{"paper":{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","variant":null,"exam_pdf":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf","key_pdf":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona-odpowiedzi/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona-odpowiedzi.pdf","question_count":54,"source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},"questions":[{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1. (0-1)\nFragment Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej\nArt. 1. Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli.\nDz.U. z 1997 r. nr 78 poz. 483 z późn. zm. (stan prawny na 19 stycznia 2026 r.).\nO dobru wspólnym\n[F]ormuła dobra wspólnego „działa w obie strony”. Oznacza to, że dbałość o państwo jako\ndobro wspólne […] obciąża nie tylko obywatela, ale że obywatel ma także prawo oczekiwać,\niż władza publiczna tak będzie działać, aby Rzeczpospolita także przez obywateli mogła być\nuznana za dobro wspólne. Podstawowym warunkiem uznania „dobra” […] za „dobro\nwspólne” jest takie ukształtowanie instytucji praw, wolności i obowiązków jednostki, które\nzapewni jednostce realizację przyznanych jej konstytucyjnie praw.\nJ. Trzciński, Rzeczpospolita Polska dobrem wspólnym wszystkich obywateli, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny\ni Socjologiczny”, t. 80, nr 1 (2018), s. 26.\nPodaj dwa przykłady konstytucyjnych obowiązków obywatela wynikających z zasady\nwyrażonej w przytoczonych tekstach.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-1)\nWymagania określone w podstawie programowej1\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. W aspekcie stosunku do dobra, przyjęcia\ngo jako głównego kryterium wartościowania\nmoralnego, odróżniania go od zła\noraz ćwiczenia w ocenie intencji i skutków\nwedług słuszności, pożytku i szkody.\nZdający:\n1) rozpoznaje to, co w życiu społecznym\nsprzyja rozwojowi człowieka,\noraz przyczynia się do zachowania\ni pomnożenia dobra wspólnego w różnych\nspołecznościach.\nIII. W aspekcie stosunku do życia, czyli\nosobistego zaangażowania, kształtowania\nzamierzeń według własnych pasji, zdolności\noraz poczucia wspólnoty i służby. Zdający:\n1) interesuje się życiem zbiorowym, wyraża\ngotowość do osobistego podejmowania\nzadań społecznych i zaangażowania\nobywatelskiego w duchu patriotyzmu jako\nmądrej miłości ojczyzny ukształtowanej\nw tradycji Rzeczypospolitej;\n2) rozumie znaczenie cnót indywidualnych\ni społecznych, praw i obowiązków, wolności\ni odpowiedzialności, szczęścia osobistego\ni rozwoju ludzkich wspólnot\noraz sprawiedliwych praw i roztropnej\npolityki.\nII. Dobro wspólne. Zdający:\n2) charakteryzuje wynikający z zasady\ndobra wspólnego aspekt obowiązków\njednostki względem wspólnoty;\n3) przedstawia sprawiedliwość społeczną\njako zasadę udziału członków wspólnoty\nw dobru wspólnym.\nSP: I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n1) wyjaśnia podstawowe prawidłowości\nżycia społecznego […];\n3) wyjaśnia znaczenie aktywności\nobywatelskiej.\nSP: VIII. Wspólnoty narodowe / etniczne\ni ojczyzna. Zdający:\n1) […] wymienia konstytucyjne obowiązki\nobywatela.\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie dwóch poprawnych przykładów.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\n1 Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 28 czerwca 2024 r. zmieniającego rozporządzenie\nw sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum\noraz branżowej szkoły II stopnia (Dz.U. z 2024 r. poz. 1019).\nPrzykładowe odpowiedzi\nPonoszenie ciężarów i świadczeń publicznych (płacenie podatków)\nObowiązek obrony ojczyzny\nPoszanowanie własności publicznej i symboli narodowych\nDbałość o środowisko\nWierność Rzeczypospolitej Polskiej\nTroska o dobro wspólne.","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/2","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"2","points":null,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.\nO społeczeństwie obywatelskim\n[I]stotą społeczeństwa obywatelskiego jest postawa obywatelska członków wspólnoty\npolitycznej. Obywatele, podejmując samodzielnie wspólne działania, dążą do dobra\nwspólnego danej społeczności oraz podejmują decyzje w sprawach dla niej istotnych. […]\nJednostki wykazujące postawę obywatelską są gotowe do przyjęcia odpowiedzialności\nza daną społeczność, a także do udzielania wsparcia pozostałym członkom\ni [do] poświęcenia w imię dobra wspólnego. [ ] Społeczeństwo obywatelskie wiąże się\nzazwyczaj z demokracją jako formą sprawowania władzy. Jego członkowie, przejawiając\nwysoki stopień samoorganizacji, zrzeszają się w niezależnych od instytucji państwowych\norganizacjach i stowarzyszeniach dla realizacji rozmaitych celów społecznych. […]\nSpołeczeństwo obywatelskie to społeczeństwo złożone z obywateli aktywnych i zdolnych\ndo samoorganizacji oraz określania i osiągania wyznaczonych celów bez impulsu ze strony\nwładzy państwowej - gdyż obywatele potrafią działać niezależnie od instytucji państwowych.\nA. Krasnowolski, Społeczeństwo obywatelskie i jego instytucje, Warszawa 2014, s. 7, 10.\n1.\n0-1\nMWHP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/2.1","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"2.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nZa instytucję społeczeństwa obywatelskiego można uznać\nA. Straż Miejską w Radomiu.\nB. Państwową Straż Pożarną.\nC. Polską Akcję Humanitarną.\nD. Narodowy Fundusz Zdrowia.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. W aspekcie do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności […].\nVI. Społeczeństwo obywatelskie. Zdający:\n1) wyjaśnia, czym jest społeczeństwo\nobywatelskie […];\n2) podaje współczesne przykłady\nfunkcjonowania społeczeństwa\nobywatelskiego w Polsce.\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-2.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/2.2","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"2.2","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2.2. (0-2)\nNa podstawie tekstu sformułuj dwa argumenty do tezy Społeczeństwo obywatelskie\nprzyczynia się do realizacji idei dobra wspólnego.\n2.2.\n0-1-2\nMWHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2.2. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. W aspekcie do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności […].\nVI. Społeczeństwo obywatelskie. Zdający:\n1) wyjaśnia, czym jest społeczeństwo\nobywatelskie […];\n2) podaje współczesne przykłady\nfunkcjonowania społeczeństwa\nobywatelskiego w Polsce.\nZasady oceniania\n2 pkt - sformułowanie dwóch poprawnych argumentów.\n1 pkt - sformułowanie jednego poprawnego argumentu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowe odpowiedzi\nCzłonkowie społeczeństwa obywatelskiego zrzeszają się w celu realizacji „rozmaitych\ncelów społecznych”\nCzłonkowie społeczeństwa obywatelskiego udzielają wsparcia innym i poświęcają się dla\ndobra wspólnego\nJednostki mniej aktywne mogą liczyć na wsparcie bardziej aktywnych członków\nwspólnoty.","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-2.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"3","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.\nO jednej z mniejszości\nPodczas przeprowadzonego w 2011 r. narodowego spisu powszechnego ludności\ni mieszkań przynależność do niej zadeklarowało 313 obywateli polskich. Pierwsze ich grupy\nprzybyły z Krymu w XIII w. i osiedliły się na ziemiach księstwa halicko-wołyńskiego.\nNa przełomie XIII/XIV w. duża grupa tej mniejszości została osiedlona w Trokach koło Wilna.\nNa obecne tereny Polski członkowie tej mniejszości przesiedlili się po II wojnie światowej\nw wyniku repatriacji ze wschodnich kresów Rzeczypospolitej. Zatracili znajomość ojczystego\njęzyka. Wyróżnia ich religia, wywodząca się z judaizmu.\nNa podstawie: mniejszosci.mswia.gov.pl","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/3.1","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"3.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.1. (0-1)\nDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nMniejszość opisana w tekście to\nA. Żydzi.\nB. Tatarzy.\nC. Karaimi.\nD. Ormianie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. W aspekcie do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności […].\nIII. Społeczności i wspólnoty. Zdający:\n9) wymienia największe mniejszości\nnarodowe w Rzeczypospolitej Polskiej […];\n10) charakteryzuje obecną politykę państwa\npolskiego wobec mniejszości narodowych\ni etnicznych oraz społeczności posługującej\nsię językiem regionalnym […].\nSP: I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n1) wyjaśnia podstawowe prawidłowości\nżycia społecznego, w tym funkcjonowania\ngrup społecznych oraz społeczności\nlokalnej i regionalnej oraz wspólnoty\netnicznej i państwowej.\nSP: VIII. Wspólnoty narodowe / etniczne\ni ojczyzna. Zdający:\n4) wymienia mieszkające w Polsce\nmniejszości narodowe i etniczne […]\ni lokalizuje miejsca ich zwartego\nzamieszkiwania […].\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nC","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-3.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/3.2","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"3.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3.2. (0-1)\nRozstrzygnij, czy mniejszość opisana w tekście jest w rozumieniu ustawy\nz dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku\nregionalnym mniejszością narodową. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\n3.2.\n0-1\nMWHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. W aspekcie do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności […].\nIII. Społeczności i wspólnoty. Zdający:\n9) wymienia największe mniejszości\nnarodowe w Rzeczypospolitej Polskiej […];\n10) charakteryzuje obecną politykę państwa\npolskiego wobec mniejszości narodowych\ni etnicznych oraz społeczności posługującej\nsię językiem regionalnym […].\nSP: I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n1) wyjaśnia podstawowe prawidłowości\nżycia społecznego, w tym funkcjonowania\ngrup społecznych oraz społeczności\nlokalnej i regionalnej oraz wspólnoty\netnicznej i państwowej.\nSP: VIII. Wspólnoty narodowe / etniczne\ni ojczyzna. Zdający:\n4) wymienia mieszkające w Polsce\nmniejszości narodowe i etniczne […]\ni lokalizuje miejsca ich zwartego\nzamieszkiwania […].\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nRozstrzygnięcie: Nie.\nUzasadnienie:\n• Karaimi nie posiadają własnego państwa\n• Jest to mniejszość etniczna, ponieważ żadna mniejszość narodowa nie jest tak nieliczna\n(313 osób)\n• Żadna mniejszość narodowa nie przybyła z Krymu, więc jest to mniejszość etniczna.","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-3.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"4","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (0-1)\nWykres. Struktura zatrudnienia w Pakistanie w 2022 r.\nNa podstawie: worldbank.org\nRozstrzygnij, czy społeczeństwo pakistańskie, którego strukturę zatrudnienia\nprzedstawiono na wykresie, jest społeczeństwem postindustrialnym. Odpowiedź\nuzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\n38,10%\n25,50%\n36,40%\nusługi\nprzemysł\nrolnictwo\n4.\n0-1\nMWHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 4. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. W aspekcie stosunku do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności.\nIV. Społeczeństwa i socjalizacja. Zdający:\n2) […] wskazuje na różnice między\nspołeczeństwem przemysłowym\ni poprzemysłowym.\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie: Nie.\nUzasadnienie: W sektorze usług zatrudniona jest mniej niż połowa pracujących.","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.\nMapa. Liczba osób narodowości polskiej (w tys.) zamieszkująca wybrane rejony Litwy\nw 2021 r.\nNa podstawie: wikipedia.org\nTekst. O emigracji Polek i Polaków\nWydawało się, że wstąpienie do UE nie wywoła silnego wzmożenia migracji pracowniczej\nz Polski, nie mówiąc o masowym osiedlaniu się Polaków za granicą. Potwierdzało to wiele\nprognoz opracowanych w szanowanych instytutach europejskich. Przewidywano w nich,\nco najwyżej, chwilowe nasilenie napływu obywateli nowych państw członkowskich, głównie\no charakterze krótkotrwałym, eksploracyjnym. Rząd [pewnego państwa należącego do Unii\nEuropejskiej], który starannie przeanalizował skutki polskiej akcesji dla gospodarki [tego\npaństwa], oceniał, że ze wszystkich nowo wstępujących do UE krajów przybędzie w sumie\nkilkadziesiąt tysięcy ludzi. Dało to asumpt do podjęcia decyzji o otwarciu własnego rynku\npracy bez możliwego do zastosowania ochronnego okresu przejściowego. […]. Stało się\njednak inaczej […]. Tylko z Polski wyjechały [do tego kraju] zrazu dziesiątki tysięcy,\na w sumie w pierwszych kilku latach [-] setki tysięcy ludzi.\nM. Lesińska, M. Okólski, K. Slany, B. Solga, Dekada członkostwa Polski w UE. Społeczne skutki emigracji\nPolaków po […] roku, Warszawa 2014, s. 10.\n6\n130\n9\n23\nMWHP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5.1","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.1. (0-1)\nUzupełnij zdania. Wpisz nazwy właściwych organów (1.) oraz (2.).\nOrganem konstytucyjnym Rzeczypospolitej Polskiej, który sprawuje opiekę nad Polakami\nzamieszkującymi poza granicami Polski, jest (1.)\nJego pracami kieruje (2.) , będący „trzecią\nosobą w państwie”.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. W aspekcie do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania od\nfałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności […].\nXI. Ustrój i system polityczny\nIII Rzeczypospolitej. Zdający:\n11) wymienia aktualnych marszałków obu\nizb polskiego parlamentu;\n15) charakteryzuje pozaustawodawcze\nznaczenie parlamentu (np. umacnianie\nwięzi z Polonią […]).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch luk.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1. Senat\n2. Marszałek Senatu","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5.2","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.2. (0-1)\nRozstrzygnij, czy sytuacja przedstawiona na mapie jest wynikiem emigracji, o której\nmowa w tekście. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. W aspekcie do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania od\nfałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności […].\nVII. Migracje i kwestia demograficzna\nw Polsce i we współczesnym świecie.\nZdający:\n1) wyjaśnia, czym są: migracja, imigracja,\nemigracja […];\n2) charakteryzuje zasięg i skalę\nprzemieszczeń ludnościowych na ziemiach\npolskich w XX i XXI w.;\n4) wskazuje największe skupiska Polaków\nna świecie w XXI w.\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie: Nie.\nUzasadnienie: Polacy na Litwie żyją od wieków, tylko granice się zmieniły. Emigracja\nprzedstawiona w tekście dotyczy Polski po wstąpieniu do UE, kiedy to Polacy emigrowali na\nzachód, a nie na wschód.","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5.3","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5.3","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.3. (0-1)\nPodaj pełną polską nazwę państwa, od którego na początku lat 90. XX w. odłączyła się\nLitwa.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. W aspekcie stosunku do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania od\nfałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności (przede\nwszystkim w odniesieniu do Polski,\nz uwzględnieniem aspektów\nmiędzynarodowych);\n2) odróżnia to, co trwałe, od tego, co\nzmienne, a także to, co uniwersalne, od\ntego, co partykularne i związane\nz tradycjami lokalnymi - w życiu narodów\ni państw, w pojęciach i doktrynach\npolitycznych i prawnych, w kulturze życia\ncodziennego, komunikacji społecznej\ni kulturze politycznej, w instytucjach\nmiędzynarodowych.\nXIV. Polityka zagraniczna Polski po 1989 r.\nZdający:\n1) charakteryzuje zmiany geopolityczne\nw otoczeniu Polski po 1989 r. (zjednoczenie\nNiemiec, rozpad Czechosłowacji i ZSRS)\noraz ich znaczenie dla naszego kraju.\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnej pełnej polskiej nazwy.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nZwiązek Socjalistycznych Republik Radzieckich / Związek Socjalistycznych Republik\nSowieckich","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5.4","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5.4","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.4. (0-1)\nDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nNajwiększa liczba osób narodowości polskiej poza granicami Polski zamieszkuje\nA. Litwę.\nB. Kanadę.\nC. Wielką Brytanię.\nD. Stany Zjednoczone.\n5.1.\n0-1\n5.2.\n0-1\n5.3.\n0-1\nMWHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.4. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. W aspekcie do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania od\nfałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności […].\nVII. Migracje i kwestia demograficzna\nw Polsce i we współczesnym świecie.\nZdający:\n4) wskazuje największe skupiska Polaków\nna świecie w XXI w.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nD","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"6","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-2)\nO pewnej ideologii\nNaród jako państwo jest rzeczywistością etyczną, która istnieje i żyje, o ile się rozwija. Zastój\njest jego śmiercią. Dlatego państwo jest nie tylko autorytetem, który rządzi wolą jednostek\n[…], lecz jest ono również potęgą, która umie zamanifestować swą wolę na zewnątrz.\n[Ideologia ta] jest nie tylko prawodawcą i założycielem instytucji, lecz wychowawcą\ni krzewicielem życia duchowego. Chce odnowić nie formy życia ludzkiego, lecz treść\nczłowieka, charakter, wiarę. I w tym celu pragnie karności i autorytetu, które by zstąpiły\nw dusze i zdobyły w nich rząd niezaprzeczony. Przeto jest jego symbolem pęk rózg\nliktorskich, symbol jedności, siły i sprawiedliwości.\nWiek XX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii, studentów\ni uczniów, oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 2001, s. 96-97.\nRozstrzygnij, czy powyższy tekst opisuje ideologię faszystowską. Odpowiedź\nuzasadnij, odwołując się do informacji z tekstu. Podaj nazwę państwa, w którym\nnarodziła się ideologia opisana w tekście.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nNazwa państwa:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. W aspekcie do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania od\nfałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności […].\nVIII. Polityka i kultura polityczna. Zdający:\n6) wyjaśnia pojęcie faszyzmu\ni charakteryzuje jego różne konteksty\nznaczeniowe.\nZasady oceniania\n2 pkt - podanie poprawnego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem oraz poprawnej nazwy\npaństwa.\n1 pkt - podanie poprawnego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem lub poprawnej nazwy\npaństwa.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie: Tak.\nUzasadnienie: W tekście jest mowa o autorytecie i sile państwa oraz o rózgach liktorskich,\nktóre są symbolem faszyzmu. Tekst nie odnosi się do żadnych kwestii narodowych\ni rasowych, co wskazuje, że nie dotyczy nazizmu.\nNazwa państwa: Włochy.","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"7","points":null,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.\nFragment wywiadu\n[…] [D]zieli się społeczeństwo - stawia przeciwko sobie różne grupy. Pojawia się opozycja:\n„my” kontra „oni” […], „elita” i „szarzy obywatele”. Trzeba też brać pod uwagę ton\nemocjonalny wypowiedzi. […] Kluczowa jest też analiza cech personalnych wypowiadającej\nsię osoby. Sprawdzamy, jak bardzo chce się ona identyfikować ze słuchaczami i mówić ich\njęzykiem, odpowiadać na ich obawy czy wręcz je wzmacniać, dolewając oliwy do ognia. […]\nPolityk starający się o poparcie pewnej grupy społecznej dopasowuje swój program właśnie\ndo jej oczekiwań. W ekstremalnej sytuacji nie bierze pod uwagę ani interesu ogółu, ani\nszerszych konsekwencji swoich postulatów.\nC. Kowanda, […] To się mierzy! Polski naukowiec wyjaśnia, jak i po co to robi, „Polityka”, nr 45 (2024), s. 62.\n6.\n0-1-2\nMWHP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7.1","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"7.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nPrzytoczony tekst dotyczy\nA. populizmu.\nB. pacyfizmu.\nC. liberalizmu.\nD. indywidualizmu.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. W aspekcie do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności […].\nVIII. Polityka i kultura polityczna. Zdający:\n7) analizuje zjawisko populizmu obecne we\nwspółczesnej polityce i jego konsekwencje.\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nA","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-7.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7.2","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"7.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7.2. (0-1)\nNa podstawie tekstu wymień dwa sposoby działania politycznego, którymi posługują\nsię politycy w celu zdobycia poparcia wśród wyborców.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 7.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. W aspekcie do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności […].\nVIII. Polityka i kultura polityczna. Zdający:\n7) analizuje zjawisko populizmu obecne we\nwspółczesnej polityce i jego konsekwencje.\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie dwóch sposobów działania.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Dzielenie społeczeństwa na „my”, czyli zwykli obywatele i „oni” - elita, rząd, przeciwnicy\npolityczni - odwoływanie się do emocji zamiast faktów\n• Stosowanie uproszczonego przekazu - proste hasła w miejsce rzetelnych informacji co do\nprogramów politycznych\n• Używanie emocjonalnego tonu wypowiedzi\n• Używanie języka słuchaczy i identyfikowanie się z nimi\n• Dopasowanie programu do oczekiwań potencjalnych wyborców.","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-7.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"8","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (0-1)\nWybrane przepisy prawa\nPrzepis 1. - Art. 161. § 3. Stronie, która poniosła szkodę na skutek uchylenia lub zmiany\ndecyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę od organu,\nktóry uchylił lub zmienił tę decyzję; organ ten, w drodze decyzji, orzeka również\no odszkodowaniu.\nDz.U. z 2025 r. poz. 1691 (stan prawny na 17 kwietnia 2026 r.).\nPrzepis 2. - Art. 415. Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej\nnaprawienia.\nDz.U. z 2025 r. poz. 1071 z późn. zm. (stan prawny na 17 kwietnia 2026 r.).\nDo podanych przepisów dopisz odpowiedni rodzaj prawa. Odpowiedzi wybierz\nspośród podanych.\nkarne cywilne administracyjne\nPrzepis 1.:\nPrzepis 2.:\n7.2.\n0-1\n8.\n0-1\nMWHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. W aspekcie do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności […].\nX. Prawo. Zdający:\n2) […] rozpoznaje rodzaje prawa ([…]\ncywilne, karne, administracyjne […]).\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie dwóch poprawnych nazw rodzajów prawa.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPrzepis 1.: administracyjne\nPrzepis 2.: cywilne","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/9","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"9","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-1)\nFragment Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej\nArt. 58. Każdemu zapewnia się wolność zrzeszania się.\nDz.U. z 1997 r. nr 78 poz. 483 z późn. zm. (stan prawny na 19 stycznia 2026 r.).\nDokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A, B albo C oraz odpowiedź 1., 2. albo 3.\nWolność zagwarantowana w przytoczonym przepisie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej\nzaliczana jest do katalogu\nA.\nwolności i praw osobistych,\nnależących\ndo\n1.\nI generacji praw człowieka.\nB.\nwolności i praw politycznych,\n2.\nII generacji praw człowieka.\nC.\nwolności i praw ekonomicznych,\nsocjalnych i kulturalnych,\n3.\nIII generacji praw człowieka.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. W aspekcie do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności […].\nX. Prawo. Zdający:\n4) rozróżnia generacje praw człowieka […].\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nB1","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"10","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.\nTekst. Fragment Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej\nArt. 125. 1. W sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa może być przeprowadzone\nreferendum ogólnokrajowe.\n2. Referendum ogólnokrajowe ma prawo zarządzić Sejm bezwzględną większością głosów\nw obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów lub Prezydent Rzeczypospolitej\nza zgodą Senatu wyrażoną bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej\npołowy ustawowej liczby senatorów.\n3. Jeżeli w referendum ogólnokrajowym wzięło udział więcej niż połowa uprawnionych\ndo głosowania, wynik referendum jest wiążący.\n4. Ważność referendum ogólnokrajowego oraz referendum, o którym mowa w art. 235 ust. 6,\nstwierdza Sąd Najwyższy.\nDz.U. z 1997 r. nr 78 poz. 483 z późn. zm. (stan prawny na 19 stycznia 2026 r.).\nMWHP-R0_100\nGrafika. Frekwencja w referendum ogólnokrajowym z 2023 roku\nNa podstawie: samorzad.pap.pl","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/10.1","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"10.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.1. (0-1)\nRozstrzygnij, czy wynik referendum ogólnokrajowego z 2023 r. był wiążący.\nOdpowiedź uzasadnij, odwołując się do tekstu i grafiki.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. W aspekcie do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności […].\nXI. Ustrój i system polityczny\nIII Rzeczypospolitej. Zdający:\n16) wskazuje na elementy demokracji\nbezpośredniej […].\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem odwołującym się\ndo tekstu i grafiki.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie: Nie.\nUzasadnienie: Aby referendum ogólnokrajowe było wiążące dopełniony musi być wynik\nfrekwencyjny - udział ponad 50% uprawnionych do głosowania. W referendum z 2023 r.\nudział wzięło jedynie 40,9%.","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-10.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/10.2","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"10.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.2. (0-1)\nNa podstawie grafiki uzupełnij zdanie. Wpisz właściwe nazwy województw.\nW referendum ogólnokrajowym 2023 r. najwyższą frekwencję zanotowano w województwie\n, a najniższą - w województwie\n10.1.\n0-1\n10.2.\n0-1\nMWHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. W aspekcie do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności […].\nXI. Ustrój i system polityczny\nIII Rzeczypospolitej. Zdający:\n16) wskazuje na elementy demokracji\nbezpośredniej […].\nSP: I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n1) wyjaśnia podstawowe prawidłowości\nżycia społecznego, w tym funkcjonowania\ngrup społecznych oraz społeczności\nlokalnej i regionalnej oraz wspólnoty\netnicznej i państwowej.\nSP: VII. Społeczność regionalna. Zdający:\n1) […] lokalizuje własne województwo\ni powiaty wchodzące w jego skład\noraz pozostałe województwa.\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie dwóch poprawnych nazw województw.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\npodkarpackim, lubuskim","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-10.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/11","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"11","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.\nTabela. Gminy w Polsce, w których jest wprowadzony język mniejszości lub regionalny jako\npomocniczy. Stan na 22 maja 2025 r.\nLp. Język pomocniczy\nLiczba gmin, w których jest wprowadzony\n1.\nbiałoruski\n5\n2.\nkaszubski\n5\n3.\nlitewski\n1\n4.\nniemiecki\n22\nNa podstawie: www.gov.pl\nTekst. Uchwała Rady Gminy Narewka z dnia 24 marca 2009 r.\nUCHWAŁA NR XXI/184/09\nRADY GMINY NAREWKA\n24 marca 2009 r.\nw sprawie wyrażenia zgody na wprowadzenie języka białoruskiej mniejszości\nnarodowej […] jako języka pomocniczego przed organami Gminy Narewka\nNa podstawie […] ustawy z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych\noraz o języku regionalnym […] uchwala się, co następuje:\n1. Wyraża się zgodę na wprowadzenie języka białoruskiej mniejszości narodowej jako języka\npomocniczego przed organami Gminy Narewka.\nPostanawia się wystąpić do ministra właściwego do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości\nnarodowych i etnicznych o wpisanie Gminy Narewka do Urzędowego Rejestru Gmin, w których\nużywany jest język pomocniczy.\nWykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy Narewka.\nUchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.\nPrzewodniczący Rady Gminy\nAndrzej Niedźwiedź\nbip-ugnarewka.wrotapodlasia.pl\nMWHP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/11.1","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"11.1","points":2,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.1. (0-2)\nUzupełnij zdania. Wpisz nazwę organu (1.) oraz okres kadencji (2.).\nOrganem stanowiącym Gminy Narewka jest (1.)\nObecnie okres kadencji organów stanowiących samorządu terytorialnego w Polsce wynosi\n(2.)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.1. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. W aspekcie do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu […]. Zdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności […].\nXI. Ustrój i system polityczny\nIII Rzeczypospolitej. Zdający:\n19) charakteryzuje funkcjonowanie organów\ngminy, powiatu i województwa.\nSP: I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n1) wyjaśnia podstawowe prawidłowości\nżycia społecznego, w tym funkcjonowania\ngrup społecznych oraz społeczności\nlokalnej i regionalnej […].\nSP: VII. Społeczność lokalna. Zdający:\n3) wymienia organy stanowiące […]\nw gminie […], przedstawia jak są one\nwybierane […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch luk.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie jednej luki.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRada Gminy; 5 lat","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-11.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/11.2","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"11.2","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.2. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest\nprawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\nGmina Narewka jest gminą wiejską.\nP\nF\nPrzewodniczący Rady Gminy Narewka jest wybierany w wyborach\nbezpośrednich.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. W aspekcie do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności […].\nXI. Ustrój i system polityczny\nIII Rzeczypospolitej. Zdający:\n19) charakteryzuje funkcjonowanie organów\ngminy, powiatu i województwa.\nSP: I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n1) wyjaśnia podstawowe prawidłowości\nżycia społecznego, w tym funkcjonowania\ngrup społecznych oraz społeczności\nlokalnej i regionalnej oraz wspólnoty\netnicznej i państwowej.\nSP: VI. Społeczność lokalna. Zdający:\n3) wymienia organy stanowiące\ni wykonawcze w gminie […], przedstawia\njak są one wybierane […].\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPF","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-11.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/11.3","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"11.3","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.3. (0-1)\nRozstrzygnij, czy język białoruski jest jedynym językiem wprowadzonym jako język\npomocniczy w województwie podlaskim. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\n11.1.\n0-1-2\n11.3.\n0-1\nMWHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. W aspekcie do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności […].\nIII. Społeczności i wspólnoty. Zdający:\n10) charakteryzuje obecną politykę państwa\npolskiego wobec mniejszości narodowych\ni etnicznych oraz społeczności posługującej\nsię językiem regionalnym, wychodząc od\npostanowień Konstytucji Rzeczypospolitej\nPolskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.\nSP: I. Wiedza i rozumienie. Zdający:\n1) wyjaśnia podstawowe prawidłowości\nżycia społecznego, w tym funkcjonowania\ngrup społecznych oraz społeczności\nlokalnej i regionalnej oraz wspólnoty\netnicznej i państwowej.\nSP: VII. Społeczność regionalna. Zdający:\n1) […] lokalizuje własne województwo\ni powiaty wchodzące w jego skład\noraz pozostałe województwa.\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie: Nie.\nUzasadnienie: Drugim językiem o tym statusie w województwie podlaskim jest język litewski.","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-11.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/12","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"12","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.\nTabela. Źródło czerpania informacji o kandydatach startujących w wyborach prezydenckich\nw 2025 r.\nOdbiór kampanii wyborczej i aktywność polityczna w internecie przed wyborami prezydenckimi,\n„Komunikat z Badań CBOS” 2025, nr 59, s. 3.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/12.1","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"12.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nNa podstawie tabeli oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli\nstwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\nW przynajmniej jednej grupie wiekowej największy odsetek respondentów jako\nźródło wiedzy o kandydatach w wyborach prezydenckich wskazywał\nznajomych oraz członków rodziny.\nP\nF\nLiczba badanych, którzy pozyskiwali wiedzę o kandydatach startujących\nw wyborach prezydenckich z programów informacyjnych i publicystycznych\nw telewizji była o 20% mniejsza od liczby badanych, którzy czerpali tę wiedzę\nz internetu.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. W aspekcie do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności […].\nVIII. Polityka i kultura polityczna. Zdający:\n10) analizuje - z wykorzystaniem wyników\nbadań opinii publicznej - postawy\nspołeczeństwa polskiego wobec instytucji\npublicznych i polityków.\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nFF\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-12.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/12.2","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"12.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.2. (0-1)\nNa podstawie tabeli sformułuj wniosek dotyczący czerpania informacji o kandydatach\nstartujących w wyborach prezydenckich z wieców i spotkań wyborczych, w których\nbadana osoba uczestniczyła - w zależności od grupy wiekowej. W odpowiedzi odwołaj\nsię do wartości liczbowych.\n12.2.\n0-1\nMWHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. W aspekcie stosunku do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności (przede\nwszystkim w odniesieniu do Polski […]).\nVIII. Polityka i kultura polityczna. Zdający:\n10) analizuje - z wykorzystaniem wyników\nbadań opinii publicznej - postawy\nspołeczeństwa polskiego wobec instytucji\npublicznych i polityków.\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie poprawnego wniosku.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nSpośród przedstawionych w tabeli grup wiekowych najczęściej informacje\no kandydatach z wieców i spotkań wyborczych czerpały osoby z grupy wiekowej\n18-24 lata - 24%, zaś w najmniejszym stopniu z grupy wiekowej 25-34 lata - 6%\nOsoby z przedziału wiekowego 35-44 lata znacznie częściej niż osoby w przedziale\nwieku 25-34 czerpały informacje z wieców i spotkań (14% vs. 6%)\nOsoby z przedziału wiekowego 55-64 lata rzadziej niż osoby z przedziału 45-54 lata\nczerpały informacje z wieców i spotkań (7% vs. 10%).","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-12.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/13","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"13","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.\nFragment Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej\nArt. 205. 1. [Stoi na czele tego organu konstytucyjnego,] jest powoływany przez Sejm\nza zgodą Senatu, na 6 lat i może być ponownie powołany tylko raz.\nDz.U. z 1997 r. nr 78 poz. 483 z późn. zm. (stan prawny na 19 stycznia 2026 r.).\nTekst. O konstytucyjnym organie władzy\n[Organ ten] przedstawia stany faktyczne, ujawnia nieprawidłowości, pokazuje ich skutki\ni przyczyny, a także wskazuje osoby odpowiedzialne za popełnione błędy, jednocześnie\nnie przesądzając o winie, co jest kompetencją władzy sądowniczej. W końcu […] formułuje\nwnioski usprawniające, które jednak nie są i […] nie mogą być obligatoryjne.\nK. Kwiatkowski, Wprowadzenie w:100 […] z archiwum […], red. D. Bernhardt-Kowalska, P. Chojnacki, R. Szyc,\nWarszawa 2018, s. 9.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/13.1","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"13.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.1. (0-1)\nPodaj nazwę funkcji Sejmu przedstawionej w przytoczonym przepisie Konstytucji\nRzeczypospolitej Polskiej.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. W aspekcie stosunku do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności (przede\nwszystkim w odniesieniu do Polski […]).\nXII. Formy ustroju współczesnych państw.\nZdający:\n6) charakteryzuje funkcje legislatywy:\nustrojodawczą, ustawodawczą, kontrolną\ni kreacyjną; wskazuje kompetencje\nparlamentu w Rzeczypospolitej Polskiej\nw ramach poszczególnych funkcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnej nazwy funkcji Sejmu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nFunkcja kreacyjna","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-13.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/13.2","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"13.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nRozstrzygnij, czy przytoczony przepis Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej dotyczy\nosoby stojącej na czele organu konstytucyjnego opisanego w tekście. Odpowiedź\nuzasadnij, odwołując się do obu materiałów źródłowych, oraz podaj nazwę organu\nkonstytucyjnego opisanego w tekście.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\n13.1.\n0-1\n13.2.\n0-1\nMWHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. W aspekcie stosunku do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności (przede\nwszystkim w odniesieniu do Polski […]).\nXI. Ustrój i system polityczny\nIII Rzeczypospolitej. Zdający:\n7) omawia najważniejsze organy kontroli\npaństwowej […].\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem zawierającym nazwę\nNajwyższej Izby Kontroli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie: Tak.\nUzasadnienie: Fragment Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej dotyczy Prezesa Najwyższej\nIzby Kontroli (świadczy o tym sposób jego powołania), a tekst opisuje działania Najwyższej\nIzby Kontroli.","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-13.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"14","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.\nWykres. Wyniki badania przeprowadzonego wśród zwolenników ugrupowań, które uzyskały\nmandaty w wyborach do Sejmu w 2023 r. Badani odpowiedzieli na pytanie: kto, Pana(i)\nzdaniem, wygra wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych?\nPolacy o wyborach w USA, CBOS FLASH, nr 45/2024, s. 3.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/14.1","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"14.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.1. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń dotyczących wyborów prezydenckich\nw Stanach Zjednoczonych. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli\njest fałszywe.\nPrzekonanie o wygranej Donalda Trumpa w elektoracie partii politycznej, która\nwspółtworzyła koalicję rządową w Polsce do 2023 r., było niższe niż wśród\nzwolenników ugrupowania, które nigdy nie współtworzyło rządu.\nP\nF\nPrzekonanie elektoratu Trzeciej Drogi o wygranej Kamali Harris było o 22%\nwyższe niż w przypadku wyborców Prawa i Sprawiedliwości.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14.1. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. W aspekcie stosunku do życia, czyli\nosobistego zaangażowania, kształtowania\nzamierzeń według własnych pasji, zdolności\noraz poczucia wspólnoty i służby. Zdający:\n1) interesuje się życiem zbiorowym, wyraża\ngotowość do osobistego podejmowania\nzadań społecznych i zaangażowania\nobywatelskiego […];\n2) rozumie znaczenie cnót indywidualnych i\nspołecznych, praw i obowiązków, wolności i\nodpowiedzialności, szczęścia osobistego i\nrozwoju ludzkich wspólnot oraz\nsprawiedliwych praw i roztropnej polityki.\nVIII. Polityka i kultura polityczna. Zdający:\n10) analizuje - z wykorzystaniem wyników\nbadań opinii publicznej - postawy\nspołeczeństwa polskiego wobec instytucji\npublicznych i polityków.\nXIII. Rzeczpospolita i problem wychodzenia\nz komunizmu. Zdający:\n5) wymienia reprezentowane w parlamencie\nRzeczypospolitej Polskiej partie polityczne\n[…].\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPF\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-14.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/14.2","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"14.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.2. (0-1)\nDokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1. albo 2.\nPrezydent Stanów Zjednoczonych jest wybierany w wyborach\nA.\nbezpośrednich\nna kadencję trwającą\n1.\n4 lata.\nB.\npośrednich\n2.\n5 lat.\nMWHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. W aspekcie do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania od\nfałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności […].\nXIII. Formy ustroju współczesnych państw.\nZdający:\n4) charakteryzuje systemy ze szczególną\nrolą prezydenta - klasyczny prezydencki\n(na przykładzie Stanów Zjednoczonych\nAmeryki) […].\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nB1","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-14.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/14.3","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"14.3","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.3. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego w przytoczonym badaniu nie zostały wymienione nazwy partii:\nPolskie Stronnictwo Ludowe oraz Polska 2050 Szymona Hołowni.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14.3. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. W aspekcie stosunku do życia, czyli\nosobistego zaangażowania, kształtowania\nzamierzeń według własnych pasji, zdolności\noraz poczucia wspólnoty i służby. Zdający:\n1) interesuje się życiem zbiorowym, wyraża\ngotowość do osobistego podejmowania\nzadań społecznych i zaangażowania\nobywatelskiego […].\nXIII. Rzeczpospolita i problem wychodzenia\nz komunizmu. Zdający:\n5) wymienia reprezentowane w parlamencie\nRzeczypospolitej Polskiej partie polityczne\n[…].\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnego wyjaśnienia.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nPolskie Stronnictwo Ludowe i Polska 2050 Szymona Hołowni wystartowały w wyborach\nparlamentarnych w 2023 r. jako koalicja pod nazwą Trzecia Droga.","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-14.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/15","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"15","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.\nFragment Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej\nArt. 188. […] orzeka w sprawach:\n1) zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją,\n2) zgodności ustaw z ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, których ratyfikacja\nwymagała uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie,\n3) zgodności przepisów prawa, wydawanych przez centralne organy państwowe,\nz Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami,\n4) zgodności z Konstytucją celów lub działalności partii politycznych,\n5) skargi konstytucyjnej […].\nArt. 189. […] rozstrzyga spory kompetencyjne pomiędzy centralnymi konstytucyjnymi\norganami państwa.\nDz.U. z 1997 r. nr 78 poz. 483 z późn. zm. (stan prawny na 19 stycznia 2026 r.).","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-15.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/15.1","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"15.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.1. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest\nprawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\nCzłonków organu, którego kompetencje przedstawiono w przytoczonych\nartykułach Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wybiera Sejm za zgodą\nSenatu.\nP\nF\nNa czele organu, którego kompetencje przedstawiono w przytoczonych\nartykułach Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, stoi Pierwszy Prezes Sądu\nNajwyższego.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. W aspekcie do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności […].\nXI. Ustrój i system polityczny\nIII Rzeczypospolitej. Zdający:\n7) omawia najważniejsze organy kontroli\npaństwowej oraz sądownictwa\nkonstytucyjnego.\nXII. Formy ustroju współczesnych państw.\nZdający:\n6) charakteryzuje funkcje legislatywy:\nustrojodawczą, ustawodawczą, kontrolną\ni kreacyjną; wskazuje kompetencje\nparlamentu w Rzeczypospolitej Polskiej\nw ramach poszczególnych funkcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nFF","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-15.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/15.2","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"15.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.2. (0-1)\nPodaj nazwę organu konstytucyjnego, który ma prawo wystąpienia z wnioskiem\no zbadanie zgodności ustawy z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej w trybie\nkontroli prewencyjnej do organu, którego kompetencje przedstawiono\nw przytoczonych artykułach Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.\n14.3.\n0-1\n15.2.\n0-1\nMWHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. W aspekcie stosunku do dobra, przyjęcia\ngo jako głównego kryterium wartościowania\nmoralnego, odróżniania go od zła\noraz ćwiczenia w ocenie intencji i skutków\nwedług słuszności, pożytku i szkody.\nZdający:\n1) rozpoznaje to, co w życiu społecznym\nsprzyja rozwojowi człowieka, oraz\nprzyczynia się do zachowania i pomnożenia\ndobra wspólnego w różnych\nspołecznościach.\nIII. W aspekcie stosunku do życia, czyli\nosobistego zaangażowania, kształtowania\nzamierzeń według własnych pasji, zdolności\noraz poczucia wspólnoty i służby. Zdający:\n2) rozumie znaczenie cnót indywidualnych\ni społecznych, praw i obowiązków, wolności\ni odpowiedzialności, szczęścia osobistego\ni rozwoju ludzkich wspólnot oraz\nsprawiedliwych praw i roztropnej polityki.\nXI. Ustrój i system polityczny\nIII Rzeczypospolitej. Zdający:\n7) omawia najważniejsze organy kontroli\npaństwowej oraz sądownictwa\nkonstytucyjnego.\nXII. Formy ustroju współczesnych państw.\nZdający:\n1) […] odróżnia prerogatywy Prezydenta\nRzeczypospolitej Polskiej od innych jego\nuprawnień.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnej nazwy organu konstytucyjnego.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPrezydent RP","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-15.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.\nO polskiej transformacji\nTak zwane wybory kontraktowe były wynikiem poufnych rozmów prowadzonych\nz komunistyczną władzą przez grupę ugodowych działaczy opozycji skupionych formalnie\nwokół Lecha Wałęsy. Te uzgodnienia zostały sformalizowane w czasie obrad Okrągłego\nStołu. Te „kontraktowe wybory” trudno nazwać „częściowo demokratycznymi”, bo czyż\ndemokracja zredukowana do 35% to jeszcze demokracja? Nie mówiąc o sytuacji w kraju,\ngdzie wciąż rządziła partia komunistyczna, wspierana przez tajny i jawny aparat represji.\nWciąż funkcjonowała cenzura i nie wszyscy więźniowie polityczni wyszli na wolność. Duża\nczęść opozycji była przeciwna przeprowadzaniu wyborów w takich warunkach\ni wynegocjowanych przez grupę Lecha Wałęsy, niemającą demokratycznego mandatu.\nNa podstawie: P. Błażewicz, 4 czerwca - nie wybory, lecz referendum, przystanekhistoria.pl","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16.1","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.1. (0-1)\nWyjaśnij, na czym polegało ustalenie sformułowane w podkreślonym fragmencie\ntekstu.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. W aspekcie stosunku do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności (przede\nwszystkim w odniesieniu do Polski,\nz uwzględnieniem aspektów\nmiędzynarodowych).\nXIII. Rzeczpospolita i problem wychodzenia\nz komunizmu. Zdający:\n3) charakteryzuje spór polityczny w Polsce\npo 1989 r. w odniesieniu do sposobów\nradzenia sobie z dziedzictwem komunizmu.\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnego wyjaśnienia.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nW ramach rozmów Okrągłego Stołu zawarto porozumienie polityczne, przekształcone\nw rozwiązanie wyborcze, na mocy którego mandaty do Sejmu w wyborach z czerwca 1989 r.\npodzielono w następujący sposób: 65% miejsc dla rządzących ugrupowań politycznych,\na o pozostałe 35% mogły rywalizować wszystkie ugrupowania polityczne na zasadach\nwolnego wyboru.","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16.2","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.2. (0-1)\nUporządkuj najważniejsze wydarzenia początku transformacji ustrojowej w Polsce\nw latach 1989-1990 w kolejności chronologicznej. W tabeli wpisz cyfry od 1 do 4, gdzie\n1 to wydarzenie, które miało miejsce najwcześniej.\nWybory parlamentarne\nWybory samorządowe\nZakończenie obrad Okrągłego Stołu\nWotum zaufania dla rządu Tadeusza Mazowieckiego\n16.1.\n0-1\n16.2.\n0-1\nMWHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. W aspekcie stosunku do dobra, przyjęcia\ngo jako głównego kryterium wartościowania\nmoralnego, odróżniania go od zła […].\nZdający:\n1) rozpoznaje to, co w życiu społecznym\nsprzyja rozwojowi człowieka,\noraz przyczynia się do zachowania\ni pomnożenia dobra wspólnego w różnych\nspołecznościach.\nXIII. Rzeczpospolita i problem wychodzenia\nz komunizmu. Zdający:\n2) wymienia najważniejsze wydarzenia\nzwiązane z przełomem 1989 r. w Polsce\n[…].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne chronologicznie uporządkowanie wydarzeń.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n2, 4, 1, 3","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16.3","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16.3","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.3. (0-1)\nNa podstawie tekstu sformułuj dwa argumenty zwolenników bojkotu wyborów\nczerwcowych.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.3. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. W aspekcie stosunku do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności (przede\nwszystkim w odniesieniu do Polski […]).\nXIII. Rzeczpospolita i problem wychodzenia\nz komunizmu. Zdający:\n3) charakteryzuje spór polityczny w Polsce\npo 1989 r. w odniesieniu do sposobów\nradzenia sobie z dziedzictwem komunizmu.\nZasady oceniania\n1 pkt - sformułowanie dwóch poprawnych argumentów.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nWybory nie były w pełni wolne / demokratyczne\nW kraju wciąż rządzili komuniści, manifestacje tłumiono, obywatelom wciąż groziły\nrepresje / naciski, więc mogli bać się głosować na kandydatów opozycji\nFunkcjonowanie cenzury utrudniało prowadzenie kampanii wyborczej, a więc uczciwą\nrywalizację z kandydatami komunistycznymi\nNie wszyscy więźniowie polityczni wyszli na wolność - władzy komunistycznej nie\nmożna było ufać (w zakresie stosowania się do ustaleń okrągłostołowych, a więc\nrównież w kwestii wyborów)\nUgodowi działacze z Wałęsą na czele nie mieli upoważnienia do zawierania porozumień\nz władzami komunistycznymi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/16.4","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"16.4","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.4. (0-1)\nRozstrzygnij, których wyborów - parlamentarnych czy samorządowych - dotyczy\ntekst. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie: wybory\nUzasadnienie:\n16.3.\n0-1\n16.4.\n0-1\nMWHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.4. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. W aspekcie do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności […].\nXIII. Rzeczpospolita i problem wychodzenia\nz komunizmu. Zdający:\n2) wymienia najważniejsze wydarzenia\nzwiązane z przełomem 1989 r. w Polsce\n[…];\n3) charakteryzuje spór polityczny w Polsce\npo 1989 r. w odniesieniu do sposobów\nradzenia sobie z dziedzictwem komunizmu.\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie: wybory parlamentarne.\nUzasadnienie: „Kontrakt wyborczy” zawarty przy Okrągłym Stole dotyczył wyboru posłów\ndo Sejmu.","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-16.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/17","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"17","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.\nGrafika. Papier wartościowy wyemitowany przez Skarb Państwa\nwcn.pl\nTekst 1. Definicja pojęcia\n[…] to działania związane z zaspokajaniem roszczeń byłych właścicieli mienia przejętego\nprzez Skarb Państwa.\nU. Smołkowska, M. Karkowska, […] [w:] Leksykon budżetowy, G. Gołębiowski, K. Marchewka-Bartkowiak,\nsejm.gov.pl\nTekst 2. O procesie uwłaszczenia w latach 90. XX wieku w Polsce\nPrywatyzacja następowała dwoma wąskimi kanałami - oficjalnym […], w ramach którego\nsprywatyzowano zaledwie kilka procent majątku produkcyjnego; oraz nieoficjalnym,\npolegającym na spontanicznej wyprzedaży przez państwowe przedsiębiorstwa składników\nswego majątku […].\nUwłaszczenie powszechne - rozumiane jako sposób na prywatyzację majątku publicznego,\nw ramach którego każdy obywatel ma równe szanse na odniesienie jakichś korzyści\nwynikających z podziału wspólnego dobra - jest rzeczą bez wątpienia pożądaną, by nie\nrzec[:] konieczną. Pomijając kwestie efektywności ekonomicznej, trzeba mieć świadomość,\nże współistnienie szerokiego sektora publicznego i prywatnego (tak jak to ma miejsce u nas)\njest znakomitą pożywką dla praktyk korupcyjnych. To właśnie względy moralności publicznej\nwymagają usunięcia przyczyn tego zatrważającego zjawiska.\nK. Dzierżawski, J. Macieja, Uwłaszczenie powszechne, smith.pl\nMWHP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-17.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/17.1","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"17.1","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.1. (0-1)\nPodaj nazwę rodzaju przekształceń własnościowych zdefiniowanego w tekście 1.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. W aspekcie stosunku do dobra, przyjęcia\ngo jako głównego kryterium wartościowania\nmoralnego, odróżniania go od zła\noraz ćwiczenia w ocenie intencji i skutków\nwedług słuszności, pożytku i szkody.\nZdający:\n1) rozpoznaje to, co w życiu społecznym\nsprzyja rozwojowi człowieka,\noraz przyczynia się do zachowania\ni pomnożenia dobra wspólnego w różnych\nspołecznościach.\nXIII. Rzeczpospolita i problem wychodzenia\nz komunizmu. Zdający:\n7) wyjaśnia pojęcia prywatyzacji,\nreprywatyzacji, powszechnego\nuwłaszczenia.\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnej nazwy.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nReprywatyzacja","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-17.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/17.2","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"17.2","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.2. (0-1)\nRozstrzygnij, czy tekst 1. i grafika dotyczą tego samego rodzaju przekształceń\nwłasnościowych. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. W aspekcie do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności […].\nXIII. Rzeczpospolita i problem wychodzenia\nz komunizmu. Zdający:\n7) wyjaśnia pojęcia prywatyzacji,\nreprywatyzacji, powszechnego\nuwłaszczenia.\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nRozstrzygnięcie: Nie.\nUzasadnienie:\nTekst 1. mówi o reprywatyzacji, a Powszechne Świadectwa Udziałowe emitowane były\nw ramach Programu Powszechnej Prywatyzacji.\nTekst 1. mówi o zwrocie własności jej byłym właścicielom, a Powszechne Świadectwo\nUdziałowe wydawane było w celu przekazania części majątku państwowego wszystkim\nobywatelom.","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-17.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/17.3","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"17.3","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.3. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest\nprawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\nCelem przekształceń własnościowych, których dotyczą materiały źródłowe,\nbyła denacjonalizacja.\nP\nF\nPapier wartościowy przedstawiony na grafice wyemitowano w ramach\nprogramu zakładającego uwłaszczenie powszechne.\nP\nF","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17.3. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. W aspekcie stosunku do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności\n(przede wszystkim w odniesieniu do Polski,\nz uwzględnieniem aspektów\nmiędzynarodowych).\nXIII. Rzeczpospolita i problem wychodzenia\nz komunizmu. Zdający:\n6) charakteryzuje transformację\ngospodarczą w Polsce po 1989 r.;\n7) wyjaśnia pojęcia prywatyzacji,\nreprywatyzacji, powszechnego\nuwłaszczenia.\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPP\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-17.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/17.4","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"17.4","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.4. (0-1)\nOdnosząc się do tekstu 2., wyjaśnij różnicę między uwłaszczeniem powszechnym\na uwłaszczeniem nomenklatury w latach 90. XX wieku w Polsce.\n17.1.\n0-1\n17.2.\n0-1\n17.4.\n0-1\nMWHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17.4. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. W aspekcie stosunku do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności\n(przede wszystkim w odniesieniu do Polski,\nz uwzględnieniem aspektów\nmiędzynarodowych).\nXIII. Rzeczpospolita i problem wychodzenia\nz komunizmu. Zdający:\n7) wyjaśnia pojęcia prywatyzacji,\nreprywatyzacji, powszechnego\nuwłaszczenia;\n9) wyjaśnia pojęcia uwłaszczenia\nnomenklatury i kapitalizmu politycznego;\npodaje przykłady tych zjawisk w Polsce\npo 1989 r.\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnego wyjaśnienia.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nPowszechne uwłaszczenie było procesem pożądanym, uwłaszczenie nomenklatury\n- zjawiskiem patologicznym, korupcyjnym, niemoralnym.\nPowszechne uwłaszczenie było (w założeniu) korzystne dla wszystkich obywateli /\ndawało równe szanse wszystkim obywatelom, uwłaszczenie nomenklatury odbywało się\nz korzyścią jedynie wąskiej grupy postkomunistów, mających odpowiednie koneksje\nwynikające z zajmowanych w poprzednim systemie politycznym stanowisk.","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-17.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.\nMapa. Polska i jej sąsiedzi po 1993 r.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18.1","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18.1","points":1,"ptype":"true_false","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.1. (0-1)\nOceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest\nprawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\nPaństwa zaznaczone na mapie kolorem zielonym utworzyły w 1991 r. Trójkąt\nWyszehradzki.\nP\nF\nWe wszystkich państwach zaznaczonych na mapie kolorem zielonym\nobowiązują waluty narodowe.\nP\nF\nMWHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. W aspekcie stosunku do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności\n(przede wszystkim w odniesieniu do Polski,\nz uwzględnieniem aspektów\nmiędzynarodowych).\nXIV. Polityka zagraniczna Polski po 1989 r.\nZdający:\n1) charakteryzuje zmiany geopolityczne\nw otoczeniu Polski po 1989 r. (zjednoczenie\nNiemiec, rozpad Czechosłowacji i ZSRS)\noraz ich znaczenie dla naszego kraju.\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nFF","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18.2","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.2. (0-1)\nDokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.\nWspólne państwo sąsiadów Polski zaznaczonych na mapie kolorem zielonym przestało\nistnieć na początku lat 90. XX w. w wyniku\nA. wojny domowej.\nB. pokojowego rozpadu.\nC. obcej interwencji.\nD. przewrotu zbrojnego.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. W aspekcie stosunku do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności\n(przede wszystkim w odniesieniu do Polski,\nz uwzględnieniem aspektów\nmiędzynarodowych).\nXIV. Polityka zagraniczna Polski po 1989 r.\nZdający:\n1) charakteryzuje zmiany geopolityczne\nw otoczeniu Polski po 1989 r. (zjednoczenie\nNiemiec, rozpad Czechosłowacji i ZSRS)\noraz ich znaczenie dla naszego kraju.\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nB","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/18.3","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"18.3","points":1,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18.3. (0-1)\nRozstrzygnij, czy państwa zaznaczone na mapie kolorem zielonym przystąpiły w tym\nsamym roku do Organizacji Paktu Północnoatlantyckiego. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\n18.3.\n0-1\nMWHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 18.3. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. W aspekcie stosunku do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n1) ma rzetelną wiedzę o kulturowych,\npolitycznych i gospodarczych aspektach\nżycia społecznego, ze szczególnym\nodniesieniem do współczesności\n(przede wszystkim w odniesieniu do Polski,\nz uwzględnieniem aspektów\nmiędzynarodowych).\nXIV. Polityka zagraniczna Polski po 1989 r.\nZdający:\n1) charakteryzuje zmiany geopolityczne\nw otoczeniu Polski po 1989 r. (zjednoczenie\nNiemiec, rozpad Czechosłowacji i ZSRS)\noraz ich znaczenie dla naszego kraju;\n2) przedstawia główne etapy\ni konsekwencje wejścia Polski w struktury\neuroatlantyckie (NATO w 1999 r.) […].\nZasady oceniania\n1 pkt - podanie poprawnego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowa odpowiedź\nRozstrzygnięcie: Nie.\nUzasadnienie: Czechy wstąpiły do NATO razem z Polską (1999 r.) a Słowacja później\n(dopiero w 2004 r.).","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-18.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"},{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/19","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"19","points":7,"ptype":"closed","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (0-7)\nWykres 1. Ludność według ekonomicznych grup wieku\nPolska w liczbach 2023, stat.gov.pl\nWykres 2. Współczynnik obciążenia demograficznego z podziałem na grupy - liczba osób\nw wieku nieprodukcyjnym na 100 osób w wieku produkcyjnym\nPolska w liczbach 2023, stat.gov.pl\nMWHP-R0_100\nO problemach demograficznych polskiego społeczeństwa\nBadania demograficzne pokazują, że największy wpływ na dynamikę i poziom starzenia się\nspołeczeństwa ma natężenie urodzeń. Duży udział liczby urodzeń przyczynia się do wzrostu\nudziału dzieci w strukturze populacji, a co za tym idzie - do „odmładzania się”\nspołeczeństwa. Od ponad 20 lat obserwujemy tymczasem w Polsce spadek liczby urodzeń,\nktóry prowadzi do zmniejszenia udziału najmłodszych grup wiekowych, proporcjonalnego\nwzrostu udziału roczników najstarszych, a tym samym do podwyższenia średniego wieku\nludności. Podnosi się też wiek, w którym kobiety decydują się na urodzenie pierwszego\ndziecka. Powody to m.in. dłuższy okres nauki i większa aktywność zawodowa kobiet. […]\nNa zjawisko starzenia się ludności wpływa pośrednio szereg czynników, jak np. poziom\nzamożności społeczeństwa, promowany model rodziny, aktywność zawodowa kobiet,\npoziom opieki społecznej i ochrony zdrowia, wykształcenie ludności oraz polityka społeczna\npaństwa. Proces starzenia się ma więc nie tylko wymiar demograficzny, ale także\nekonomiczny i społeczny. Wymusza to działania ze strony państwa w zakresie dostosowania\ninfrastruktury i nakładów finansowych na różne dziedziny życia społeczno-gospodarczego.\nA. Dragan, Starzenie się społeczeństwa polskiego i jego skutki, Kancelaria Senatu Warszawa 2011, Biuro Analiz\ni Dokumentacji, Opracowania Tematyczne, OT-601, s. 3-4.\nScharakteryzuj sytuację demograficzną Polski. W swojej pracy uwzględnij:\n- przyczyny zmian struktury demograficznej ludności Polski\n- negatywne konsekwencje tych zmian dla społeczeństwa polskiego\n- negatywne konsekwencje tych zmian dla gospodarki polskiej.\nSkorzystaj z zamieszczonych materiałów źródłowych.\n19.\n0-1-2-\n3-4-5-\n6-7\nMWHP-R0_100\nMWHP-R0_100\nMWHP-R0_100\nMWHP-R0_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nWIEDZA\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nWIEDZA\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023\nWIEDZA\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2023","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-7)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. W aspekcie stosunku do prawdy, stałego\nzmierzania do jej poznania i odróżniania\nod fałszu oraz ćwiczenia w rozpoznawaniu\nstopnia pewności i prawdopodobieństwa.\nZdający:\n2) odróżnia to, co trwałe, od tego,\nco zmienne […] - w życiu narodów i państw\n[…] w kulturze życia codziennego […].\nII. W aspekcie stosunku do dobra, przyjęcia\ngo jako głównego kryterium wartościowania\nmoralnego, odróżniania go od zła\noraz ćwiczenia w ocenie intencji i skutków\nwedług słuszności, pożytku i szkody.\nZdający:\n1) rozpoznaje to, co w życiu społecznym\nsprzyja rozwojowi człowieka,\noraz przyczynia się do zachowania\ni pomnożenia dobra wspólnego w różnych\nspołecznościach;\n2) ocenia zjawiska życia społecznego.\nIII. W aspekcie stosunku do życia, czyli\nosobistego zaangażowania, kształtowania\nzamierzeń według własnych pasji, zdolności\noraz poczucia wspólnoty i służby. Zdający:\n3) buduje własne wypowiedzi na temat\nzagadnień życia społecznego, formułuje\noceny i je uzasadnia, uczestniczy w debacie\n- z myślą o własnym rzetelnym i twórczym\nudziale w życiu publicznym.\nV. Różnice społeczne. Zdający:\n5) charakteryzuje wybrany problem życia\nspołecznego w Rzeczypospolitej Polskiej;\nrozważa różne możliwości jego rozwiązania.\nVII. Migracje i kwestia demograficzna\nw Polsce i we współczesnym świecie.\nZdający:\n9) charakteryzuje rolę wzrostu\ndemograficznego dla perspektyw\nrozwojowych kraju, zestawia to z obecną\nsytuacją Polski w tym zakresie.\nZasady oceniania\n7 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu oraz o właściwej\nformie, strukturze i logice wywodu.\n6 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym -\nczęściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu ALBO rozwiązanie\nze zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu.\n5 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym -\nczęściowo ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem w pełni\ni z dwoma - częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu.\n4 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwoma aspektami tematu ALBO rozwiązanie\nze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu oraz o właściwej strukturze\ni logice wywodu, ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu\nw pełni i z dwoma - częściowo.\n3 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu ALBO\nrozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu w pełni i z jednym -\nczęściowo.\n2 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwoma aspektami tematu ALBO\nrozwiązanie ze zrealizowanym w pełni jednym aspektem tematu.\n1 pkt - rozwiązanie ze zrealizowanym częściowo jednym aspektem tematu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nAspekty tematu:\n1) przedstawienie przyczyn zmian struktury demograficznej Polski\n2) przedstawienie negatywnych konsekwencji tych zmian dla społeczeństwa polskiego\n3) przedstawienie negatywnych konsekwencji tych zmian dla gospodarki polskiej.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowa odpowiedź\nPolska, podobnie jak inne kraje europejskie, od wielu lat przechodzi niekorzystne zmiany\ndemograficzne. Ich wyrazem są starzenie się społeczeństwa i niska liczba urodzeń, co\nprowadzi do spadku liczby ludności w naszym państwie.\nZmniejszająca się liczba osób w wieku produkcyjnym ma kilka przyczyn. Wcześniej\nw znacznym stopniu spowodowana wyjazdami za pracą poza granice kraju (zwłaszcza po\nprzystąpieniu Polski do UE), a obecnie - zmianą modelu rodziny (kobiety rodzą coraz mniej\ndzieci) oraz ze względu na większe znaczenie uzyskania odpowiedniej edukacji\numożliwiającej podążanie wybraną ścieżką kariery zawodowej (przekłada się to na\npóźniejsze zakładanie rodzin i ich zmniejszoną dzietność).\nSkutkiem tego populacja nie podlega odnawianiu się w stopniu wystarczającym, a co za\ntym idzie - zwiększa się procentowy udział w społeczeństwie osób w wieku poprodukcyjnym\n(więcej osób starszych w społeczeństwie). Powoduje to większe obciążenie i koszty\nsystemów opieki społecznej i zdrowotnej.\nWyraźny spadek ludności składającej się na grupę osób w wieku produkcyjnym może\nskutkować zmniejszeniem produktywności gospodarki, choćby ze względu na problem braku\npracowników, a co za tym idzie - utrzymywaniem wzrostu gospodarczego. Większa liczba\nosób w wieku poprodukcyjnym oznacza też ciągły wzrost kosztów świadczeń emerytalnych,\nco w przyszłości może prowadzić do wzrostu obciążeń podatkowych osób pracujących\ni wzrostu kosztów ich życia.\nWydaje się, że w obecnym stanie rzeczy zwiększenie przyrostu naturalnego jest\nniemożliwe, w związku z tym jedynym sposobem poprawy sytuacji jest przyjmowanie osób\nw wieku produkcyjnym z innych krajów.","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura"}]}