{"id":"a60-2017-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE","paper_id":"a60-2017-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny","number":"PE","points":null,"ptype":"closed","subject":"a60","category":"egzamin-zawodowy","year":2017,"month":"czerwiec","level":null,"text":"Zadanie egzaminacyjne\nKorzystając z zamieszczonych procedur wykonaj:\n alkacymetryczne oznaczenie zawartości kwasu solnego w badanej próbce,\n pomiar pH badanego kwasu.\nOtrzymane wyniki, obliczenia i równanie reakcji zachodzącej podczas oznaczenia zapisz w Tabeli 1.\nDokumentacja z przeprowadzonych badań analitycznych.\nSporządź wykaz sprzętu i odczynników niezbędnych do wykonania oznaczenia zawartości kwasu solnego\nw badanej próbce oraz pomiaru pH - Tabela 2.\nWykreśl teoretyczną krzywą przeprowadzonego miareczkowania.\nZ zestawu przygotowanego na stanowisku egzaminacyjnym wybierz sprzęt i odczynniki niezbędne do\nwykonania zadania.\nPrzestrzegaj zasad organizacji pracy, przepisów bhp, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska.\nUporządkuj stanowisko po wykonaniu prac.\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.\nOcenie podlegać będą 3 rezultaty:\n dokumentacja z przeprowadzonych badań analitycznych - Tabela 1.,\n wykaz sprzętu i odczynników niezbędnych do wykonania oznaczenia zawartości kwasu solnego\nw badanej próbce oraz pomiaru pH - Tabela 2.,\n wykreślona teoretyczna krzywa miareczkowania\noraz\n przebieg alkacymetrycznego oznaczenia zawartości kwasu solnego w badanej próbce,\n przebieg pomiaru pH badanego kwasu,\n przebieg wykonania czynności laboratoryjnych zgodnie z procedurą i przepisami bhp.\nProcedura oznaczania zawartości kwasu solnego\nKwas solny jest mocnym kwasem i miareczkując go mianowanym roztworem wodorotlenku sodu jako\nwskaźnik można zastosować fenoloftaleinę.\nOdczynniki\nStosować odczynniki cz.d.a i wodę destylowaną.\nPrzygotowanie próbki kwasu solnego do badania\nOtrzymaną w kolbie miarowej o pojemności 100 cm3 badaną próbkę uzupełnić wodą destylowaną do kreski,\nzatkać korkiem i wymieszać.\nWykonanie oznaczenia zawartości kwasu solnego\nDo trzech kolb stożkowych odpipetować po 10 cm3 badanej próbki, zawierającej kwas solny. Dodać po około\n25 cm3 wody destylowanej i po 2-3 krople wskaźnika. Tak przygotowane roztwory miareczkować\n0,1000-molowym roztworem wodorotlenku sodu do pierwszej zauważalnej zmiany barwy z bezbarwnej na\nróżową.\nZa wynik miareczkowania przyjąć średnią arytmetyczną co najmniej dwóch wyników miareczkowania nie\nróżniących się więcej niż o 0,2 cm3.\nZawartość kwasu solnego obliczyć w g HCl /100 cm3.\nProcedura pomiaru pH próbki\nZmontować zestaw do pomiaru pH. Do zlewki o poj. 50 cm3 odmierzyć około 40 cm3 przygotowanej próbki\nkwasu solnego i zmierzyć jego pH.\nPo wykonaniu pomiaru rozmontować i uporządkować zestaw.\nZagospodarowanie odpadów i niewykorzystanych odczynników\nMieszaniny poreakcyjne przelać do pojemnika na odpady ciekłe. Niezużyte roztwory, próbkę i wodę\ndestylowaną pozostawić na stanowisku.\nTabela 1. Dokumentacja z przeprowadzonych badań analitycznych\nObjętość próbki kwasu solnego pobranej\ndo wykonania jednego oznaczenia\nV=\nObjętość 0,1000-molowego roztworu\nNaOH zużyta na zmiareczkowanie próbki\nV1 =\nV2 =\nV3 =\nVśr.=\nObliczenie zawartości kwasu solnego\nWynik zapisz z dokładnością do 0,0001 g\nMH = 1 g/mol\nMCl = 35,5 g/mol\nMO = 16 g/mol\nMNa = 23 g/mol\nRównanie reakcji w formie cząsteczkowej:\nRównanie reakcji w formie jonowej:\npH próbki kwasu solnego\npH =\nTabela 2. Wykaz sprzętu i odczynników niezbędnych do wykonania oznaczenia zawartości kwasu\nsolnego w badanej próbce oraz pomiaru pH\nNazwa etapu\nSprzęt\nOdczynniki\nmiarowy\npozostały\nPrzygotowanie\npróbki\nOznaczenie\nzawartości kwasu\nsolnego w badanej\npróbce\nPomiar pH próbki\nkwasu solnego\nWykres teoretycznej krzywej miareczkowania\nNarysuj teoretyczny przebieg krzywej miareczkowania dla badanego układu, zaznacz zakres pH zmiany\nbarwy wskaźnika i PR miareczkowania.\nWybrane wskaźniki pH\nWskaźnik\nZakres pH\nzmiany barwy\nZabarwienie w środowisku\nkwaśnym\nzasadowym\nBłękit tymolowy\n1,2 - 2,8\nczerwone\nżółte\nOranż metylowy\n3,1 - 4,4\nczerwone\nżółte\nLakmus\n5,0 - 8,0\nczerwone\nniebieskie\nFenoloftaleina\n8,3 - 10,0\nbezbarwne\nmalinowe\nWyciąg z kart charakterystyki substancji chemicznych\nFenoloftaleina - alkoholowy roztwór 2%\nWzór chemiczny: C20H14O4\nElementy oznakowania: Oznakowania zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1272/2008 (CLP)\nPiktogram:\nZwroty wskazujące rodzaj zagrożenia\nH 225 Wysoce łatwopalna ciecz i pary\nH 341 Może powodować wady genetyczne\nH 350 Może powodować raka\nH 361 Podejrzewa się, że działa szkodliwie na płodność\nHasło ostrzegawcze: Uwaga\nZwroty wskazujące rodzaj zagrożenia: Łatwopalna ciecz i pary\nZwroty wskazujące środki ostrożności: Stosować rękawice ochronne. Nosić okulary ochronne lub\nochronę twarzy. Chronić przed źródłami ciepła, urządzeniami iskrzącymi, otwartym ogniem i gorącymi\npowierzchniami. Nie palić. Używać sprzętu elektrycznego, wentylacyjnego, oświetleniowego i służącego do\noperowania materiałem w wersji przeciwwybuchowej. W PRZYPADKU KONTAKTU ZE SKÓRĄ (lub\nz włosami): Natychmiast zdjąć całą zanieczyszczoną odzież. Spłukać skórę wodą albo pod prysznicem.\nPrzechowywać w chłodnym miejscu.\nWodorotlenek sodu - roztwór 0,1000 mol/dm3\nWzór chemiczny: NaOH\nElementy oznakowania: Oznakowania zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1272/2008 (CLP)\nPiktogram:\nZwroty wskazujące rodzaj zagrożenia\nH 290 Może powodować korozję metali\nH 315 Działa drażniąco na skórę\nH 319 Działa drażniąco na oczy\nZwroty wskazujące środki ostrożności - zapobieganie P280\nStosować rękawice ochronne/odzież ochronną/ochronę oczu/ochronę twarzy\nZwroty wskazujące środki ostrożności - reagowanie\nP302+P352 W PRZYPADKU KONTAKTU ZE SKÓRĄ: Umyć dużą ilością wody z mydłem.\nP305+P351+P338 W PRZYPADKU DOSTANIA SIĘ DO OCZU: ostrożnie płukać wodą przez kilka minut.\nWyjąć soczewki kontaktowe, jeżeli są i można je łatwo usunąć. Kontynuować płukanie.\nOpis środków pierwszej pomocy\nUwagi ogólne: Zdjąć zanieczyszczoną odzież.\nPo narażeniu przez drogi oddechowe: Zapewnić dostęp do świeżego powietrza. Zasięgnąć porady\nlekarza w przypadku pojawienia się jakichkolwiek wątpliwości lub jeżeli objawy nie ustępują.\nPo kontakcie ze skórą: Spłukać skórę pod strumieniem wody/prysznicem. Zasięgnąć porady lekarza\nw przypadku pojawienia się jakichkolwiek wątpliwości lub jeżeli objawy nie ustępują.\nPo kontakcie z oczami: Spłukiwać obficie czystą, świeżą wodą, przez co najmniej 10 minut, utrzymując\notwarte powieki. W przypadku podrażnienia oczu zasięgnąć porady lekarza okulisty.\nPo narażeniu przez przewód pokarmowy: Wypłukać usta. W przypadku złego samopoczucia\nskontaktować się z lekarzem.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/a60-2017-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad-PE.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"A60 · Egzamin zawodowy · czerwiec 2017","subject_label":"a60","category_label":"Egzamin zawodowy","text_html":"<p>Zadanie egzaminacyjne<br>Korzystając z zamieszczonych procedur wykonaj:<br> alkacymetryczne oznaczenie zawartości kwasu solnego w badanej próbce,<br> pomiar pH badanego kwasu.<br>Otrzymane wyniki, obliczenia i równanie reakcji zachodzącej podczas oznaczenia zapisz w Tabeli 1.<br>Dokumentacja z przeprowadzonych badań analitycznych.<br>Sporządź wykaz sprzętu i odczynników niezbędnych do wykonania oznaczenia zawartości kwasu solnego<br>w badanej próbce oraz pomiaru pH - Tabela 2.<br>Wykreśl teoretyczną krzywą przeprowadzonego miareczkowania.<br>Z zestawu przygotowanego na stanowisku egzaminacyjnym wybierz sprzęt i odczynniki niezbędne do<br>wykonania zadania.<br>Przestrzegaj zasad organizacji pracy, przepisów bhp, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska.<br>Uporządkuj stanowisko po wykonaniu prac.<br>Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.<br>Ocenie podlegać będą 3 rezultaty:<br> dokumentacja z przeprowadzonych badań analitycznych - Tabela 1.,<br> wykaz sprzętu i odczynników niezbędnych do wykonania oznaczenia zawartości kwasu solnego<br>w badanej próbce oraz pomiaru pH - Tabela 2.,<br> wykreślona teoretyczna krzywa miareczkowania<br>oraz<br> przebieg alkacymetrycznego oznaczenia zawartości kwasu solnego w badanej próbce,<br> przebieg pomiaru pH badanego kwasu,<br> przebieg wykonania czynności laboratoryjnych zgodnie z procedurą i przepisami bhp.<br>Procedura oznaczania zawartości kwasu solnego<br>Kwas solny jest mocnym kwasem i miareczkując go mianowanym roztworem wodorotlenku sodu jako<br>wskaźnik można zastosować fenoloftaleinę.<br>Odczynniki<br>Stosować odczynniki cz.d.a i wodę destylowaną.<br>Przygotowanie próbki kwasu solnego do badania<br>Otrzymaną w kolbie miarowej o pojemności 100 cm3 badaną próbkę uzupełnić wodą destylowaną do kreski,<br>zatkać korkiem i wymieszać.<br>Wykonanie oznaczenia zawartości kwasu solnego<br>Do trzech kolb stożkowych odpipetować po 10 cm3 badanej próbki, zawierającej kwas solny. Dodać po około<br>25 cm3 wody destylowanej i po 2-3 krople wskaźnika. Tak przygotowane roztwory miareczkować<br>0,1000-molowym roztworem wodorotlenku sodu do pierwszej zauważalnej zmiany barwy z bezbarwnej na<br>różową.<br>Za wynik miareczkowania przyjąć średnią arytmetyczną co najmniej dwóch wyników miareczkowania nie<br>różniących się więcej niż o 0,2 cm3.<br>Zawartość kwasu solnego obliczyć w g HCl /100 cm3.<br>Procedura pomiaru pH próbki<br>Zmontować zestaw do pomiaru pH. Do zlewki o poj. 50 cm3 odmierzyć około 40 cm3 przygotowanej próbki<br>kwasu solnego i zmierzyć jego pH.<br>Po wykonaniu pomiaru rozmontować i uporządkować zestaw.<br>Zagospodarowanie odpadów i niewykorzystanych odczynników<br>Mieszaniny poreakcyjne przelać do pojemnika na odpady ciekłe. Niezużyte roztwory, próbkę i wodę<br>destylowaną pozostawić na stanowisku.<br>Tabela 1. Dokumentacja z przeprowadzonych badań analitycznych<br>Objętość próbki kwasu solnego pobranej<br>do wykonania jednego oznaczenia<br>V=<br>Objętość 0,1000-molowego roztworu<br>NaOH zużyta na zmiareczkowanie próbki<br>V1 =<br>V2 =<br>V3 =<br>Vśr.=<br>Obliczenie zawartości kwasu solnego<br>Wynik zapisz z dokładnością do 0,0001 g<br>MH = 1 g/mol<br>MCl = 35,5 g/mol<br>MO = 16 g/mol<br>MNa = 23 g/mol<br>Równanie reakcji w formie cząsteczkowej:<br>Równanie reakcji w formie jonowej:<br>pH próbki kwasu solnego<br>pH =<br>Tabela 2. Wykaz sprzętu i odczynników niezbędnych do wykonania oznaczenia zawartości kwasu<br>solnego w badanej próbce oraz pomiaru pH<br>Nazwa etapu<br>Sprzęt<br>Odczynniki<br>miarowy<br>pozostały<br>Przygotowanie<br>próbki<br>Oznaczenie<br>zawartości kwasu<br>solnego w badanej<br>próbce<br>Pomiar pH próbki<br>kwasu solnego<br>Wykres teoretycznej krzywej miareczkowania<br>Narysuj teoretyczny przebieg krzywej miareczkowania dla badanego układu, zaznacz zakres pH zmiany<br>barwy wskaźnika i PR miareczkowania.<br>Wybrane wskaźniki pH<br>Wskaźnik<br>Zakres pH<br>zmiany barwy<br>Zabarwienie w środowisku<br>kwaśnym<br>zasadowym<br>Błękit tymolowy<br>1,2 - 2,8<br>czerwone<br>żółte<br>Oranż metylowy<br>3,1 - 4,4<br>czerwone<br>żółte<br>Lakmus<br>5,0 - 8,0<br>czerwone<br>niebieskie<br>Fenoloftaleina<br>8,3 - 10,0<br>bezbarwne<br>malinowe<br>Wyciąg z kart charakterystyki substancji chemicznych<br>Fenoloftaleina - alkoholowy roztwór 2%<br>Wzór chemiczny: C20H14O4<br>Elementy oznakowania: Oznakowania zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1272/2008 (CLP)<br>Piktogram:<br>Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia<br>H 225 Wysoce łatwopalna ciecz i pary<br>H 341 Może powodować wady genetyczne<br>H 350 Może powodować raka<br>H 361 Podejrzewa się, że działa szkodliwie na płodność<br>Hasło ostrzegawcze: Uwaga<br>Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia: Łatwopalna ciecz i pary<br>Zwroty wskazujące środki ostrożności: Stosować rękawice ochronne. Nosić okulary ochronne lub<br>ochronę twarzy. Chronić przed źródłami ciepła, urządzeniami iskrzącymi, otwartym ogniem i gorącymi<br>powierzchniami. Nie palić. Używać sprzętu elektrycznego, wentylacyjnego, oświetleniowego i służącego do<br>operowania materiałem w wersji przeciwwybuchowej. W PRZYPADKU KONTAKTU ZE SKÓRĄ (lub<br>z włosami): Natychmiast zdjąć całą zanieczyszczoną odzież. Spłukać skórę wodą albo pod prysznicem.<br>Przechowywać w chłodnym miejscu.<br>Wodorotlenek sodu - roztwór 0,1000 mol/dm3<br>Wzór chemiczny: NaOH<br>Elementy oznakowania: Oznakowania zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1272/2008 (CLP)<br>Piktogram:<br>Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia<br>H 290 Może powodować korozję metali<br>H 315 Działa drażniąco na skórę<br>H 319 Działa drażniąco na oczy<br>Zwroty wskazujące środki ostrożności - zapobieganie P280<br>Stosować rękawice ochronne/odzież ochronną/ochronę oczu/ochronę twarzy<br>Zwroty wskazujące środki ostrożności - reagowanie<br>P302+P352 W PRZYPADKU KONTAKTU ZE SKÓRĄ: Umyć dużą ilością wody z mydłem.<br>P305+P351+P338 W PRZYPADKU DOSTANIA SIĘ DO OCZU: ostrożnie płukać wodą przez kilka minut.<br>Wyjąć soczewki kontaktowe, jeżeli są i można je łatwo usunąć. Kontynuować płukanie.<br>Opis środków pierwszej pomocy<br>Uwagi ogólne: Zdjąć zanieczyszczoną odzież.<br>Po narażeniu przez drogi oddechowe: Zapewnić dostęp do świeżego powietrza. Zasięgnąć porady<br>lekarza w przypadku pojawienia się jakichkolwiek wątpliwości lub jeżeli objawy nie ustępują.<br>Po kontakcie ze skórą: Spłukać skórę pod strumieniem wody/prysznicem. Zasięgnąć porady lekarza<br>w przypadku pojawienia się jakichkolwiek wątpliwości lub jeżeli objawy nie ustępują.<br>Po kontakcie z oczami: Spłukiwać obficie czystą, świeżą wodą, przez co najmniej 10 minut, utrzymując<br>otwarte powieki. W przypadku podrażnienia oczu zasięgnąć porady lekarza okulisty.<br>Po narażeniu przez przewód pokarmowy: Wypłukać usta. W przypadku złego samopoczucia<br>skontaktować się z lekarzem.</p>","solutions":[]}