{"paper":{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","variant":"stara","exam_pdf":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona.pdf","key_pdf":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":66,"source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"1","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.\nWykresy. Modele rodziny w polskim społeczeństwie (2013 i 2020 rok)\nModel preferowany według deklaracji\n2013\n2020\nModel realizowany według deklaracji\n2013\n2020\nPartnerski - małżonkowie (partnerzy) pracują zawodowo i oboje w równym stopniu\nzajmują się domem i dziećmi.\nTradycyjny i odwrócony - tylko jedno z małżonków (partnerów) pracuje zawodowo,\na drugie zajmuje się prowadzeniem domu i wychowywaniem dzieci; w modelu tradycyjnym\npracuje zawodowo mąż (partner), a w odwróconym - żona (partnerka).\nMieszany - małżonkowie (partnerzy) pracują zawodowo, a prowadzeniem domu\ni wychowywaniem dzieci zajmuje się jedno z nich.\nInne odpowiedzi oraz odpowiedź: „trudno powiedzieć”.\nNa podstawie: Model życia małżeńskiego Polaków, „Komunikat z Badań CBOS” 2020, nr 157, s. 3, 5.","answer":null,"answer_text":"1.\n1.\nModel partnerski z definicji zakłada równość\nobowiązków. Model tradycyjny i model odwrócony\nmożna potraktować jako zakładające symetrię - jedno\nz małżonków pracuje zawodowo, drugie pracuje\nniezarobkowo: prowadzi dom i wychowuje dzieci.\nalbo\nJedynie model mieszany zakłada z definicji, że nie ma\nsymetrii, jako że jedno z małżonków jest silniej\nobciążone obowiązkami niż drugie - oboje pracują\nzawodowo, a tylko jedno zajmuje się domem\ni wychowaniem dzieci.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens i inne poprawne\nmerytorycznie.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-2\n2.\n1. P\n2. P\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/1.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"1.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nUzasadnij, że tylko w mieszanym modelu rodziny założono niesymetryczny podział\nobowiązków między małżonkami (partnerami).\n46%\n24%\n28%\n58%\n15%\n25%\n27%\n23%\n31%\n19%\n37%\n18%\n25%\n19%\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"1.\n1.\nModel partnerski z definicji zakłada równość\nobowiązków. Model tradycyjny i model odwrócony\nmożna potraktować jako zakładające symetrię - jedno\nz małżonków pracuje zawodowo, drugie pracuje\nniezarobkowo: prowadzi dom i wychowuje dzieci.\nalbo\nJedynie model mieszany zakłada z definicji, że nie ma\nsymetrii, jako że jedno z małżonków jest silniej\nobciążone obowiązkami niż drugie - oboje pracują\nzawodowo, a tylko jedno zajmuje się domem\ni wychowaniem dzieci.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens i inne poprawne\nmerytorycznie.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-2\n2.\n1. P\n2. P\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-1.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/1.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"1.2","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nNa podstawie wykresów oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli\nstwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1. Model partnerski jest jedynym modelem rodziny, który w obu badaniach\ndeklarowany jest częściej jako preferowany niż realizowany.\nP\nF\n2. Odsetek wskazań modelu partnerskiego - zarówno w kwestii preferencji,\njak i realizacji - wzrósł w latach 2013-2020 o ponad 20%.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"1.\n1.\nModel partnerski z definicji zakłada równość\nobowiązków. Model tradycyjny i model odwrócony\nmożna potraktować jako zakładające symetrię - jedno\nz małżonków pracuje zawodowo, drugie pracuje\nniezarobkowo: prowadzi dom i wychowuje dzieci.\nalbo\nJedynie model mieszany zakłada z definicji, że nie ma\nsymetrii, jako że jedno z małżonków jest silniej\nobciążone obowiązkami niż drugie - oboje pracują\nzawodowo, a tylko jedno zajmuje się domem\ni wychowaniem dzieci.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens i inne poprawne\nmerytorycznie.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-2\n2.\n1. P\n2. P\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-1.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"2","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.\nO społeczeństwie Tuaregów\nNie wiadomo, skąd pochodzą, jak i dlaczego pojawili się na pustyni. Legenda tuareska\nopowiada, że siłą sprawczą, która zjednoczyła dawno temu tuareskie rody, była kobieta - Tin\nHonan. Arabowie nazywają ich Tuaregami, sami mówią o sobie Kel Tamasheq - mówiący\njęzykiem tamaszek lub po prostu wolni ludzie. Bo właśnie wolność i niezależność ukochali\nsobie najbardziej. Dlatego ich królestwo sięga tam, gdzie kończą się piaski pustyni\ni pastwiska sahelu. Nic sobie nie robią z granic Libii, Algierii, Mali czy Nigru - od ponad\ntysiąca lat przemierzają Saharę. Największe znaczenie ma dla nich rodzina, a także stada\nwielbłądów i kóz. Gdyby nie wielbłądy, rozrzucona po Saharze społeczność Tuaregów nie\nmiałaby szansy funkcjonować, dlatego zwierzęta te cieszą się szczególnym szacunkiem i są\nnie tylko środkiem transportu, ale także prezentem na rodzinnych uroczystościach, ślubach\ni pogrzebach. Rodziny tworzą klany - taousit, dowodzone przez amrara, natomiast te klany -\nkonfederacje klanów, dowodzone przez amenokala. W XIV wieku przeszli na islam. Kobiety\nmają bardzo wysoki status społeczny, a mężczyźni zasłaniają twarz.\nNa podstawie: www.fotografwpodrozy.pl","answer":null,"answer_text":"2.\n1.\nSpołeczeństwo przedstawione w tekście charakteryzuje\nsię koczowniczym trybem życia - ludzie przemieszczają\nsię w związku z hodowlą zwierząt, co jest typowe dla\nspołeczeństw nomadycznych.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-2\n2.\nKwestia pamięci społecznej - Utrzymuje się legenda,\nże tuareskie rody zjednoczyła kobieta.\nKwestia stosunków społecznych -\nKobiety mają bardzo wysoki status społeczny.\nalbo\nTo mężczyźni zasłaniają twarz, a nie - jak w typowym\ntradycyjnym społeczeństwie muzułmańskim - kobiety.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/2.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"2.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nUzasadnij, że społeczeństwo przedstawione w tekście to społeczeństwo nomadyczne.","answer":null,"answer_text":"2.\n1.\nSpołeczeństwo przedstawione w tekście charakteryzuje\nsię koczowniczym trybem życia - ludzie przemieszczają\nsię w związku z hodowlą zwierząt, co jest typowe dla\nspołeczeństw nomadycznych.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-2\n2.\nKwestia pamięci społecznej - Utrzymuje się legenda,\nże tuareskie rody zjednoczyła kobieta.\nKwestia stosunków społecznych -\nKobiety mają bardzo wysoki status społeczny.\nalbo\nTo mężczyźni zasłaniają twarz, a nie - jak w typowym\ntradycyjnym społeczeństwie muzułmańskim - kobiety.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-2.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/2.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"2.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nSformułuj - w każdej z podanych kwestii - argument na rzecz tezy: Ściśle\npatriarchalny charakter społeczeństwa opisanego w tekście jest dyskusyjny.\nKwestia pamięci społecznej -\nKwestia stosunków społecznych -\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"2.\n1.\nSpołeczeństwo przedstawione w tekście charakteryzuje\nsię koczowniczym trybem życia - ludzie przemieszczają\nsię w związku z hodowlą zwierząt, co jest typowe dla\nspołeczeństw nomadycznych.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-2\n2.\nKwestia pamięci społecznej - Utrzymuje się legenda,\nże tuareskie rody zjednoczyła kobieta.\nKwestia stosunków społecznych -\nKobiety mają bardzo wysoki status społeczny.\nalbo\nTo mężczyźni zasłaniają twarz, a nie - jak w typowym\ntradycyjnym społeczeństwie muzułmańskim - kobiety.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-2.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/3","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (0-1)\nRodzaje wzorców zachowań społecznych\nObyczaj to termin używany najczęściej na określenie charakterystycznej i powszechnej\nw danej grupie społecznej (kulturowej) prawidłowości zachowaniowej bądź rzadziej - na\noznaczenie pewnego rodzaju norm społecznych (nakazów i zakazów) lub reguł\nwyznaczających określone sposoby postępowania. […] Istniejące w refleksji nad obyczajem\nróżnice w jego rozumieniu nie polegają wyłącznie na „zachowaniowym”\ni „świadomościowym” ujęciu. […] Jest zachowaniem wymaganym, którego nieprzestrzeganie\nwywołuje niezadowolenie innych ludzi w społeczności, naganę lub karę.\nZwyczaj wyjaśnia się na ogół jako przyjęty w danej grupie społecznej sposób zachowania się\njej członków w określonych sytuacjach, od którego odchylenia nie budzą sprzeciwu i nie\nspotykają się z negatywnymi reakcjami otoczenia. […] W perspektywie genetycznej\npodkreśla się, że u podstaw wyodrębnienia zwyczajów stoją zwykle nawyki, czyli\nindywidualne, własne wzory zachowań, pojawiające się nieświadomie i podejmowane\nbezrefleksyjnie, automatycznie. […] Niektóre z nawyków indywidualnych mogą się\nupowszechnić, stając się zwyczajami zbiorowymi lub inaczej - społecznymi.\nSłownik etnologiczny, red. Z. Staszczak, Warszawa - Poznań 1987, s. 262-263, 388-389.\nWyjaśnij, na czym polegają różnice między wzorcami zachowań społecznych\nopisanymi w tekście.","answer":null,"answer_text":"3.\nDwie różnice spośród:\n- [geneza] Obyczaje są normami lub regułami\nwyznaczanymi przez grupę, a zwyczaje wywodzą się\nz indywidualnych nawyków.\n- [zakres] Obyczaj obowiązuje w grupie społecznej,\na zwyczaj może mieć także charakter indywidualny.\n- [następstwa naruszenia] Naruszenie obyczaju może\npodlegać sankcjom społecznym, podczas gdy osobie\nnaruszającej zwyczaj nie grożą konsekwencje.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-1\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/4","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"4","points":null,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.\nO jednej z mniejszości\nPrzynależność do tej mniejszości - podczas przeprowadzonego w 2011 roku Narodowego\nSpisu Powszechnego Ludności i Mieszkań - zadeklarowało 43 880 obywateli polskich. Do\nzapisu języka tej mniejszości używa się alfabetu opartego na cyrylicy. Jej przedstawiciele są\nna ogół ochrzczeni w Polskim Autokefalicznym Kościele Prawosławnym. Do najważniejszych\ntytułów prasowych wydawanych przez przedstawicieli tej mniejszości należy tygodnik „Niwa”.\nNajwiększe skupiska obywateli polskich tej mniejszości znajdują się w południowo-\n-wschodnich powiatach województwa podlaskiego. Wedle danych z tamtego spisu na terenie\n9 gmin województwa podlaskiego przedstawiciele mniejszości stanowili ponad 20%\nmieszkańców gminy, w tym w czterech - ponad 50%.\nNa podstawie: www.gov.pl\nEWOP-R0_100","answer":"B","answer_text":"4.\n1.\nBiałorusini\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-2\n2.\nB\n3\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/4.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"4.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.1. (0-1)\nPodaj nazwę mniejszości, której dotyczy tekst.","answer":"B","answer_text":"4.\n1.\nBiałorusini\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-2\n2.\nB\n3\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-4.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/4.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"4.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.2. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź (A. lub B.) oraz poprawne uzasadnienie\n(1., 2. lub 3.).\nTekst dotyczy mniejszości będącej przykładem mniejszości\nA.\netnicznej,\nponieważ\n1.\nistnieją gminy, w których przedstawiciele tej\nmniejszości stanowią ponad 50% mieszkańców.\n2.\nprzynależność do tej mniejszości zadeklarowała\nodpowiednia liczba obywateli polskich.\nB.\nnarodowej,\n3.\nprzedstawiciele tej mniejszości utożsamiają się\nz narodem zorganizowanym we własnym państwie.","answer":"B","answer_text":"4.\n1.\nBiałorusini\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-2\n2.\nB\n3\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-4.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/5","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"5","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-1)\nRysunek satyryczny\nwww.tustolica.pl\nZaznacz poprawne dokończenie zdania.\nRysunek odnosi się do\nA. stażu pracy pracownika u danego pracodawcy wymaganego do nabycia praw\nemerytalnych.\nB. wymiaru składki emerytalnej od wynagrodzenia pracownika płaconej przez pracodawców.\nC. opinii w kwestii wieku emerytalnego wyrażanych przez pracodawców i pracowników.\nD. korzyści dla pracodawcy wynikających z zatrudniania pracownika-emeryta.\nEWOP-R0_100","answer":"D","answer_text":"5.\nD\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-1","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/6","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"6","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.\nO prawach autorskich do książki\nAlice Urbach urodziła się w 1886 roku w mieszczańskiej rodzinie żydowskiej. […] W 1935\nroku monachijskie wydawnictwo rozpoczęło sprzedaż jej 500-stronicowego dzieła pod\ntytułem: „Tak gotuje się w Wiedniu. Książka o gotowaniu i prowadzeniu kuchni domowej”\n[…]. Pozycja była rozchwytywana. Wielokrotnie ją dodrukowywano. […]\nWnuczką Alice jest Karina Urbach, niemiecka historyk, która wykłada w USA i Wielkiej\nBrytanii. Szukając materiałów do książki o międzywojennym Wiedniu, natknęła się na\ninformacje o babci. Zaczęła poszukiwania w archiwach Wiednia, Londynu i Waszyngtonu.\nDowiedziała się m.in. o jej trzech siostrach. Jedna została zamordowana w łódzkim getcie,\na dwie [-] w Treblince. Dotarła też do listu, w którym Alice pisała o szoku, jakiego doznała\nlatem 1949 roku, gdy odwiedziła Wiedeń. Nie było już synagogi, a w witrynie księgarni\nzobaczyła swoją książkę kucharską, tyle że pod innym nazwiskiem [Rudolpha Rösha,\nwcześniej działacza nazistowskiej organizacji rolniczej]. […] Dowiedziała się, że babcia\npisała w 1974 roku do wydawnictwa w tej sprawie. Odpowiedziało jej [ono] jedynie, że\nw czasie działań wojennych spłonęły archiwa i nie ma dowodu, kto jest autorem. […]\nNa początku października [2020 r.] w niemieckich księgarniach ukazała się „Książka Alice.\nJak naziści ukradli książkę kucharską mojej babci”. […] Po 80 latach […] [wydawnictwo]\nzareagowało: „oceniamy działania ówczesnego zarządu wydawnictwa za moralnie\nniedopuszczalne”, a 15 października [2020 r.] przekazało ono prawa do książki jedynym\nspadkobiercom Alice […].\nNaziści ukradli jej książkę, „Tygodnik ANGORA” 2020, nr 46, s. 81.","answer":null,"answer_text":"6.\n1.\nJedna z sióstr Alice Urbach została zamordowana\nw łódzkim getcie stworzonym przez Niemców w okresie\nII wojny światowej, a dwie - w niemieckim nazistowskim\nobozie zagłady w Treblince.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-2\n2.\n- Po II wojnie światowej dalej sprzedawano książkę\nkucharską autorstwa Alice Urbach jako książkę\nautorstwa działacza nazistowskiego.\n- W 1974 roku Alice Urbach pisała do wydawnictwa\nw sprawie przywłaszczenia jej książki, a wydawnictwo\nstwierdziło, że „spłonęły archiwa i nie ma dowodu, kto\njest autorem” (a przecież pozycja z Alice Urbach jako\nautorką była w latach 30. rozchwytywana\ni dodrukowywana).\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n7.\n1.\nRozstrzygnięcie - Tak.\nUzasadnienie - Internalizacja to najwyższe stadium\nkonformizmu oznaczające przyjęcie norm i uznanie ich\nza własne. Można to wiązać ze stwierdzeniem, że\nkultura w dużym stopniu określa sposób postrzegania\nprzez nas realności, nasze obyczaje i reakcje,\na cywilizacyjne nawyki dominują nad racjonalnymi\nwyborami.\n* Uznaje się uzasadnienia oddające powyższy sens i inne poprawne\nmerytorycznie.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-2\n2.\nDwa spośród:\n- Autor niechętnie odnosi się do „emancypacji”\nokreślanej jako „fetysz współczesności” - inaczej niż ta\ndoktryna, nie uznaje on, że ludzie mogą dowolnie\nukształtować siebie samych i świat.\n- Ideologów emancypacji określa on jako upajających\nsię wizją niszczenia tradycji.\n- Autor podkreśla, że to kultura, naród, tradycja\nwpływają w większym stopniu na człowieka niż jego\nracjonalność.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens i inne poprawne\nmerytorycznie.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/6.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"6.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.1. (0-1)\nNa podstawie tekstu sformułuj argument uzasadniający, że antysemityzm może\nprowadzić do eksterminacji.","answer":null,"answer_text":"6.\n1.\nJedna z sióstr Alice Urbach została zamordowana\nw łódzkim getcie stworzonym przez Niemców w okresie\nII wojny światowej, a dwie - w niemieckim nazistowskim\nobozie zagłady w Treblince.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-2\n2.\n- Po II wojnie światowej dalej sprzedawano książkę\nkucharską autorstwa Alice Urbach jako książkę\nautorstwa działacza nazistowskiego.\n- W 1974 roku Alice Urbach pisała do wydawnictwa\nw sprawie przywłaszczenia jej książki, a wydawnictwo\nstwierdziło, że „spłonęły archiwa i nie ma dowodu, kto\njest autorem” (a przecież pozycja z Alice Urbach jako\nautorką była w latach 30. rozchwytywana\ni dodrukowywana).\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n7.\n1.\nRozstrzygnięcie - Tak.\nUzasadnienie - Internalizacja to najwyższe stadium\nkonformizmu oznaczające przyjęcie norm i uznanie ich\nza własne. Można to wiązać ze stwierdzeniem, że\nkultura w dużym stopniu określa sposób postrzegania\nprzez nas realności, nasze obyczaje i reakcje,\na cywilizacyjne nawyki dominują nad racjonalnymi\nwyborami.\n* Uznaje się uzasadnienia oddające powyższy sens i inne poprawne\nmerytorycznie.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-2\n2.\nDwa spośród:\n- Autor niechętnie odnosi się do „emancypacji”\nokreślanej jako „fetysz współczesności” - inaczej niż ta\ndoktryna, nie uznaje on, że ludzie mogą dowolnie\nukształtować siebie samych i świat.\n- Ideologów emancypacji określa on jako upajających\nsię wizją niszczenia tradycji.\n- Autor podkreśla, że to kultura, naród, tradycja\nwpływają w większym stopniu na człowieka niż jego\nracjonalność.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens i inne poprawne\nmerytorycznie.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-6.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/6.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"6.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nNa podstawie tekstu sformułuj dwa argumenty uzasadniające, że ocena wyrażona\nw podkreślonym fragmencie tekstu jest zasadna również wobec działań wydawnictwa\nw okresie ponazistowskim.\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"6.\n1.\nJedna z sióstr Alice Urbach została zamordowana\nw łódzkim getcie stworzonym przez Niemców w okresie\nII wojny światowej, a dwie - w niemieckim nazistowskim\nobozie zagłady w Treblince.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-2\n2.\n- Po II wojnie światowej dalej sprzedawano książkę\nkucharską autorstwa Alice Urbach jako książkę\nautorstwa działacza nazistowskiego.\n- W 1974 roku Alice Urbach pisała do wydawnictwa\nw sprawie przywłaszczenia jej książki, a wydawnictwo\nstwierdziło, że „spłonęły archiwa i nie ma dowodu, kto\njest autorem” (a przecież pozycja z Alice Urbach jako\nautorką była w latach 30. rozchwytywana\ni dodrukowywana).\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n7.\n1.\nRozstrzygnięcie - Tak.\nUzasadnienie - Internalizacja to najwyższe stadium\nkonformizmu oznaczające przyjęcie norm i uznanie ich\nza własne. Można to wiązać ze stwierdzeniem, że\nkultura w dużym stopniu określa sposób postrzegania\nprzez nas realności, nasze obyczaje i reakcje,\na cywilizacyjne nawyki dominują nad racjonalnymi\nwyborami.\n* Uznaje się uzasadnienia oddające powyższy sens i inne poprawne\nmerytorycznie.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-2\n2.\nDwa spośród:\n- Autor niechętnie odnosi się do „emancypacji”\nokreślanej jako „fetysz współczesności” - inaczej niż ta\ndoktryna, nie uznaje on, że ludzie mogą dowolnie\nukształtować siebie samych i świat.\n- Ideologów emancypacji określa on jako upajających\nsię wizją niszczenia tradycji.\n- Autor podkreśla, że to kultura, naród, tradycja\nwpływają w większym stopniu na człowieka niż jego\nracjonalność.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens i inne poprawne\nmerytorycznie.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-6.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/7","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"7","points":null,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.\nO jednym ze spojrzeń na funkcjonowanie człowieka\nRodzimy się w danym miejscu i czasie, w kulturze, która w dużym stopniu określa sposób\npostrzegania przez nas realności, nasze obyczaje i reakcje. Liczba w pełni racjonalnych\nwyborów, które podejmujemy w trakcie naszej egzystencji, jest mocno ograniczona. […] I tak\nbyć musi, gdyż w innym wypadku nie moglibyśmy funkcjonować. Instynkty, które determinują\nreakcje zwierzęcia, w przypadku człowieka zastąpione są w dużej mierze przez cywilizacyjne\nnawyki. […]\nCywilizacja, czyli kultura, to wielopokoleniowy proces, który formuje nas, ale na który\nw sensie indywidualnym wpływ mamy znikomy. Występuje ona w konkretnych odmianach;\nnajbliższe człowiekowi kulturowe środowisko współcześnie określane jest przez jego naród.\n[…] Epoka nowoczesna, wraz z gwałtownym rozwojem cywilizacji materialnej, postawę\n[buntu] wprowadziła do centrum naszej kultury. […] Dominującą obecnie ideologię […]\nokreślić możemy jako doktrynę emancypacji. Emancypacja jest słowem kluczem, fetyszem\nwspółczesności. [Głosi ona], że ludzie dowolnie mogą ukształtować siebie samych i świat.\nPosiadamy jakoby samostwarzające się kompetencje, a rzeczywistość wokoło to bierna\nmateria czekająca na formy, które jej nadamy. Takie podejście zakładać musi, że człowieka\nniewoli jakakolwiek tożsamość. I to prawda. Wszystko, co nadaje istnieniu formę, stanowi\nrównocześnie jego ograniczenie. [Ideolodzy emancypacji] nie przejmują się tym. […] Upajają\nsię wizją niszczenia złego porządku, a więc tradycyjnej, istniejącej cywilizacji. Po jej likwidacji\nz poczwarki obecnego człowieka ma się wykluć motyl przyszłego idealnego istnienia.\nB. Wildstein, Polska na mapie kulturowej wojny, „Sieci” 2020, nr 46, s. 68-69.","answer":null,"answer_text":"7 czerwca 2024 r.\nData publikacji\ndokumentu:","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/7.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"7.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nRozstrzygnij, czy pierwszy akapit tekstu można zinterpretować jako dotyczący\nprocesu socjalizacji. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do pojęcia internalizacji\n(uwewnętrznienia) jako stadium konformizmu.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"7 czerwca 2024 r.\nData publikacji\ndokumentu:","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-7.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/7.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"7.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.2. (0-1)\nSformułuj dwa argumenty uzasadniające tezę, że autor w przytoczonym tekście\nnie utożsamia się z postawami związanymi z ideologią liberalną.\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"7 czerwca 2024 r.\nData publikacji\ndokumentu:","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-7.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/8","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"8","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.\nMateriał 1. Infografika. Proces uchwalenia Konstytucji RP\nNa podstawie: infografiki.onet.pl\nMateriał 2. Przepisy art. 125 Konstytucji RP\n1. W sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa może być przeprowadzone\nreferendum ogólnokrajowe.\n3. Jeżeli w referendum ogólnokrajowym wzięło udział więcej niż połowa uprawnionych\ndo głosowania, wynik referendum jest wiążący.\nDz.U. 1997, nr 78, poz. 483, z późn. zm. (stan prawny na 17 kwietnia 2024 r.).","answer":null,"answer_text":"8.\n1.\nRozpoczęcie - C\nZakończenie - D\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-3\n2.\nNa grafice podano organ uchwalający jako\nZgromadzenie Narodowe, a jego członkami są zarówno\nposłowie, jak i senatorowie.\nalbo\nLiczba oddanych głosów (497) nie może dotyczyć\nwyłącznie posłów, gdyż jest ich 460; dotyczy ona - jak\ntakże podano - członków Zgromadzenia Narodowego.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n3.\nPrzepisy pochodzą z konstytucji z 1997 roku, a więc nie\nmogły zostać zastosowane w procedurze jej\nuchwalania.\nalbo\nReferendum z grafiki zostało przeprowadzone na\npodstawie ustawy (z 1992 r.), która nie przewidywała\nwymogu frekwencji.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/8.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"8.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.1. (0-1)\nWpisz litery, którymi w materiale 1. oznaczono daty rozpoczęcia i zakończenia vacatio\nlegis dla aktu prawnego wskazanego w tym materiale.\nRozpoczęcie -\nZakończenie -","answer":null,"answer_text":"8.\n1.\nRozpoczęcie - C\nZakończenie - D\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-3\n2.\nNa grafice podano organ uchwalający jako\nZgromadzenie Narodowe, a jego członkami są zarówno\nposłowie, jak i senatorowie.\nalbo\nLiczba oddanych głosów (497) nie może dotyczyć\nwyłącznie posłów, gdyż jest ich 460; dotyczy ona - jak\ntakże podano - członków Zgromadzenia Narodowego.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n3.\nPrzepisy pochodzą z konstytucji z 1997 roku, a więc nie\nmogły zostać zastosowane w procedurze jej\nuchwalania.\nalbo\nReferendum z grafiki zostało przeprowadzone na\npodstawie ustawy (z 1992 r.), która nie przewidywała\nwymogu frekwencji.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-8.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/8.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"8.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.2. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego określenie „głosowanie posłów” użyte w materiale 1. jest błędne.\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"8.\n1.\nRozpoczęcie - C\nZakończenie - D\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-3\n2.\nNa grafice podano organ uchwalający jako\nZgromadzenie Narodowe, a jego członkami są zarówno\nposłowie, jak i senatorowie.\nalbo\nLiczba oddanych głosów (497) nie może dotyczyć\nwyłącznie posłów, gdyż jest ich 460; dotyczy ona - jak\ntakże podano - członków Zgromadzenia Narodowego.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n3.\nPrzepisy pochodzą z konstytucji z 1997 roku, a więc nie\nmogły zostać zastosowane w procedurze jej\nuchwalania.\nalbo\nReferendum z grafiki zostało przeprowadzone na\npodstawie ustawy (z 1992 r.), która nie przewidywała\nwymogu frekwencji.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-8.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/8.3","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"8.3","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.3. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego w odniesieniu do referendum wskazanego w materiale 1. nie\nzastosowano przepisów prawnych przytoczonych w materiale 2.","answer":null,"answer_text":"8.\n1.\nRozpoczęcie - C\nZakończenie - D\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-3\n2.\nNa grafice podano organ uchwalający jako\nZgromadzenie Narodowe, a jego członkami są zarówno\nposłowie, jak i senatorowie.\nalbo\nLiczba oddanych głosów (497) nie może dotyczyć\nwyłącznie posłów, gdyż jest ich 460; dotyczy ona - jak\ntakże podano - członków Zgromadzenia Narodowego.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n3.\nPrzepisy pochodzą z konstytucji z 1997 roku, a więc nie\nmogły zostać zastosowane w procedurze jej\nuchwalania.\nalbo\nReferendum z grafiki zostało przeprowadzone na\npodstawie ustawy (z 1992 r.), która nie przewidywała\nwymogu frekwencji.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-8.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/9","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"9","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.\nTabela. Wyniki wyborów do izby pierwszej parlamentu Wielkiej Brytanii z 2015 r.*\nPartia\n% głosów\nliczba mandatów\nPartia Konserwatywna (CON)\n36,9%\n331\nPartia Pracy (LAB)\n30,4%\n232\nPartia Niepodległości Zjednoczonego Królestwa (UKIP)\n12,6%\n1\nSzkocka Partia Narodowa (SNP)\n4,7%\n56\nogółem liczba mandatów\n650\nNa podstawie: parties-and-elections.eu\n* W tabeli przedstawiono wyłącznie formacje, które uzyskały min. 10% głosów lub\nmin. 10 mandatów.","answer":null,"answer_text":"9.\n1.\n1. (Izby) Gmin\n2. większościowego / większości względnej /\njednomandatowych okręgów wyborczych (JOW-ów)\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-2\n2.\nWidzimy znaczącą niedoreprezentację - w systemie\nproporcjonalnym partia uzyskałaby około 80 mandatów.\nW systemie brytyjskim wynik w skali kraju nic nie daje\nbez zwycięstw w okręgach, a przedstawiciel tej partii\nwygrał tylko w jednym.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens i inne poprawne\nmerytorycznie.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n(wskazanie\ndysproporcji\ni jej\nwyjaśnienie)","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/9.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"9.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.1. (0-1)\nUzupełnij zdania - podaj nazwy izby parlamentu (1.) oraz systemu wyborczego (2.).\nPodane rezultaty dotyczą wyborów do Izby (1.) Mają one charakter\npowszechny, bezpośredni i równy, a są przeprowadzane w głosowaniu tajnym według\nsystemu (2.)","answer":null,"answer_text":"9.\n1.\n1. (Izby) Gmin\n2. większościowego / większości względnej /\njednomandatowych okręgów wyborczych (JOW-ów)\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-2\n2.\nWidzimy znaczącą niedoreprezentację - w systemie\nproporcjonalnym partia uzyskałaby około 80 mandatów.\nW systemie brytyjskim wynik w skali kraju nic nie daje\nbez zwycięstw w okręgach, a przedstawiciel tej partii\nwygrał tylko w jednym.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens i inne poprawne\nmerytorycznie.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n(wskazanie\ndysproporcji\ni jej\nwyjaśnienie)","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-9.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/9.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"9.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.2. (0-1)\nWyjaśnij, jak system wyborczy wpływa na dysproporcję między odsetkiem głosów\noddanych na UKIP a liczbą mandatów uzyskanych przez tę partię.\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"9.\n1.\n1. (Izby) Gmin\n2. większościowego / większości względnej /\njednomandatowych okręgów wyborczych (JOW-ów)\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-2\n2.\nWidzimy znaczącą niedoreprezentację - w systemie\nproporcjonalnym partia uzyskałaby około 80 mandatów.\nW systemie brytyjskim wynik w skali kraju nic nie daje\nbez zwycięstw w okręgach, a przedstawiciel tej partii\nwygrał tylko w jednym.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens i inne poprawne\nmerytorycznie.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n(wskazanie\ndysproporcji\ni jej\nwyjaśnienie)","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-9.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/10","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"10","points":null,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.\nO ograniczeniach w prawie wyborczym\n- Czy ktokolwiek powinien być wykluczony z prawa do głosowania?\n- Zwyczajne wykluczenia funkcjonujące w większości demokracji to dzieci, przestępcy\ni mieszkańcy obcokrajowcy. […] Argumentem na rzecz wykluczenia z głosowania\nprzestępców odbywających karę pozbawienia wolności jest, że […] utracili wszelkie prawo\ndo wypowiadania się w [sprawach publicznych].\nD. Beetham, K. Boyle, Demokracja. Pytania i odpowiedzi, Toruń 1994, s. 40-41.","answer":null,"answer_text":"10.\n1.\nB\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-2\n2.\nRozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie - Odbywanie kary pozbawienia wolności,\no ile sąd nie orzekł środka karnego w postaci\npozbawienia praw politycznych, nie oznacza\nwykluczenia z głosowania.\nalbo\nW Polsce tworzone są komisje wyborcze w więzieniach,\na zatem przynajmniej część więźniów nie jest\npozbawiona możliwości głosowania.\n* Uznaje się uzasadnienia oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/10.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"10.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.1. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nOgraniczenie powszechności prawa wyborczego dotyczące wieku jest określane jako\nA. abolicja.\nB. jeden z cenzusów.\nC. klauzula zaporowa.\nD. bierne prawo wyborcze.","answer":null,"answer_text":"10.\n1.\nB\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-2\n2.\nRozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie - Odbywanie kary pozbawienia wolności,\no ile sąd nie orzekł środka karnego w postaci\npozbawienia praw politycznych, nie oznacza\nwykluczenia z głosowania.\nalbo\nW Polsce tworzone są komisje wyborcze w więzieniach,\na zatem przynajmniej część więźniów nie jest\npozbawiona możliwości głosowania.\n* Uznaje się uzasadnienia oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-10.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/10.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"10.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.2. (0-1)\nRozstrzygnij, czy ograniczenie, którego opis podkreślono w tekście, jest powszechną\nzasadą w polskim prawie wyborczym. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"10.\n1.\nB\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-2\n2.\nRozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie - Odbywanie kary pozbawienia wolności,\no ile sąd nie orzekł środka karnego w postaci\npozbawienia praw politycznych, nie oznacza\nwykluczenia z głosowania.\nalbo\nW Polsce tworzone są komisje wyborcze w więzieniach,\na zatem przynajmniej część więźniów nie jest\npozbawiona możliwości głosowania.\n* Uznaje się uzasadnienia oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-10.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/11","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"11","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.\nMateriał 1. Przepisy prawne z konstytucji jednego z państw\nArt. 10. Władza państwowa w Federacji Rosyjskiej sprawowana jest na zasadzie podziału na\nwładzę ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Organy władzy ustawodawczej,\nwykonawczej i sądowniczej są niezależne.\nArt. 83.1. Prezydent Federacji Rosyjskiej:\na) powołuje Przewodniczącego Rządu Federacji Rosyjskiej, którego kandydatura została\nzatwierdzona przez Dumę Państwową na wniosek Prezydenta Federacji Rosyjskiej, a także\nodwołuje Przewodniczącego Rządu Federacji Rosyjskiej ze stanowiska […].\nArt. 84. Prezydent Federacji Rosyjskiej:\nb) rozwiązuje Dumę Państwową w przypadkach i w trybie przewidzianych przez Konstytucję\nFederacji Rosyjskiej […].\nArt. 117.1. Rząd Federacji Rosyjskiej może podać się do dymisji, a Prezydent [Federacji\nRosyjskiej] może ją przyjąć, bądź odrzucić.\n2. Prezydent Federacji Rosyjskiej może zdymisjonować Rząd Federacji Rosyjskiej.\n3. Duma Państwowa może wyrazić wotum nieufności dla Rządu Federacji Rosyjskiej. […]\nbiblioteka.sejm.gov.pl (w tekście aktu uwzględniono stan prawny na 1 grudnia 2021 r.).\nEWOP-R0_100\nMateriał 2. Schemat. Legislatywa i egzekutywa w jednym z typów systemu politycznego\nNa podstawie: Społeczeństwo i polityka. Podstawy nauk politycznych, red. K.A. Wojtaszczyk, W. Jakubowski,\nt. II: Współczesne systemy rządów, Warszawa 2017, s. 31.","answer":null,"answer_text":"11.\n1.\nRozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie -\n- Na schemacie przedstawiono model separacji władz,\ntymczasem w systemie rosyjskim występują elementy\nwspółzależności organów władzy wykonawczej\ni ustawodawczej, np. Prezydent Federacji Rosyjskiej\nmoże rozwiązać Dumę Państwową (a Duma\nPaństwowa może wyrazić Rządowi Federacji Rosyjskiej\nwotum nieufności).\n- Ze schematu wynika, że prezydent jest centrum\ndyspozycji politycznej i formalnie nie istnieje kolegialny\norgan władzy wykonawczej (rząd, gabinet czy Rada\nMinistrów z premierem na czele). Tymczasem w Rosji\negzekutywa jest otwarta (dwuorganowa) - oprócz\nPrezydenta FR istnieje Rząd FR z Przewodniczącym\nRządu FR na czele.\n* Uznaje się uzasadnienia oddające powyższy sens i inne poprawne\nmerytorycznie.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n2 pkt za trzy\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-3\n2.\n1. 83 / 83.1.a) / 83 ustęp 1.a)\n2. 117 / 117.3. / 117 ust. 3\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/11.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"11.1","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.1. (0-2)\nRozstrzygnij, czy system polityczny, którego dotyczą przytoczone przepisy prawne,\njest przykładem typu systemu politycznego przedstawionego na schemacie.\nOdpowiedź uzasadnij, formułując dwa argumenty - w każdym z nich odwołaj się do\nobu materiałów.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"11.\n1.\nRozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie -\n- Na schemacie przedstawiono model separacji władz,\ntymczasem w systemie rosyjskim występują elementy\nwspółzależności organów władzy wykonawczej\ni ustawodawczej, np. Prezydent Federacji Rosyjskiej\nmoże rozwiązać Dumę Państwową (a Duma\nPaństwowa może wyrazić Rządowi Federacji Rosyjskiej\nwotum nieufności).\n- Ze schematu wynika, że prezydent jest centrum\ndyspozycji politycznej i formalnie nie istnieje kolegialny\norgan władzy wykonawczej (rząd, gabinet czy Rada\nMinistrów z premierem na czele). Tymczasem w Rosji\negzekutywa jest otwarta (dwuorganowa) - oprócz\nPrezydenta FR istnieje Rząd FR z Przewodniczącym\nRządu FR na czele.\n* Uznaje się uzasadnienia oddające powyższy sens i inne poprawne\nmerytorycznie.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n2 pkt za trzy\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-3\n2.\n1. 83 / 83.1.a) / 83 ustęp 1.a)\n2. 117 / 117.3. / 117 ust. 3\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-11.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/11.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"11.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.2. (0-1)\nUzupełnij zdania - wpisz oznaczenia właściwych przepisów prawnych z materiału 1.\nUprawnienie głowy państwa będące formą realizacji funkcji kreacyjnej uregulowano\nw artykule (1.) Uprawnienie organu władzy ustawodawczej będące formą\nrealizacji funkcji kontrolnej uregulowano w artykule (2.)\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"11.\n1.\nRozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie -\n- Na schemacie przedstawiono model separacji władz,\ntymczasem w systemie rosyjskim występują elementy\nwspółzależności organów władzy wykonawczej\ni ustawodawczej, np. Prezydent Federacji Rosyjskiej\nmoże rozwiązać Dumę Państwową (a Duma\nPaństwowa może wyrazić Rządowi Federacji Rosyjskiej\nwotum nieufności).\n- Ze schematu wynika, że prezydent jest centrum\ndyspozycji politycznej i formalnie nie istnieje kolegialny\norgan władzy wykonawczej (rząd, gabinet czy Rada\nMinistrów z premierem na czele). Tymczasem w Rosji\negzekutywa jest otwarta (dwuorganowa) - oprócz\nPrezydenta FR istnieje Rząd FR z Przewodniczącym\nRządu FR na czele.\n* Uznaje się uzasadnienia oddające powyższy sens i inne poprawne\nmerytorycznie.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n2 pkt za trzy\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-3\n2.\n1. 83 / 83.1.a) / 83 ustęp 1.a)\n2. 117 / 117.3. / 117 ust. 3\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-11.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/12","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"12","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.\nMateriał 1. Przepisy prawne z Konstytucji PRL\nArt. 29.1. Sejm wybiera ze swojego grona na pierwszym posiedzeniu Radę Państwa\nw składzie: Przewodniczący Rady Państwa, czterej zastępcy Przewodniczącego, Sekretarz\nRady Państwa, jedenastu członków.\nArt. 30.1. Rada Państwa:\n1) zarządza wybory do Sejmu,\n2) […],\n3) czuwa nad zgodnością prawa z Konstytucją,\n4) ustala […] wykładnię ustaw,\n5) wydaje [akty prawne] z mocą ustawy,\n6) mianuje i odwołuje pełnomocnych przedstawicieli Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej\nw innych państwach […].\nDz.U. 1976, nr 7, poz. 36 (w tekście aktu uwzględniono stan prawny na 16 lutego 1976 r.).\nMateriał 2. Fragment mapy politycznej Europy","answer":null,"answer_text":"12.\n1.\nTrzy spośród:\n1 argument:\n- pkt 1.: Wybory do Sejmu RP zarządza obecnie\nPrezydent RP.\nlub\n- pkt 6.: Obecnie to Prezydent RP mianuje i odwołuje\npełnomocnych przedstawicieli w innych państwach.\n2 argument:\n- pkt 5.: Obecnie Prezydent RP może wydać\nrozporządzenie z mocą ustawy w czasie trwania stanu\nwojennego na wniosek Rady Ministrów\n3 argument:\n- pkt 3.: Nad zgodnością prawa z Konstytucją RP\nczuwa obecnie Trybunał Konstytucyjny.\n4 argument:\n- pkt 4.: Wykładnię ustaw może ustalić obecnie Sąd\nNajwyższy (i Trybunał Konstytucyjny).\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n2 pkt za trzy\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-4\n2.\nA. kolegialnej\nB. Szwajcarii\nC. 2\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n(A i B\nlub B i C)\n2 pkt za trzy\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/12.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"12.1","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.1. (0-2)\nZ odniesieniem do odpowiednich punktów art. 30 ust. 1 oraz do obecnych uregulowań\nw danym zakresie, sformułuj trzy argumenty uzasadniające tezę: Kompetencje organu\nwładzy, którego dotyczą przytoczone przepisy prawne, w obecnie obowiązującej\nKonstytucji RP należą do różnych organów.\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"12.\n1.\nTrzy spośród:\n1 argument:\n- pkt 1.: Wybory do Sejmu RP zarządza obecnie\nPrezydent RP.\nlub\n- pkt 6.: Obecnie to Prezydent RP mianuje i odwołuje\npełnomocnych przedstawicieli w innych państwach.\n2 argument:\n- pkt 5.: Obecnie Prezydent RP może wydać\nrozporządzenie z mocą ustawy w czasie trwania stanu\nwojennego na wniosek Rady Ministrów\n3 argument:\n- pkt 3.: Nad zgodnością prawa z Konstytucją RP\nczuwa obecnie Trybunał Konstytucyjny.\n4 argument:\n- pkt 4.: Wykładnię ustaw może ustalić obecnie Sąd\nNajwyższy (i Trybunał Konstytucyjny).\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n2 pkt za trzy\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-4\n2.\nA. kolegialnej\nB. Szwajcarii\nC. 2\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n(A i B\nlub B i C)\n2 pkt za trzy\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-12.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/12.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"12.2","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.2. (0-2)\nUzupełnij zdania - podaj nazwy typu organu władzy (A.) i państwa (B.) oraz cyfrę (C.).\nStruktura organu wybieranego na podstawie przepisu prawnego z art. 29.1. umożliwia\nstwierdzenie, że ten organ pełnił funkcję (A.) głowy państwa.\nWspółcześnie wśród państw widocznych na mapie tego typu rozwiązanie ustrojowe\nobowiązuje w (B.) - państwie oznaczonym na mapie numerem (C.)","answer":null,"answer_text":"12.\n1.\nTrzy spośród:\n1 argument:\n- pkt 1.: Wybory do Sejmu RP zarządza obecnie\nPrezydent RP.\nlub\n- pkt 6.: Obecnie to Prezydent RP mianuje i odwołuje\npełnomocnych przedstawicieli w innych państwach.\n2 argument:\n- pkt 5.: Obecnie Prezydent RP może wydać\nrozporządzenie z mocą ustawy w czasie trwania stanu\nwojennego na wniosek Rady Ministrów\n3 argument:\n- pkt 3.: Nad zgodnością prawa z Konstytucją RP\nczuwa obecnie Trybunał Konstytucyjny.\n4 argument:\n- pkt 4.: Wykładnię ustaw może ustalić obecnie Sąd\nNajwyższy (i Trybunał Konstytucyjny).\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n2 pkt za trzy\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-4\n2.\nA. kolegialnej\nB. Szwajcarii\nC. 2\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n(A i B\nlub B i C)\n2 pkt za trzy\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-12.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/13","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"13","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.\nO jednym z referendów w województwie mazowieckim\nW niedzielę odbyło się referendum dotyczące odwołania burmistrza[, a] 95,91 proc.\ngłosujących mieszkańców opowiedziało się za [jego] odwołaniem […]. W głosowaniu udział\nwzięło tylko 2056 osób, co daje […] 28,14% głosujących w wyborach z 2018 roku.\nwpr24.pl","answer":null,"answer_text":"13.\n1.\nPonieważ frekwencja nie wyniosła wymaganych 3/5\nbiorących udział w wyborze burmistrza.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-3\n2.\n- 10% uprawnionych do głosowania mieszkańców\ngminy\n- rada gminy\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n3.\nP\nF\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/13.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"13.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.1. (0-1)\nWyjaśnij - odwołując się do obowiązujących rozwiązań prawnych - dlaczego organ\nwykonawczy nie został odwołany w wyniku referendum, którego dotyczy tekst.","answer":null,"answer_text":"13.\n1.\nPonieważ frekwencja nie wyniosła wymaganych 3/5\nbiorących udział w wyborze burmistrza.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-3\n2.\n- 10% uprawnionych do głosowania mieszkańców\ngminy\n- rada gminy\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n3.\nP\nF\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-13.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/13.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"13.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nPodaj nazwy podmiotów, które - zgodnie z obowiązującymi rozwiązaniami prawnymi -\nmogły wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie referendum wskazanego w tekście.","answer":null,"answer_text":"13.\n1.\nPonieważ frekwencja nie wyniosła wymaganych 3/5\nbiorących udział w wyborze burmistrza.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-3\n2.\n- 10% uprawnionych do głosowania mieszkańców\ngminy\n- rada gminy\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n3.\nP\nF\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-13.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/13.3","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"13.3","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.3. (0-1)\nOceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe,\nalbo F - jeśli jest fałszywe.\n1. Organ, o którym mowa w tekście, to organ wykonawczy w gminach\nokreślanych jako miejskie i miejsko-wiejskie.\nP\nF\n2. Organ, o którym mowa w tekście, stoi na czele zarządu gminy w gminach\nokreślanych jako miejskie i miejsko-wiejskie.\nP\nF\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"13.\n1.\nPonieważ frekwencja nie wyniosła wymaganych 3/5\nbiorących udział w wyborze burmistrza.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-3\n2.\n- 10% uprawnionych do głosowania mieszkańców\ngminy\n- rada gminy\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n3.\nP\nF\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-13.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/14","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"14","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.\nFragment kodeksu obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej\nArt. 154. § 1. Wymiar urlopu wynosi:\n1) 20 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat;\n2) 26 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat.\nArt. 155. § 1. Do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się z tytułu\nukończenia: […]\n4) średniej szkoły ogólnokształcącej - 4 lata, […]\n6) szkoły wyższej - 8 lat.\nOkresy nauki, o których mowa w pkt 1-6, nie podlegają sumowaniu.\nDz.U. 1974, nr 24, poz. 141, z późn. zm. (stan prawny na 17 kwietnia 2024 r.).\nOpis sytuacji\nWacław i Michał chodzili do jednej klasy w LO, a następnie studiowali ten sam kierunek -\ninformatykę. Po ukończeniu studiów w 2020 r.:\n- Wacław rozpoczął pracę na pełny etat w firmie programistycznej, w której pracuje do dziś,\n- Michał zarobkuje nieprzerwanie od tego czasu: realizuje umowy zlecenia dla tej firmy.","answer":null,"answer_text":"14.\n1.\nRozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie -\nMichał nie może skorzystać z prawa do urlopu,\nponieważ nie jest zatrudniony na podstawie umowy\no pracę / nie jest pracownikiem w rozumieniu\nprzytoczonych przepisów prawnych.\nalbo\nMichał nie może skorzystać z prawa do urlopu,\nponieważ zarobkuje na podstawie umów\ncywilnoprawnych.\n* Uznaje się uzasadnienia oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-2\n2.\nRok - 2022\nUzasadnienie - Zgodnie z art. 155 § 1 pkt. 6 do jego\nstażu pracy wlicza się czas nauki (8 lat), zatem po\nprzepracowaniu jeszcze 2 lat od ukończenia studiów\nWacław uzyska prawo do pełnego urlopu.\n* Uznaje się uzasadnienia oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/14.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"14.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.1. (0-1)\nRozstrzygnij, czy Michał ma prawo do skorzystania z urlopu. Odpowiedź uzasadnij,\nodwołując się do przytoczonych przepisów prawnych.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"14.\n1.\nRozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie -\nMichał nie może skorzystać z prawa do urlopu,\nponieważ nie jest zatrudniony na podstawie umowy\no pracę / nie jest pracownikiem w rozumieniu\nprzytoczonych przepisów prawnych.\nalbo\nMichał nie może skorzystać z prawa do urlopu,\nponieważ zarobkuje na podstawie umów\ncywilnoprawnych.\n* Uznaje się uzasadnienia oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-2\n2.\nRok - 2022\nUzasadnienie - Zgodnie z art. 155 § 1 pkt. 6 do jego\nstażu pracy wlicza się czas nauki (8 lat), zatem po\nprzepracowaniu jeszcze 2 lat od ukończenia studiów\nWacław uzyska prawo do pełnego urlopu.\n* Uznaje się uzasadnienia oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-14.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/14.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"14.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.2. (0-1)\nWskaż, w którym roku Wacław uzyskał prawo do pełnego wymiaru urlopu. Odpowiedź\nuzasadnij, odwołując się do przytoczonych przepisów prawnych.\nRok -\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"14.\n1.\nRozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie -\nMichał nie może skorzystać z prawa do urlopu,\nponieważ nie jest zatrudniony na podstawie umowy\no pracę / nie jest pracownikiem w rozumieniu\nprzytoczonych przepisów prawnych.\nalbo\nMichał nie może skorzystać z prawa do urlopu,\nponieważ zarobkuje na podstawie umów\ncywilnoprawnych.\n* Uznaje się uzasadnienia oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-2\n2.\nRok - 2022\nUzasadnienie - Zgodnie z art. 155 § 1 pkt. 6 do jego\nstażu pracy wlicza się czas nauki (8 lat), zatem po\nprzepracowaniu jeszcze 2 lat od ukończenia studiów\nWacław uzyska prawo do pełnego urlopu.\n* Uznaje się uzasadnienia oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-14.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/15","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"15","points":3,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (0-3)\nMateriał 1. Informacje na podstawie uzasadnienia z pozwu\nW dniu 15 października 2021 r. został otwarty testament Henryka Lisa, ostatnio\nzamieszkałego w Kielcach, przy ul. Dalekiej 123, który od 5 lat był wdowcem. Jego córka,\nLidia Szpak (zamieszkała w Gliwicach przy ul. Jasnej 109), z powodzeniem prowadząca od\nEWOP-R0_100\n10 lat działalność gospodarczą, jak również inna trójka rodzeństwa (dwaj starsi bracia\ni starsza siostra Lidii) nie zostali uwzględnieni w testamencie, w którym także nie było\ninformacji o ich wydziedziczeniu. Jedynym spadkobiercą został najmłodszy z rodzeństwa:\nZdzisław Lis, zamieszkały w Białymstoku przy ul. Kwiatowej 227. Wartość spadku wyniosła\n750 000 (słownie: siedemset pięćdziesiąt tysięcy) złotych. Lidia Szpak postanowiła wnieść\nsprawę do sądu w celu uzyskania odpowiedniego udziału spadkowego.\nMateriał 2. Właściwość terytorialna sądów powszechnych dla adresów podanych powyżej\nBiałystok: Sąd Okręgowy w Białymstoku i Sąd Rejonowy w Białymstoku\nGliwice: Sąd Okręgowy w Gliwicach i Sąd Rejonowy w Gliwicach\nKielce: Sąd Okręgowy w Kielcach i Sąd Rejonowy w Kielcach\nMateriał 3. Przepisy prawne z kodeksów obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej\nPrzepis 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz\njego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. […]\nPrzepis 2. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do\nspadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli\nzstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu\nprzypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego\nudziału (zachowek).\nPrzepis 3. Do właściwości sądów okręgowych należą sprawy: […] o prawa majątkowe,\nw których wartość przedmiotu sporu przewyższa sto tysięcy złotych […].\nPrzepis 4. Powództwo z tytułu dziedziczenia, zachowku, jak również z tytułu zapisu,\npolecenia oraz innych rozrządzeń testamentowych wytacza się wyłącznie przed sąd\nostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy […].\nDz.U. […], nr 16, poz. 93, z późn. zm.; Dz.U. […], nr 43, poz. 296, z późn. zm. (stan prawny na 17 kwietnia 2024 r.).\nJako Lidia Szpak na podstawie materiałów 1.-3. uzupełnij fragmenty pozwu - wpisz\nwłaściwe nazwy (1., 2. i 3.), imiona i nazwiska (4. i 5.) oraz wartość przedmiotu\nsporu (6.).\nSąd [1. NAZWA SĄDU]\nw [2. NAZWA MIASTA]\nWydział [3. NAZWA WYDZIAŁU]\nPowód: [4. IMIĘ I NAZWISKO]\nPozwany: [5. IMIĘ I NAZWISKO]\nWartość przedmiotu sporu [6.]: złotych\nP O Z E W O Z AC H O W E K\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"15.\n1. Rejonowy\n2. Kielcach\n3. Cywilny\n4. Lidia Szpak\n5. Zdzisław Lis\n6. 75 tysięcy zł\n1 pkt za dwa\nlub trzy\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n2 pkt za\ncztery lub\npięć\npoprawnych\nelementów\nodpowiedzi\n3 pkt za\nsześć\npoprawnych\nelementów\nodpowiedzi\n0-3","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/16","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"16","points":null,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.\nPrzepisy prawne z kodeksu obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej\nArt. 611. § 1. Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia, każdy\nz małżonków może żądać, ażeby sąd orzekł separację.\n§ 3. Jeżeli małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, sąd może orzec separację\nna podstawie zgodnego żądania małżonków.\nArt. 614. § 1. Orzeczenie separacji ma skutki takie jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód,\nchyba że ustawa stanowi inaczej.\n§ 2. Małżonek pozostający w separacji nie może zawrzeć małżeństwa.\nArt. 616. § 1. Na zgodne żądanie małżonków sąd orzeka o zniesieniu separacji.\n§ 2. Z chwilą zniesienia separacji ustają jej skutki.\nDz.U. 1964, nr 9, poz. 59, z późn. zm. (stan prawny na 17 kwietnia 2024 r.).","answer":"D","answer_text":"16.\n1.\nD.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-2\n2.\n- Przy separacji nie można zawrzeć małżeństwa, a po\nrozwodzie można.\n- Sąd może orzec zniesienie separacji, a nie może\nznieść rozwodu.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/16.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"16.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.1. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nPrzytoczone przepisy prawne pochodzą z Kodeksu\nA. karnego.\nB. postępowania administracyjnego.\nC. postępowania cywilnego.\nD. rodzinnego i opiekuńczego.","answer":"D","answer_text":"16.\n1.\nD.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-2\n2.\n- Przy separacji nie można zawrzeć małżeństwa, a po\nrozwodzie można.\n- Sąd może orzec zniesienie separacji, a nie może\nznieść rozwodu.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-16.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/16.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"16.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.2. (0-1)\nPodaj dwie - wynikające z przytoczonych przepisów prawnych - różnice między\nrozwodem a separacją.\nEWOP-R0_100","answer":"D","answer_text":"16.\n1.\nD.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-2\n2.\n- Przy separacji nie można zawrzeć małżeństwa, a po\nrozwodzie można.\n- Sąd może orzec zniesienie separacji, a nie może\nznieść rozwodu.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-16.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/17","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"17","points":null,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.\nO prawach i wolnościach człowieka\nNa miano „praw człowieka” zasługują […] prawa, które faktycznie przysługują każdemu\nczłowiekowi niezależnie od płci i koloru skóry, pochodzenia, rasy, języka, przekonań\nreligijnych czy politycznych, a także pozycji ekonomicznej i społecznej [-] prawa, które\nniezależnie od […] konstelacji politycznych, warunków historycznych są z punktu widzenia\nczasu ważne zawsze, a z punktu widzenia przestrzeni - wszędzie.\n[…] odżył w dyskusjach politycznych spór o właściwe rozumienie tych praw: czy chodzi -\nzgodnie z zachodnią i mieszczańską tradycją - głównie o prawa do wolności osobistej, czy\nraczej - zgodnie z koncepcją socjalistyczną - o prawa socjalne, czy też - jak to głosi Trzeci\nŚwiat - o pierwszeństwo prawa do fizycznego i kulturalnego przetrwania. […] Jeśli nawet\nprawa do wolności i prawa do współudziału z jednej strony, i prawa socjalne z drugiej, nie są\nzasadniczo sprzeczne, to jednak istnieje między nimi pewne napięcie; prawa socjalne nadają\nbowiem prawodawcy i administracji nowe kompetencje, a wraz z nimi możliwości\ningerowania w dziedzinę osobistej wolności.\nO. Höffe, Etyka państwa i prawa, Kraków 1992, s. 65-75.","answer":"A","answer_text":"17.\n1.\n1. P\n2. P\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-2\n2.\nA\n1\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/17.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"17.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.1. (0-1)\nNa podstawie tekstu oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli\nstwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1. Poglądy zaprezentowane przez autora w pierwszym akapicie tekstu\nwskazują, że nie kwestionuje on uniwersalizmu praw człowieka.\nP\nF\n2. Punkty widzenia w sporze, którego dotyczy drugi akapit tekstu, nawiązują\ndo podziału praw człowieka na generacje.\nP\nF","answer":"A","answer_text":"17.\n1.\n1. P\n2. P\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-2\n2.\nA\n1\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-17.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/17.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"17.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.2. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwe odpowiedzi spośród podanych (A. albo B.\noraz 1., 2. albo 3).\nIstotny dla europejskiego systemu ochrony praw człowieka akt prawny regulujący prawa,\nktórych określenie podkreślono w tekście 1., sporządzono w Rzymie w 1950 roku - ten akt to\nA.\nKonwencja o ochronie praw\nczłowieka i podstawowych\nwolności,\nbędąca obecnie\ngłównym\ndokumentem\nw systemie ochrony\npraw człowieka\n1. Rady Europy.\n2. Unii Europejskiej.\nB. Karta praw podstawowych,\n3. Organizacji Bezpieczeństwa\ni Współpracy w Europie.\nEWOP-R0_100","answer":"A","answer_text":"17.\n1.\n1. P\n2. P\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-2\n2.\nA\n1\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-17.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/18","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"18","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.\nMateriał 1. Art. 1 Konkordatu\nRzeczpospolita Polska i Stolica Apostolska potwierdzają, że Państwo i Kościół Katolicki są -\nkażde w swej dziedzinie - niezależne i autonomiczne oraz zobowiązują się do pełnego\nposzanowania tej zasady we wzajemnych stosunkach i we współdziałaniu dla rozwoju\nczłowieka i dobra wspólnego.\nDz.U. 1998, nr 51, poz. 318.\nMateriał 2. Art. 1 ustawy z 8 stycznia 1998 roku\nWyraża się zgodę na dokonanie […] ratyfikacji Konkordatu między Stolicą Apostolską\ni Rzecząpospolitą Polską […].\nDz.U. 1998, nr 12, poz. 42.","answer":null,"answer_text":"18.\n1.\nKonkordat jest umową międzynarodową, która -\nzgodnie z Konstytucją RP - jest jednym ze źródeł\npowszechnie obowiązującego prawa RP.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-2\n2.\nKonstytucja RP wskazuje, że to Prezydent RP jest\ninstytucją, która ratyfikuje umowy międzynarodowe.\nJednak w przypadku części umów do ratyfikacji przez\nPrezydenta RP wymagana jest zgoda wyrażona\nustawowo - jak w tym przypadku.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/18.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"18.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.1. (0-1)\nPrzytaczając właściwą nazwę konstytucyjną, uzasadnij, że akt prawny, którego\nfragment przytoczono w materiale 1., jest przykładem aktów będących źródłem\npowszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej.","answer":null,"answer_text":"18.\n1.\nKonkordat jest umową międzynarodową, która -\nzgodnie z Konstytucją RP - jest jednym ze źródeł\npowszechnie obowiązującego prawa RP.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-2\n2.\nKonstytucja RP wskazuje, że to Prezydent RP jest\ninstytucją, która ratyfikuje umowy międzynarodowe.\nJednak w przypadku części umów do ratyfikacji przez\nPrezydenta RP wymagana jest zgoda wyrażona\nustawowo - jak w tym przypadku.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-18.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/18.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"18.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.2. (0-1)\nOdnosząc się do kompetencji Prezydenta RP, wyjaśnij kwestię konieczności\nuchwalenia aktu prawnego, którego fragment przytoczono jako drugi.","answer":null,"answer_text":"18.\n1.\nKonkordat jest umową międzynarodową, która -\nzgodnie z Konstytucją RP - jest jednym ze źródeł\npowszechnie obowiązującego prawa RP.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-2\n2.\nKonstytucja RP wskazuje, że to Prezydent RP jest\ninstytucją, która ratyfikuje umowy międzynarodowe.\nJednak w przypadku części umów do ratyfikacji przez\nPrezydenta RP wymagana jest zgoda wyrażona\nustawowo - jak w tym przypadku.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-18.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/19","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"19","points":null,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.\nMateriał 1. O zasadzie prawa narodów do samostanowienia\n„Wszystkie narody mają prawo do samostanowienia; na mocy tego prawa określają według\nwłasnej woli swój status polityczny i swobodnie rozwijają swe życie gospodarcze, społeczne\ni kulturalne”. [Podobnie zasadę tę sformułowano w Deklaracji zasad prawa\nmiędzynarodowego z 1970 roku, ale dodano w niej także:] „Nic, co zostało powiedziane[,] nie\nbędzie rozumiane jako upoważnienie lub zachęta do podjęcia jakiegokolwiek działania, które\nprowadziłoby do rozbicia lub naruszenia, całkowicie lub częściowo, integracji terytorialnej lub\njedności politycznej suwerennych i niepodległych państw, które postępują zgodnie z zasadą\nEWOP-R0_100\nrównouprawnienia i samostanowienia narodów […] i które posiadają tym samym rząd\nreprezentujący całą ludność należącą do danego terytorium […]”.\nR. Bierzanek, J. Symonides, Prawo międzynarodowe publiczne, Warszawa 2004, s. 134-135.\nMateriał 2. O separatyzmie w jednym z państw Europy\n[W okresie aktywnego funkcjonowania ETA w] zamachach zginęło ponad 800 osób (co drugi\nbył cywilem), tysiące odniosło rany. W 2011 r. organizacja zapowiedziała swoje rozwiązanie.\n[Region obecnie korzysta] z bardzo szerokiej autonomii, walkę o niepodległość odtąd\n[prowadzi się] wyłącznie metodami politycznymi.\nB.T. Wieliński, K. Korzeniowska, Narodowa puszka Pandory, wyborcza.pl\nMateriał 3. Fragment mapy politycznej Europy\nNazwy zaznaczonych regionów\n(w kolejności alfabetycznej):\nA. Irlandia Północna,\nB. Korsyka,\nC. Kraj Basków,\nD. Szkocja.","answer":null,"answer_text":"19.\n1.\nKraju Basków / C\n3\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-2\n2.\nW materiale 2. napisano, że region korzysta z bardzo\nszerokiej autonomii (Hiszpania jest zregionalizowanym\npaństwem demokratycznym), stąd można stwierdzić, że\n- zgodnie z wykładnią z materiału 1. - Hiszpania\npostępuje zgodnie z zasadą równouprawnienia\nnarodów etnicznych (choć to państwo pojmuje naród\ntylko w kategoriach politycznych).\nalbo\nBaskowie są reprezentowani we władzach\npaństwowych (centralnych i regionalnych), bo mamy\nautonomię Kraju Basków oraz mają oni swych\nprzedstawicieli w parlamencie centralnym. To\npowoduje, że nie ma przesłanek prawnych do\ndezintegracji terytorialnej Hiszpanii.\nalbo\nWedług władz Hiszpanii w państwie jest jeden naród -\nHiszpanie, stąd nie ma przesłanek do tego, by\nwspólnoty etniczne (określane przez władze jako\nregionalne) ogłosiły secesję. Zasadą konstytucyjną jest\nintegralność terytorialna (jedna Hiszpania).\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/19.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"19.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.1. (0-1)\nUzupełnij zdanie - podaj nazwę regionu (wybraną spośród A-D) oraz numer (wybrany\nspośród 1-4), którym oznaczono ten region na mapie.\nMateriał 2. dotyczy regionu - regionu oznaczonego na mapie\n(w materiale 3.) numerem .","answer":null,"answer_text":"19.\n1.\nKraju Basków / C\n3\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-2\n2.\nW materiale 2. napisano, że region korzysta z bardzo\nszerokiej autonomii (Hiszpania jest zregionalizowanym\npaństwem demokratycznym), stąd można stwierdzić, że\n- zgodnie z wykładnią z materiału 1. - Hiszpania\npostępuje zgodnie z zasadą równouprawnienia\nnarodów etnicznych (choć to państwo pojmuje naród\ntylko w kategoriach politycznych).\nalbo\nBaskowie są reprezentowani we władzach\npaństwowych (centralnych i regionalnych), bo mamy\nautonomię Kraju Basków oraz mają oni swych\nprzedstawicieli w parlamencie centralnym. To\npowoduje, że nie ma przesłanek prawnych do\ndezintegracji terytorialnej Hiszpanii.\nalbo\nWedług władz Hiszpanii w państwie jest jeden naród -\nHiszpanie, stąd nie ma przesłanek do tego, by\nwspólnoty etniczne (określane przez władze jako\nregionalne) ogłosiły secesję. Zasadą konstytucyjną jest\nintegralność terytorialna (jedna Hiszpania).\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-19.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/19.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"19.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.2. (0-1)\nOdnosząc się do zaprezentowanej w materiale 1. wykładni zasady prawa narodów do\nsamostanowienia, sformułuj argument do tezy: Niepodległość regionu, którego\ndotyczy materiał 2., byłaby nielegalna.\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"19.\n1.\nKraju Basków / C\n3\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-2\n2.\nW materiale 2. napisano, że region korzysta z bardzo\nszerokiej autonomii (Hiszpania jest zregionalizowanym\npaństwem demokratycznym), stąd można stwierdzić, że\n- zgodnie z wykładnią z materiału 1. - Hiszpania\npostępuje zgodnie z zasadą równouprawnienia\nnarodów etnicznych (choć to państwo pojmuje naród\ntylko w kategoriach politycznych).\nalbo\nBaskowie są reprezentowani we władzach\npaństwowych (centralnych i regionalnych), bo mamy\nautonomię Kraju Basków oraz mają oni swych\nprzedstawicieli w parlamencie centralnym. To\npowoduje, że nie ma przesłanek prawnych do\ndezintegracji terytorialnej Hiszpanii.\nalbo\nWedług władz Hiszpanii w państwie jest jeden naród -\nHiszpanie, stąd nie ma przesłanek do tego, by\nwspólnoty etniczne (określane przez władze jako\nregionalne) ogłosiły secesję. Zasadą konstytucyjną jest\nintegralność terytorialna (jedna Hiszpania).\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-19.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/20","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"20","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.\nO wojnie domowej w jednym z państw Bliskiego Wschodu\nTrwająca od 2011 roku wojna domowa między siłami wiernymi prezydentowi Baszszarowi\nal-Asadowi a zbrojną opozycją doprowadziła do destabilizacji politycznej i gospodarczej\nkraju. […] Intensywne walki sprawiły, że ponad 10,5 milionów osób zostało zmuszonych do\nucieczki ze swoich domów.\nPomagamy[,] zapewniając dostęp do bezpiecznej wody, żywności i opieki medycznej. […]\nNajbardziej potrzebującym rodzinom dostarczamy pakiety żywnościowe. Osobom dotkniętym\nskutkami kryzysu dostarczamy leki i pomoc medyczną[,] a prowadzona przez nas klinika\nmobilna dojeżdża do potrzebujących.\nNa podstawie: www.[ ].org.pl","answer":null,"answer_text":"20.\n1.\n(pomoc) humanitarna\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-2\n2.\nRozstrzygnięcie - Tak.\nUzasadnienie - Konflikt ten doprowadził do sytuacji,\nw której wielu Syryjczyków uciekało z kraju i starało się\no status uchodźcy.\n* Uznaje się uzasadnienia oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/20.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"20.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.1. (0-1)\nPodaj nazwę typu pomocy, której dotyczy drugi akapit tekstu.","answer":null,"answer_text":"20.\n1.\n(pomoc) humanitarna\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-2\n2.\nRozstrzygnięcie - Tak.\nUzasadnienie - Konflikt ten doprowadził do sytuacji,\nw której wielu Syryjczyków uciekało z kraju i starało się\no status uchodźcy.\n* Uznaje się uzasadnienia oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-20.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/20.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"20.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.2. (0-1)\nRozstrzygnij, czy tekst dotyczy konfliktu, którego konsekwencje były jednym\nz powodów kryzysu w Unii Europejskiej w drugiej dekadzie XXI wieku. Odpowiedź\nuzasadnij.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"20.\n1.\n(pomoc) humanitarna\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\n0-2\n2.\nRozstrzygnięcie - Tak.\nUzasadnienie - Konflikt ten doprowadził do sytuacji,\nw której wielu Syryjczyków uciekało z kraju i starało się\no status uchodźcy.\n* Uznaje się uzasadnienia oddające powyższy sens.\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-20.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/21","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"21","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.\nTekst. O szczycie G7\nAlternatywą dla „Jednego pasa, jednej drogi”, sztandarowego projektu Xi Jinpinga\nrozbudowy infrastruktury w biedniejszych krajach, ma być system finansowania\nekologicznych inwestycji w źródła energii odnawialnej czy rozwój kolei. Projekt\nprzedstawiony na szczycie G7 mógłby zostać nazwany „miniplanem Marshalla”, gdyby nie\nto, że pozostaje w odczuciu organizacji pozarządowych zestawem ogólnych idei bez źródeł\nfinansowania.\nAle mimo to Emmanuel Macron i Angela Merkel zgodzili się poprzeć tę ideę tylko pod\nwarunkiem, że nie będzie wymierzona przeciw Chinom, lecz jedynie zostanie\nzaprezentowana jako „wsparcie dla rozwoju świata”. Podobne stanowisko zajął premier\nEWOP-R0_100\nWłoch Mario Draghi. Na bezwzględne wsparcie krucjaty przeciw chińskiemu autorytaryzmowi\nJoe Biden mógł liczyć tylko ze strony premiera Wielkiej Brytanii Borisa Johnsona.\nJ. Bielecki, Szczyt G7. Zachód podzielony w sprawie Chin, rp.pl\nZdjęcie. Spotkanie głównego organu jednej z organizacji międzynarodowych (Bruksela, 2021 rok)\nwww.nato.int","answer":null,"answer_text":"21.\n1.\n1. P\n2. F\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-2\n2.\nJeden spośród:\n- Materiał 2. dotyczy NATO - organizacji, w której\ndominującą pozycję mają USA, ale nie ma zgody\nogólnoświatowej na rolę NATO określaną przez USA\nczy samo NATO.\n- Materiał 1. pokazuje, że państwa G7 nie we\nwszystkim popierają USA, przy tym z materiału wyłania\nsię rola Chin jako mocarstwa, którą to rolę niektóre\nz państw G7 akceptują.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens i inne poprawne\nmerytorycznie.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/21.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"21.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.1. (0-1)\nOceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe,\nalbo F - jeśli jest fałszywe.\n1. W tekście o szczycie G-7 nie zostali wymienieni ówcześni liderzy polityczni\ndwóch państw funkcjonujących w tej inicjatywie - premierzy Japonii i Kanady.\nP\nF\n2. Zdjęcie przedstawia polityków uczestniczących w obradach Rady\nBezpieczeństwa ONZ.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"21.\n1.\n1. P\n2. F\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-2\n2.\nJeden spośród:\n- Materiał 2. dotyczy NATO - organizacji, w której\ndominującą pozycję mają USA, ale nie ma zgody\nogólnoświatowej na rolę NATO określaną przez USA\nczy samo NATO.\n- Materiał 1. pokazuje, że państwa G7 nie we\nwszystkim popierają USA, przy tym z materiału wyłania\nsię rola Chin jako mocarstwa, którą to rolę niektóre\nz państw G7 akceptują.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens i inne poprawne\nmerytorycznie.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-21.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/21.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"21.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.2. (0-1)\nSformułuj - odnosząc się do jednego z materiałów - argument na rzecz tezy:\nWspółczesny ład światowy ma charakter policentryczny.\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"21.\n1.\n1. P\n2. F\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-2\n2.\nJeden spośród:\n- Materiał 2. dotyczy NATO - organizacji, w której\ndominującą pozycję mają USA, ale nie ma zgody\nogólnoświatowej na rolę NATO określaną przez USA\nczy samo NATO.\n- Materiał 1. pokazuje, że państwa G7 nie we\nwszystkim popierają USA, przy tym z materiału wyłania\nsię rola Chin jako mocarstwa, którą to rolę niektóre\nz państw G7 akceptują.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens i inne poprawne\nmerytorycznie.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-21.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/22","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"22","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.\nO jednym z traktatów w zakresie integracji europejskiej\nCel: przygotowanie europejskiej unii walutowej i wprowadzenie elementów unii politycznej\n(obywatelstwo, wspólna polityka zagraniczna i wspólna polityka spraw wewnętrznych).\nNajważniejsze zmiany: ustanowienie Unii Europejskiej i wprowadzenie procedury\nwspółdecyzji, przyznanie Parlamentowi większej roli w procesie decyzyjnym. Nowe formy\nwspółpracy między rządami UE - na przykład w obszarze obrony, sprawiedliwości i spraw\nwewnętrznych.\neuropean-union.europa.eu","answer":null,"answer_text":"22.\n1.\n1. F\n2. P\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-2\n2.\nOznacza to, że obywatelstwo unijne nie występuje bez\nobywatelstwa państwa członkowskiego - każdy\nobywatel państwa członkowskiego UE jest\njednocześnie obywatelem UE.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZad. 23.1.: Scharakteryzuj strukturę społeczną społeczeństwa polskiego w okresie\nIII Rzeczypospolitej. W swojej wypowiedzi przedstaw uwarunkowania społeczno-\n-gospodarcze procesu zmian w strukturze klasowej, zmiany w tej strukturze związane\nz awansem i degradacją oraz kwestię struktury warstwowej.\nPoziom III - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (12 PKT)\nZdający w pełni:\n1) wyjaśnił uwarunkowania zmian struktury społecznej, odwołując się do\ntransformacji systemowej, w tym gospodarczej: uwolnienie cen,\nurynkowienie, zrównanie w prawach własności prywatnej\nz państwową, przemiany strukturalne w gospodarce skutkujące\nbezrobociem, w tym - zamianą bezrobocia ukrytego w klasyczne,\nlikwidacja przedsiębiorstw państwowych, w tym - PGR-ów;\n2) scharakteryzował zmiany struktury związane z degradacją społeczną:\nspadek liczebności chłopów i robotników, degradacja społeczna\ncałych klas (chłopi, robotnicy), przede wszystkich dochodowa, ale\ntakże w związku ze zmianą ideologiczną, relatywne obniżenie\nzarobków Polski „państwowej” - znacznej części inteligencji; nowa\nklasa bezrobotnych, wcześniejsze przechodzenie na emeryturę,\nszukanie uprawnień rentowych - „Polska na zasiłku” oraz nowa\n„klasa zbieracko-łowiecka”;\n3) scharakteryzował nowe klasy społeczne: menadżerów,\nprzedsiębiorców; część znacznie lepiej zarabiająca niż przeciętna -\n10% najlepiej zarabiających zarabiała od 25 do 35% dochodu\ngeneralnego - wzrost zróżnicowania dochodowego; formalny koniec\nnomenklatury z pozostawaniem jej przedstawicieli w elitach\nspołecznych (największe szanse na zostanie menadżerem czy\nprzedsiębiorcą); potem relatywne poprawienie się poziomu życia\n(w związku z członkostwem w UE);\n4) przedstawił strukturę warstwową społeczeństwa, określił czynniki\ndecydujące o uwzględnieniu w tej lub innej warstwie: dochód, prestiż,\nwykształcenie, styl życia i samookreślenie; użycie pojęć warstwa\nwyższa, średnia, niższa; powiązanie struktury klasowej z warstwową:\nzmiany struktury skutkowały pogłębianiem się różnic majątkowych,\npauperyzacją znacznej części ludności.\n5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów\ndanego problemu do jego opisu w szerszym kontekście interpretacyjnym\noraz wykazał się znajomością licznych pojęć związanych z danym\nzagadnieniem.\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający nie popełnił\nżadnego błędu\nmerytorycznego.\nSELEKCJA INFORMACJI\nZdający przeprowadził\npoprawną selekcję\ni hierarchizację\ninformacji (nie\nzamieścił w pracy\nfragmentów\nniezwiązanych\nz tematem).\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nZdający\nzaprezentował wywód\nw pełni spójny,\nharmonijny i logiczny.\nZad. 23.2.: Scharakteryzuj prawa dzieci i system ich ochrony, odnosząc się do regulacji\nKonwencji o prawach dziecka oraz polskiego prawa konstytucyjnego i rodzinnego.\nPoziom III: WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (12 PKT)\nZdający w pełni:\n1) przedstawił - na podstawie Konwencji o prawach dziecka z 1989 roku\ni Konstytucji RP - prawa dziecka wynikające generalnie z praw człowieka\n(dotyczące wszystkich, nie tylko dzieci): uznanie, że źródłem praw\ni wolności jest przyrodzona i niezbywalna godność człowieka, wskazanie na\nprawa o charakterze innym niż ta część praw politycznych, która jest\ndostępna po uzyskaniu pełnoletniości: prawo do życia, prawo do uzyskania\nobywatelstwa, do tożsamości, zakaz nieludzkiego traktowania, prawo do\ninformacji, do wypowiedzi, do swobody myśli, wyznania i sumienia, do\nswobodnego zrzeszania się, do pokojowych zgromadzeń, do prywatności\nitd. oraz prawa socjalne: do ochrony zdrowia, systemu zabezpieczenia\nspołecznego, do wypoczynku i czasu wolnego, uczestnictwa w życiu\nkulturalnym i artystycznym;\n2) przedstawił - na podstawie Konwencji o prawach dziecka z 1989 roku\ni Konstytucji RP - prawa podmiotowe dzieci: dobro dziecka najważniejsze\nprzy postępowaniu władz publicznych, prawo do nauki, a w Polsce - do\nbezpłatnej nauki w szkołach publicznych do 18. roku życia, ochrona przed\nprzemocą, wyzyskiem (w jakimkolwiek aspekcie, także ekonomicznym\ni seksualnym), okrucieństwem i demoralizacją; podejmowanie działań\nw celu ochrony dzieci przez nielegalnym używaniem narkotyków\ni psychotropów; w sytuacji pozbawienia opieki rodzicielskiej prawo do opieki\ni pomocy władz publicznych, szczególna troska o dzieci niepełnosprawne,\nprawo do pozostawania - o ile to możliwe - pod opieką swych rodziców,\nzakaz handlu dziećmi, transferu czy nielegalnego wywozu za granicę,\nszczególne prawa ochrony w czasie konfliktów zbrojnych;\n3) przedstawił polską specyfikę praw dziecka:\n- przepisy Konwencji o prawach dziecka dotyczące prawa do informacji, do\nwypowiedzi, do swobody myśli, wyznania i sumienia, do swobodnego\nzrzeszania się, do pokojowych zgromadzeń, do prywatności zostały przez\nPolskę przyjęte, ale z zastrzeżeniami, że prawa te realizowane są\nz poszanowaniem władzy rodzicielskiej, zgodnie z polskimi zwyczajami\ni tradycjami dotyczącymi miejsca dziecka w rodzinie;\n- unormowania z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz Konstytucji RP:\nwzajemny szacunek i wspieranie się z rodzicami; akt urodzenia i nazwisko,\nprawo dziecka do wychowania przez rodziców z poszanowaniem jego\ngodności i praw, prawo do decydowania i składania oświadczeń woli, ale po\nwysłuchaniu opinii i zaleceń rodziców formułowanych dla jego dobra; prawo\ndo bycia wysłuchanym przez rodziców i do tego, by podejmując decyzje\nw sprawie dziecka w miarę możliwości uwzględnili oni zdanie dziecka\n(Konstytucja RP) i jego rozsądne życzenie (k.r. i o.);\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający nie\npopełnił żadnego\nbłędu\nmerytorycznego.\nSELEKCJA\nINFORMACJI\nZdający\nprzeprowadził\npoprawną selekcję\ni hierarchizację\ninformacji (nie\nzamieścił w pracy\nfragmentów\nniezwiązanych\nz tematem).\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nZdający\nzaprezentował\nwywód w pełni\nspójny, harmonijny\ni logiczny.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n4) przedstawił system ochrony praw dziecka:\n- międzynarodowy: Komitet Praw Dziecka, do którego państwa-strony\nprzedkładają sprawozdania; UNICEF (Fundusz NZ na rzecz Dzieci);\n- krajowy: instytucja Rzecznika Praw Dziecka; inny typ procesu karnego\nwobec nieletniego - przed sądem rodzinnym; inny typ kar (poza\nnajcięższymi przestępstwami popełnianymi przez niepełnoletnią młodzież):\nśrodki wychowawcze i poprawcze; uprawnienia sądów opiekuńczych ze\nwzględu na dobro dziecka.\n5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów danego\nproblemu do jego opisu w szerszym kontekście interpretacyjnym, wykazał\nsię znajomością licznych pojęć związanych z danym zagadnieniem.\nZad. 23.3.: Scharakteryzuj konflikt na obszarze Bośni i Hercegowiny - jego przyczyny,\nprzebieg oraz działania wspólnoty międzynarodowej na rzecz jego rozwiązania (w tym\nustalenia porozumienia z Dayton).\nPoziom III - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 12 P.\nZdający w pełni:\n1) scharakteryzował przyczyny konfliktu:\n- większy stopień samodzielności republik po śmierci J. Broz-Tito (np.\nnieobsadzenie instytucji prezydenta i kolegialna głowa państwa), niechęć do\ncentralnego ośrodka władzy w Belgradzie utożsamianego z serbskością;\nrozpad SFRJ;\n- pobudzenie tożsamości etnicznej i religijnej, działalność sił\nnacjonalistycznych;\n- pogłębiający się kryzys gospodarczy wraz z rozwarstwieniem poziomu\nżycia w poszczególnych republikach;\n- rozpad ZSRR i reakcja wspólnoty międzynarodowej;\n- ogłoszenie niepodległości przez poszczególne republiki i odpowiedź\nmniejszości na etnizującą politykę narodu tytularnego;\n- dostęp do publicznych zasobów, możliwość większej bezkarności przy\ndziałaniach mafijnych;\n2) scharakteryzował przebieg konfliktu w Bośni:\n- zajęcie chorwackiej części przez nacjonalistyczne siły chorwackie\n(VII 1991), oddzielny rząd chorwacki Herceg-Bośni (XI 1991), proklamacja\nChorwackiej Republiki Herceg-Bośni - VI 1992 r. i deklaracja niepodległości\n- VIII 1993 r., po porozumieniach w Waszyngtonie między Chorwatami\na Boszniakami federacja muzułmańsko-chorwacka (III 1994);\n- referendum z III 1992 r. w sprawie niepodległości, zbojkotowane przez\nSerbów bośniackich, i jej ogłoszenie;\n- po uznaniu przez wspólnotę międzynarodową niepodległości\nrozpoczynają się walki z udziałem armii jugosłowiańskiej (m.in. oblężenie\nSarajewa trwające przez 3,5 roku), proklamacja Republiki Serbskiej w Bośni\n(IV 1992), wycofanie w V 1992 r. wojsk jugosłowiańskich;\n- ogłoszenie przez muzułmańską większość w zachodniej Bośni autonomii\n(Republika Zachodniej Bośni - 1993) i współpraca z armią bośniackich\nSerbów przeciw władzom bośniackim w Sarajewie;\n- serbskie obozy dla internowanych, kontrola przez Serbów około 70%\nterytorium Bośni, wojna do X 1995, eksterminacja ludności cywilnej przez\nkażdą ze stron konfliktu, wysiedlanie, w wyniku operacji NATO ułatwienie\nkontrofensywy boszniacko-chorwackiej;\n3) scharakteryzował działania wspólnoty międzynarodowej:\n- przybycie wojsk ONZ w IV 1992 r., brak wystarczających pełnomocnictw,\nmisja T. Mazowieckiego i jego rezygnacja, UNPROFOR;\n- operacja NATO w ramach mandatu ONZ Deny Flight (od IV 1993),\nutworzenie „bezpiecznych” stref (V 1993 - rezolucja 819 RB) pod egidą\nONZ, m.in. w Srebrenicy;\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający nie\npopełnił żadnego\nbłędu\nmerytorycznego.\nSELEKCJA\nINFORMACJI\nZdający\nprzeprowadził\npoprawną selekcję\ni hierarchizację\ninformacji (nie\nzamieścił w pracy\nfragmentów\nniezwiązanych\nz tematem).\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nZdający\nzaprezentował\nwywód w pełni\nspójny, harmonijny\ni logiczny.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n- plan Vanca i Owena, przewidujący federalizację Bośni, odrzucony\nw referendum przez bośniackich Serbów (V 1993);\n- rozwiązanie konfliktu chorwacko-boszniackiego - porozumienia\nw Waszyngtonie i stworzenie federacji muzułmańsko-chorwackiej (III 1994);\n- bombardowania NATO pod Gorażde (IV 1994), projekt Grupy Kontaktowej\ntakże odrzucony w referendum przez bośniackich Serbów (VIII 1994);\n- rozejm od I 1995 r. i mimo niego walki ze strony bośniackiej, a następnie\nserbskiej, czystki etniczne (m.in. zdobycie przez Serbów Srebrenicy\ni masakra ludności muzułmańskiej - VII 1995), operacja NATO w ramach\nmandatu ONZ Deliberate Force (od VIII 1995), wraz z nią kontrofensywa\nbośniacka (boszniacko-chorwacka) - m.in. dojście pod Banja Lukę,\nzawieszenie broni - X 1995;\n- powołanie MTK dla byłej Jugosławii na mocy rezolucji 827 RB ONZ\nz V 1993 r., osądzanie głównie Serbów (R. Mladić, R. Karadżić, B. Plavsić,\nśmierć S. Miloševicia);\n4) scharakteryzował rozwiązanie konfliktu serbsko-bośniackiego:\n- układ z Dayton i przyjęcie projektu Grupy Kontaktowej (układ podpisany\nprzez prezydentów: BiH A. Izetbegovicia, Chorwacji - F. Tudjmana i Serbii -\nS. Miloševicia), tworzenie państwa pod kierunkiem i kontrolą wspólnoty\nmiędzynarodowej, w tym obecność sił IFOR, a następnie SFOR, zastąpienie\nw XII 2004 r. wojsk NATO wojskami europejskimi EUFOR;\n- przedstawienie struktury administracyjnej państwa na podstawie mapy,\nwprowadzenie podziału administracyjnego opartego de facto na segregacji\netnicznej.\n5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów danego\nproblemu do jego opisu w szerszym kontekście interpretacyjnym oraz\nwykazał się znajomością licznych pojęć związanych z ww. zagadnieniem.\nPozostałe poziomy do wypracowań\nPoziom II - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (8 PKT)\nZdający:\n- scharakteryzował w pełni trzy istotne aspekty\nzagadnienia spośród 1-4 wskazanych dla poziomu III\nlub\n- scharakteryzował w pełni dwa istotne aspekty\nzagadnienia oraz częściowo scharakteryzował dwa kolejne\nistotne aspekty zagadnienia spośród 1-4 wskazanych dla\npoziomu III.\n5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie wybranych\naspektów analizowanego tematu; wykazał się znajomością\nwybranych pojęć związanych z tematem.\nPOPRAWNOŚĆ MERYTORYCZNA\nZdający popełnił jeden lub dwa\nbłędy merytoryczne.\nSELEKCJA INFORMACJI\nZdający przeprowadził\nniekonsekwentną selekcję informacji\ni ich hierarchizację (umieścił w pracy\nnieliczne fragmenty niezwiązane\nz tematem).\nJĘZYK, STYL I KOMPOZYCJA\nZdający zaprezentował wywód\nnie w pełni uporządkowany.\nPoziom I - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (4 PKT)\nZdający:\n- scharakteryzował w pełni jeden istotny aspekt\nzagadnienia oraz scharakteryzował częściowo jeden\naspekt zagadnienia spośród 1-4 wskazanych dla poziomu\nIII\nlub\n- scharakteryzował częściowo trzy istotne aspekty\nzagadnienia spośród 1-4 wskazanych dla poziomu III.\n5) Zdający wykazał się znajomością jedynie nielicznych\npojęć związanych z tematem.\nPOPRAWNOŚĆ MERYTORYCZNA\nZdający popełnił trzy lub cztery\nbłędy merytoryczne.\nSELEKCJA INFORMACJI\nZdający przeprowadził\nw niewystarczającym stopniu\nselekcję informacji i ich\nhierarchizację (napisał pracę, której\nznaczną część stanowią fragmenty\nniezwiązane z tematem).\nJĘZYK, STYL I KOMPOZYCJA\nZdający zaprezentował wywód\nw sposób chaotyczny i nielogiczny.\nPOPRAWNOŚĆ MERYTORYCZNA\nZdający popełnił co najmniej pięć\nbłędów merytorycznych.\nSELEKCJA INFORMACJI\nPonad połowę pracy stanowią\nfragmenty niezwiązane z tematem.\nJĘZYK, STYL I KOMPOZYCJA\nWywód jest niekomunikatywny.\n(0 PKT)\nZdający nie zrozumiał tematu - nie scharakteryzował\nczęściowo ani w pełni żadnego z aspektów spośród 1-4\nwskazanych dla poziomu III.\n5) Zdający nie wykazał się znajomością pojęć związanych\nz tematem.\nW odniesieniu do pracy o wartości\nmerytorycznej mniejszej niż\nwłaściwa dla I poziomu nie\nprzyznaje się punktów za pozostałe\nelementy.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nEgzaminator, klasyfikujący wartość merytoryczną pracy na jeden z trzech poziomów (I-III), może\nocenić ją wyłącznie na 12, 8 lub 4 punkty. Ostateczna liczba punktów uzyskanych przez zdającego\njest zależna także od poziomu realizacji trzech pozostałych kryteriów, tj. poprawności merytorycznej,\nselekcji informacji oraz języka, stylu i kompozycji pracy. Za zrealizowanie danego kryterium na\npoziomie wyższym / niższym od poziomu wartości merytorycznej pracy zdający uzyskuje jeden\npunkt więcej / mniej. Pracę niespełniającą wymogów poziomu I w kwestii wartości merytorycznej\negzaminator ocenia na 0 punktów.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/22.1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"22.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.1. (0-1)\nOceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe,\nalbo F - jeśli jest fałszywe.\n1. W traktacie, którego dotyczy tekst, ustanowiono urząd Wysokiego\nPrzedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa.\nP\nF\n2. Traktat, o którym mowa w tekście, należy do aktów prawnych będących\ntzw. prawem pierwotnym UE.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"22.\n1.\n1. F\n2. P\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-2\n2.\nOznacza to, że obywatelstwo unijne nie występuje bez\nobywatelstwa państwa członkowskiego - każdy\nobywatel państwa członkowskiego UE jest\njednocześnie obywatelem UE.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZad. 23.1.: Scharakteryzuj strukturę społeczną społeczeństwa polskiego w okresie\nIII Rzeczypospolitej. W swojej wypowiedzi przedstaw uwarunkowania społeczno-\n-gospodarcze procesu zmian w strukturze klasowej, zmiany w tej strukturze związane\nz awansem i degradacją oraz kwestię struktury warstwowej.\nPoziom III - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (12 PKT)\nZdający w pełni:\n1) wyjaśnił uwarunkowania zmian struktury społecznej, odwołując się do\ntransformacji systemowej, w tym gospodarczej: uwolnienie cen,\nurynkowienie, zrównanie w prawach własności prywatnej\nz państwową, przemiany strukturalne w gospodarce skutkujące\nbezrobociem, w tym - zamianą bezrobocia ukrytego w klasyczne,\nlikwidacja przedsiębiorstw państwowych, w tym - PGR-ów;\n2) scharakteryzował zmiany struktury związane z degradacją społeczną:\nspadek liczebności chłopów i robotników, degradacja społeczna\ncałych klas (chłopi, robotnicy), przede wszystkich dochodowa, ale\ntakże w związku ze zmianą ideologiczną, relatywne obniżenie\nzarobków Polski „państwowej” - znacznej części inteligencji; nowa\nklasa bezrobotnych, wcześniejsze przechodzenie na emeryturę,\nszukanie uprawnień rentowych - „Polska na zasiłku” oraz nowa\n„klasa zbieracko-łowiecka”;\n3) scharakteryzował nowe klasy społeczne: menadżerów,\nprzedsiębiorców; część znacznie lepiej zarabiająca niż przeciętna -\n10% najlepiej zarabiających zarabiała od 25 do 35% dochodu\ngeneralnego - wzrost zróżnicowania dochodowego; formalny koniec\nnomenklatury z pozostawaniem jej przedstawicieli w elitach\nspołecznych (największe szanse na zostanie menadżerem czy\nprzedsiębiorcą); potem relatywne poprawienie się poziomu życia\n(w związku z członkostwem w UE);\n4) przedstawił strukturę warstwową społeczeństwa, określił czynniki\ndecydujące o uwzględnieniu w tej lub innej warstwie: dochód, prestiż,\nwykształcenie, styl życia i samookreślenie; użycie pojęć warstwa\nwyższa, średnia, niższa; powiązanie struktury klasowej z warstwową:\nzmiany struktury skutkowały pogłębianiem się różnic majątkowych,\npauperyzacją znacznej części ludności.\n5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów\ndanego problemu do jego opisu w szerszym kontekście interpretacyjnym\noraz wykazał się znajomością licznych pojęć związanych z danym\nzagadnieniem.\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający nie popełnił\nżadnego błędu\nmerytorycznego.\nSELEKCJA INFORMACJI\nZdający przeprowadził\npoprawną selekcję\ni hierarchizację\ninformacji (nie\nzamieścił w pracy\nfragmentów\nniezwiązanych\nz tematem).\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nZdający\nzaprezentował wywód\nw pełni spójny,\nharmonijny i logiczny.\nZad. 23.2.: Scharakteryzuj prawa dzieci i system ich ochrony, odnosząc się do regulacji\nKonwencji o prawach dziecka oraz polskiego prawa konstytucyjnego i rodzinnego.\nPoziom III: WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (12 PKT)\nZdający w pełni:\n1) przedstawił - na podstawie Konwencji o prawach dziecka z 1989 roku\ni Konstytucji RP - prawa dziecka wynikające generalnie z praw człowieka\n(dotyczące wszystkich, nie tylko dzieci): uznanie, że źródłem praw\ni wolności jest przyrodzona i niezbywalna godność człowieka, wskazanie na\nprawa o charakterze innym niż ta część praw politycznych, która jest\ndostępna po uzyskaniu pełnoletniości: prawo do życia, prawo do uzyskania\nobywatelstwa, do tożsamości, zakaz nieludzkiego traktowania, prawo do\ninformacji, do wypowiedzi, do swobody myśli, wyznania i sumienia, do\nswobodnego zrzeszania się, do pokojowych zgromadzeń, do prywatności\nitd. oraz prawa socjalne: do ochrony zdrowia, systemu zabezpieczenia\nspołecznego, do wypoczynku i czasu wolnego, uczestnictwa w życiu\nkulturalnym i artystycznym;\n2) przedstawił - na podstawie Konwencji o prawach dziecka z 1989 roku\ni Konstytucji RP - prawa podmiotowe dzieci: dobro dziecka najważniejsze\nprzy postępowaniu władz publicznych, prawo do nauki, a w Polsce - do\nbezpłatnej nauki w szkołach publicznych do 18. roku życia, ochrona przed\nprzemocą, wyzyskiem (w jakimkolwiek aspekcie, także ekonomicznym\ni seksualnym), okrucieństwem i demoralizacją; podejmowanie działań\nw celu ochrony dzieci przez nielegalnym używaniem narkotyków\ni psychotropów; w sytuacji pozbawienia opieki rodzicielskiej prawo do opieki\ni pomocy władz publicznych, szczególna troska o dzieci niepełnosprawne,\nprawo do pozostawania - o ile to możliwe - pod opieką swych rodziców,\nzakaz handlu dziećmi, transferu czy nielegalnego wywozu za granicę,\nszczególne prawa ochrony w czasie konfliktów zbrojnych;\n3) przedstawił polską specyfikę praw dziecka:\n- przepisy Konwencji o prawach dziecka dotyczące prawa do informacji, do\nwypowiedzi, do swobody myśli, wyznania i sumienia, do swobodnego\nzrzeszania się, do pokojowych zgromadzeń, do prywatności zostały przez\nPolskę przyjęte, ale z zastrzeżeniami, że prawa te realizowane są\nz poszanowaniem władzy rodzicielskiej, zgodnie z polskimi zwyczajami\ni tradycjami dotyczącymi miejsca dziecka w rodzinie;\n- unormowania z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz Konstytucji RP:\nwzajemny szacunek i wspieranie się z rodzicami; akt urodzenia i nazwisko,\nprawo dziecka do wychowania przez rodziców z poszanowaniem jego\ngodności i praw, prawo do decydowania i składania oświadczeń woli, ale po\nwysłuchaniu opinii i zaleceń rodziców formułowanych dla jego dobra; prawo\ndo bycia wysłuchanym przez rodziców i do tego, by podejmując decyzje\nw sprawie dziecka w miarę możliwości uwzględnili oni zdanie dziecka\n(Konstytucja RP) i jego rozsądne życzenie (k.r. i o.);\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający nie\npopełnił żadnego\nbłędu\nmerytorycznego.\nSELEKCJA\nINFORMACJI\nZdający\nprzeprowadził\npoprawną selekcję\ni hierarchizację\ninformacji (nie\nzamieścił w pracy\nfragmentów\nniezwiązanych\nz tematem).\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nZdający\nzaprezentował\nwywód w pełni\nspójny, harmonijny\ni logiczny.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n4) przedstawił system ochrony praw dziecka:\n- międzynarodowy: Komitet Praw Dziecka, do którego państwa-strony\nprzedkładają sprawozdania; UNICEF (Fundusz NZ na rzecz Dzieci);\n- krajowy: instytucja Rzecznika Praw Dziecka; inny typ procesu karnego\nwobec nieletniego - przed sądem rodzinnym; inny typ kar (poza\nnajcięższymi przestępstwami popełnianymi przez niepełnoletnią młodzież):\nśrodki wychowawcze i poprawcze; uprawnienia sądów opiekuńczych ze\nwzględu na dobro dziecka.\n5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów danego\nproblemu do jego opisu w szerszym kontekście interpretacyjnym, wykazał\nsię znajomością licznych pojęć związanych z danym zagadnieniem.\nZad. 23.3.: Scharakteryzuj konflikt na obszarze Bośni i Hercegowiny - jego przyczyny,\nprzebieg oraz działania wspólnoty międzynarodowej na rzecz jego rozwiązania (w tym\nustalenia porozumienia z Dayton).\nPoziom III - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 12 P.\nZdający w pełni:\n1) scharakteryzował przyczyny konfliktu:\n- większy stopień samodzielności republik po śmierci J. Broz-Tito (np.\nnieobsadzenie instytucji prezydenta i kolegialna głowa państwa), niechęć do\ncentralnego ośrodka władzy w Belgradzie utożsamianego z serbskością;\nrozpad SFRJ;\n- pobudzenie tożsamości etnicznej i religijnej, działalność sił\nnacjonalistycznych;\n- pogłębiający się kryzys gospodarczy wraz z rozwarstwieniem poziomu\nżycia w poszczególnych republikach;\n- rozpad ZSRR i reakcja wspólnoty międzynarodowej;\n- ogłoszenie niepodległości przez poszczególne republiki i odpowiedź\nmniejszości na etnizującą politykę narodu tytularnego;\n- dostęp do publicznych zasobów, możliwość większej bezkarności przy\ndziałaniach mafijnych;\n2) scharakteryzował przebieg konfliktu w Bośni:\n- zajęcie chorwackiej części przez nacjonalistyczne siły chorwackie\n(VII 1991), oddzielny rząd chorwacki Herceg-Bośni (XI 1991), proklamacja\nChorwackiej Republiki Herceg-Bośni - VI 1992 r. i deklaracja niepodległości\n- VIII 1993 r., po porozumieniach w Waszyngtonie między Chorwatami\na Boszniakami federacja muzułmańsko-chorwacka (III 1994);\n- referendum z III 1992 r. w sprawie niepodległości, zbojkotowane przez\nSerbów bośniackich, i jej ogłoszenie;\n- po uznaniu przez wspólnotę międzynarodową niepodległości\nrozpoczynają się walki z udziałem armii jugosłowiańskiej (m.in. oblężenie\nSarajewa trwające przez 3,5 roku), proklamacja Republiki Serbskiej w Bośni\n(IV 1992), wycofanie w V 1992 r. wojsk jugosłowiańskich;\n- ogłoszenie przez muzułmańską większość w zachodniej Bośni autonomii\n(Republika Zachodniej Bośni - 1993) i współpraca z armią bośniackich\nSerbów przeciw władzom bośniackim w Sarajewie;\n- serbskie obozy dla internowanych, kontrola przez Serbów około 70%\nterytorium Bośni, wojna do X 1995, eksterminacja ludności cywilnej przez\nkażdą ze stron konfliktu, wysiedlanie, w wyniku operacji NATO ułatwienie\nkontrofensywy boszniacko-chorwackiej;\n3) scharakteryzował działania wspólnoty międzynarodowej:\n- przybycie wojsk ONZ w IV 1992 r., brak wystarczających pełnomocnictw,\nmisja T. Mazowieckiego i jego rezygnacja, UNPROFOR;\n- operacja NATO w ramach mandatu ONZ Deny Flight (od IV 1993),\nutworzenie „bezpiecznych” stref (V 1993 - rezolucja 819 RB) pod egidą\nONZ, m.in. w Srebrenicy;\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający nie\npopełnił żadnego\nbłędu\nmerytorycznego.\nSELEKCJA\nINFORMACJI\nZdający\nprzeprowadził\npoprawną selekcję\ni hierarchizację\ninformacji (nie\nzamieścił w pracy\nfragmentów\nniezwiązanych\nz tematem).\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nZdający\nzaprezentował\nwywód w pełni\nspójny, harmonijny\ni logiczny.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n- plan Vanca i Owena, przewidujący federalizację Bośni, odrzucony\nw referendum przez bośniackich Serbów (V 1993);\n- rozwiązanie konfliktu chorwacko-boszniackiego - porozumienia\nw Waszyngtonie i stworzenie federacji muzułmańsko-chorwackiej (III 1994);\n- bombardowania NATO pod Gorażde (IV 1994), projekt Grupy Kontaktowej\ntakże odrzucony w referendum przez bośniackich Serbów (VIII 1994);\n- rozejm od I 1995 r. i mimo niego walki ze strony bośniackiej, a następnie\nserbskiej, czystki etniczne (m.in. zdobycie przez Serbów Srebrenicy\ni masakra ludności muzułmańskiej - VII 1995), operacja NATO w ramach\nmandatu ONZ Deliberate Force (od VIII 1995), wraz z nią kontrofensywa\nbośniacka (boszniacko-chorwacka) - m.in. dojście pod Banja Lukę,\nzawieszenie broni - X 1995;\n- powołanie MTK dla byłej Jugosławii na mocy rezolucji 827 RB ONZ\nz V 1993 r., osądzanie głównie Serbów (R. Mladić, R. Karadżić, B. Plavsić,\nśmierć S. Miloševicia);\n4) scharakteryzował rozwiązanie konfliktu serbsko-bośniackiego:\n- układ z Dayton i przyjęcie projektu Grupy Kontaktowej (układ podpisany\nprzez prezydentów: BiH A. Izetbegovicia, Chorwacji - F. Tudjmana i Serbii -\nS. Miloševicia), tworzenie państwa pod kierunkiem i kontrolą wspólnoty\nmiędzynarodowej, w tym obecność sił IFOR, a następnie SFOR, zastąpienie\nw XII 2004 r. wojsk NATO wojskami europejskimi EUFOR;\n- przedstawienie struktury administracyjnej państwa na podstawie mapy,\nwprowadzenie podziału administracyjnego opartego de facto na segregacji\netnicznej.\n5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów danego\nproblemu do jego opisu w szerszym kontekście interpretacyjnym oraz\nwykazał się znajomością licznych pojęć związanych z ww. zagadnieniem.\nPozostałe poziomy do wypracowań\nPoziom II - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (8 PKT)\nZdający:\n- scharakteryzował w pełni trzy istotne aspekty\nzagadnienia spośród 1-4 wskazanych dla poziomu III\nlub\n- scharakteryzował w pełni dwa istotne aspekty\nzagadnienia oraz częściowo scharakteryzował dwa kolejne\nistotne aspekty zagadnienia spośród 1-4 wskazanych dla\npoziomu III.\n5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie wybranych\naspektów analizowanego tematu; wykazał się znajomością\nwybranych pojęć związanych z tematem.\nPOPRAWNOŚĆ MERYTORYCZNA\nZdający popełnił jeden lub dwa\nbłędy merytoryczne.\nSELEKCJA INFORMACJI\nZdający przeprowadził\nniekonsekwentną selekcję informacji\ni ich hierarchizację (umieścił w pracy\nnieliczne fragmenty niezwiązane\nz tematem).\nJĘZYK, STYL I KOMPOZYCJA\nZdający zaprezentował wywód\nnie w pełni uporządkowany.\nPoziom I - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (4 PKT)\nZdający:\n- scharakteryzował w pełni jeden istotny aspekt\nzagadnienia oraz scharakteryzował częściowo jeden\naspekt zagadnienia spośród 1-4 wskazanych dla poziomu\nIII\nlub\n- scharakteryzował częściowo trzy istotne aspekty\nzagadnienia spośród 1-4 wskazanych dla poziomu III.\n5) Zdający wykazał się znajomością jedynie nielicznych\npojęć związanych z tematem.\nPOPRAWNOŚĆ MERYTORYCZNA\nZdający popełnił trzy lub cztery\nbłędy merytoryczne.\nSELEKCJA INFORMACJI\nZdający przeprowadził\nw niewystarczającym stopniu\nselekcję informacji i ich\nhierarchizację (napisał pracę, której\nznaczną część stanowią fragmenty\nniezwiązane z tematem).\nJĘZYK, STYL I KOMPOZYCJA\nZdający zaprezentował wywód\nw sposób chaotyczny i nielogiczny.\nPOPRAWNOŚĆ MERYTORYCZNA\nZdający popełnił co najmniej pięć\nbłędów merytorycznych.\nSELEKCJA INFORMACJI\nPonad połowę pracy stanowią\nfragmenty niezwiązane z tematem.\nJĘZYK, STYL I KOMPOZYCJA\nWywód jest niekomunikatywny.\n(0 PKT)\nZdający nie zrozumiał tematu - nie scharakteryzował\nczęściowo ani w pełni żadnego z aspektów spośród 1-4\nwskazanych dla poziomu III.\n5) Zdający nie wykazał się znajomością pojęć związanych\nz tematem.\nW odniesieniu do pracy o wartości\nmerytorycznej mniejszej niż\nwłaściwa dla I poziomu nie\nprzyznaje się punktów za pozostałe\nelementy.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nEgzaminator, klasyfikujący wartość merytoryczną pracy na jeden z trzech poziomów (I-III), może\nocenić ją wyłącznie na 12, 8 lub 4 punkty. Ostateczna liczba punktów uzyskanych przez zdającego\njest zależna także od poziomu realizacji trzech pozostałych kryteriów, tj. poprawności merytorycznej,\nselekcji informacji oraz języka, stylu i kompozycji pracy. Za zrealizowanie danego kryterium na\npoziomie wyższym / niższym od poziomu wartości merytorycznej pracy zdający uzyskuje jeden\npunkt więcej / mniej. Pracę niespełniającą wymogów poziomu I w kwestii wartości merytorycznej\negzaminator ocenia na 0 punktów.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-22.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/22.2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"22.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.2. (0-1)\nWyjaśnij, co oznacza, że obywatelstwo, o którym mowa w tekście, ma charakter\ndodatkowy i zależny.","answer":null,"answer_text":"22.\n1.\n1. F\n2. P\n1 pkt za dwa\npoprawne\nelementy\nodpowiedzi\n0-2\n2.\nOznacza to, że obywatelstwo unijne nie występuje bez\nobywatelstwa państwa członkowskiego - każdy\nobywatel państwa członkowskiego UE jest\njednocześnie obywatelem UE.\n* Uznaje się odpowiedzi oddające powyższy sens.\n1 pkt za\npoprawną\nodpowiedź\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZad. 23.1.: Scharakteryzuj strukturę społeczną społeczeństwa polskiego w okresie\nIII Rzeczypospolitej. W swojej wypowiedzi przedstaw uwarunkowania społeczno-\n-gospodarcze procesu zmian w strukturze klasowej, zmiany w tej strukturze związane\nz awansem i degradacją oraz kwestię struktury warstwowej.\nPoziom III - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (12 PKT)\nZdający w pełni:\n1) wyjaśnił uwarunkowania zmian struktury społecznej, odwołując się do\ntransformacji systemowej, w tym gospodarczej: uwolnienie cen,\nurynkowienie, zrównanie w prawach własności prywatnej\nz państwową, przemiany strukturalne w gospodarce skutkujące\nbezrobociem, w tym - zamianą bezrobocia ukrytego w klasyczne,\nlikwidacja przedsiębiorstw państwowych, w tym - PGR-ów;\n2) scharakteryzował zmiany struktury związane z degradacją społeczną:\nspadek liczebności chłopów i robotników, degradacja społeczna\ncałych klas (chłopi, robotnicy), przede wszystkich dochodowa, ale\ntakże w związku ze zmianą ideologiczną, relatywne obniżenie\nzarobków Polski „państwowej” - znacznej części inteligencji; nowa\nklasa bezrobotnych, wcześniejsze przechodzenie na emeryturę,\nszukanie uprawnień rentowych - „Polska na zasiłku” oraz nowa\n„klasa zbieracko-łowiecka”;\n3) scharakteryzował nowe klasy społeczne: menadżerów,\nprzedsiębiorców; część znacznie lepiej zarabiająca niż przeciętna -\n10% najlepiej zarabiających zarabiała od 25 do 35% dochodu\ngeneralnego - wzrost zróżnicowania dochodowego; formalny koniec\nnomenklatury z pozostawaniem jej przedstawicieli w elitach\nspołecznych (największe szanse na zostanie menadżerem czy\nprzedsiębiorcą); potem relatywne poprawienie się poziomu życia\n(w związku z członkostwem w UE);\n4) przedstawił strukturę warstwową społeczeństwa, określił czynniki\ndecydujące o uwzględnieniu w tej lub innej warstwie: dochód, prestiż,\nwykształcenie, styl życia i samookreślenie; użycie pojęć warstwa\nwyższa, średnia, niższa; powiązanie struktury klasowej z warstwową:\nzmiany struktury skutkowały pogłębianiem się różnic majątkowych,\npauperyzacją znacznej części ludności.\n5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów\ndanego problemu do jego opisu w szerszym kontekście interpretacyjnym\noraz wykazał się znajomością licznych pojęć związanych z danym\nzagadnieniem.\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający nie popełnił\nżadnego błędu\nmerytorycznego.\nSELEKCJA INFORMACJI\nZdający przeprowadził\npoprawną selekcję\ni hierarchizację\ninformacji (nie\nzamieścił w pracy\nfragmentów\nniezwiązanych\nz tematem).\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nZdający\nzaprezentował wywód\nw pełni spójny,\nharmonijny i logiczny.\nZad. 23.2.: Scharakteryzuj prawa dzieci i system ich ochrony, odnosząc się do regulacji\nKonwencji o prawach dziecka oraz polskiego prawa konstytucyjnego i rodzinnego.\nPoziom III: WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (12 PKT)\nZdający w pełni:\n1) przedstawił - na podstawie Konwencji o prawach dziecka z 1989 roku\ni Konstytucji RP - prawa dziecka wynikające generalnie z praw człowieka\n(dotyczące wszystkich, nie tylko dzieci): uznanie, że źródłem praw\ni wolności jest przyrodzona i niezbywalna godność człowieka, wskazanie na\nprawa o charakterze innym niż ta część praw politycznych, która jest\ndostępna po uzyskaniu pełnoletniości: prawo do życia, prawo do uzyskania\nobywatelstwa, do tożsamości, zakaz nieludzkiego traktowania, prawo do\ninformacji, do wypowiedzi, do swobody myśli, wyznania i sumienia, do\nswobodnego zrzeszania się, do pokojowych zgromadzeń, do prywatności\nitd. oraz prawa socjalne: do ochrony zdrowia, systemu zabezpieczenia\nspołecznego, do wypoczynku i czasu wolnego, uczestnictwa w życiu\nkulturalnym i artystycznym;\n2) przedstawił - na podstawie Konwencji o prawach dziecka z 1989 roku\ni Konstytucji RP - prawa podmiotowe dzieci: dobro dziecka najważniejsze\nprzy postępowaniu władz publicznych, prawo do nauki, a w Polsce - do\nbezpłatnej nauki w szkołach publicznych do 18. roku życia, ochrona przed\nprzemocą, wyzyskiem (w jakimkolwiek aspekcie, także ekonomicznym\ni seksualnym), okrucieństwem i demoralizacją; podejmowanie działań\nw celu ochrony dzieci przez nielegalnym używaniem narkotyków\ni psychotropów; w sytuacji pozbawienia opieki rodzicielskiej prawo do opieki\ni pomocy władz publicznych, szczególna troska o dzieci niepełnosprawne,\nprawo do pozostawania - o ile to możliwe - pod opieką swych rodziców,\nzakaz handlu dziećmi, transferu czy nielegalnego wywozu za granicę,\nszczególne prawa ochrony w czasie konfliktów zbrojnych;\n3) przedstawił polską specyfikę praw dziecka:\n- przepisy Konwencji o prawach dziecka dotyczące prawa do informacji, do\nwypowiedzi, do swobody myśli, wyznania i sumienia, do swobodnego\nzrzeszania się, do pokojowych zgromadzeń, do prywatności zostały przez\nPolskę przyjęte, ale z zastrzeżeniami, że prawa te realizowane są\nz poszanowaniem władzy rodzicielskiej, zgodnie z polskimi zwyczajami\ni tradycjami dotyczącymi miejsca dziecka w rodzinie;\n- unormowania z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz Konstytucji RP:\nwzajemny szacunek i wspieranie się z rodzicami; akt urodzenia i nazwisko,\nprawo dziecka do wychowania przez rodziców z poszanowaniem jego\ngodności i praw, prawo do decydowania i składania oświadczeń woli, ale po\nwysłuchaniu opinii i zaleceń rodziców formułowanych dla jego dobra; prawo\ndo bycia wysłuchanym przez rodziców i do tego, by podejmując decyzje\nw sprawie dziecka w miarę możliwości uwzględnili oni zdanie dziecka\n(Konstytucja RP) i jego rozsądne życzenie (k.r. i o.);\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający nie\npopełnił żadnego\nbłędu\nmerytorycznego.\nSELEKCJA\nINFORMACJI\nZdający\nprzeprowadził\npoprawną selekcję\ni hierarchizację\ninformacji (nie\nzamieścił w pracy\nfragmentów\nniezwiązanych\nz tematem).\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nZdający\nzaprezentował\nwywód w pełni\nspójny, harmonijny\ni logiczny.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n4) przedstawił system ochrony praw dziecka:\n- międzynarodowy: Komitet Praw Dziecka, do którego państwa-strony\nprzedkładają sprawozdania; UNICEF (Fundusz NZ na rzecz Dzieci);\n- krajowy: instytucja Rzecznika Praw Dziecka; inny typ procesu karnego\nwobec nieletniego - przed sądem rodzinnym; inny typ kar (poza\nnajcięższymi przestępstwami popełnianymi przez niepełnoletnią młodzież):\nśrodki wychowawcze i poprawcze; uprawnienia sądów opiekuńczych ze\nwzględu na dobro dziecka.\n5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów danego\nproblemu do jego opisu w szerszym kontekście interpretacyjnym, wykazał\nsię znajomością licznych pojęć związanych z danym zagadnieniem.\nZad. 23.3.: Scharakteryzuj konflikt na obszarze Bośni i Hercegowiny - jego przyczyny,\nprzebieg oraz działania wspólnoty międzynarodowej na rzecz jego rozwiązania (w tym\nustalenia porozumienia z Dayton).\nPoziom III - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 12 P.\nZdający w pełni:\n1) scharakteryzował przyczyny konfliktu:\n- większy stopień samodzielności republik po śmierci J. Broz-Tito (np.\nnieobsadzenie instytucji prezydenta i kolegialna głowa państwa), niechęć do\ncentralnego ośrodka władzy w Belgradzie utożsamianego z serbskością;\nrozpad SFRJ;\n- pobudzenie tożsamości etnicznej i religijnej, działalność sił\nnacjonalistycznych;\n- pogłębiający się kryzys gospodarczy wraz z rozwarstwieniem poziomu\nżycia w poszczególnych republikach;\n- rozpad ZSRR i reakcja wspólnoty międzynarodowej;\n- ogłoszenie niepodległości przez poszczególne republiki i odpowiedź\nmniejszości na etnizującą politykę narodu tytularnego;\n- dostęp do publicznych zasobów, możliwość większej bezkarności przy\ndziałaniach mafijnych;\n2) scharakteryzował przebieg konfliktu w Bośni:\n- zajęcie chorwackiej części przez nacjonalistyczne siły chorwackie\n(VII 1991), oddzielny rząd chorwacki Herceg-Bośni (XI 1991), proklamacja\nChorwackiej Republiki Herceg-Bośni - VI 1992 r. i deklaracja niepodległości\n- VIII 1993 r., po porozumieniach w Waszyngtonie między Chorwatami\na Boszniakami federacja muzułmańsko-chorwacka (III 1994);\n- referendum z III 1992 r. w sprawie niepodległości, zbojkotowane przez\nSerbów bośniackich, i jej ogłoszenie;\n- po uznaniu przez wspólnotę międzynarodową niepodległości\nrozpoczynają się walki z udziałem armii jugosłowiańskiej (m.in. oblężenie\nSarajewa trwające przez 3,5 roku), proklamacja Republiki Serbskiej w Bośni\n(IV 1992), wycofanie w V 1992 r. wojsk jugosłowiańskich;\n- ogłoszenie przez muzułmańską większość w zachodniej Bośni autonomii\n(Republika Zachodniej Bośni - 1993) i współpraca z armią bośniackich\nSerbów przeciw władzom bośniackim w Sarajewie;\n- serbskie obozy dla internowanych, kontrola przez Serbów około 70%\nterytorium Bośni, wojna do X 1995, eksterminacja ludności cywilnej przez\nkażdą ze stron konfliktu, wysiedlanie, w wyniku operacji NATO ułatwienie\nkontrofensywy boszniacko-chorwackiej;\n3) scharakteryzował działania wspólnoty międzynarodowej:\n- przybycie wojsk ONZ w IV 1992 r., brak wystarczających pełnomocnictw,\nmisja T. Mazowieckiego i jego rezygnacja, UNPROFOR;\n- operacja NATO w ramach mandatu ONZ Deny Flight (od IV 1993),\nutworzenie „bezpiecznych” stref (V 1993 - rezolucja 819 RB) pod egidą\nONZ, m.in. w Srebrenicy;\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający nie\npopełnił żadnego\nbłędu\nmerytorycznego.\nSELEKCJA\nINFORMACJI\nZdający\nprzeprowadził\npoprawną selekcję\ni hierarchizację\ninformacji (nie\nzamieścił w pracy\nfragmentów\nniezwiązanych\nz tematem).\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nZdający\nzaprezentował\nwywód w pełni\nspójny, harmonijny\ni logiczny.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n- plan Vanca i Owena, przewidujący federalizację Bośni, odrzucony\nw referendum przez bośniackich Serbów (V 1993);\n- rozwiązanie konfliktu chorwacko-boszniackiego - porozumienia\nw Waszyngtonie i stworzenie federacji muzułmańsko-chorwackiej (III 1994);\n- bombardowania NATO pod Gorażde (IV 1994), projekt Grupy Kontaktowej\ntakże odrzucony w referendum przez bośniackich Serbów (VIII 1994);\n- rozejm od I 1995 r. i mimo niego walki ze strony bośniackiej, a następnie\nserbskiej, czystki etniczne (m.in. zdobycie przez Serbów Srebrenicy\ni masakra ludności muzułmańskiej - VII 1995), operacja NATO w ramach\nmandatu ONZ Deliberate Force (od VIII 1995), wraz z nią kontrofensywa\nbośniacka (boszniacko-chorwacka) - m.in. dojście pod Banja Lukę,\nzawieszenie broni - X 1995;\n- powołanie MTK dla byłej Jugosławii na mocy rezolucji 827 RB ONZ\nz V 1993 r., osądzanie głównie Serbów (R. Mladić, R. Karadżić, B. Plavsić,\nśmierć S. Miloševicia);\n4) scharakteryzował rozwiązanie konfliktu serbsko-bośniackiego:\n- układ z Dayton i przyjęcie projektu Grupy Kontaktowej (układ podpisany\nprzez prezydentów: BiH A. Izetbegovicia, Chorwacji - F. Tudjmana i Serbii -\nS. Miloševicia), tworzenie państwa pod kierunkiem i kontrolą wspólnoty\nmiędzynarodowej, w tym obecność sił IFOR, a następnie SFOR, zastąpienie\nw XII 2004 r. wojsk NATO wojskami europejskimi EUFOR;\n- przedstawienie struktury administracyjnej państwa na podstawie mapy,\nwprowadzenie podziału administracyjnego opartego de facto na segregacji\netnicznej.\n5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów danego\nproblemu do jego opisu w szerszym kontekście interpretacyjnym oraz\nwykazał się znajomością licznych pojęć związanych z ww. zagadnieniem.\nPozostałe poziomy do wypracowań\nPoziom II - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (8 PKT)\nZdający:\n- scharakteryzował w pełni trzy istotne aspekty\nzagadnienia spośród 1-4 wskazanych dla poziomu III\nlub\n- scharakteryzował w pełni dwa istotne aspekty\nzagadnienia oraz częściowo scharakteryzował dwa kolejne\nistotne aspekty zagadnienia spośród 1-4 wskazanych dla\npoziomu III.\n5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie wybranych\naspektów analizowanego tematu; wykazał się znajomością\nwybranych pojęć związanych z tematem.\nPOPRAWNOŚĆ MERYTORYCZNA\nZdający popełnił jeden lub dwa\nbłędy merytoryczne.\nSELEKCJA INFORMACJI\nZdający przeprowadził\nniekonsekwentną selekcję informacji\ni ich hierarchizację (umieścił w pracy\nnieliczne fragmenty niezwiązane\nz tematem).\nJĘZYK, STYL I KOMPOZYCJA\nZdający zaprezentował wywód\nnie w pełni uporządkowany.\nPoziom I - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA (4 PKT)\nZdający:\n- scharakteryzował w pełni jeden istotny aspekt\nzagadnienia oraz scharakteryzował częściowo jeden\naspekt zagadnienia spośród 1-4 wskazanych dla poziomu\nIII\nlub\n- scharakteryzował częściowo trzy istotne aspekty\nzagadnienia spośród 1-4 wskazanych dla poziomu III.\n5) Zdający wykazał się znajomością jedynie nielicznych\npojęć związanych z tematem.\nPOPRAWNOŚĆ MERYTORYCZNA\nZdający popełnił trzy lub cztery\nbłędy merytoryczne.\nSELEKCJA INFORMACJI\nZdający przeprowadził\nw niewystarczającym stopniu\nselekcję informacji i ich\nhierarchizację (napisał pracę, której\nznaczną część stanowią fragmenty\nniezwiązane z tematem).\nJĘZYK, STYL I KOMPOZYCJA\nZdający zaprezentował wywód\nw sposób chaotyczny i nielogiczny.\nPOPRAWNOŚĆ MERYTORYCZNA\nZdający popełnił co najmniej pięć\nbłędów merytorycznych.\nSELEKCJA INFORMACJI\nPonad połowę pracy stanowią\nfragmenty niezwiązane z tematem.\nJĘZYK, STYL I KOMPOZYCJA\nWywód jest niekomunikatywny.\n(0 PKT)\nZdający nie zrozumiał tematu - nie scharakteryzował\nczęściowo ani w pełni żadnego z aspektów spośród 1-4\nwskazanych dla poziomu III.\n5) Zdający nie wykazał się znajomością pojęć związanych\nz tematem.\nW odniesieniu do pracy o wartości\nmerytorycznej mniejszej niż\nwłaściwa dla I poziomu nie\nprzyznaje się punktów za pozostałe\nelementy.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nEgzaminator, klasyfikujący wartość merytoryczną pracy na jeden z trzech poziomów (I-III), może\nocenić ją wyłącznie na 12, 8 lub 4 punkty. Ostateczna liczba punktów uzyskanych przez zdającego\njest zależna także od poziomu realizacji trzech pozostałych kryteriów, tj. poprawności merytorycznej,\nselekcji informacji oraz języka, stylu i kompozycji pracy. Za zrealizowanie danego kryterium na\npoziomie wyższym / niższym od poziomu wartości merytorycznej pracy zdający uzyskuje jeden\npunkt więcej / mniej. Pracę niespełniającą wymogów poziomu I w kwestii wartości merytorycznej\negzaminator ocenia na 0 punktów.","solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-22.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/23","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"23","points":12,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23. (0-12)\nWybierz jeden z podanych tematów i napisz wypracowanie.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/Temat 1","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"Temat 1","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Temat 1.\nScharakteryzuj strukturę społeczną społeczeństwa polskiego w okresie\nIII Rzeczypospolitej. W swojej wypowiedzi przedstaw uwarunkowania społeczno-\n-gospodarcze procesu zmian w strukturze klasowej, zmiany w tej strukturze związane\nz awansem i degradacją oraz kwestię struktury warstwowej.\nTekst 1. O strategiach adaptacji do zmiany systemowej\nMirosława Marody […], opisując schemat polskiej transformacji, pokazała, iż po roku 1989\nmieliśmy do czynienia z trzema pasmami adaptacji do nowych warunków. Wyodrębniła\nPolskę „sprywatyzowaną” - pracowników dynamicznych komercyjnych firm, posiadających\nna ogół dobre kwalifikacje, podejmujących ryzyko i dobrze zarabiających (rynek), następnie\nEWOP-R0_100\nPolskę „państwową” - pracowników tak zwanej budżetówki, czyli sektora państwowych\nzakładów, urzędów, gorzej zarabiających, ale posiadających stałą pracę i stabilną sytuację\nsocjalną (etat)[,] oraz Polskę „na zasiłku” (renta, zasiłek). […] Chciałbym jednak pokazać tu\ndrugi wyraźny wymiar istnienia tej [ostatniej] zbiorowości; obszar niewidocznych zwykle\ndziałań. Wielu z tych ludzi mimo wszystko pracowało, tyle że w „szarej strefie”, zdobywając\nzarobki i różne bezpośrednie dobra za pomocą nieformalnych, ukrytych („ulotnych”) prac,\nczęsto półlegalnych; prac eksploatujących materialne pozostałości socjalistycznej industrii\nczy też - […] nowe „nisze ekologiczne” […]. To, chciałoby się rzec, poza Polską „prywatną”,\n„państwową” i „na zasiłku”[,] kolejny, czwarty wymiar strategii radzenia sobie w nowej\nrzeczywistości - to strategie i aktywności „ekologiczne” czy też jeszcze inaczej - to Polska\n„łowiecko-zbieracka”.\nT. Rakowski, Łowcy, zbieracze, praktycy niemocy. Etnografia człowieka zdegradowanego, Gdańsk 2009, s. 56.\nTekst 2. O badaniach nad klasami społecznymi w Polsce\nBadania POLPAN wychwytują, że kto należał do nomenklatury PRL, miał relatywnie\nnajwiększe szanse zostać przedsiębiorcą lub menedżerem. Dawnym pracownikom\numysłowym, czyli inteligencji, przypadł w nowym podziale los menedżerów i ekspertów.\nRobotnicy zostali robotnikami lub bezrobotnymi. Bo po drodze wyparowało 5 mln miejsc\npracy - w 1998 r. zatrudnienie miało 18 mln osób, w dramatycznym 2002 r. [-] już tylko 12,8\nmln. Owe pięć milionów podzieliło się na tych, co zasilili szeregi wczesnych emerytów\ni rencistów, oraz tych, którzy stworzyli nową kategorię: bezrobotnych.\nE. Bendyk, Polska klasowa, „Polityka” 2013, nr 17, s. 14.\nWykres. Kategorie wyodrębnione ze względu na dochód w Polsce w latach 1983-2015\nwww.forbes.pl","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-Temat_1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/Temat 2","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"Temat 2","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Temat 2.\nScharakteryzuj prawa dzieci i system ich ochrony, odnosząc się do regulacji\nKonwencji o prawach dziecka oraz polskiego prawa konstytucyjnego i rodzinnego.\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-Temat_2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/Temat 3","paper_id":"wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"Temat 3","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Temat 3.\nScharakteryzuj konflikt na obszarze Bośni i Hercegowiny - jego przyczyny, przebieg\noraz działania wspólnoty międzynarodowej na rzecz jego rozwiązania (w tym -\nustalenia porozumienia z Dayton).\nMapa. Struktura administracyjna Bośni i Hercegowiny\nFederacja BiH - kantony:\nI. uńsko-sański\nII. posawski\nIII. tuzlański\nIV. zenicko-dobojski\nV. bośniacko-podriński\nVI. środkowobośniacki\nVII. hercegowińsko-neretwiański\nVIII. zachodniohercegowiński\nIX. sarajewski\nX. dziesiąty\nRepublika Serbska - regiony:\n1. Banja Luka\n2. Doboj\n3. Bijeljina\n4. Vlasenica\n5. Sarajewo-Romanija\n6. Foča\n7. Trebinje\na. Dystrykt Brczko\nNa podstawie: pl.wikipedia.org\nna temat nr\nEWOP-R0_100\nEWOP-R0_100\nEWOP-R0_100\nEWOP-R0_100\nEWOP-R0_100\nEWOP-R0_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nWIEDZA\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nWIEDZA\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nWIEDZA\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-Temat_3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"}]}