{"paper":{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","variant":"stara","exam_pdf":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona.pdf","key_pdf":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":61,"source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/1","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"1","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.\nO jednej z postaw społecznych\n[A]dekwatne, otwarte i uczciwe wyrażanie siebie, które odnosi się do wypowiadania\ni demonstrowania swoich uczuć (pozytywnych i negatywnych), przekonań (dotyczących\nsiebie samego i innych ludzi), poglądów oraz potrzeb, pragnień i życzeń, w sposób\nbezpośredni, uczciwy, spójny oraz w miarę możliwości pełny. [P]oszanowanie dóbr drugiego\nczłowieka jest warunkiem koniecznym [takiej postawy] i oznacza respektowanie praw,\nprzekonań, uczuć, potrzeb innych ludzi […]. [W]iąże się z umiejętnością [wyznaczania granic\npsychologicznych, ale i respektowania granic wyznaczonych przez innych].\nR. Poprawa, […] Główne założenia, zasady i procedury […], Wrocław 2017, s. 2-3, 6.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/1.1","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"1.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nPodaj nazwę postawy opisanej w tekście - postawy, która mieści się na skali między\nuległością a agresją.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 20241\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n(G) 1. Podstawowe umiejętności życia\nw grupie.\n4) Zdający wyjaśnia na przykładach, jak można\nzachować dystans wobec nieaprobowanych\nprzez siebie zachowań grupy lub jak im się\nprzeciwstawić.\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnej nazwy.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nasertywność / postawa asertywna","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-1.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/1.2","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"1.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nSformułuj pozytywne skutki - z perspektywy każdego z podanych podmiotów -\npostawy opisanej w tekście.\nPerspektywa osoby mającej taką postawę -\nPerspektywa grupy społecznej, w której funkcjonuje osoba mająca taką postawę -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozpoznawanie i rozwiązywanie\nproblemów.\n3. Grupa społeczna.\n1) Zdający przedstawia cechy i funkcjonowanie\nmałej grupy społecznej […].\n(G) 1. Podstawowe umiejętności życia\nw grupie.\n4) Zdający wyjaśnia na przykładach, jak można\nzachować dystans wobec nieaprobowanych\nprzez siebie zachowań grupy lub jak im się\nprzeciwstawić.\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie dwóch poprawnych skutków.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nSkutek 1. (z perspektywy osoby mającej taką postawę)\nTyp 1.: Taka postawa umożliwia ochronę przysługujących nam praw i budowanie poczucia\nwłasnej wartości.\nTyp 2.: Taka postawa sprzyja aktywności, osiąganiu sukcesu i satysfakcji w życiu.\n1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 1 sierpnia 2022 r. (Dz.U 2022, poz. 1698).\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nSkutek 2. (z perspektywy grupy społecznej, w której taka osoba funkcjonuje)\nTyp 1.: Taka postawa sprzyja prawidłowej komunikacji w grupie, a tym samym przyczynia się\ndo budowania w niej trwałych więzi opartych na zaufaniu.\nTyp 2.: Taka postawa zapobiega narastaniu konfliktów i agresji w grupie, ponieważ\nprzeciwdziała manipulacji, zachowaniom nieszczerym i nieuczciwym.","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-1.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/2","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"2","points":null,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.\nO socjalizacji\nSocjalizacja wtórna, następująca w poszczególnych sektorach rzeczywistości społecznej\ni wdrażająca jednostkę do pełnienia określonych ról społecznych, zostaje niejako\nnadbudowana nad efektami socjalizacji pierwotnej. Jest oczywiście, teoretycznie rzecz\nbiorąc, możliwe, że za pomocą socjalizacji wtórnej zostaną w znaczącym stopniu\nzmodyfikowane wzory zachowań, wartości i normy nabyte w toku socjalizacji pierwotnej, ale\nw rzeczywistości zakres i skuteczność oddziaływania instytucji zajmujących się socjalizacją\nwtórną [są ograniczone].\nA. Zduniak, Socjalizacja w kontekście nowoczesnego społeczeństwa, „Zeszyty Naukowe KUL” 2013, nr 1, s. 50.\nEWOP-R0_100\nZestaw rysunków\nRysunek 1.\nRysunek 2.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-3)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozpoznawanie i rozwiązywanie\nproblemów.\n2. Socjalizacja i kontrola społeczna.\n1) Zdający porównuje modele socjalizacji\ncharakterystyczne dla własnej grupy wiekowej\ni pokolenia rodziców.\n10. Edukacja w XXI w.\n1) Zdający przedstawia rolę szkoły i edukacji\nnieformalnej we współczesnym społeczeństwie\ninformacyjnym.","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/2.1","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"2.1","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.1. (0-2)\nDo każdej podanej nazwy typu socjalizacji przyporządkuj numer rysunku ilustrującego\nprzykład tego typu socjalizacji. Odpowiedzi uzasadnij, odwołując się w każdym\nprzypadku do elementów wybranego rysunku.\nSocjalizacja pierwotna - rysunek\nUzasadnienie -\nSocjalizacja odwrócona - rysunek\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.1. (0-2)\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne przyporządkowanie dwóch numerów i sformułowanie dwóch poprawnych\nuzasadnień.\n1 pkt - poprawne przyporządkowanie dwóch numerów i sformułowanie jednego\npoprawnego uzasadnienia albo poprawne przyporządkowanie jednego numeru\ni sformułowanie poprawnego uzasadnienia tego przyporządkowania.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nSocjalizacja pierwotna - rysunek 1.\nUzasadnienie -\nTyp 1.: Rysunek odnosi się do klasycznej strategii nauczania (dorośli uczą dzieci), a jest to\ntypowe dla socjalizacji pierwotnej.\nTyp 2.: Przez dzieci w toku tej socjalizacji nabywane są podstawowe umiejętności (tu:\ndodawanie) potrzebne w życiu społecznym.\nSocjalizacja odwrócona - rysunek 2.\nUzasadnienie - Rolę „nauczyciela” odgrywa osoba znacznie młodsza (mniej doświadczona\nżyciowo), ale bieglejsza w nowych technologiach.","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-2.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/2.2","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"2.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nUzasadnij, że rysunek 2. ilustruje socjalizację wtórną - typ socjalizacji, którego\ndotyczy tekst.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n1.1.\n1.2.\n2.1.\n2.2.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n2\n1\nUzyskana liczba punktów\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.2. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nSocjalizacja wtórna polega na uzupełnieniu (modyfikowaniu) efektów socjalizacji pierwotnej,\ndzięki czemu przystosowuje jednostkę do życia w społeczeństwie. Socjalizacja odwrócona\nzatem jest jedną z możliwości socjalizacji wtórnej, ponieważ osoba dorosła nabywa nowe\numiejętności.","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-2.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/3","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"3","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.\nO przemianach społecznych\nProces deregulacji dawniej preferowanych norm, wartości i wzorów zachowań wraz\nz zastępowaniem ich nowymi wariantami to naturalny proces towarzyszący przemianom\ncywilizacyjnym […], jednakże w ostatnich latach sama wielopłaszczyznowa i wielowątkowa\nzmiana społeczna stała się stanem nie tyle przejściowym, ile ciągłym, a proces dekompozycji\nobowiązujących regulacji normatywnych i wzorów zachowań wyraźnie wyprzedza\nkonstruowanie nowych stabilnych i trwałych ich form. Dzięki kilku równoległym i powiązanym\nze sobą procesom […] współczesność stała się nie tylko płynna i fragmentaryczna, lecz\nponadto bardzo szybka, nad wyraz przepełniona treściami, obrazami, informacjami,\na w konsekwencji [-] chaotyczna, iluzoryczna i chwilowa.\nW. Wrzesień, Współczesne oblicza […], „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2017, z. 4, s. 285.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/3.1","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"3.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.1. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nZjawisko, które jest konsekwencją przemian opisanych w tekście, to\nA. anomia.\nB. konformizm.\nC. kontrola społeczna.\nD. integracja społeczna.","answer":"A","answer_text":"Zadanie 3.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozpoznawanie i rozwiązywanie\nproblemów.\n1. Życie zbiorowe i jego reguły.\n3) Zdający wyjaśnia, co to jest anomia, omawia\njej przyczyny i skutki.\nZasady oceniania\n1 pkt - wskazanie poprawnego dokończenia zdania.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-3.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/3.2","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"3.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.2. (0-1)\nSformułuj argument do tezy: Jedną z przyczyn zjawiska opisanego w tekście jest\nglobalizacja.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nVI. (ZR) Dostrzeganie współzależności we\nwspółczesnym świecie.\n1. Życie zbiorowe i jego reguły.\n3) Zdający wyjaśnia, co to jest anomia, omawia\njej przyczyny i skutki.\n41. Globalizacja współczesnego świata.\n1) Zdający przedstawia wieloaspektowy\ncharakter procesów globalizacji […].\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego argumentu.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nTyp 1.: Globalizacja jest przyczyną zjawiska opisanego w tekście, ponieważ związane z nią,\npogłębiające się, skomplikowane i nieprzejrzyste powiązania gospodarcze, polityczne\ni kulturowe prowadzą do zmian społecznych, grożą załamaniem porządku społecznego\ni wzrostem poczucia niepewności w społeczeństwie.\nTyp 2.: Globalizacja ułatwia przenikanie się kultur, co może skutkować przejmowaniem przez\nspołeczeństwa norm dotąd obcych, a w konsekwencji - sprzecznością między różnymi\nwzorami zachowań.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-3.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/4","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"4","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.\nFragment raportu\n[Francja] odróżnia tylko dwie zbiorowości - własnych obywateli od cudzoziemców. Dewiza\n„Wolność, Równość, Braterstwo” nakazuje, aby w życiu publicznym […] obywatele\ntraktowani byli w ten sam sposób niezależnie od ich kultury etnicznej, regionalnej czy od\nreligii, którą wyznają. We Francji istnieje zakaz odnotowywania w oficjalnych statystykach,\nraportach i dokumentach przynależności obywateli do jakichkolwiek kategorii etnicznych.\nEWOP-R0_100\nZ punktu widzenia prawa francuskiego, mniejszości etniczne lub narodowe nie istnieją, nie\nsą w żaden sposób wyodrębnionymi podmiotami, zatem państwo nie może prowadzić wobec\nnich osobnej polityki. Francuzi przyjmują […] definicję narodu [- definicję, z której wynika, że]\njedynymi przedstawicielami innych narodów we Francji są przebywający w tym państwie\ncudzoziemcy. […] Celem polityki […] nie jest […] [zaprzestanie przez obywateli\nz mniejszościowych grup etnicznych własnych] praktyk kulturowych […], czy rezygnacja\nz transmisji wiedzy i kompetencji w tym zakresie swym dzieciom. Akcentowana jest\nkonieczność postępowania zgodnie z prawem francuskim, przyjęcia wartości Republiki […].\nJ. Kubera, Polskie organizacje imigranckie we Francji - raport z badania przedstawicieli instytucji,\nWarszawa 2019, s. 7-9.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/4.1","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"4.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.1. (0-1)\nSformułuj argument i kontrargument do tezy: Polityka władz francuskich ma charakter\nasymilacyjny.\nArgument -\nKontrargument -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nVI. (ZR) Dostrzeganie współzależności\nwe współczesnym świecie.\n7. Procesy narodowościowe i społeczne we\nwspółczesnym świecie.\n1) Zdający porównuje różne modele polityki\nwybranych państw wobec mniejszości\nnarodowych i imigrantów.\n2) Zdający wyjaśnia, dlaczego w Europie\nintegracja imigrantów z państw\npozaeuropejskich rodzi trudności […].\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego argumentu i poprawnego kontrargumentu.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nArgument -\nTyp 1.: Z punktu widzenia prawa francuskiego mniejszości etniczne lub narodowe nie\nistnieją, a zatem państwo nie może prowadzić wobec nich żadnej osobnej polityki, a więc\ntakże akcji afirmatywnej, pomocy w zachowaniu kultury mniejszościowej.\nTyp 2.: W życiu publicznym obywatele traktowani są tak samo, co jednak oznacza\nuprzywilejowanie etnicznych Francuzów - to ich język jest językiem urzędowym, naucza się\nprzedmiotów wyłącznie w tym języku (choć dopuszczalne jest nauczanie języka\nregionalnego jako dodatkowego).\nTyp 3.: Akcentowana jest konieczność przyjęcia wartości Republiki, a więc wartości\nwytworzonych przez etnicznych Francuzów - ta konieczność akulturacji innych grup\netnicznych bez polityki wobec mniejszości narodowych oznaczać może asymilację.\nKontrargument -\nTyp 1.: Celem polityki Francji nie jest doprowadzenie do zaprzestania przez migrantów\nwłasnych praktyk kulturowych, czy rezygnacja z transmisji wiedzy i kompetencji w tym\nzakresie swym dzieciom.\nTyp 2.: W życiu prywatnym obywatele Francji niebędący etnicznymi Francuzami mogą\nkultywować tradycje swojej mniejszościowej grupy etnicznej.","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-4.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/4.2","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"4.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.2. (0-1)\nRozstrzygnij, na której koncepcji narodu - etniczno-kulturowej czy politycznej -\nbazuje polityka władz francuskich. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do tekstu.\nRozstrzygnięcie - koncepcja narodu\nUzasadnienie -\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n3.1.\n3.2.\n4.1.\n4.2.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nIV. Znajomość zasad i procedur\ndemokracji.\n6. Naród, ojczyzna i mniejszości narodowe.\n1) Zdający przedstawia dwie koncepcje narodu:\netniczno-kulturową i polityczną.\n(G) 8. Naród i mniejszości narodowe.\n1) Zdający wyjaśnia, […] czym obywatelstwo\nróżni się od narodowości.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - (koncepcja narodu) polityczna.\nUzasadnienie - Koncepcja polityczna definiuje naród jako wspólnotę związaną ściśle\nz instytucją obywatelstwa danego państwa. Z tekstu wynika, że kwestie etniczne, kulturowe\nnie są przez władze Francji eksponowane i odnotowywane, np. w oficjalnych statystykach,\na do narodu francuskiego nie należą tylko cudzoziemcy.","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-4.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/5","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"5","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.\nTabela 1. Odpowiedzi na pytanie: Czy, Pana(i) zdaniem, ludzie tacy jak Pan(i) mają wpływ\nna sprawy kraju? (w %)\nIV 2015\nII 2018\nIV 2021\nBadani w wieku 18-24 lata\nTak\n32\n50\n42\nNie\n62\n46\n50\nOgół badanych\nTak\n24\n38\n32\nNie\n73\n57\n61\nTabela 2. Odpowiedzi na pytanie: Czy, Pana(i) zdaniem, ludzie tacy jak Pan(i) mają wpływ\nna sprawy swojego miasta lub swojej gminy? (w %)\nIV 2015\nII 2018\nIV 2021\nBadani w wieku 18-24 lata\nTak\n57\n76\n58\nNie\n41\n20\n38\nOgół badanych\nTak\n49\n59\n50\nNie\n48\n37\n44\nNa podstawie: Młodzi Polacy a poczucie wpływu na sprawy publiczne i zaangażowanie w protesty,\n„Komunikat z Badań CBOS” 2021, nr 95, s. 2, 4.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\n13. Opinia publiczna.\n3) Zdający odczytuje i interpretuje tabele\ni wykresy prezentujące wyniki badania opinii\npublicznej.","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/5.1","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"5.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.1. (0-1)\nRozstrzygnij, czy trafna jest opinia: Młodzi ludzie - na tle ogółu społeczeństwa\npolskiego - mają mniejsze poczucie wpływu na sprawy lokalne i sprawy kraju.\nOdpowiedź uzasadnij, przytaczając dane z obu tabel dotyczące 2021 roku.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.1. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie - W przypadku obu pytań odsetek odpowiedzi twierdzących ogółu badanych\njest niższy od odsetka odpowiedzi młodych respondentów: w 2021 r. 32% ogółu uważa że\nma wpływ na sprawy kraju, a 50% - na sprawy swojego środowiska lokalnego, podczas gdy\nw przypadku młodzieży wartości te wynoszą - odpowiednio - 42% i 58%.","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-5.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/5.2","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"5.2","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.2. (0-1)\nNa podstawie danych z obu tabel oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P,\njeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nW latach 2015-2021 przekonanie ogółu badanych, że ludzie tacy jak oni\nmają wpływ na sprawy kraju, systematycznie wzrastało.\nP\nF\n2.\nW 2021 roku - w porównaniu z rokiem 2018 - przekonanie ogółu\nbadanych, że ludzie tacy jak oni mają wpływ na sprawy swojego miasta\nlub swojej gminy, spadło o 9%.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.2. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. F\n2. F\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-5.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/6","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-1)\nFragment ustawy o OSW\nArt. 1.1. Tworzy się państwową jednostkę organizacyjną pod nazwą „Ośrodek Studiów\nWschodnich im. Marka Karpia”.\nArt. 2. Do zadań Ośrodka należy:\n1) gromadzenie, opracowywanie oraz udostępnianie organom władzy publicznej informacji\no istotnych wydarzeniach i procesach politycznych, społecznych i gospodarczych na\nobszarze Europy Środkowej, Europy Wschodniej, Rosji, Półwyspu Bałkańskiego oraz\nKaukazu Południowego i Azji Centralnej […];\n2) przygotowywanie analiz, ekspertyz i studiów prognostycznych […].\nDz.U. 2011, nr 173, poz. 1029 (stan prawny na 10 lutego 2024 r.).\nRozstrzygnij, czy materiał dotyczy organizacji spełniającej kryteria wystarczające do\nubiegania się o status umożliwiający pozyskiwanie środków finansowych\npochodzących z odpisu 1,5% podatku dochodowego od osób fizycznych. Odpowiedź\nuzasadnij.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n5.1.\n5.2.\n6.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nIV. Znajomość zasad i procedur\ndemokracji.\n12. Społeczeństwo obywatelskie.\n5) Zdający przedstawia zasady zakładania\ni funkcjonowania stowarzyszeń, fundacji\ni organizacji pożytku publicznego w Polsce.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie - Prawo do 1,5% z podatku PIT mają organizacje mające status organizacji\npożytku publicznego, a mogą go uzyskać organizacje pozarządowe. Organizacją\npozarządową nie jest „państwowa jednostka organizacyjna”.","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/7","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"7","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.\nMateriał 1. Wykres pt. Elektoraty na osiach podziałów politycznych w 2019 roku\nElektoraty 2019 - charakterystyka poglądów, „Komunikat z Badań CBOS” 2019, nr 124, s. 23.\nMateriał 2. Tekst o typie państwa\n[P]aństwo stawiające sobie za cel zabezpieczenie obywateli przed ryzykiem wiążącym się\nz działaniem gospodarki rynkowej, przede wszystkim z ryzykiem utraty pracy, zdrowia […].\nPolityka […] jest realizowana, najogólniej, poprzez redystrybucję dochodów (finansowanie\nświadczeń i usług) za pomocą budżetu państwa […].\nPolitologia. Przewodnik encyklopedyczny, Warszawa 2008, s. 143.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/7.1","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"7.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nNa podstawie wykresu oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli\nstwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nElektorat KW SLD w kwestiach światopoglądowych był w 2019 roku\nnajbardziej liberalny spośród wszystkich elektoratów.\nP\nF\n2.\nW kwestiach gospodarczych najbardziej lewicowym elektoratem był\nw 2019 roku elektorat KW PiS.\nP\nF\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nIV. Znajomość zasad i procedur\ndemokracji.\n13. Opinia publiczna.\n3) Zdający odczytuje i interpretuje tabele\ni wykresy prezentujące wyniki badania opinii\npublicznej.\n16. Polityka, ideologie, doktryny i programy\npolityczne.\n1) Zdający charakteryzuje kulturę polityczną\nwspółczesnej Polski […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. P\n2. P","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-7.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/7.2","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"7.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.2. (0-1)\nRozstrzygnij, czy wyborcy KW Konfederacja Wolność i Niepodległość byli w 2019 roku\nzwolennikami typu państwa, którego cele przedstawiono w tekście. Odpowiedź\nuzasadnij, odwołując się do obu materiałów.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nIV. Znajomość zasad i procedur\ndemokracji.\n13. Opinia publiczna.\n3) Zdający odczytuje i interpretuje tabele\ni wykresy prezentujące wyniki badania opinii\npublicznej.\n16. Polityka, ideologie, doktryny i programy\npolityczne.\n5) Zdający charakteryzuje najważniejsze\nwspółczesne doktryny polityczne […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie - W tekście zostało przedstawione państwo opiekuńcze, a z wykresu wynika,\nże wyborcy Konfederacji są zwolennikami liberalizmu ekonomicznego.","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-7.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/8","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"8","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (0-1)\nPrzepisy prawne z Konstytucji RP\nArt. 52.5. [Osoba, której] pochodzenie polskie zostało stwierdzone zgodnie z ustawą, może\nosiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe.\nArt. 56.2. [Osobie, która] w Rzeczypospolitej Polskiej poszukuje ochrony przed\nprześladowaniem, może być przyznany status uchodźcy zgodnie z wiążącymi\nRzeczpospolitą Polską umowami międzynarodowymi.\nArt. 67.1. [Osoba] ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy\nze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. […]\nDz.U. 1997, nr 78, poz. 483, z późn. zm. (stan prawny na 10 lutego 2024 r.).\nRozstrzygnij, który z przytoczonych przepisów prawnych dotyczy prawa\nprzysługującego wyłącznie osobom posiadającym obywatelstwo polskie. Odpowiedź\nuzasadnij.\nRozstrzygnięcie - przepis z art\nUzasadnienie -\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n7.1.\n7.2.\n8.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nIV. Znajomość zasad i procedur\ndemokracji.\n36. Prawa człowieka.\n3) Zdający rozróżnia prawa i wolności osobiste,\npolityczne oraz ekonomiczne, społeczne\ni kulturalne […].\n37. Ochrona praw człowieka w Polsce.\n1) Zdający przedstawia prawa i wolności\nzagwarantowane w Konstytucji\nRzeczypospolitej Polskiej […].\n2) Zdający rozważa dylematy związane\nz prawami socjalnymi i sposobem ich realizacji\nprzez państwo.\n(G) 8. Naród i mniejszości narodowe.\n3) Zdający wyjaśnia, co to jest Polonia […].\n(G) 23. Problemy współczesnego świata.\n3) Zdający ocenia sytuację […] uchodźców we\nwspółczesnym świecie.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - przepis z art. 67.1.\nUzasadnienie -\nTyp 1.: Prawa socjalne, jak prawo do zabezpieczenia społecznego, nie przysługują w Polsce\ncudzoziemcom.\nTyp 2.: Cudzoziemiec ubiegający się w Polsce o status uchodźcy z definicji nie jest\nobywatelem polskim, a w przytoczonym przepisie o osobach polskiego pochodzenia jest\nmowa także o cudzoziemcach.","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/9","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"9","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.\nMateriał 1. Tekst o referendach\n[Referenda obligatoryjne] mają charakter obowiązkowy, co oznacza, że ich odbycie jest\nniezbędne dla przyjęcia określonego rozstrzygnięcia. Innymi słowy[:] bez przeprowadzenia\nreferendum nie jest możliwe skuteczne wprowadzanie określonego rozwiązania, z uwagi na\nbrak alternatywnej drogi do jego podjęcia.\nP. Uziębło, Demokracja partycypacyjna, Gdańsk 2009, s. 46.\nMateriał 2. Przepisy prawne z Konstytucji RP\nArt. 90.1. Rzeczpospolita Polska może na podstawie umowy międzynarodowej przekazać\norganizacji międzynarodowej lub organowi międzynarodowemu kompetencje organów\nwładzy państwowej w niektórych sprawach.\n3. Wyrażenie zgody na ratyfikację takiej umowy może być uchwalone w referendum\nogólnokrajowym zgodnie z przepisem artykułu 125.\nArt. 125.1. W sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa może być przeprowadzone\nreferendum ogólnokrajowe.\nDz.U. 1997, nr 78, poz. 483, z późn. zm. (stan prawny na 10 lutego 2024 r.).","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/9.1","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"9.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.1. (0-1)\nRozstrzygnij, czy w porządku prawnym Rzeczypospolitej Polskiej występuje\nreferendum obligatoryjne. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do przytoczonych\nprzepisów prawnych.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nIV. Znajomość zasad i procedur\ndemokracji.\n15. Demokracja - zasady i procedury.\n6) Zdający wyjaśnia, czym jest referendum […].\n(ZP) 2. Prawo i sądy.\n3) Zdający […] interpretuje proste przepisy\nprawne.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie -\nTyp 1.: Oba artykuły (art. 90 i art. 125.) stanowią o możliwości przeprowadzenia referendum,\na nie - o jego konieczności.\nTyp 2.: Referendum nie jest według przepisów jedyną drogą wprowadzenia określonego\nrozwiązania.","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-9.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/9.2","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"9.2","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.2. (0-2)\nUzupełnij zdania - podaj nazwy: rodzaju demokracji (1.) i organów władzy (2. i 3.).\nW tekście zostało przedstawione referendum - jedna z form demokracji\n(1.) W Rzeczypospolitej Polskiej prawo zarządzenia\nreferendum wskazanego w artykule 125. ma (2.) lub\n(3.) za zgodą Senatu RP.\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9.2. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nV. Znajomość podstaw ustroju\nRzeczypospolitej Polskiej.\n15. Demokracja - zasady i procedury.\n6) Zdający wyjaśnia, czym jest referendum […].\n(G) 5. Udział obywateli w życiu publicznym.\n4) Zdający wyjaśnia, podając przykłady, jak\nobywatele mogą wpływać na decyzje władz na\npoziomie […] krajowym […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie trzech luk.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch luk.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. bezpośredniej\n2. Sejm RP\n3. Prezydent RP","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-9.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/9.3","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"9.3","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.3. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nReferendum przewidziane w artykule 90. Konstytucji RP zostało przeprowadzone w roku\nA. 1997.\nB. 2003.\nC. 2015.\nD. 2023.","answer":"B","answer_text":"Zadanie 9.3. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nV. Znajomość podstaw ustroju\nRzeczypospolitej Polskiej.\n39. Polska polityka zagraniczna.\n1) Zdający charakteryzuje główne kierunki\npolskiej polityki zagranicznej po 1989 r. […].\n(G) 5. Udział obywateli w życiu publicznym.\n4) Zdający wyjaśnia, podając przykłady, jak\nobywatele mogą wpływać na decyzje władz na\npoziomie […] krajowym […].\nZasady oceniania\n1 pkt - wskazanie poprawnego dokończenia zdania.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nB","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-9.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/10","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"10","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (0-1)\nWykres. Planowane wydatki i dochody budżetu państwa w Rzeczypospolitej Polskiej\nna 2019 rok (dane w miliardach zł)\npap.pl\nNa podstawie wykresu oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli\nstwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nPlanowany na rok 2019 deficyt budżetowy nie przekraczał 5% dochodów\nbudżetowych.\nP\nF\n2.\nNajwiększą kwotę w planowanych dochodach państwa stanowiły wpływy\nz podatków pośrednich.\nP\nF\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n9.1.\n9.2.\n9.3.\n10.\nMaks. liczba punktów\n1\n2\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nVI. (G) Rozumienie zasad gospodarki\nrynkowej.\n(G) 27. Gospodarka w skali państwa.\n1) Zdający […] interpretuje dane statystyczne\n[…].\n2) Zdający […] wyjaśnia, co to jest budżet\npaństwa.\n3) Zdający przedstawia główne rodzaje\npodatków w Polsce […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. F\n2. P\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/11","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"11","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.\nO władzy ustawodawczej w jednym z państw\nFederalną władzę ustawodawczą sprawuje dwuizbowy Kongres. Pod względem uprawnień\nustawodawczych obie izby są sobie równe - proces ustawodawczy może rozpocząć się,\npoza ustawami podatkowymi, w każdej izbie, a zgoda obu izb na tę samą wersję ustawy jest\nkonieczna do jej uchwalenia. Izbą pierwszą jest Izba Reprezentantów, składająca się z 435\ndeputowanych, wybierana na kadencję 2-letnią w wyborach większościowych.\nNa podstawie: Systemy polityczne. Podręcznik akademicki,\nred. M. Bankowicz, B. Kosowska-Gąstoł, Kraków 2020, t. 2, s. 77.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/11.1","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"11.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nUzupełnij zdania - podaj nazwy: państwa (1.) i izby parlamentu (2.).\nTekst dotyczy władzy ustawodawczej w (1.)\nW tym państwie funkcjonuje parlament dwuizbowy, a izbą drugą jest (2.)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nIV. Znajomość zasad i procedur\ndemokracji.\n19. Modele ustrojowe państw\ndemokratycznych.\n2) Zdający charakteryzuje krótko ustroje\npolityczne […] Stanów Zjednoczonych […].\n20. Władza ustawodawcza w państwie\ndemokratycznym.\n2) Zdający zarysowuje główne funkcje izby\nwyższej i niższej parlamentów w […] Stanach\nZjednoczonych […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch luk.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. Stanach Zjednoczonych (Ameryki) / USA\n2. Senat","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-11.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/11.2","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"11.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.2. (0-1)\nOdwołując się do obowiązujących rozwiązań prawnych, sformułuj dwa argumenty do\ntezy: W Rzeczypospolitej Polskiej kompetencje izb parlamentu w zakresie drogi\nustawodawczej są inne, niż przedstawiono w tekście.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nIV. Znajomość zasad i procedur\ndemokracji.\nV. Znajomość podstaw ustroju\nRzeczypospolitej Polskiej.\n24. Parlament Rzeczypospolitej Polskiej.\n1) Zdający wymienia kompetencje Sejmu\ni Senatu […].\n(G) 13. Władza ustawodawcza w Polsce.\n1) Zdający przedstawia zadania […] polskiego\nparlamentu, w tym sposób tworzenia ustaw.\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie dwóch poprawnych argumentów.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nTyp 1.: Poprawki do ustawy uchwalone przez Senat RP mogą zostać przez Sejm RP\nodrzucone bezwzględną większością głosów (zatem w Polsce zgoda drugiej izby co do\nwszystkich przepisów danej ustawy nie jest konieczna do tego, by ta ustawa weszła w życie).\nTyp 2.: Uchwalenie przez Senat RP odrzucenia ustawy nie jest ostateczne - Sejm RP może\nodrzucić taką uchwałę Senatu RP bezwzględną większością głosów (zatem w Polsce zgoda\ndrugiej izby na ustawę nie jest konieczna do tego, by ta ustawa weszła w życie).\nTyp 3.: Ustawa zostaje przekazana do akceptacji Senatu RP dopiero wówczas, gdy zostanie\nprzyjęta przez Sejm RP (zatem nie ma w Polsce rozwiązania, w myśl którego prace nad\nwniesionym projektem ustawy rozpoczynałyby się w drugiej izbie parlamentu).\nTyp 4.: W zakresie ustawodawstwa w Polsce Sejm RP ma większe uprawnienia niż Senat\nRP, co jest inne niż w USA.","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-11.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/12","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"12","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.\nO systemie politycznym jednego z państw Europy\nMonarcha, którym jest dziedziczny w linii męskiej książę, pełni funkcję głowy państwa oraz\nposiada trzy naczelne uprawnienia:\nprawo inicjatywy ustawodawczej (dzielone z rządem, prawo to […] przysługuje także\nparlamentowi oraz obywatelom w drodze inicjatywy ludowej),\nprawo sankcji wobec ustaw (książę dysponuje wetem absolutnym względem ustaw\nuchwalanych przez parlament w postaci możliwości niepodpisania ustawy - brak\npodpisu księcia w ciągu 6 miesięcy od chwili uchwalenia ustawy oznacza jej\nprawomocne odrzucenie),\nprawo rozwiązywania parlamentu (posiada je również naród w drodze referendum)\noraz odraczania i zamykania jego sesji. […]\nEWOP-R0_100\nDodatkowo książę [m]ianuje premiera […] i wyposaża go w kompetencje [oraz] może\nw każdej chwili odwołać rząd i powołać na jego miejsce nowy (rola parlamentu ogranicza się\ndo udzielenia wotum zaufania nowemu gabinetowi, co musi nastąpić w ciągu 4 miesięcy od\nchwili jego powołania). […] Wszystkie działania organów jurysdykcji w państwie wykonywane\nsą w imieniu panującego księcia. […]\nWładza ustawodawcza skupiona jest w rękach księcia i jednoizbowego parlamentu […].\nParlament posiada uprawnienia ustawodawcze i kontrolne wobec administracji księstwa.\nMałe państwa Europy. Specyfika systemu politycznego i aktywności międzynarodowej,\nred. D. Popławski, Warszawa 2009, s. 324-325.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/12.1","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"12.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nRozstrzygnij, czy państwo, którego dotyczy tekst, jest klasyczną monarchią\nparlamentarną. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nIV. Znajomość zasad i procedur\ndemokracji.\n19. Modele ustrojowe państw\ndemokratycznych.\n1) Zdający podaje cechy charakterystyczne\nróżnych modeli ustrojowych państw\ndemokratycznych […].\n20. Władza ustawodawcza w państwie\ndemokratycznym.\n1) Zdający wymienia i ilustruje przykładami\nfunkcje władzy ustawodawczej.\n21. Władza wykonawcza w państwie\ndemokratycznym.\n1) Zdający wyjaśnia, jaką rolę we\nwspółczesnych państwach może pełnić głowa\npaństwa […].\n2) Zdający charakteryzuje kompetencje rządu\nw państwie demokratycznym i relacje między\nrządem a głową państwa.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie -\nTyp 1.: Uprawnienia księcia przedstawione w tekście są większe niż uprawnienia władcy\nw monarchii parlamentarnej.\nTyp 2.: Uprawnienia księcia przedstawione w tekście są charakterystyczne dla monarchii\nkonstytucyjnej.","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-12.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/12.2","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"12.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.2. (0-1)\nUzasadnij, że w państwie, którego dotyczy tekst, istnieje dualizm egzekutywy.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nIV. Znajomość zasad i procedur\ndemokracji.\n19. Modele ustrojowe państw\ndemokratycznych.\n1) Zdający podaje cechy charakterystyczne\nróżnych modeli ustrojowych państw\ndemokratycznych […].\n21. Władza wykonawcza w państwie\ndemokratycznym.\n2) Zdający charakteryzuje kompetencje rządu\nw państwie demokratycznym i relacje między\nrządem a głową państwa.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nFunkcje głowy państwa i szefa rządu są rozdzielone.","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-12.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/12.3","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"12.3","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.3. (0-1)\nUzasadnij, że w państwie, którego dotyczy tekst, nie funkcjonuje system\nparlamentarno-komitetowy.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n11.1. 11.2. 12.1. 12.2. 12.3.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.3. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nIV. Znajomość zasad i procedur\ndemokracji.\n19. Modele ustrojowe państw\ndemokratycznych.\n1) Zdający podaje cechy charakterystyczne\nróżnych modeli ustrojowych państw\ndemokratycznych […].\n2) Zdający charakteryzuje krótko ustroje\npolityczne […] Szwajcarii […].\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nTyp 1.: W systemie parlamentarno-komitetowym rząd jest komitetem wykonawczym\nparlamentu, natomiast w państwie, którego dotyczy tekst, mamy trójpodział władzy.\nTyp 2.: W systemie parlamentarno-komitetowym rząd jest komitetem wykonawczym\nparlamentu, natomiast w państwie, którego dotyczy tekst, o kompetencjach czy składzie\nrządu decyduje książę.\nTyp 3.: W systemie parlamentarno-komitetowym rząd jest komitetem wykonawczym\nparlamentu, natomiast w państwie, którego dotyczy tekst, zależność rządu od parlamentu\njest znacznie mniejsza.\nTyp 4.: System parlamentarno-komitetowy może występować tylko w republikach, a państwo\nopisane w tekście jest monarchią.\nTyp 5.: W systemie parlamentarno-komitetowym funkcje głowy państwa sprawuje organ\nkolegialny, natomiast w państwie, którego dotyczy tekst, głową państwa jest jednoosobowo\nmonarcha.\nTyp 6.: W systemie parlamentarno-komitetowym naczelną rolę odgrywa parlament,\nnatomiast w państwie, którego dotyczy tekst, pozycja parlamentu jest ograniczona na rzecz\nmonarchy.","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-12.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/13","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (0-2)\nPrzepisy prawne z Konstytucji RP\nArt. 156.1. Członkowie Rady Ministrów ponoszą odpowiedzialność […] za naruszenie\nKonstytucji lub ustaw, a także za przestępstwa popełnione w związku z zajmowanym\nstanowiskiem.\nArt. 157.2. Członkowie Rady Ministrów ponoszą […] odpowiedzialność indywidualną za\nsprawy należące do ich kompetencji lub powierzone im przez Prezesa Rady Ministrów.\nDz.U. 1997, nr 78, poz. 483, z późn. zm. (stan prawny na 10 lutego 2024 r.).\nUzupełnij tabelę - do każdego z przytoczonych przepisów prawnych dopisz właściwą\nnazwę rodzaju odpowiedzialności, którą ponoszą członkowie Rady Ministrów RP, oraz\nnazwę organu, przed którym ta odpowiedzialność jest egzekwowana.\nPrzepis prawny\nNazwa rodzaju odpowiedzialności\nNazwa organu\nArt. 156.1.\nArt. 157.2.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nV. Znajomość podstaw ustroju\nRzeczypospolitej Polskiej.\n19. Modele ustrojowe państw\ndemokratycznych.\n3) Zdający przedstawia zasady\nodpowiedzialności konstytucyjnej i politycznej;\nwskazuje, kto im podlega.\n26. Rada Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej.\n1) Zdający przedstawia konstytucyjne\nprocedury […] zmiany ministrów.\n31. Sądy i Trybunały.\n1) Zdający przedstawia […] zadania […]\nTrybunału Stanu.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie czterech luk.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch lub trzech luk.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nPrzepis prawny\nNazwa rodzaju odpowiedzialności\nNazwa organu\nArt. 156.1.\nkonstytucyjna / prawna\nTrybunał Stanu\nArt. 157.1.\npolityczna / parlamentarna\nSejm RP","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/14","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (0-1)\nPrzepisy prawne z ustawy obowiązującej w Rzeczypospolitej Polskiej\nArt. 60.2. [Organowi temu] przysługuje wyłączne prawo: […]\n3) dokonywania wydatków budżetowych;\n4) zgłaszania propozycji zmian w budżecie gminy;\n5) dysponowania rezerwami budżetu gminy;\n6) blokowania środków budżetowych, w przypadkach określonych ustawą.\nDz.U. 1990, nr 16, poz. 95, z późn. zm. (stan prawny na 10 lutego 2024 r.).\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nPrzytoczone przepisy prawne w gminie wiejskiej dotyczą kompetencji\nA. skarbnika gminy.\nB. rady gminy.\nC. sołtysa.\nD. wójta.","answer":"D","answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nV. Znajomość podstaw ustroju\nRzeczypospolitej Polskiej.\n28. Samorząd terytorialny w Polsce.\n2) Zdający przedstawia zadania i kompetencje\nsamorządu gminnego […].\n(G) 17. Gmina jako wspólnota mieszkańców.\n1) Zdający wymienia najważniejsze zadania\nsamorządu gminnego […].\n2) Zdający przedstawia sposób […] działania\nwładz gminy, w tym podejmowania decyzji\nw sprawie budżetu.\nZasady oceniania\n1 pkt - wskazanie poprawnego dokończenia zdania.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nD\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/15","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"15","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15. (0-1)\nOpisy fikcyjnych sytuacji w postępowaniu administracyjnym w Rzeczypospolitej Polskiej\nA. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim zdecydował o odmowie\nzwrotu podatku akcyzowego z tytułu nabycia samochodu w związku z jego eksportem.\nB. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile utrzymało w mocy decyzję Burmistrza\nUjścia o niewydaniu zgody na budowę ośrodka sportowego.\nEWOP-R0_100\nC. Starosta Powiatu Pruszkowskiego podjął negatywną decyzję w sprawie budowy ośrodka\ngastronomiczno-usługowego z zapleczem gospodarczym.\nD. Dyrektor szkoły skreślił ucznia z listy uczniów czwartej klasy technikum budowlanego\nw Grudziądzu.\nRozstrzygnij, który opis dotyczy sytuacji umożliwiającej stronie złożenie skargi do sądu\nadministracyjnego na przedstawionym etapie postępowania. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie - opis oznaczony literą\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nIII. Współdziałanie w sprawach\npublicznych.\nV. Znajomość podstaw ustroju\nRzeczypospolitej Polskiej.\n34. Prawo administracyjne.\n2) Zdający […] opisuje przebieg postępowania\nadministracyjnego;\n3) Zdający wyjaśnia, jak odwołać się od decyzji\ni postanowień organów administracyjnych\n(odwołanie, zażalenie, skarga do\nwojewódzkiego sądu administracyjnego […]).\n(ZP) 1. Młody obywatel w urzędzie.\n5) Zdający wyjaśnia, co może zrobić obywatel,\ngdy nie zgadza się z decyzją urzędu.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - opis oznaczony literą B.\nUzasadnienie -\nTyp 1.: Do sądu administracyjnego można zaskarżyć decyzję, która jest już ostateczna, czyli\npo otrzymaniu decyzji od organu administracyjnego II stopnia w wyniku naszego odwołania.\nTyp 2.: Opisy oznaczone literami A, C i D dotyczą decyzji wydanych przez organy\nadministracyjne I stopnia. Od tych decyzji strony nie odwołały się jeszcze do organów\nadministracyjnych wyższego stopnia.","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/16","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"16","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16. (0-1)\nSchemat. Trybunał Konstytucyjny w Rzeczypospolitej Polskiej\nNa podstawie: art. 194 Konstytucji RP, Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483, z późn. zm.\n(stan prawny na 10 lutego 2024 r.).\nPodaj nazwy organów oznaczonych na schemacie literami A i B.\nA\nB\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n13.\n14.\n15.\n16.\nMaks. liczba punktów\n2\n1\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nEWOP-R0_100","answer":"A","answer_text":"Zadanie 16. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nV. Znajomość podstaw ustroju\nRzeczypospolitej Polskiej.\n24. Parlament Rzeczypospolitej Polskiej.\n1) Zdający wymienia kompetencje Sejmu […].\n25. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.\n1) Zdający określa główne kompetencje\nprezydenta w relacjach z […] władzą\nsądowniczą.\n31. Sądy i Trybunały.\n1) Zdający przedstawia sposób powoływania\n[…] Trybunału Konstytucyjnego […].\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie dwóch poprawnych nazw.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nA. Prezydent RP\nB. Sejm (RP)","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/17","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"17","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.\nPrzepisy prawne z jednego z kodeksów obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej\nArt. 8. § 1. Każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną.\nArt. 9. W razie urodzenia się dziecka domniemywa się, że przyszło ono na świat żywe.\nArt. 10. § 1. Pełnoletnim jest, kto ukończył lat osiemnaście.\n§ 2. Przez zawarcie małżeństwa małoletni uzyskuje pełnoletn[i]ość. Nie traci jej w razie\nunieważnienia małżeństwa.\nArt. 11. Pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletn[i]ości.\nArt. 12. Nie mają zdolności do czynności prawnych osoby, które nie ukończyły lat trzynastu,\noraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie.\nDz.U. 1964, nr 16, poz. 93, z późn. zm. (stan prawny na 10 lutego 2024 r.).\nOpis sytuacji: Anna ma 12 lat. Jest jedną z osób, która w testamencie zmarłej cioci została\nwskazana jako spadkobierca.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/17.1","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"17.1","points":2,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.1. (0-2)\nOceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe,\nalbo F - jeśli jest fałszywe. Odpowiedzi uzasadnij, odwołując się w każdym przypadku\ndo unormowania z przytoczonych przepisów prawnych.\n1.\nAnna może stać się właścicielką domu, który został jej zapisany\nw testamencie.\nP\nF\nUzasadnienie -\n2.\nAnna może samodzielnie rozporządzać zapisanymi jej w testamencie\nśrodkami finansowymi i kupić mieszkanie.\nP\nF\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17.1. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nII. Rozpoznawanie i rozwiązywanie\nproblemów.\nV. Znajomość podstaw ustroju\nRzeczypospolitej Polskiej.\n32. Prawo cywilne i rodzinne.\n2) Zdający stosuje w analizie przypadku\npodstawowe pojęcia i zasady prawa cywilnego\n(osoba fizyczna, […] zdolność prawna\na zdolność do czynności prawnych […]).\n35. Obywatel wobec prawa.\n1) Zdający odnajduje w odpowiednim akcie\nprawnym przepis dotyczący wybranego kazusu\nprawnego i interpretuje go.\n(ZP) 2. Prawo i sądy.\n3) Zdający […] interpretuje proste przepisy\nprawne.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń i sformułowanie dwóch\npoprawnych uzasadnień.\n1 pkt - poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń i sformułowanie jednego\npoprawnego uzasadnienia albo poprawne ocenienie prawdziwości jednego\nstwierdzenia i sformułowanie jego poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\n1. P\nUzasadnienie - Każda osoba od chwili urodzenia, bez względu na wiek, posiada zdolność\nprawną [art. 8.§1.], a więc może być podmiotem praw, w tym przypadku prawa własności /\nprawa do dziedziczenia.\n2. F\nUzasadnienie - Aby móc samodzielnie rozporządzać przyznanymi środkami finansowymi,\nnp. żeby dokonywać dużych inwestycji, należy posiadać pełną zdolność do czynności\nprawnych. Zgodnie z przytoczonymi przepisami takiej zdolności nabywa się na ogół\nz ukończeniem 18 lat (ewentualnie minimum 16 lat w sytuacji małżeństwa kobiety) [art. 10. i 11.].","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-17.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/17.2","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"17.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.2. (0-1)\nPodaj nazwę kodeksu, z którego pochodzą przytoczone przepisy prawne.\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nV. Znajomość podstaw ustroju\nRzeczypospolitej Polskiej.\n30. System prawny Rzeczypospolitej Polskiej.\n3) Zdający wskazuje […] kodeksy, w których\nszukać należy odpowiednich przepisów.\n32. Prawo cywilne i rodzinne.\n1) Zdający rozpoznaje sprawy regulowane\nprzez prawo cywilne […].\n(ZP) 2. Prawo i sądy.\n4) Zdający […] wskazuje, w jakim kodeksie\nmożna znaleźć przepisy dotyczące konkretnej\nsprawy.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnej nazwy.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nKodeks cywilny","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-17.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/18","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"18","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.\nFragment wyroku sądu odwoławczego\nSygnatura akt VI Ka/521/14\nWYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ\nSąd [1. NAZWA SĄDU A.] w Gliwicach, Wydział [2. NAZWA WYDZIAŁU]\n[…] po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2014 r.\nsprawy M.W. […] obwinionej z art. 51 § 1 kw\nna skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela posiłkowego\nod wyroku Sądu [3. NAZWA SĄDU B.] w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2014 r.\n[…] na mocy art. 437 kpk, art. 438 kpk w zw. z art. 109 § 2 kpw\nuchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania\nSądowi [3. NAZWA SĄDU B.] w Gliwicach. […]\nUZASADNIENIE\nSąd [3. NAZWA SĄDU B.] w Gliwicach wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2014 r. w sprawie sygn.\nakt IX W 1491/13 uniewinnił M.W. od popełnienia czynu polegającego na tym, że w dniu\n9 października 2012 roku po godzinie 22:00 […] wybrykiem polegającym na głośnym\nsłuchaniu programów telewizyjnych zakłóciła ciszę nocną […], to jest od popełnienia\nwykroczenia z art. 51 § 1 kw. […]\nSąd [1. NAZWA SĄDU A.] uchylił zaskarżony wyrok [a zatem] Sąd I instancji powtórzy\npostępowania w zakresie przesłuchania obwinionej oraz pokrzywdzonych […].\norzeczenia.gliwice.[…].gov.pl","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/18.1","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"18.1","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.1. (0-2)\nUzupełnij fragment wyroku - wpisz właściwe nazwy.\n1. Nazwa sądu A. -\n2. Nazwa wydziału sądu -\n3. Nazwa sądu B. -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18.1. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nV. Znajomość podstaw ustroju\nRzeczypospolitej Polskiej.\n31. Sądy i Trybunały.\n3) Zdający przedstawia strukturę sądownictwa\nw Polsce […].\n33. Prawo karne.\n4) Zdający podaje zasady wnoszenia apelacji\n[…] w sprawach karnych.\n(ZP) 2. Prawo i sądy.\n6) Zdający przedstawia uczestników i przebieg\nprocesu sądowego: cywilnego i karnego […].\n(G) 15. Władza sądownicza.\n1) Zdający przedstawia organy władzy\nsądowniczej, zasady, wedle których działają\nsądy (niezawisłość, dwuinstancyjność)\ni przykłady spraw, którymi się zajmują.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie trzech luk.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch luk.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. Sąd Okręgowy\n2. Wydział Karny (Odwoławczy)\n3. Sąd Rejonowy","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-18.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/18.2","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"18.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.2. (0-1)\nPodaj nazwy kodeksów obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej, których\nskrótowce podkreślono w tekście wyroku.\nkpk -\nkw -\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n17.1. 17.2. 18.1. 18.2.\nMaks. liczba punktów\n2\n1\n2\n1\nUzyskana liczba punktów\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nV. Znajomość podstaw ustroju\nRzeczypospolitej Polskiej.\n30. System prawny Rzeczypospolitej Polskiej.\n3) Zdający wskazuje […] kodeksy, w których\nszukać należy odpowiednich przepisów.\n33. Prawo karne.\n1) Zdający stosuje w analizie przypadku\npodstawowe pojęcia i zasady prawa karnego\n(odpowiedzialność karna, przestępstwo\na wykroczenie […]).\n2) Zdający opisuje przebieg postępowania\nkarnego […].\n(ZP) 2. Prawo i sądy.\n4) Zdający […] wskazuje, w jakim kodeksie\nmożna znaleźć przepisy dotyczące konkretnej\nsprawy.\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie dwóch poprawnych nazw.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nkpk - Kodeks postępowania karnego\nkw - Kodeks wykroczeń","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-18.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/19","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"19","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.\nFragment ustawy obowiązującej w Rzeczypospolitej Polskiej\nArt. 3.1. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:\n1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim\nzakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;\n2) wglądu do dokumentów urzędowych;\n3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących\nz powszechnych wyborów.\nArt. 5.2. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność\nosoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji\no osobach pełniących funkcje publiczne […].\nDz.U. 2001, nr 112, poz. 1198, z późn. zm. (stan prawny na 10 lutego 2024 r.).","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/19.1","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"19.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.1. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nPrawo określone w przytoczonych przepisach prawnych - zgodnie z Konstytucją RP -\nmieści się w katalogu praw\nA. osobistych.\nB. kulturalnych.\nC. politycznych.\nD. ekonomicznych.","answer":"C","answer_text":"Zadanie 19.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nVI. (ZP) Znajomość praw człowieka\ni sposobów ich ochrony.\n36. Prawa człowieka.\n3) Zdający rozróżnia prawa i wolności osobiste,\npolityczne oraz ekonomiczne, społeczne\ni kulturalne […].\n37. Ochrona praw człowieka w Polsce.\n1) Zdający przedstawia prawa i wolności\nzagwarantowane w Konstytucji\nRzeczypospolitej Polskiej […].\nZasady oceniania\n1 pkt - wskazanie poprawnego dokończenia zdania.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nC\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-19.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/19.2","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"19.2","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19.2. (0-2)\nRozstrzygnij, czy w podanych sytuacjach obywatel ma prawo dostępu do informacji\npublicznej. Odpowiedzi uzasadnij, odwołując się w każdym przypadku do\nunormowania z przytoczonych przepisów prawnych.\nSytuacja 1. Pani Janina Kowalska chce wziąć udział w posiedzeniu zarządu powiatu, na\nktórym będzie omawiany plan rozbudowy szpitala.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -\nEWOP-R0_100\nSytuacja 2. Pan Władysław Nowak chce zapoznać się z treścią umowy o pracę osoby\nzatrudnionej w urzędzie gminy na stanowisku specjalisty.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19.2. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nIII. Współdziałanie w sprawach\npublicznych.\nV. Znajomość podstaw ustroju\nRzeczypospolitej Polskiej.\nVI. (ZP) Znajomość praw człowieka\ni sposobów ich ochrony.\n35. Obywatel wobec prawa.\n1) Zdający odnajduje w odpowiednim akcie\nprawnym przepis dotyczący wybranego kazusu\nprawnego i interpretuje go.\n(ZP) 1. Młody obywatel w urzędzie.\n4) Zdający uzyskuje informację publiczną na\nzadany temat w odpowiednim urzędzie.\n(ZP) 2. Prawo i sądy.\n3) Zdający […] interpretuje proste przepisy\nprawne.\n(G) 18. Samorząd powiatowy i wojewódzki.\n1) Zdający przedstawia sposób wybierania\nsamorządu powiatowego […].\nZasady oceniania\n2 pkt - dwa poprawne rozstrzygnięcia i sformułowanie dwóch poprawnych uzasadnień.\n1 pkt - dwa poprawne rozstrzygnięcia i sformułowanie jednego poprawnego uzasadnienia\nalbo poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie jego poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\n1. Rozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie - Zarząd powiatu nie pochodzi z wyborów powszechnych, więc nie dotyczy go\nprzepis art. 3.1.3. (Można prosić o wgląd do protokołów z takiego posiedzenia, ale\nuczestnictwo w nim jest niemożliwe).\n2. Rozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie - Urzędnik w urzędzie gminy zatrudniony na stanowisku specjalisty jest osobą\nfizyczną niepełniącą funkcji publicznej, więc podlega ochronie prywatności [art. 5.2.].\n* W odpowiedzi dotyczącej sytuacji 2. - o ile zdający założył w uzasadnieniu możliwość wykonywania przez\nspecjalistę czynności związanych z pełnieniem funkcji publicznej - uznaje się za poprawne rozstrzygnięcie\npozytywne lub warunkowe.","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-19.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/20","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"20","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (0-1)\nTabela. Odpowiedzi na pytanie: Z jakimi państwami, przede wszystkim, Polska powinna\ntrwale współpracować w ramach UE? (w %)*\nVIII 2006\nXI 2015\nNiemcy\n73\n68\nFrancja\n47\n37\nWielka Brytania\n37\n28\nCzechy\n14\n14\nSłowacja\n7\n9\nWęgry\n4\n9\nWłochy\n7\n4\nLitwa\n2\n3\n* Pominięto wymieniane państwa spoza UE oraz odpowiedzi „Trudno powiedzieć”.\nProcenty nie sumują się do 100, ponieważ badani mogli wymienić więcej niż jedno państwo.\nNa podstawie: Opinie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, „Komunikat z Badań CBOS” 2015, nr 169, s. 13.\nOceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe,\nalbo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nW obu badaniach największy odsetek respondentów wskazywał,\nże Polska powinna trwale współdziałać w ramach Unii Europejskiej\nz państwami Trójkąta Weimarskiego.\nP\nF\n2.\nW latach 2006-2015 w odniesieniu do większości państw Grupy\nWyszehradzkiej wzrósł odsetek badanych uważających, że w ramach\nUnii Europejskiej Polska powinna trwale z nimi współdziałać.\nP\nF\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n19.1. 19.2.\n20.\nMaks. liczba punktów\n1\n2\n1\nUzyskana liczba punktów\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nVI. (ZR) Dostrzeganie współzależności\nwe współczesnym świecie.\n42. Systemy bezpieczeństwa i współpracy.\n5) Zdający wymienia regionalne systemy\nbezpieczeństwa i współpracy w Euroazji.\n(G) 19. Relacje Polski z innymi państwami.\n1) Zdający przedstawia najważniejsze kierunki\npolskiej polityki zagranicznej (stosunki\nz państwami Unii Europejskiej i […] relacje\nz sąsiadami).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. P\n2. P","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/21","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"21","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.\nFragmenty rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679\nPARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, […] stanowiąc zgodnie ze\nzwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje:\n(1) […] Art. 8 ust. 1 Karty praw podstawowych […] oraz art. 16 ust. 1 Traktatu\no funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) stanowią, że każda osoba ma prawo do\nochrony danych osobowych jej dotyczących. […]\n(41) W przypadku gdy w niniejszym rozporządzeniu jest mowa o podstawie prawnej lub\nakcie prawnym, [to taka] podstawa prawna lub taki akt prawny powinny być jasne\ni precyzyjne, a ich zastosowanie przewidywalne dla osób im podlegających - jak wymaga\ntego orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości […] i Europejskiego Trybunału Praw\nCzłowieka. […]\nPRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: […]\nArt. 68.1. Niniejszym ustanawia się Europejską Radę Ochrony Danych jako organ Unii […].\n4. Komisja ma prawo udziału w […] posiedzeniach Europejskiej Rady Ochrony Danych […].\nDz.U. UE 2016, L 119, t. 59.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/21.1","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"21.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.1. (0-1)\nUzupełnij zdanie - podaj nazwę właściwej instytucji.\nRozporządzenie, którego fragmenty zamieszczono, zostało przyjęte na wniosek\n- instytucji UE inicjującej proces legislacyjny w przypadku aktów prawnych\ntego typu.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nVI. (ZR) Dostrzeganie współzależności\nwe współczesnym świecie.\n43. Integracja europejska.\n2) Zdający charakteryzuje […] kompetencje\ninstytucji Unii Europejskiej (Rada Unii\nEuropejskiej, Parlament Europejski, Komisja\nEuropejska […]).\n3) Zdający wyjaśnia, jak tworzone jest prawo\nunijne, oraz wymienia najważniejsze\npostanowienia traktatów obowiązujących w Unii\nEuropejskiej.\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnej nazwy.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nKomisja (Europejska)\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-21.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/21.2","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"21.2","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.2. (0-1)\nOceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe,\nalbo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nAkt prawny, którego fragmenty zamieszczono, jest bezpośrednio\nstosowany we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej.\nP\nF\n2.\nAkt prawny, którego fragmenty zamieszczono, stanowi element tzw.\nprawa pierwotnego Unii Europejskiej.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nVI. (ZR) Dostrzeganie współzależności\nwe współczesnym świecie.\n23. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej.\n2) Zdający wyjaśnia relację między prawem\nmiędzynarodowym (w tym unijnym) a prawem\nkrajowym.\n43. Integracja europejska.\n1) Zdający omawia […] przebieg integracji\neuropejskiej.\n3) Zdający wyjaśnia, jak tworzone jest prawo\nunijne, oraz wymienia najważniejsze\npostanowienia traktatów obowiązujących w Unii\nEuropejskiej.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. P\n2. F","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-21.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/21.3","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"21.3","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.3. (0-1)\nDokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nAkty prawne, których nazwy podkreślono, weszły w życie\nA. po przystąpieniu do UE Austrii, a przed przystąpieniem Słowenii.\nB. po przystąpieniu do UE Słowenii, a przed przystąpieniem Rumunii.\nC. po przystąpieniu do UE Rumunii, a przed przystąpieniem Chorwacji.\nD. po przystąpieniu do UE Chorwacji, a przed wystąpieniem Wielkiej Brytanii.\nEWOP-R0_100","answer":"C","answer_text":"Zadanie 21.3. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nVI. (ZR) Dostrzeganie współzależności\nwe współczesnym świecie.\n43. Integracja europejska.\n1) Zdający omawia […] przebieg integracji\neuropejskiej (cele, główne dokumenty\ni instytucje, politycy, fazy integracji).\n(G) 20. Integracja europejska.\n1) Zdający przedstawia cele i etapy integracji\neuropejskiej (traktaty rzymskie, traktaty\nz Maastricht, Nicei, Lizbony).\n4) Zdający wskazuje na mapie członków Unii\nEuropejskiej […].\nZasady oceniania\n1 pkt - wskazanie poprawnego dokończenia zdania.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nC","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-21.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/21.4","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"21.4","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21.4. (0-1)\nUzasadnij, że nie wszystkie instytucje i organy wskazane w zamieszczonych\nfragmentach rozporządzenia są częścią systemu instytucjonalnego Unii Europejskiej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21.4. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nVI. (ZP) Znajomość praw człowieka\ni sposobów ich ochrony.\nVI. (ZR) Dostrzeganie współzależności\nwe współczesnym świecie.\n38. Światowy i europejski system ochrony praw\nczłowieka.\n3) Zdający charakteryzuje systemy ochrony\npraw człowieka w ramach Rady Europy oraz\nUnii Europejskiej.\n(ZP) 6. Ochrona praw i wolności.\n3) Zdający uzasadnia znaczenie Europejskiego\nTrybunału Praw Człowieka w Strasburgu.\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nW systemie instytucjonalnym UE nie funkcjonuje Europejski Trybunał Praw Człowieka - jest\nto instytucja z systemu ochrony praw człowieka Rady Europy.","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-21.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/22","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"22","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.\nO jednej z operacji wojskowych NATO\n[…] NATO, realizując postanowienia Rady Bezpieczeństwa (rezolucja S/RES/781),\nrozpoczęło patrolowanie stref objętych zakazem lotów dla samolotów wojskowych (no-fly\nzones) nad terytorium Bośni i Hercegowiny w ramach operacji „Sky Monitor”, będącej\npierwszą operacją powietrzną NATO. [O]peracja ta została zastąpiona przez operację „Deny\nFlight”, która zapewniała również bezpośrednie wsparcie powietrzne wojskom UNPROFOR\n(tzw. CAS - close air support) oraz pozwalała na użycie siły w przypadku naruszenia zakazu.\n[W następnym roku] doszło do pierwszej bezpośredniej akcji bojowej Sojuszu - natowskie\nF-16 zestrzeliły cztery samoloty szturmowo-treningowe Super Galeb […].\nMiędzynarodowe operacje pokojowe i stabilizacyjne w polskiej polityce bezpieczeństwa w XX i XXI wieku,\nred. D.S. Kozerawski, Warszawa 2016, s. 123.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/22.1","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"22.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.1. (0-1)\nRozstrzygnij, czy operacja wojskowa przedstawiona w tekście była formą realizacji\nprzez NATO zadania kolektywnej obrony państw członkowskich. Odpowiedź\nuzasadnij.\nRozstrzygnięcie -\nUzasadnienie -","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nVI. (ZR) Dostrzeganie współzależności\nwe współczesnym świecie.\n42. Systemy bezpieczeństwa i współpracy.\n1) Zdający charakteryzuje przemiany, jakie\nnastąpiły w Europie i na świecie po upadku\nkomunizmu.\n4) Zdający wyjaśnia, jak powstało NATO, jakie\nsą jego cele i organy; wymienia najważniejsze\noperacje wojskowe Sojuszu.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie - Nie.\nUzasadnienie - W konflikcie rozgrywającym się na terenie jednego z państw byłej Jugosławii\nżadne z ówczesnych państw członkowskich NATO nie było bezpośrednio zagrożone - żadne\nz państw postjugosłowiańskich nie było wówczas członkiem NATO.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-22.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/22.2","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"22.2","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.2. (0-1)\nOceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe,\nalbo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nKonflikt i operacja wojskowa przedstawione w tekście miały miejsce na\npoczątku XXI wieku.\nP\nF\n2.\nSkutkiem konfliktu opisanego w tekście był rozpad Bośni\ni Hercegowiny - likwidacja tego państwa.\nP\nF\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n21.1. 21.2. 21.3. 21.4. 22.1. 22.2.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nVI. (ZR) Dostrzeganie współzależności\nwe współczesnym świecie.\n7. Procesy narodowościowe i społeczne we\nwspółczesnym świecie.\n3) Zdający omawia na przykładach […]\nsposoby rozwiązywania długotrwałych\nkonfliktów między narodami.\n40. Stosunki międzynarodowe w wymiarze\nglobalnym.\n6) Zdający rozważa możliwości prowadzenia\n[…] interwencji pokojowych na obszarach\ndotkniętych konfliktami zbrojnymi, oceniając ich\nskuteczność i aspekty moralne;\n42. Systemy bezpieczeństwa i współpracy.\n1) Zdający charakteryzuje przemiany, jakie\nnastąpiły w Europie i na świecie po upadku\nkomunizmu.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. F\n2. F","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-22.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/23","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"23","points":null,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.\nO separatyzmie w jednym z państw Europy\nCieszy się największą autonomią spośród wszystkich regionów Unii, ma własny rząd,\nparlament i język uznany za urzędowy […]. 1 października 2017 r. odbyło się tu - nielegalne\nz punktu widzenia [władz państwa] - referendum niepodległościowe. Mimo prób siłowego\nzablokowania głosowania przez policję wzięło w nim udział 43 proc. uprawnionych. 90 proc.\nopowiedziało się za utworzeniem nowego państwa.\nB.T. Wieliński, K. Korzeniowska, Narodowa puszka Pandory, wyborcza.pl\nFragment mapy politycznej Europy\nNazwy zaznaczonych\nregionów (w kolejności\nalfabetycznej):\nA. Irlandia Północna,\nB. Katalonia,\nC. Korsyka,\nD. Szkocja.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-23.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/23.1","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"23.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.1. (0-1)\nUzupełnij zdanie - podaj nazwę regionu (wybraną spośród A-D) oraz numer (wybrany\nspośród 1-4), którym oznaczono ten region na mapie.\nTekst dotyczy regionu - regionu oznaczonego na mapie\nnumerem .","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nVI. (ZR) Dostrzeganie współzależności\nwe współczesnym świecie.\n7. Procesy narodowościowe i społeczne we\nwspółczesnym świecie.\n3) Zdający omawia na przykładach przyczyny\n[…] długotrwałych konfliktów między narodami.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne przyporządkowanie nazwy i numeru.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nKatalonii / B\n3","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-23.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/23.2","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"23.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 23.2. (0-1)\nOdwołując się do wybranej zasady prawa międzynarodowego, sformułuj argument do\ntezy: Niepodległość regionu, którego dotyczy tekst, byłaby nielegalna.\nEWOP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 23.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nVI. (ZR) Dostrzeganie współzależności\nwe współczesnym świecie.\n40. Stosunki międzynarodowe w wymiarze\nglobalnym.\n1) Zdający przedstawia […] zasady prawa\nmiędzynarodowego […].\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego wyjaśnienia.\n0 pkt - inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nTyp 1.: Zasada prawa międzynarodowego, z którą byłoby sprzeczne ogłoszenie\nniepodległości Katalonii, to zasada integralności terytorialnej.\nTyp 2.: Zasada prawa międzynarodowego, z którą byłoby sprzeczne ogłoszenie\nniepodległości Katalonii, to zasada nienaruszalności granic.","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-23.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/24","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"24","points":12,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (0-12)\nWybierz jeden z podanych tematów i napisz wypracowanie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-12)\nZasady oceniania\nPoziom III - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 12 PKT\nZdający w pełni scharakteryzował cztery istotne dla\ndanego tematu aspekty zagadnienia.\n5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie\nróżnych aspektów danego problemu do jego opisu\nw szerszym kontekście interpretacyjnym, wykazał\nsię znajomością licznych pojęć związanych\nz tematem.\nPOPRAWNOŚĆ MERYTORYCZNA\nZdający nie popełnił żadnego błędu\nmerytorycznego.\nSELEKCJA INFORMACJI\nZdający przeprowadził poprawną\nselekcję i hierarchizację informacji\n(nie zamieścił w pracy fragmentów\nniezwiązanych z tematem).\nJĘZYK, STYL I KOMPOZYCJA\nZdający zaprezentował wywód\nw pełni spójny, harmonijny i logiczny.\nPoziom II - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 8 PKT\nZdający:\n- w pełni scharakteryzował trzy istotne aspekty\nzagadnienia (spośród zagadnień 1-4 wskazanych\ndla poziomu III)\nalbo\n- w pełni scharakteryzował dwa istotne aspekty\nzagadnienia i częściowo scharakteryzował dwa\nistotne aspekty zagadnienia (spośród zagadnień\n1-4 wskazanych dla poziomu III).\n5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie\nwybranych aspektów analizowanego tematu;\nwykazał się znajomością wybranych pojęć\nzwiązanych z tematem.\nPOPRAWNOŚĆ MERYTORYCZNA\nZdający popełnił jeden lub dwa błędy\nmerytoryczne.\nSELEKCJA INFORMACJI\nZdający przeprowadził\nniekonsekwentną selekcję informacji\ni ich hierarchizację (umieścił w pracy\nnieliczne fragmenty niezwiązane\nz tematem).\nJĘZYK, STYL I KOMPOZYCJA\nZdający zaprezentował wywód nie\nw pełni uporządkowany.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPoziom I - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 4 PKT\nZdający:\n- w pełni scharakteryzował jeden istotny aspekt\noraz częściowo scharakteryzował jeden istotny\naspekt zagadnienia (spośród zagadnień 1-4\nwskazanych dla poziomu III)\nalbo\n- częściowo scharakteryzował trzy istotne aspekty\nzagadnienia (spośród zagadnień 1-4 wskazanych\ndla poziomu III).\n5) Zdający wykazał się znajomością jedynie\nnielicznych pojęć związanych z tematem.\nPOPRAWNOŚĆ MERYTORYCZNA\nZdający popełnił trzy lub cztery błędy\nmerytoryczne.\nSELEKCJA INFORMACJI\nZdający przeprowadził\nw niewystarczającym stopniu\nselekcję informacji i ich\nhierarchizację (napisał pracę, której\nznaczną część stanowią fragmenty\nniezwiązane z tematem).\nJĘZYK, STYL I KOMPOZYCJA\nZdający zaprezentował wywód\nw sposób chaotyczny i nielogiczny.\nPOPRAWNOŚĆ MERYTORYCZNA\nZdający popełnił co najmniej pięć\nbłędów merytorycznych.\nSELEKCJA INFORMACJI\nPonad połowę pracy stanowią\nfragmenty niezwiązane z tematem.\nJĘZYK, STYL I KOMPOZYCJA\nWywód jest niekomunikatywny.\n0 PKT\nZdający nie zrozumiał tematu - nie wypełnił\nwymagań dla poziomu I.\n5) Zdający nie wykazał się znajomością pojęć\nzwiązanych z tematem.\nPrzy pracy o wartości merytorycznej\n0 pkt nie przyznaje się punktów za\npozostałe elementy.\nEgzaminator, klasyfikując wartość merytoryczną pracy na jeden z trzech poziomów (I-III),\nmoże ocenić ją wyłącznie na 12, 8 lub 4 punkty. Ostateczna liczba punktów uzyskanych\nprzez zdającego jest zależna także od poziomu realizacji trzech pozostałych kryteriów,\ntj. poprawności merytorycznej, selekcji informacji oraz języka, stylu i kompozycji pracy. Za\nzrealizowanie danego kryterium na poziomie wyższym / niższym od poziomu wartości\nmerytorycznej pracy, zdający uzyskuje jeden punkt więcej / mniej. Egzaminator może także\nocenić pracę na 0 punktów.","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/Temat 1","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"Temat 1","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Temat 1.\nScharakteryzuj powszechne wybory bezpośrednie organów władzy centralnej\ni organów samorządu terytorialnego w Rzeczypospolitej Polskiej, biorąc pod uwagę\nwyłącznie aspekty przedstawione na schemacie.\nSchemat. Powszechne wybory bezpośrednie w RP\nOrganizacja\nwyborów\n(zarządzanie\nwyborów, PKW,\nobwodowe komisje\nwyborcze, tajność\ngłosowania,\nważność wyborów)\nZasady\npowszechności,\nbezpośredniości\ni równości oraz ich\nograniczenia\nSpecyfika ordynacji\nproporcjonalnej\n(okręgi wyborcze,\nprzeliczanie głosów\nna mandaty,\nklauzula zaporowa)\nSpecyfika\nordynacji\nwiększościowej\n(okręgi wyborcze,\ndwa typy systemu\nwiększościowego)","answer":null,"answer_text":"Temat 1.\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nIV. Znajomość zasad i procedur\ndemokracji.\nV. Znajomość podstaw ustroju\nRzeczypospolitej Polskiej.\n15. Demokracja - zasady i procedury.\n5) Zdający wyjaśnia, jak są przeprowadzane\ni jaką rolę odgrywają wybory we współczesnej\ndemokracji.\n17. Systemy partyjne.\n4) Zdający opisuje podstawowe zasady\nordynacji większościowej i proporcjonalnej […].\n5) Zdający wyjaśnia znaczenie progu\nwyborczego […].\n25. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.\n2) Zdający wyjaśnia różnice między\nordynacjami wyborów parlamentarnych\ni prezydenckich w Polsce.\n(ZP) 1. Młody obywatel w urzędzie.\n3) Zdający podaje formalne warunki, jakie\nspełnić musi obywatel, by wziąć udział\nw wyborach.\n(G) 7. Wyborcy i wybory.\n2) Zdający wymienia zasady demokratycznych\nwyborów […].\n(G) 17. Gmina jako wspólnota mieszkańców.\n2) Zdający przedstawia sposób wybierania\ni działania władz gminy […].\n(G) 18. Samorząd powiatowy i wojewódzki.\n1) Zdający przedstawia sposób wybierania\nsamorządu powiatowego i wojewódzkiego […].\nAspekty tematu:\n1) organizacja wyborów:\n- zarządzanie wyborów parlamentarnych - Prezydent RP, prezydenckich - Marszałek Sejmu\nRP, samorządowych - Prezes Rady Ministrów RP;\n- wybory przeprowadza PKW, a głosujemy w obwodowej komisji wyborczej na karcie do\ngłosowania; musi być zapewniona tajność głosowania;\n- stwierdzanie ważności wyborów organów centralnych przez Sąd Najwyższy, organów\nsamorządowych - przez właściwy sąd okręgowy;\n2) zasady wyborcze:\n- powszechność - czynne prawo wyborcze ograniczone cenzusem wieku (18 lat); pozostałe\nograniczenie rzadkie - związane z pozbawieniem praw orzeczeniem sądu; prawo czynne dla\nobywateli RP, a w przypadku wyborów organów samorządu gminnego mają je i inni\nzamieszkali na jej terytorium obywatele UE; bierne prawo wyborcze - cenzus wieku albo na\ntym samym poziomie, albo wyższy, np. 21 lat (Sejm RP), 25 (wójt), 30 (Senat RP),\n35 (Prezydent RP);\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n- bezpośredniość oznacza, że decyzja o ostatecznym składzie organu przedstawicielskiego\nnależy do wyborcy, który oddaje swój głos, nie korzystając z żadnych ciał pośredniczących;\nnie kolidują z tą zasadą wprowadzone alternatywne metody głosowania, także przez\npełnomocnika;\n- równość oznacza, że wszystkie głosy powinny mieć taką samą siłę, a formalnie pojmowana\noznacza, że wszyscy obywatele dysponują taką samą liczbą głosów; równość formalnie\npojmowana w każdych wyborach, ale w wyborach do Senatu RP nie ma takiej samej siły\ngłosu (nadreprezentacja obszarów peryferyjnych, z mniejszą gęstością zaludnienia);\n3) specyfika ordynacji proporcjonalnej:\n- stosowana w wyborach do Sejmu RP, sejmików województw, rad powiatów i rad gmin\npowyżej 20 tys. mieszkańców;\n- okręgi wyborcze wielomandatowe różnej wielkości, np. w wyborach do Sejmu RP od\n7-mandatowych po 20-mandatowe w Warszawie;\n- przeliczanie głosów na mandaty metodą d’Hondta (mandaty otrzymują listy komitetów\nz kolejnymi najwyższymi ilorazami) - metodą korzystną dla większych ugrupowań\npolitycznych;\n- klauzula zaporowa 5%, a w wyborach do Sejmu dodatkowa wartość progu dla koalicji -\n8%;\n- personalizacja wyborów - głosowanie na kandydata na liście, mandaty przeznaczone dla\nlisty otrzymują kandydaci z najwyższą liczbą głosów;\n4) specyfika ordynacji większościowej:\n- okręgi wyborcze jednomandatowe;\n- ordynacja z większością bezwzględną stosowana w wyborach organów wykonawczych -\nPrezydenta RP oraz wójtów, burmistrzów i prezydentów miast; jeśli w głosowaniu nikt nie\notrzyma bezwzględnej większości głosów, przeprowadza się kolejne głosowanie (tzw.\nII tura), w którym biorą udział dwaj kandydaci z najlepszymi wynikami z pierwszego\ngłosowania;\n- ordynacja z większością względną stosowana w wyborach do Senatu RP oraz rad gmin do\n20 tys. mieszkańców; mandat otrzymuje w okręgu ten kandydat, który uzyskał największą\nliczbę głosów (a w przypadku remisu przeprowadza się losowanie).","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-Temat_1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/Temat 2","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"Temat 2","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Temat 2.\nNIK, RPO, RPD, KRRiT - przedstaw status, tryb powołania i kompetencje każdego ze\nwskazanych organów ochrony prawa i kontroli państwowej w Rzeczypospolitej\nPolskiej.","answer":null,"answer_text":"Temat 2.\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nV. Znajomość podstaw ustroju\nRzeczypospolitej Polskiej.\nVI. (ZP) Znajomość praw człowieka\ni sposobów ich ochrony.\n27. Organy kontroli państwowej, ochrony prawa\ni zaufania publicznego.\n1) Zdający omawia kompetencje Najwyższej\nIzby Kontroli i ocenia jej znaczenie dla\nfunkcjonowania instytucji publicznych.\n2) Zdający przedstawia uprawnienia i sposób\ndziałania Rzecznika Praw Obywatelskich.\n5) Zdający wymienia podstawowe zadania\nKrajowej Rady Radiofonii i Telewizji […].\n(ZP) 6. Ochrona praw i wolności.\n2) Zdający opisuje sposób działania Rzecznika\nPraw Obywatelskich […].\nAspekty tematu:\n1) status, sposób powołania i kompetencje Najwyższej Izby Kontroli:\n- NIK jest naczelnym organem kontroli państwowej; podlega Sejmowi RP (coroczne\nsprawozdanie z działalności), jest organem niezależnym od władzy wykonawczej;\n- Prezes NIK jest powoływany przez Sejm RP za zgodą Senatu RP, na 6 lat i może być\nponownie powołany tylko raz;\n- NIK kontroluje działalność organów administracji rządowej, Narodowego Banku Polskiego,\npaństwowych osób prawnych i innych państwowych jednostek organizacyjnych z punktu\nwidzenia legalności, gospodarności, celowości i rzetelności;\n- NIK może kontrolować działalność organów samorządu terytorialnego, komunalnych osób\nprawnych i innych komunalnych jednostek organizacyjnych z punktu widzenia legalności,\ngospodarności i rzetelności (szczególnie wykorzystania dotacji i subwencji z budżetu\npaństwa);\n- NIK może kontrolować z punktu widzenia legalności i gospodarności działalność innych\njednostek organizacyjnych i podmiotów gospodarczych w zakresie, w jakim wykorzystują one\nmajątek lub środki państwowe lub komunalne;\n- NIK przedkłada Sejmowi RP informacje o wynikach kontroli, wnioski i wystąpienia,\nokreślone w ustawie, przedstawia Sejmowi RP coroczne sprawozdanie ze swojej\ndziałalności;\n- NIK przedkłada Sejmowi RP opinię w przedmiocie absolutorium dla Rady Ministrów;\n2) status, sposób powołania i kompetencje Rzecznika Praw Obywatelskich:\n- RPO stoi na straży wolności i praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji; jest\nw swojej działalności niezawisły, niezależny od innych organów państwowych i odpowiada\njedynie przed Sejmem RP;\n- RPO jest powoływany przez Sejm RP za zgodą Senatu RP, na 5 lat;\n- RPO corocznie informuje Sejm RP i Senat RP o swojej działalności oraz o stanie\nprzestrzegania wolności i praw człowieka i obywatela;\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n- RPO ma możliwość badania, czy na skutek działania lub zaniechania organów, organizacji lub\ninstytucji, obowiązanych do przestrzegania i realizacji wolności i praw człowieka i obywatela, nie\nnastąpiło naruszenie prawa, a także zasad współżycia społecznego i sprawiedliwości społecznej;\n- RPO działa w przypadku łamania praw i wolności z własnej inicjatywy lub na wniosek\nskarżącego; ma możliwość kierowania do właściwych organów wystąpienia problemowego\nwówczas, gdy rozpatrywane sprawy indywidualne wskazywały na utrwalającą się po stronie\norganów i instytucji praktykę stosowania prawa w sposób, który narusza prawa lub wolności,\na także wówczas, gdy rozpoznawane przez Rzecznika sprawy wskazywały, iż źródłem\nnaruszeń praw jednostki jest nie wadliwe stosowanie prawa, lecz wadliwość samego prawa;\n- RPO może wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności przepisów ustawy\nz Konstytucją RP oraz ma możliwość przystąpienia do postępowania przed Trybunałem\nwszczętego w wyniku złożenia skargi konstytucyjnej\n- RPO ma prawo wnosić kasację lub skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, skargę\nkasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w celu zapewnienia jednolitości\norzecznictwa sądowego - w związku z ujawnionymi rozbieżnościami w orzecznictwie sądów\npowszechnych - ma możliwość skierowania pytania prawnego do SN;\n- RPO ma prawo wszczynać postępowanie w sprawach cywilnych, administracyjnych oraz brać\nw nich udział;\n3) status, sposób powołania i kompetencje Rzecznika Praw Dziecka:\n- RPD stoi na straży praw dziecka; jest w swojej działalności niezależny od innych organów\npaństwowych i odpowiada jedynie przed Sejmem RP;\n- RPD jest powoływany przez Sejm RP za zgodą Senatu RP, na 5 lat;\n- RPD corocznie informuje Sejm RP i Senat RP o swojej działalności oraz uwagi o stanie\nprzestrzegania praw dziecka;\n- RPD podejmuje działania mające na celu zapewnienie dzieciom pełnego harmonijnego\nrozwoju, z poszanowaniem ich godności, podmiotowości oraz działania zmierzające do\nochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem, demoralizacją, zaniedbaniem\noraz innym złym traktowaniem;\n- RPD działa w przypadku łamania praw i wolności z własnej inicjatywy, biorąc pod uwagę\ninformacje od obywateli lub organizacji wskazujące na naruszanie praw lub dobra dziecka;\n- RPD ma prawo zbadać każdą sprawę na miejscu oraz żądać od organów i instytucji\nzłożenia wyjaśnień w danej sprawie;\n- RPD może zwracać się do właściwych organów i instytucji o podjęcie działań na rzecz\ndziecka z zakresu ich kompetencji; przedstawia im wnioski zmierzające do zapewnienia\nskutecznej ochrony praw i dobra dziecka oraz usprawnienia trybu załatwiania spraw w tym\nzakresie;\n- RPD ma prawo wnosić kasację lub skargę kasacyjną, żądać wszczęcia postępowania\nadministracyjnego, cywilnego oraz wziąć udział w toczących się postępowaniach cywilnym\ni w sprawach nieletnich oraz sądowo-administracyjnym na prawach prokuratora;\n- RPD ma prawo żądać wszczęcia postępowania przygotowawczego w sprawach\no przestępstwa (przez uprawnionego oskarżyciela) oraz wystąpić z wnioskiem o ukaranie\nw postepowaniu w sprawach o wykroczenia;\n- RPD upowszechnia prawa dziecka oraz metody ich ochrony; ma prawo zlecać\nprzeprowadzanie badań oraz sporządzanie ekspertyz i opinii;\n4) status, sposób powołania i kompetencje Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji:\n- KRRiT jest organem właściwym w kwestii radiofonii i telewizji, stoi na straży wolności\nsłowa, prawa do informacji oraz interesu publicznego w radiofonii i telewizji; organom\nuczestniczącym w nominacji corocznie przedkłada sprawozdanie, a odwołanie Rady jest\nmożliwe przy nieprzyjęciu tego sprawozdania przez obie izby parlamentu oraz potwierdzeniu\nprzez Prezydenta RP;\n- członkowie KRRiT są powoływani przez Sejm RP (dwóch członków), Senat RP (jedna\nosoba) i Prezydenta RP (dwóch członków) na 6 lat;\n- KRRiT kształtuje właściwy porządek prawny w zakresie mediów - wydaje rozporządzenia,\na w sprawach indywidualnych podejmuje uchwały;\n- KRRiT w porozumieniu z premierem projektuje kierunki polityki państwa w dziedzinie\nradiofonii i telewizji; opiniuje projekty aktów prawnych w dziedzinie radiofonii i telewizji;\n- KRRiT określa warunki prowadzenia działalności przez dostawców usług medialnych,\nrozstrzyga w sprawach koncesji na rozpowszechnianie programów; kontroluje działalność\ndostawców medialnych; uznaje o statusie nadawcy społecznego;\n- KRRiT organizuje badania treści i odbioru usług medialnych; inicjuje kształcenie kadr\nw dziedzinie radiofonii i telewizji; organizuje współpracę z innymi podmiotami krajowymi\ni zagranicznymi w sferze radiofonii i telewizji;\n- KRRiT ustala opłaty abonamentowe; upowszechnia edukację medialną.\n- (część kompetencji z powoływaniem zarządów telewizji publicznej i radia publicznego\nprzekazano w 2016 r. Radzie Mediów Narodowych; na przełomie 2023 i 2024 r.\nprzeprowadzono kolejne zmiany realne w tym zakresie).","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-Temat_2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/Temat 3","paper_id":"wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"Temat 3","points":null,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Temat 3.\nOrganizacja Narodów Zjednoczonych i pokój na świecie - przedstaw organy tej\norganizacji działające na rzecz realizacji celu wskazanego w art. 1.1. Karty Narodów\nZjednoczonych oraz pozamilitarne i militarne działania tej organizacji na rzecz\nrealizacji tego celu. Wyjaśnij, na czym polegają przeszkody w osiągnięciu tego celu\nw XXI wieku.\nMateriał 1. Fragmenty Karty Narodów Zjednoczonych\nArt. 1.1. [Narody Zjednoczone dążą do następujących celów] Do utrzymywania pokoju\ni bezpieczeństwa międzynarodowego; w tym celu będą one podejmowały skuteczne\nzbiorowe środki dla zapobiegania i usuwania gróźb przeciwko pokojowi, oraz osiągały, przy\npomocy środków pokojowych i zgodnie z zasadami sprawiedliwości i prawa\nmiędzynarodowego, załatwianie lub rozstrzyganie sporów międzynarodowych albo sytuacyj,\nktóre mogłyby doprowadzić do zakłócenia pokoju.\nArt. 2.5. Wszyscy członkowie powinni użyczać Narodom Zjednoczonym wszelkiego rodzaju\npomocy w każdej akcji, podjętej przez tę Organizację zgodnie z niniejszą Kartą oraz powinni\npowstrzymać się od udzielenia pomocy jakiemu bądź państwu, przeciwko któremu Narody\nZjednoczone podejmą akcję zapobiegawczą lub represyjną.\nArt. 11.2. Ogólne Zgromadzenie jest władne przeprowadzać dyskusję nad każdą sprawą,\ndotyczącą utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa, która by została mu\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n23.1. 23.2.\nMaks. liczba punktów\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nEWOP-R0_100\nprzedłożona przez któregokolwiek członka Narodów Zjednoczonych albo przez Radę\nBezpieczeństwa […]; może ono, z wyjątkiem przewidzianym w art. 12, udzielać zaleceń\nw związku z takimi zagadnieniami odnośnemu państwu lub państwom, albo Radzie\nBezpieczeństwa, lub jednym i drugiej. […]\nArt. 12.1. Gdy, w związku z jakimkolwiek sporem lub sytuacją, Rada Bezpieczeństwa\nwykonywa funkcje przyznane jej przez niniejszą Kartę, to Ogólne Zgromadzenie nie powinno\nudzielać żadnych zaleceń w związku z tym sporem lub sytuacją, chyba że Rada\nBezpieczeństwa tego zażąda.\nArt. 41. Rada Bezpieczeństwa jest władna uchwalić, jakie zarządzenia, nie pociągające za\nsobą użycia siły zbrojnej, powinny być zastosowane, żeby zapewnić skuteczność jej\ndecyzjom, oraz może zwrócić się do członków Narodów Zjednoczonych z żądaniem\nzastosowania takich zarządzeń. Mogą one polegać na zupełnym lub częściowym przerwaniu\nstosunków gospodarczych […] oraz na zerwaniu stosunków dyplomatycznych.\nDz.U. 1947, nr 23, poz. 322 (pisownia oryginału).\nMateriał 2. Wykres. Liczba wet zgłoszonych przez stałych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ\nNa podstawie: www.globalpolicy.org\nMateriał 3. Fragment opracowania analitycznego\nProtektorat międzynarodowy w Kosowie powstał na mocy rezolucji 1244 Rady\nBezpieczeństwa ONZ przegłosowanej 10 czerwca 1999 roku[:] Federalna Republika\nJugosławii miała natychmiast zaprzestać stosowania przemocy i represji w Kosowie oraz\nrozpocząć wycofywanie wszystkich sił wojskowych, policyjnych i paramilitarnych […].\nW Kosowie zostały rozmieszczone międzynarodowa administracja oraz siły bezpieczeństwa\n(wojsko i policja) pod auspicjami ONZ - UNMIK. Misją miał kierować specjalny przedstawiciel\nsekretarza generalnego ONZ. Najważniejszym obowiązkiem misji UNMIK miało być\nustanowienie autonomii i samorządu w Kosowie (z uwzględnieniem suwerenności\ni integralności terytorialnej FRJ), zgodnie z postanowieniami konferencji w Rambouillet.\nA. Balcer, M. Kaczmarski, W. Stanisławski, Kosowo - przed ostatecznym rozwiązaniem. Proces uregulowania\nstatusu międzynarodowego - uwarunkowania polityczne i historyczne, perspektywy rozwoju sytuacji,\n„Prace OSW”, Warszawa 2008, s. 12.\nEWOP-R0_100\nna temat nr\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n24.\nMaks. liczba punktów\n12\nUzyskana liczba punktów\nEWOP-R0_100\nEWOP-R0_100\nEWOP-R0_100\nEWOP-R0_100\nEWOP-R0_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nWIEDZA\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nWIEDZA\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nWIEDZA\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015","answer":null,"answer_text":"Temat 3.\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie i tworzenie informacji.\nVI. (ZR) Dostrzeganie współzależności\nwe współczesnym świecie.\n40. Stosunki międzynarodowe w wymiarze\nglobalnym.\n2) Zdający charakteryzuje na przykładach\nnajczęściej stosowane metody rozwiązywania\nsporów między państwami.\n6) Zdający rozważa możliwości prowadzenia\nakcji humanitarnych, współpracy rozwojowej\noraz interwencji pokojowych na obszarach\ndotkniętych konfliktami zbrojnymi, oceniając ich\nskuteczność i aspekty moralne;\n8) Zdający przedstawia inicjatywy na rzecz\npokoju […].\n42. Systemy bezpieczeństwa i współpracy.\n1) Zdający charakteryzuje przemiany, jakie\nnastąpiły w Europie i na świecie po upadku\nkomunizmu.\n2) Zdający opisuje cele i metody działania ONZ\noraz kompetencje jej organów (Zgromadzenie\nOgólne, Rada Bezpieczeństwa, Sekretarz\nGeneralny, Międzynarodowy Trybunał\nSprawiedliwości, Rada Gospodarcza\ni Społeczna).\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nAspekty tematu:\n1) organy ONZ działające na rzecz pokoju:\n- podstawową instytucją odpowiedzialną za utrzymanie pokoju Rada Bezpieczeństwa; skład\n(członkowie stali: USA, ChRL, Rosja, Wielka Brytania i Francja oraz niestali: wybierani na\n2 lata przez Zgromadzenie Ogólne, według kryterium geograficznego, kilkukrotnie Polska);\n- Sekretarz Generalny ONZ (wybierany na 5 lat przez Zgromadzenie Ogólne) także może\nangażować się w działania na rzecz pokoju, rozwiązania danego konfliktu;\n- Zgromadzenie Ogólne - będące symbolem zasady równości państw - może\nprzeprowadzać dyskusję nad każda sprawą dotyczącą utrzymania międzynarodowego\npokoju i bezpieczeństwa, a także może udzielać zaleceń;\n2) pozamilitarne możliwości ONZ w kwestii działalności na rzecz pokoju:\n- Rada Bezpieczeństwa może pomóc w rozwiązaniu sporu międzypaństwowego, zalecić\nodpowiednią procedurę jego rozwiązania czy sposób załagodzenia; może na żądanie stron\nczynić zalecenia w celu pokojowego załatwienia sporu;\n- Rada Bezpieczeństwa może doprowadzić do zupełnego lub częściowego przerwania\nstosunków gospodarczych innych państw z państwem agresora;\n- Rada Bezpieczeństwa może doprowadzić do zerwania stosunków dyplomatycznych innych\npaństw z państwem agresora;\n- Zgromadzenie Ogólne może udzielać zaleceń odnośnemu państwu lub państwom, albo\nRadzie Bezpieczeństwa, lub jednym i drugiej;\n3) militarne możliwości ONZ w kwestii działalności na rzecz pokoju:\n- Rada Bezpieczeństwa może zdecydować o użyciu siły w rozwiązaniu konfliktu, a państwa\npowinny taką rezolucję wykonać; może też dać mandat na przeprowadzenie operacji\nzbrojnej siłom zbrojnym danej organizacji, np. NATO;\n- Rada Bezpieczeństwa może zdecydować o wprowadzeniu sił bezpieczeństwa - tak\nwojska, jak i policji - podtrzymujących pokój;\n- Rada Bezpieczeństwa może zdecydować o wprowadzeniu własnej administracji na danym\nterenie, a zatem możemy mieć nawet do czynienia z ustanowieniem międzynarodowego\nprotektoratu;\n4) przeszkody w działaniach na rzecz pokoju:\n- działania związane z agresją podjętą przez jednego z członków stałych Rady\nBezpieczeństwa a w związku z prawem weta takiego członka, nie mogą znaleźć\nw przypadku ONZ odpowiedniego rozwiązania, w XXI wieku dobrym przykładem są tu\ndziałania rosyjskie w Ukrainie;\n- jest niemało opinii, że w świecie postzimnowojennym ONZ jest struktura skostniałą,\nnastawioną na status quo;\n- prawo międzynarodowe i jego zasady, na których straży ma stać ONZ, nie zawsze będzie\nchronić mniejszości, strony konfliktu w wojnie domowej, np. sama interwencja humanitarna,\ninterwencja w obronie praw człowieka, zachodziła albo bez mandatu ONZ, albo uznawano to\nza wewnętrzną sprawę danego państwa, czy też sprawy nie podejmowano.","solution":null,"image":"img/wos-2024-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-Temat_3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2024 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"}]}