nCel: przygotowanie europejskiej unii walutowej i wprowadzenie elementów unii politycznej\n(obywatelstwo, wspólna polityka zagraniczna i wspólna polityka spraw wewnętrznych).\nNajważniejsze zmiany: ustanowienie Unii Europejskiej i wprowadzenie procedury\nwspółdecyzji, przyznanie Parlamentowi większej roli w procesie decyzyjnym. Nowe formy\nwspółpracy między rządami UE - na przykład w obszarze obrony, sprawiedliwości i spraw\nwewnętrznych.\neuropean-union.europa.eu","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/20.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"20.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.1. (0-1)\nOceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe,\nalbo F - jeśli jest fałszywe.\n1. W traktacie, którego dotyczy tekst, ustanowiono urząd Wysokiego\nPrzedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa.\nP\nF\n2. Traktat, o którym mowa w tekście, należy do aktów prawnych będących\ntzw. prawem pierwotnym UE.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n7) Zdający analizuje współczesny ład\nmiędzynarodowy i wyjaśnia rolę różnych\npodmiotów zaangażowanych w jego\nstabilność lub zmianę w jego\nfunkcjonowaniu.\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n1) Zdający […] wykorzystuje informacje\nna temat życia […] politycznego […].\n(ZR) XIV. Integracja europejska.\n3) Zdający przedstawia […] najważniejsze\npostanowienia aktów prawa pierwotnego:\nTraktatu o Unii Europejskiej (traktatu\nz Maastricht), traktatu amsterdamskiego […].\n8) Zdający […] przedstawia pozycję i zadania\nWysokiego Przedstawiciela Unii Europejskiej\nds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa\n[…].\n(ZP) VII. Współczesne stosunki\nmiędzynarodowe.\n8) Zdający wymienia obowiązujące akty prawa\npierwotnego Unii Europejskiej […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. F\n2. P","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-20.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/20.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"20.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.2. (0-1)\nWyjaśnij, co oznacza, że obywatelstwo, o którym mowa w tekście, ma charakter\ndodatkowy i zależny.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n7) Zdający analizuje współczesny ład\nmiędzynarodowy i wyjaśnia rolę różnych\npodmiotów zaangażowanych w jego\nstabilność lub zmianę w jego\nfunkcjonowaniu.\n(ZR) XIV. Integracja europejska.\n3) Zdający przedstawia […] najważniejsze\npostanowienia aktów prawa pierwotnego:\nTraktatu o Unii Europejskiej (traktatu\nz Maastricht) […].\n(ZP) VII. Współczesne stosunki\nmiędzynarodowe.\n9) Zdający przedstawia prawa obywatela Unii\nEuropejskiej […].\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego wyjaśnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nOznacza to, że obywatelstwo unijne nie występuje bez obywatelstwa państwa\nczłonkowskiego - każdy obywatel państwa członkowskiego UE jest jednocześnie\nobywatelem UE.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-20.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/21","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"21","points":5,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (0-5)\nMateriał 1. Opis sytuacji\nW dniu 15 października 2021 r. został otwarty testament Henryka Lisa, ostatnio\nzamieszkałego w Kielcach, przy ul. Dalekiej 123 (kod pocztowy 25-319), który od 5 lat był\nwdowcem. Jego córka, Lidia Szpak, zamieszkała w Gliwicach przy ul. Jasnej 109 (kod\npocztowy 44-100) z powodzeniem prowadząca od 10 lat działalność gospodarczą, jak\nrównież inna trójka rodzeństwa (dwaj starsi bracia i starsza siostra Lidii) nie zostali\nuwzględnieni w testamencie, w którym także nie było informacji o ich wydziedziczeniu.\nJedynym spadkobiercą został najmłodszy z rodzeństwa: Zdzisław Lis, zamieszkały\nw Białymstoku przy ul. Kwiatowej 227 (kod pocztowy 15-950). Wartość spadku wyniosła\n750 000 (słownie: siedemset pięćdziesiąt tysięcy) złotych. Lidia Szpak postanowiła wnieść\nsprawę do sądu w celu uzyskania odpowiedniego udziału spadkowego.\nMateriał 2. Przepisy prawne z kodeksów obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej\n- z zakresu prawa materialnego\nArt. 931. § 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy\noraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca\nmałżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.\nArt. 991. § 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do\nspadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli\nzstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu\nprzypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego\nudziału (zachowek).\n§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej\nprzez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu\n[…] przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej\npotrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.\nArt. 1008. Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców\nzachowku (wydziedziczenie) […].\n- z zakresu prawa procesowego\nArt. 16. Sądy rejonowe rozpatrują wszystkie sprawy z wyjątkiem spraw, dla których\nzastrzeżona jest właściwość sądów okręgowych.\nArt. 17. Do właściwości sądów okręgowych należą sprawy: […]\n4) o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa sto tysięcy złotych\n[…].\nArt. 39. Powództwo z tytułu dziedziczenia, zachowku, jak również z tytułu zapisu, polecenia\noraz innych rozrządzeń testamentowych wytacza się wyłącznie przed sąd ostatniego miejsca\nzwykłego pobytu spadkodawcy […].\nDz.U. 1964, nr 16, poz. 93, z późn. zm.; Dz.U. 1964, nr 43, poz. 296, z późn. zm.\n(stan prawny na 17 kwietnia 2024 r.).\nMateriał 3. Właściwość terytorialna sądów powszechnych dla adresów podanych powyżej\nBiałystok: Sąd Okręgowy w Białymstoku [ul. M. Skłodowskiej-Curie 1, 15-950 Białystok] i Sąd\nRejonowy w Białymstoku [ul. A. Mickiewicza 103, 15-950 Białystok].\nGliwice: Sąd Okręgowy w Gliwicach [ul. T. Kościuszki 15, 44-100 Gliwice] i Sąd Rejonowy\nw Gliwicach [ul. Powstańców Warszawy 23, 44-100 Gliwice].\nMWOP-R0_100\nKielce: Sąd Okręgowy w Kielcach [ul. Seminaryjska 12a, 25-372 Kielce] i Sąd Rejonowy\nw Kielcach [ul. Warszawska 44, 25-312 Kielce].\nJako Lidia Szpak napisz pozew w związku z sytuacją określoną w materiale 1. Pamiętaj\no formalnym charakterze pisma - nie zapomnij określić nazwy, miejsca i daty pisma,\ndanych stron, nazwy sądu i jego wydziału oraz wartości przedmiotu sporu i żądania.\nSformułuj także krótkie uzasadnienie, odnosząc się do odpowiednich przepisów prawa\nmaterialnego przytoczonych w materiale 2.\nMWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-5)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\n(ZR) I. Wiedza i rozumienie.\n5) Zdający wyjaśnia i analizuje\nfunkcjonowanie polskiego systemu\nprawnego.\n(ZP) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n2) Zdający wykazuje się umiejętnością\nczytania ze zrozumieniem tekstów […]\noraz interpretacji innych źródeł […].\n(ZR) III. Rozumienie siebie oraz\nrozpoznawanie i rozwiązywanie\nproblemów.\n6) Zdający […] wybiera odpowiednie\nmechanizmy dochodzenia […] praw.\n(ZR) IV. Komunikowanie\ni współdziałanie.\n5) Zdający korzysta z procedur\ni możliwości, jakie stwarzają\nobywatelom instytucje życia\npublicznego, w tym instytucje prawne -\nsporządza pisma do organów władz.\n(ZR) XI. System prawa w Rzeczypospolitej\nPolskiej.\n7) Zdający przedstawia strukturę sądu\nrejonowego, okręgowego […].\n11) Zdający analizuje kazusy z zakresu prawa\n[…] spadkowego.\n18) Zdający […] pisze pozew w sprawie\ncywilnej.\n(ZP) V. Prawo w Rzeczypospolitej Polskiej.\n3) Zdający […] wskazuje, w jakim kodeksie\nobowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej\nmożna znaleźć przepisy dotyczące konkretnej\nsprawy; interpretuje przepisy prawne.\n5) Zdający wyjaśnia podstawowe instytucje\nprawne prawa […] spadkowego\nw Rzeczypospolitej Polskiej ([…] spadek,\ndziedziczenie ustawowe i testamentowe,\nzachowek).\n7) Zdający przedstawia przebieg postępowania\ncywilnego w Rzeczypospolitej Polskiej oraz\nuczestniczące w nim strony […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n5 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwiema kategoriami elementów składowych\noraz o właściwej konstrukcji.\n4 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwiema kategoriami elementów składowych\nALBO rozwiązanie ze zrealizowaną jedną kategorią elementów składowych w pełni\ni z jedną - częściowo oraz o właściwej konstrukcji.\n3 pkt - rozwiązanie ze zrealizowaną jedną kategorią elementów składowych w pełni\ni z jedną - częściowo.\n2 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwiema kategoriami elementów\nskładowych ALBO rozwiązanie ze zrealizowaną w pełni jedną kategorią elementów\nskładowych.\n1 pkt - rozwiązanie ze zrealizowaną częściowo jedną kategorią elementów składowych.\n0 pkt - rozwiązanie bez zrealizowanej kategorii elementów składowych ALBO brak\nrozwiązania.\n* Przez właściwą konstrukcję należy rozumieć właściwe rozplanowanie pisma wraz z miejscem i datą (pod\nwarunkiem właściwego określenia typu pisma) oraz podpisem.\nKategorie elementów składowych:\n1) właściwe oznaczenie stron, sądu, wydziału sądu, nazwy pisma i wartości sporu;\n2) właściwie sformułowane żądanie i uzasadnienie.\nPrzykładowa odpowiedź\nKielce, 15 listopada 2021 r.\nSąd Rejonowy, Wydział Cywilny\nul. Warszawska 44, 25-312 Kielce\nPowódka: Lidia Szpak\nul. Jasna 109, 44-100 Gliwice\nPozwany: Zdzisław Lis\nul. Kwiatowa 227, 15-950 Białystok\nPozew o zachowek\nWartość przedmiotu sporu: 75 000 zł (siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych)\nW imieniu własnym wnoszę o:\n1. zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 75 000 zł wraz z należnymi\nustawowymi odsetkami (za opóźnienie),\n2. (przeprowadzenie rozprawy również w nieobecności powódki),\n3. zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu (wg norm przepisanych).\nUzasadnienie\nZmarły ojciec stron, Henryk Lis, w testamencie określił jako spadkobiercę pozwanego, ale\nnie pozbawił w nim prawa do zachowku pozostałych osób, które dziedziczyłyby po nim\nw przypadku dziedziczenia ustawowego (do których powódka jako jedno z pięciorga dzieci\nzmarłego - w myśl art. 931 § 1 k.c. - się zalicza). Tylko wskazane osoby byłyby powołane\ndo spadku z ustawy.\nWartość spadku to siedemset pięćdziesiąt tysięcy złotych. Powódka - w związku z art. 991\n§ 1 i 2 k.c. - wnosi zatem o należny jej zachowek, a więc o zapłatę od pozwanego sumy\n75 tys. złotych.\nLidia Szpak","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/22","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"22","points":7,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (0-7)\nMateriał 1. Fragment ustawy obowiązującej w Rzeczypospolitej Polskiej\nArt. 17. Realizacja prawa osób należących do mniejszości do nauki języka mniejszości lub\nw języku mniejszości, a także prawa tych osób do nauki historii i kultury mniejszości odbywa\nsię na zasadach i w trybie określonych w ustawie […] o systemie oświaty […].\nArt. 18. 1. Organy władzy publicznej są obowiązane podejmować odpowiednie środki w celu\nwspierania:\n1) działalności zmierzającej do ochrony, zachowania i rozwoju tożsamości kulturowej\nmniejszości;\n2) integracji obywatelskiej i społecznej.\n2. Środkami, o których mowa w ust. 1, mogą być w szczególności dotacje celowe lub\npodmiotowe […].\n4. Środkami, o których mowa w ust. 1, mogą być również środki przekazywane z budżetu\njednostki samorządu terytorialnego organizacjom i instytucjom, realizującym zadania służące\nochronie, zachowaniu i rozwojowi tożsamości kulturowej mniejszości lub integracji\nobywatelskiej i społecznej.\n5. Dotacje podmiotowe, o których mowa w ust. 2, mogą otrzymywać organizacje mniejszości\nlub mające istotne znaczenie dla kultury mniejszości instytucje kulturalne.\nDz.U. 2005, nr 17, poz. 141, z późn. zm. (stan prawny na 17 kwietnia 2024 r.).\nMateriał 2. Tekst publicystyczny o Wietnamczykach w Polsce\nPierwsi obywatele Wietnamu, którzy przyjechali studiować w naszym kraju, pojawili się na\npoczątku lat 50-tych [XX wieku], w odpowiedzi Polski na apel ONZ o udzielenie pomocy\nedukacyjnej krajom rozwijającym się. […] Polska była więc dla przybyszów z Wietnamu\nkrajem atrakcyjnym, do którego jechali[,] wiedząc, że będą mile widziani. Obraz\nWietnamczyka w Polsce kształtował się jako obraz osoby zdolnej, pracowitej, uprzejmej\ni spokojnej. Studenci ci po ukończeniu nauki zobowiązani byli do powrotu do kraju, jednak\nwielu z nich pozostało w Polsce i tu zakładało swoje rodziny (niejednokrotnie z obywatelami\npolskimi), rozpoczynało także pracę i wychowywało swoje dzieci. Dziś to oni - dobrze\nwykształceni [i dobrze] usytuowani materialnie, absolwenci polskich uczelni tworzą elitę\nwietnamskiej diaspory w Polsce. […]\n[W latach 90. ubiegłego wieku] możemy mówić o drugiej fali imigracji Wietnamczyków do\nPolski, której rozkwit przypada na lata 1994-1997. […] W chwili obecnej nie jesteśmy\nw stanie określić dokładnej liczby migrantów wietnamskich zamieszkujących na stałe\nw Polsce. […] Różne źródła wskazują na liczbę od 20 000 do nawet 40 000 osób. […]\nDiaspora wietnamska zamieszkuje przeważnie w dużych miastach, takich jak Warszawa,\ngdzie skupia się ok. 2/3 ogółu, dalej można wymienić[:] Łódź, Szczecin, Gdańsk, Kraków,\nWrocław i Zieloną Górę. Społeczność ta jest zróżnicowana pod względem wieku,\nwykształcenia, religii, jednak nie przeszkadza jej to w tworzeniu dość hermetycznego\nśrodowiska […].\nStarsi migranci, pomimo zamieszkiwania w Polsce już kilka lub kilkanaście lat, jak i osoby\nzróżnicowane wiekowo, których pobyt nie przekracza jednego roku, znają tylko podstawowe\nsłowa w języku polskim. Sytuacja jest inna w przypadku osób w średnim i młodym wieku,\nktóre często, wykształcone w polskich szkołach, operują językiem polskim w niemniejszym\nstopniu niż językiem ojczystym. […]\nMWOP-R0_100\nObok wietnamskiej pagody na warszawskiej Pradze znajdowało się także centrum kultury\nwietnamskiej. Budowa oraz utrzymanie obu obiektów powstały z funduszy prywatnych\njednego z zamożnych migrantów […].\nP. Staniszewska, Kultura i życie religijne migrantów wietnamskich w Polsce, „Nurt SVD” 2012, nr 46, s. 84-92.\nJako osoba reprezentująca organizację Wietnamczyków w Polsce przygotuj\nwystąpienie na temat funkcjonowania tej grupy mniejszościowej. Z wykorzystaniem\nobu materiałów w tym wystąpieniu:\n- przedstaw - odnosząc się do ustawowego definiowania - argumenty za uznaniem\nWietnamczyków będących obywatelami polskimi za mniejszość (właściwego typu)\noraz zgłoś postulat korekty jednego z ustawowych warunków uzyskania takiego\nstatusu;\n- przedstaw - wynikające z praw człowieka - możliwości działań członków grupy\nmniejszościowej Wietnamczyków na rzecz zachowania własnej tożsamości\nkulturowej oraz uzasadnij, że uzyskanie statusu mniejszości właściwego typu\ngwarantowałoby większą ochronę tej tożsamości w przypadku dzieci i młodzieży;\n- zaproponuj działania organizacji (którą reprezentujesz) na rzecz: rozwoju\ntożsamości kulturowej grupy mniejszościowej Wietnamczyków oraz integracji\nspołecznej i obywatelskiej - działania możliwe po uzyskaniu przez tę grupę statusu\nmniejszości właściwego typu.\nMWOP-R0_100\nMWOP-R0_100\nMWOP-R0_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nWIEDZA\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nWIEDZA\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nWIEDZA\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22. (0-7)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wiedza i rozumienie.\n(ZR) 1) Zdający wyjaśnia […] procesy\nspołeczne, w tym etniczne […].\n(ZR) 2) Zdający analizuje różnorodne\npostawy i zachowania społeczno-\n-polityczne oraz działania w ramach\nspołeczeństwa obywatelskiego.\n(ZR) 4) Zdający wyjaśnia związki\nprzyczynowo-skutkowe w życiu\nspołeczno-politycznym.\n(ZR) 8) Zdający wykorzystuje swą\nwiedzę do rozumienia zjawisk\nspołeczno-politycznych […].\n(ZP) 2) Zdający przedstawia znaczenie\nróżnych podmiotów w życiu publicznym\n[…].\n(ZP) 4) Zdający wyjaśnia specyfikę praw\ni wolności człowieka […].\n(ZR) II. Wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\n1) Zdający pozyskuje i wykorzystuje\ninformacje na temat życia społeczno-\n-kulturowego i politycznego, krytycznie\nje analizuje, samodzielnie wyciąga\nwnioski i formułuje opinie.\n4) Zdający wykorzystuje informacje do\ntworzenia własnej złożonej wypowiedzi\noraz rozważania różnych rozwiązań\nw obszarze społeczno-politycznym.\n(ZR) III. Rozumienie siebie oraz\nrozpoznawanie i rozwiązywanie\nproblemów.\n3) Zdający analizuje i wyjaśnia złożone\nproblemy społeczne […] oraz szuka ich\nrozwiązań […].\n(ZR) IV. Komunikowanie\ni współdziałanie.\n2) Zdający tworzy strategię\nargumentowania […].\n(ZR) III. Struktura społeczna i problemy\nspołeczne.\n6) Zdający charakteryzuje wybrany problem\nżycia społecznego w Rzeczypospolitej Polskiej;\nrozważa różne możliwości jego rozwiązania.\n(ZR) IV. Aspekty etniczne życia społecznego.\n3) Zdający przedstawia elementy dziedzictwa\nkulturowego etnicznej grupy mniejszościowej\nw Rzeczypospolitej Polskiej (mniejszości\nnarodowe i etniczne, grupa posługująca się\njęzykiem regionalnym, imigranci).\n10) Zdający wyjaśnia kwestię akulturacji\ni asymilacji grup mniejszościowych, w tym\nmigranckich […].\n(ZP) I. Człowiek i społeczeństwo.\n6) Zdający […] rozpoznaje przyczyny, przejawy\ni skutki nietolerancji i stygmatyzacji oraz\nprzedstawia możliwe sposoby przeciwstawiania\nsię tym zjawiskom.\n(ZP) IV. Prawa człowieka i ich ochrona.\n1) Zdający wymienia „zasady ogólne” i katalog\npraw człowieka zapisane w Konstytucji\nRzeczypospolitej Polskiej.\n4) Zdający przedstawia szczegółowe prawa\nmniejszości narodowych i etnicznych oraz\ngrupy posługującej się językiem regionalnym\nw Rzeczypospolitej Polskiej […].\n(ZP) II. Społeczeństwo obywatelskie.\n2) Zdający przygotowuje materiał […] na temat\ndziałań […] grupowych w życiu publicznym.\n(SP) VIII. Wspólnoty narodowe/etniczne\ni ojczyzna.\n1) Zdający wyjaśnia, co oznacza być Polakiem\nlub członkiem innej wspólnoty narodowej/\netnicznej oraz co łączy człowieka z ojczyzną -\nPolską […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n7 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu oraz o właściwej\nformie, strukturze i logice wywodu.\n6 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym -\nczęściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu ALBO rozwiązanie ze\nzrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu.\n5 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym -\nczęściowo ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem w pełni\ni z dwoma - częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu.\n4 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwoma aspektami tematu ALBO rozwiązanie\nze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu oraz o właściwej strukturze\ni logice wywodu, ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu\nw pełni i z dwoma - częściowo.\n3 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu ALBO\nrozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu w pełni i z jednym -\nczęściowo.\n2 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwoma aspektami tematu ALBO\nrozwiązanie ze zrealizowanym w pełni jednym aspektem tematu.\n1 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanym częściowo jednym aspektem tematu.\n0 pkt - rozwiązanie bez zrealizowanego aspektu tematu ALBO brak rozwiązania.\nAspekty tematu:\n1) przedstawienie - z odniesieniem do ustawowego definiowania - argumentów za\nuznaniem Wietnamczyków będących obywatelami polskimi za mniejszość narodową oraz\nzgłoszenie postulatu korekty jednego z ustawowych warunków uzyskania takiego statusu;\n2) przedstawienie - wynikających z praw człowieka - możliwości działań członków grupy\nmniejszościowej Wietnamczyków na rzecz zachowania własnej tożsamości kulturowej\noraz uzasadnienie, że uzyskanie statusu mniejszości narodowej gwarantowałoby większą\nochronę tej tożsamości w przypadku dzieci i młodzieży;\n3) przedstawienie propozycji działań organizacji (w której reprezentanta wcielił się zdający)\nna rzecz: rozwoju tożsamości kulturowej grupy mniejszościowej Wietnamczyków oraz\nintegracji społecznej i obywatelskiej - działań możliwych po uzyskaniu przez tę grupę\nstatusu mniejszości narodowej.\nPrzykładowa odpowiedź\nJako reprezentantka stowarzyszenia Wietnamczyków w Polsce, chciałabym podkreślić, że\nprzedstawiciele tej etniczności pojawiali się w naszym kraju od początku lat 50. XX wieku, na\nogół w związku ze studiami. Wielu z nas pozostało w Polsce i tu zakładało swoje rodziny,\nrozpoczynało także pracę i wychowywało swoje dzieci. Dziś oni, my - ich potomkowie -\njesteśmy obywatelami Polski o mniejszościowym, niepolskim pochodzeniu etnicznym.\nAkulturacja większości z nas nie jest tożsama z asymilacją - odróżniamy się w sposób\nistotny od większości obywateli Polski językiem, kulturą i tradycją, które nie zatraciły\ncharakteru wietnamskiego. Dążymy także do ich zachowania. Zarówno dawni migranci i ich\npotomkowie, jak i Wietnamczycy - przedstawiciele migracji z okresu III RP mają świadomość\nwłasnej historycznej wspólnoty narodowej, są ukierunkowani na jej wyrażanie i ochronę.\nUbiegamy się jako organizacja o przyznanie Wietnamczykom statusu mniejszości narodowej\n(jako że naród wietnamski ma własne państwo). Postulujemy zatem, by w odpowiedniej\nustawie zmienić przepis o konieczności zamieszkiwania Polski przez minimum 100 lat na lat\n70. Uzyskanie tego statusu pozwoliłoby wzmocnić nie tylko tożsamość naszej grupy\nmniejszościowej, ale i działać na rzecz integracji obywatelskiej i akulturacji do polskości tych\nprzedstawicieli naszej grupy, którzy nie mówią lub słabo mówią w języku polskim.\nStatus mniejszości narodowej umożliwiałby wprowadzenie do kilku szkół lub jednej szkoły\nw każdym większym mieście, gdzie nasza grupa mieszka (Warszawa, Łódź, Szczecin,\nGdańsk, Kraków, Wrocław i Zielona Góra), nauki języka mniejszości oraz nauki historii\ni kultury naszej mniejszości. Z pewnością sprzyjałoby to umocnieniu używania literackiej\nformy naszego języka oraz dało nam większe poczucie świadomości historycznej. Bez\nstatusu mniejszości narodowej staramy się chronić własną tożsamość, wychowywać dzieci\nw naszej, wietnamskiej kulturze. Mamy stowarzyszenia czy ośrodki kulturalne -\nprzypomnijmy, że obok wietnamskiej pagody na warszawskiej Pradze znajdowało się także\ncentrum kultury wietnamskiej, ale budowa oraz utrzymanie obu obiektów powstały\nz funduszy prywatnych. Korzystamy zatem z klasycznych uprawnień wynikających z praw\ni wolności człowieka.\nUważamy jednak, że jako wieloletni obywatele Polski powinniśmy korzystać ze swoistej akcji\nafirmatywnej, którą państwo polskie - w zgodzie z normami prawa wewnętrznego\ni międzynarodowego - daje mniejszościom narodowym i etnicznym. Przyznanie statusu\nmniejszości narodowej umożliwiłoby także uzyskanie dotacji podmiotowych i celowych dla\nnaszej organizacji, a mamy wiele pomysłów na rzecz ochrony, zachowania i rozwoju\ntożsamości kulturowej polskich Wietnamczyków, a także na rzecz integracji obywatelskiej\ni społecznej. Wydaje się, że organizacja dni kultury wietnamskiej realizowałaby oba cele -\nzarówno rozwijałaby tożsamość polskich Wietnamczyków, jak i poprzez pokazanie tejże\nkultury obywatelom Polski z większości etnicznej (oraz innych niż wietnamska narodowości\nmniejszościowych) pozwalałaby na lepsze zrozumienie naszej kultury, a co za tym idzie -\ndawała integrację. Podobnie dwoistą rolę (także z uwagi na słabszą znajomość języka\npolskiego przez tych z nas, którzy nie uczyli się w polskiej szkole) mogłoby wypełniać\nczasopismo naszej mniejszości, w którym wszelkie teksty byłyby dwujęzyczne - polskie\ni wietnamskie. A to tylko dwa z naszych pomysłów.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"}]}