{"id":"a59-2013-pazdziernik-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE","paper_id":"a59-2013-pazdziernik-egzamin-zawodowy-praktyczny","number":"PE","points":null,"ptype":"closed","subject":"a59","category":"egzamin-zawodowy","year":2013,"month":"pazdziernik","level":null,"text":"Zadanie egzaminacyjne\nZmianuj roztwór kwasu solnego o stężeniu ok. 0,2 mol/dm3 metodą miareczkowania odważki\nanalitycznej substancji podstawowej - bezwodnego węglanu sodu. Wykaz niezbędnego do wykonania\nanalizy sprzętu laboratoryjnego i odczynników oraz środków ochrony indywidualnej zapisz w tabeli 1.\nNastępnie wykonaj prace analityczne. Równanie reakcji przebiegającej w roztworze podczas oznaczenia,\nobliczenia dotyczące ustalania ilości niezbędnych substancji i ich odmierzania oraz otrzymane w toku\nanalizy wyniki i ich interpretację zapisz w tabeli 2.\nDo mianowania roztworu, wykorzystaj zamieszczoną procedurę mianowania roztworu kwasu solnego\noraz wyciągi z Kart Charakterystyki Substancji Niebezpiecznych.\nZ przygotowanego na stanowisku zestawu wybierz niezbędny sprzęt laboratoryjny i odczynniki\nchemiczne oraz dobierz środki ochrony indywidualnej i zastosuj je odpowiednio do wykonywanych prac\nanalitycznych. Przestrzegaj zasad organizacji pracy, przepisów bhp i ochrony przeciwpożarowej oraz\nochrony środowiska.\nWyciągi z Kart Charakterystyki Substancji Niebezpiecznych:\nKwas solny 0,2 mol/dm3 (0,2 N) roztwór\nKLASYFIKACJA SUBSTANCJI LUB MIESZANINY\nKlasyfikacja według rozporządzenia (EC) Nr 1272/2008 [CLP/GHS]\nIdentyfikacja zagrożeń:\nKlasyfikacja substancji lub mieszaniny:\nKlasyfikacja według Dyrektywy 1999/45/WE [DPD]\nProdukt ten nie jest sklasyfikowany jako niebezpieczny w rozumieniu Dyrektywy 1999/45/EC wraz z jej\npóźniejszymi zmianami.\nSymbol i oznaczenia zagrożenia produktu: nie dotyczy.\nR: nie dotyczy;\nS: nie dotyczy;\nCiężar cząsteczkowy: 36,46g/mol\nIdentyfikacja zagrożeń\nNie jest klasyfikowana jako substancja niebezpieczna.\n2. Pierwsza pomoc\nPrzy kontakcie z oczami: przepłukać dużą ilością wody, przy szeroko odchylonej powiece.\nPrzy kontakcie ze skórą: zmyć dużą ilością wody, zdjąć zanieczyszczoną odzież.\nPrzy spożyciu: podać dużą ilość wody, gdy poszkodowany poczuje się niezdrowo wezwać lekarza.\nPrzy wdychaniu: świeże powietrze.\n3. Postępowanie w przypadku niezamierzonego uwolnienia do środowiska\nZebrać przy pomocy substancji absorbującej ciecze, przekazać do likwidacji. Oczyścić zanieczyszczony\nteren. W celu zmniejszenia szkodliwości zobojętnić roztworem Na2CO3. Nie dopuścić do dostania się do\nwód, ścieków i gleby.\n4. Postępowanie z substancją i jej magazynowanie\nObchodzenie się z substancją: zapewnić skuteczną wymianę powietrza (wentylacja).\nPostępować zgodnie z zasadami dobrej praktyki przemysłowej oraz ogólnymi zasadami bezpieczeństwa\ni higieny pracy z substancjami chemicznymi. Stosować środki ochrony osobistej zgodnie z pkt. 5.\nNie opróżniać do kanalizacji.\nMagazynowanie: szczelne opakowania, dobrze wentylowane pomieszczenie.\nW temperaturze pokojowej (zalecana od +15 do +25°C). Nie stosować metalowych pojemników.\n5. Kontrola narażenia i środki ochrony indywidualnej\nParametry kontroli: NDS - 5 mg/m3, NDSCH - 10 mg/m3 (jako chlorowodór).\nStosować odpowiednią wentylację wywiewną, miejscową i ogólną zapewniającą utrzymanie stężenia\nproduktu w powietrzu poniżej określonych limitów. Zaleca się wyposażenie miejsca pracy w wodny\nnatrysk do płukania oczu oraz prysznic.\nŚrodki ochrony indywidualnej:\nOchrona dróg oddechowych: konieczna, gdy tworzą się pary/aerozole - maska przeciwgazowa.\nOchrona oczu: konieczna - okulary ochronne typu gogle.\nOchrona rąk: konieczna - rękawice ochronne odporne na działanie chemikaliów.\nOchrona ciała: konieczna - ubranie ochronne.\nŚrodki bezpieczeństwa: zdjąć zanieczyszczone ubranie. Wymyć ręce i twarz po pracy z tą substancją.\n6. Postępowanie z odpadami\nUtylizacją odpadów powinny zająć się wyspecjalizowane firmy. Opakowanie jednorazowego użytku\ntraktować jak odpad i przekazać odbiorcy odpadów. Sposób likwidacji zebranych odpadów uzgodnić\nz właściwym terenowo wydziałem ochrony środowiska.\nOranż metylowy\nKLASYFIKACJA SUBSTANCJI LUB MIESZANINY\nKlasyfikacja według rozporządzenia (EC) Nr 1272/2008 [CLP/GHS]\nAcute Tox. 3, H301\nIdentyfikacja zagrożeń\nKlasyfikacja substancji lub mieszaniny:\nKlasyfikacja według Dyrektywy 1999/45/WE [DPD]\nT; R25\nSymbol i oznaczenia zagrożenia produktu:\nT- produkt toksyczny\nR25 - działa toksycznie po połknięciu\n1. Identyfikacja zagrożeń\nProdukt toksyczny. Działa toksycznie po połknięciu.\n2. Pierwsza pomoc\nPrzy kontakcie z oczami: przepłukać dużą ilością wody, przy szeroko odciągniętej powiece, jeżeli\nkonieczne skorzystać z pomocy okulisty.\nPrzy kontakcie ze skórą: zmyć dużą ilością wody, zdjąć zanieczyszczoną odzież.\nPrzy spożyciu: podać dużą ilość wody, spowodować wymioty, natychmiast wezwać lekarza.\nPrzy wdychaniu: świeże powietrze.\n3. Postępowanie w przypadku niezamierzonego uwolnienia do środowiska\nZebrać na sucho, przekazać do likwidacji. Oczyścić zanieczyszczony teren. Nie dopuścić do dostania się\ndo wód, ścieków i gleby. Unikać pylenia. Nie wdychać pyłów.\n4. Postępowanie z substancją i jej magazynowanie\nObchodzenie się z substancją: zapewnić skuteczną wymianę powietrza (wentylacja). Postępować zgodnie\nz zasadami dobrej praktyki przemysłowej oraz ogólnymi zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy\nz substancjami chemicznymi. Stosować środki ochrony osobistej zgodnie z pkt. 5. Nie opróżniać do\nkanalizacji. Przy manipulowaniu unikać tworzenia się pyłu/aerozolu.\nMagazynowanie: szczelne opakowania, dobrze wentylowane pomieszczenie. W temperaturze pokojowej\n(zalecana od +15 do + 25 °C).\n5. Kontrola narażenia i środki ochrony indywidualnej\nParametry kontroli: nie ustalone.\nStosować odpowiednią wentylację wywiewną, miejscową i ogólną zapewniającą utrzymanie stężenia\nproduktu w powietrzu poniżej określonych limitów. Zaleca się wyposażenie miejsca pracy\nw wodny natrysk do płukania oczu oraz prysznic.\nŚrodki ochrony indywidualnej:\nOchrona dróg oddechowych: konieczna, gdy tworzą się pyły - respirator.\nOchrona oczu: konieczna - okulary ochronne typu gogle.\nOchrona rąk: konieczna - rękawice ochronne odporne na działanie chemikaliów.\nOchrona ciała: konieczna - ubranie ochronne.\nŚrodki bezpieczeństwa: zmienić zanieczyszczoną odzież. Wymyć ręce po pracy z tą substancją.\n6. Postępowanie z odpadami\nUtylizacją odpadów powinny zająć się wyspecjalizowane firmy. Opakowanie jednorazowego użytku\ntraktować jak odpad i przekazać odbiorcy odpadów. Sposób likwidacji zebranych odpadów uzgodnić\nz właściwym terenowo wydziałem ochrony środowiska.\nProcedura mianowania roztworu kwasu solnego o stężeniu ok. 0,2 mol/dm3\nI. Mianowanie roztworu kwasu solnego o stężeniu ok. 0,2 mol/dm3\n1. Zasada metody\nPostępowanie mające na celu ustalenie dokładnego stężenia titranta nazywa się nastawianiem miana\nroztworu. W praktyce analitycznej stężenie roztworu mianowanego wyraża się jako stężenie molowe lub\nmiano roztworu. Stężenie roztworu mianowanego ustala się, stosując substancje podstawowe lub inny\nroztwór mianowany. Substancjami podstawowymi najczęściej używanymi do nastawiania miana roztworu\nkwasu solnego są bezwodny węglan sodu oraz krystaliczny tetraboran sodu. IUPAC zaleca stosowanie\nwęglanu sodu. Jest to związek o ściśle określonym składzie chemicznym, łatwy do otrzymania w stanie\nwysokiej czystości. Miareczkowanie prowadzi się w obecności oranżu metylowego jako wskaźnika.\n2. Niezbędne odczynniki chemiczne\na. roztwór HCl o stężeniu ok. 0,2 mol/dm3;\nb. bezwodny Na2CO3;\nc. oranż metylowy 0,1% roztwór wodny;\nd. woda destylowana;\ne. roztwór CH3COOH o stężeniu 0,2 mol/dm3;\nf. roztwór CH3COONa o stężeniu 0,2 mol/dm3;\n3. Niezbędny sprzęt laboratoryjny\na. naczynka wagowe, łyżeczki;\nb. waga analityczna o dokładności ważenia 0,0001g;\nc. cylindry miarowe, zlewki, kolby stożkowe, biurety;\nd. lejki, tryskawki;\ne. statywy metalowe, łapy, łączniki;\nf. środki ochrony indywidualnej: fartuch ochronny, rękawice gumowe;\ng. pojemnik plastikowy na odpady laboratoryjne.\n4. Sposób postępowania:\nMianowanie roztworu kwasu solnego o stężeniu ok. 0,2 mol/dm3, przy użyciu węglanu sodu jako\nsubstancji podstawowej\nI. Oblicz masę naważki węglanu sodu (M = 106 g/mol), uwzględniając założenia początkowe:\na. Orientacyjną masę naważki Na2CO3 oblicz na podstawie założonej z góry objętości roztworu\nHCl.\nb. Orientacyjna objętość roztworu HCl zużytego do miareczkowania powinna wynosić około\n0,75 objętości biurety będącej do dyspozycji. Dysponujesz biuretą o pojemności 50 cm3.\nc. Miano roztworu HCl należy obliczyć, jako średnią z trzech oznaczeń, jeżeli jedno z oznaczeń\nodbiega od pozostałych, średnią oblicza się z dwóch oznaczeń.\nPodaj masę naważki Na2CO3, zaokrąglając wynik obliczeń do czwartego miejsca po przecinku. Odważ\nna wadze analitycznej o dokładności ważenia co najmniej ± 0,0001 g, kolejno trzy naważki Na2CO3,\nz odchyleniem od wartości obliczonej nie większym niż 10%.\nII. Przygotuj wzorzec barwy w punkcie końcowym miareczkowania. W tym celu, do kolby stożkowej na\n250 cm3 odmierz 42 cm3 roztworu kwasu octowego o stężeniu 0,2 mol/dm3, 7 cm3 roztworu octanu sodu\no stężeniu 0,2 mol/dm3 i 50 cm3 wody. Wymieszaj i dodaj 2 krople roztworu oranżu metylowego. Wzorzec\npozwala na określenie zmiany barwy w punkcie końcowym miareczkowania.\nIII. Przenieś ilościowo naważki do kolb stożkowych o pojemności 250 cm3, spłukując wodą z tryskawki,\na następnie dodaj do każdej 60 cm3 wody i 2 krople 0,1% roztworu oranżu metylowego. Tak przygotowany\nroztwory kolejno zmiareczkuj roztworem HCl z biurety, do zmiany zabarwienia z żółtego na\npomarańczowe, identyczne z zabarwieniem przygotowanego wcześniej wzorca barwy.\nIV. Obliczenie miana roztworu\nStężenie molowe mianowanego roztworu HCl oblicza się wg wzoru:\nCHCl =\n[mol/dm3]\nm - masa naważki w [mg]\nV - objętość zużyta do miareczkowania [cm3]\nPodaj wartość stężenia z dokładnością do 0,0001 mol/dm3.\nŚrednią oblicza się z trzech (lub dwóch) wyników miareczkowań.\nProcedura postępowania z odpadami i używanymi naczyniami laboratoryjnymi\nWykorzystywane podczas prac analitycznych naczynia laboratoryjne umyj wodą. Odpady poreakcyjne\nprzelej do odpowiednio oznaczonych pojemników i pozostaw do utylizacji.\n106\n2\n\n\nV\nm\nTabela 1.\nWykaz sprzętu laboratoryjnego, odczynników i środków ochrony osobistej\nLp Sprzęt laboratoryjny (z podaniem liczby sztuk)\nLp Odczynniki (w przypadku roztworów należy podać ich stężenia)\nLp Środki ochrony osobistej\nTabela 2.\nZestawienie informacji i wyników związanych z mianowaniem roztworu kwasu solnego\nZałożona objętość roztworu HCl\nzużytego do miareczkowania [cm3]\nV =\nRównanie reakcji HCl z Na2CO3\nMasa naważki węglanu sodu [g]\nobliczona na podstawie założeń\npoczątkowych\nMasa naważki [mg]\nObjętość titranta [cm3]\nStężenie HCl [mol/dm3]\nm1 =\nV1 =\nc1 =\nm2 =\nV2 =\nc2 =\nm3 =\nV3 =\nc3 =\nLiczba pomiarów przyjętych do\nobliczenia średniej\nUzasadnienie wyboru do obliczenia\nśredniego stężenia roztworu 2 lub 3\notrzymanych wyników\nWynik nastawiania miana\ncśr =\nmwęglanu sodu=","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/a59-2013-pazdziernik-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad-PE.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"A59 · Egzamin zawodowy · październik 2013","subject_label":"a59","category_label":"Egzamin zawodowy","text_html":"

Zadanie egzaminacyjne
Zmianuj roztwór kwasu solnego o stężeniu ok. 0,2 mol/dm3 metodą miareczkowania odważki
analitycznej substancji podstawowej - bezwodnego węglanu sodu. Wykaz niezbędnego do wykonania
analizy sprzętu laboratoryjnego i odczynników oraz środków ochrony indywidualnej zapisz w tabeli 1.
Następnie wykonaj prace analityczne. Równanie reakcji przebiegającej w roztworze podczas oznaczenia,
obliczenia dotyczące ustalania ilości niezbędnych substancji i ich odmierzania oraz otrzymane w toku
analizy wyniki i ich interpretację zapisz w tabeli 2.
Do mianowania roztworu, wykorzystaj zamieszczoną procedurę mianowania roztworu kwasu solnego
oraz wyciągi z Kart Charakterystyki Substancji Niebezpiecznych.
Z przygotowanego na stanowisku zestawu wybierz niezbędny sprzęt laboratoryjny i odczynniki
chemiczne oraz dobierz środki ochrony indywidualnej i zastosuj je odpowiednio do wykonywanych prac
analitycznych. Przestrzegaj zasad organizacji pracy, przepisów bhp i ochrony przeciwpożarowej oraz
ochrony środowiska.
Wyciągi z Kart Charakterystyki Substancji Niebezpiecznych:
Kwas solny 0,2 mol/dm3 (0,2 N) roztwór
KLASYFIKACJA SUBSTANCJI LUB MIESZANINY
Klasyfikacja według rozporządzenia (EC) Nr 1272/2008 [CLP/GHS]
Identyfikacja zagrożeń:
Klasyfikacja substancji lub mieszaniny:
Klasyfikacja według Dyrektywy 1999/45/WE [DPD]
Produkt ten nie jest sklasyfikowany jako niebezpieczny w rozumieniu Dyrektywy 1999/45/EC wraz z jej
późniejszymi zmianami.
Symbol i oznaczenia zagrożenia produktu: nie dotyczy.
R: nie dotyczy;
S: nie dotyczy;
Ciężar cząsteczkowy: 36,46g/mol
Identyfikacja zagrożeń
Nie jest klasyfikowana jako substancja niebezpieczna.

\n
  1. Pierwsza pomoc
\n

Przy kontakcie z oczami: przepłukać dużą ilością wody, przy szeroko odchylonej powiece.
Przy kontakcie ze skórą: zmyć dużą ilością wody, zdjąć zanieczyszczoną odzież.
Przy spożyciu: podać dużą ilość wody, gdy poszkodowany poczuje się niezdrowo wezwać lekarza.
Przy wdychaniu: świeże powietrze.

\n
  1. Postępowanie w przypadku niezamierzonego uwolnienia do środowiska
\n

Zebrać przy pomocy substancji absorbującej ciecze, przekazać do likwidacji. Oczyścić zanieczyszczony
teren. W celu zmniejszenia szkodliwości zobojętnić roztworem Na2CO3. Nie dopuścić do dostania się do
wód, ścieków i gleby.

\n
  1. Postępowanie z substancją i jej magazynowanie
\n

Obchodzenie się z substancją: zapewnić skuteczną wymianę powietrza (wentylacja).
Postępować zgodnie z zasadami dobrej praktyki przemysłowej oraz ogólnymi zasadami bezpieczeństwa
i higieny pracy z substancjami chemicznymi. Stosować środki ochrony osobistej zgodnie z pkt. 5.
Nie opróżniać do kanalizacji.
Magazynowanie: szczelne opakowania, dobrze wentylowane pomieszczenie.
W temperaturze pokojowej (zalecana od +15 do +25°C). Nie stosować metalowych pojemników.

\n
  1. Kontrola narażenia i środki ochrony indywidualnej
\n

Parametry kontroli: NDS - 5 mg/m3, NDSCH - 10 mg/m3 (jako chlorowodór).
Stosować odpowiednią wentylację wywiewną, miejscową i ogólną zapewniającą utrzymanie stężenia
produktu w powietrzu poniżej określonych limitów. Zaleca się wyposażenie miejsca pracy w wodny
natrysk do płukania oczu oraz prysznic.
Środki ochrony indywidualnej:
Ochrona dróg oddechowych: konieczna, gdy tworzą się pary/aerozole - maska przeciwgazowa.
Ochrona oczu: konieczna - okulary ochronne typu gogle.
Ochrona rąk: konieczna - rękawice ochronne odporne na działanie chemikaliów.
Ochrona ciała: konieczna - ubranie ochronne.
Środki bezpieczeństwa: zdjąć zanieczyszczone ubranie. Wymyć ręce i twarz po pracy z tą substancją.

\n
  1. Postępowanie z odpadami
\n

Utylizacją odpadów powinny zająć się wyspecjalizowane firmy. Opakowanie jednorazowego użytku
traktować jak odpad i przekazać odbiorcy odpadów. Sposób likwidacji zebranych odpadów uzgodnić
z właściwym terenowo wydziałem ochrony środowiska.
Oranż metylowy
KLASYFIKACJA SUBSTANCJI LUB MIESZANINY
Klasyfikacja według rozporządzenia (EC) Nr 1272/2008 [CLP/GHS]
Acute Tox. 3, H301
Identyfikacja zagrożeń
Klasyfikacja substancji lub mieszaniny:
Klasyfikacja według Dyrektywy 1999/45/WE [DPD]
T; R25
Symbol i oznaczenia zagrożenia produktu:
T- produkt toksyczny
R25 - działa toksycznie po połknięciu

\n
  1. Identyfikacja zagrożeń
\n

Produkt toksyczny. Działa toksycznie po połknięciu.

\n
  1. Pierwsza pomoc
\n

Przy kontakcie z oczami: przepłukać dużą ilością wody, przy szeroko odciągniętej powiece, jeżeli
konieczne skorzystać z pomocy okulisty.
Przy kontakcie ze skórą: zmyć dużą ilością wody, zdjąć zanieczyszczoną odzież.
Przy spożyciu: podać dużą ilość wody, spowodować wymioty, natychmiast wezwać lekarza.
Przy wdychaniu: świeże powietrze.

\n
  1. Postępowanie w przypadku niezamierzonego uwolnienia do środowiska
\n

Zebrać na sucho, przekazać do likwidacji. Oczyścić zanieczyszczony teren. Nie dopuścić do dostania się
do wód, ścieków i gleby. Unikać pylenia. Nie wdychać pyłów.

\n
  1. Postępowanie z substancją i jej magazynowanie
\n

Obchodzenie się z substancją: zapewnić skuteczną wymianę powietrza (wentylacja). Postępować zgodnie
z zasadami dobrej praktyki przemysłowej oraz ogólnymi zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy
z substancjami chemicznymi. Stosować środki ochrony osobistej zgodnie z pkt. 5. Nie opróżniać do
kanalizacji. Przy manipulowaniu unikać tworzenia się pyłu/aerozolu.
Magazynowanie: szczelne opakowania, dobrze wentylowane pomieszczenie. W temperaturze pokojowej
(zalecana od +15 do + 25 °C).

\n
  1. Kontrola narażenia i środki ochrony indywidualnej
\n

Parametry kontroli: nie ustalone.
Stosować odpowiednią wentylację wywiewną, miejscową i ogólną zapewniającą utrzymanie stężenia
produktu w powietrzu poniżej określonych limitów. Zaleca się wyposażenie miejsca pracy
w wodny natrysk do płukania oczu oraz prysznic.
Środki ochrony indywidualnej:
Ochrona dróg oddechowych: konieczna, gdy tworzą się pyły - respirator.
Ochrona oczu: konieczna - okulary ochronne typu gogle.
Ochrona rąk: konieczna - rękawice ochronne odporne na działanie chemikaliów.
Ochrona ciała: konieczna - ubranie ochronne.
Środki bezpieczeństwa: zmienić zanieczyszczoną odzież. Wymyć ręce po pracy z tą substancją.

\n
  1. Postępowanie z odpadami
\n

Utylizacją odpadów powinny zająć się wyspecjalizowane firmy. Opakowanie jednorazowego użytku
traktować jak odpad i przekazać odbiorcy odpadów. Sposób likwidacji zebranych odpadów uzgodnić
z właściwym terenowo wydziałem ochrony środowiska.
Procedura mianowania roztworu kwasu solnego o stężeniu ok. 0,2 mol/dm3
I. Mianowanie roztworu kwasu solnego o stężeniu ok. 0,2 mol/dm3

\n
  1. Zasada metody
\n

Postępowanie mające na celu ustalenie dokładnego stężenia titranta nazywa się nastawianiem miana
roztworu. W praktyce analitycznej stężenie roztworu mianowanego wyraża się jako stężenie molowe lub
miano roztworu. Stężenie roztworu mianowanego ustala się, stosując substancje podstawowe lub inny
roztwór mianowany. Substancjami podstawowymi najczęściej używanymi do nastawiania miana roztworu
kwasu solnego są bezwodny węglan sodu oraz krystaliczny tetraboran sodu. IUPAC zaleca stosowanie
węglanu sodu. Jest to związek o ściśle określonym składzie chemicznym, łatwy do otrzymania w stanie
wysokiej czystości. Miareczkowanie prowadzi się w obecności oranżu metylowego jako wskaźnika.

\n
  1. Niezbędne odczynniki chemiczne
\n

a. roztwór HCl o stężeniu ok. 0,2 mol/dm3;
b. bezwodny Na2CO3;
c. oranż metylowy 0,1% roztwór wodny;
d. woda destylowana;
e. roztwór CH3COOH o stężeniu 0,2 mol/dm3;
f. roztwór CH3COONa o stężeniu 0,2 mol/dm3;

\n
  1. Niezbędny sprzęt laboratoryjny
\n

a. naczynka wagowe, łyżeczki;
b. waga analityczna o dokładności ważenia 0,0001g;
c. cylindry miarowe, zlewki, kolby stożkowe, biurety;
d. lejki, tryskawki;
e. statywy metalowe, łapy, łączniki;
f. środki ochrony indywidualnej: fartuch ochronny, rękawice gumowe;
g. pojemnik plastikowy na odpady laboratoryjne.

\n
  1. Sposób postępowania:
\n

Mianowanie roztworu kwasu solnego o stężeniu ok. 0,2 mol/dm3, przy użyciu węglanu sodu jako
substancji podstawowej
I. Oblicz masę naważki węglanu sodu (M = 106 g/mol), uwzględniając założenia początkowe:
a. Orientacyjną masę naważki Na2CO3 oblicz na podstawie założonej z góry objętości roztworu
HCl.
b. Orientacyjna objętość roztworu HCl zużytego do miareczkowania powinna wynosić około
0,75 objętości biurety będącej do dyspozycji. Dysponujesz biuretą o pojemności 50 cm3.
c. Miano roztworu HCl należy obliczyć, jako średnią z trzech oznaczeń, jeżeli jedno z oznaczeń
odbiega od pozostałych, średnią oblicza się z dwóch oznaczeń.
Podaj masę naważki Na2CO3, zaokrąglając wynik obliczeń do czwartego miejsca po przecinku. Odważ
na wadze analitycznej o dokładności ważenia co najmniej ± 0,0001 g, kolejno trzy naważki Na2CO3,
z odchyleniem od wartości obliczonej nie większym niż 10%.
II. Przygotuj wzorzec barwy w punkcie końcowym miareczkowania. W tym celu, do kolby stożkowej na
250 cm3 odmierz 42 cm3 roztworu kwasu octowego o stężeniu 0,2 mol/dm3, 7 cm3 roztworu octanu sodu
o stężeniu 0,2 mol/dm3 i 50 cm3 wody. Wymieszaj i dodaj 2 krople roztworu oranżu metylowego. Wzorzec
pozwala na określenie zmiany barwy w punkcie końcowym miareczkowania.
III. Przenieś ilościowo naważki do kolb stożkowych o pojemności 250 cm3, spłukując wodą z tryskawki,
a następnie dodaj do każdej 60 cm3 wody i 2 krople 0,1% roztworu oranżu metylowego. Tak przygotowany
roztwory kolejno zmiareczkuj roztworem HCl z biurety, do zmiany zabarwienia z żółtego na
pomarańczowe, identyczne z zabarwieniem przygotowanego wcześniej wzorca barwy.
IV. Obliczenie miana roztworu
Stężenie molowe mianowanego roztworu HCl oblicza się wg wzoru:
CHCl =
[mol/dm3]
m - masa naważki w [mg]
V - objętość zużyta do miareczkowania [cm3]
Podaj wartość stężenia z dokładnością do 0,0001 mol/dm3.
Średnią oblicza się z trzech (lub dwóch) wyników miareczkowań.
Procedura postępowania z odpadami i używanymi naczyniami laboratoryjnymi
Wykorzystywane podczas prac analitycznych naczynia laboratoryjne umyj wodą. Odpady poreakcyjne
przelej do odpowiednio oznaczonych pojemników i pozostaw do utylizacji.
106
2


V
m
Tabela 1.
Wykaz sprzętu laboratoryjnego, odczynników i środków ochrony osobistej
Lp Sprzęt laboratoryjny (z podaniem liczby sztuk)
Lp Odczynniki (w przypadku roztworów należy podać ich stężenia)
Lp Środki ochrony osobistej
Tabela 2.
Zestawienie informacji i wyników związanych z mianowaniem roztworu kwasu solnego
Założona objętość roztworu HCl
zużytego do miareczkowania [cm3]
V =
Równanie reakcji HCl z Na2CO3
Masa naważki węglanu sodu [g]
obliczona na podstawie założeń
początkowych
Masa naważki [mg]
Objętość titranta [cm3]
Stężenie HCl [mol/dm3]
m1 =
V1 =
c1 =
m2 =
V2 =
c2 =
m3 =
V3 =
c3 =
Liczba pomiarów przyjętych do
obliczenia średniej
Uzasadnienie wyboru do obliczenia
średniego stężenia roztworu 2 lub 3
otrzymanych wyników
Wynik nastawiania miana
cśr =
mwęglanu sodu=

","solutions":[]}