{"id":"a60-2018-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad/PE","paper_id":"a60-2018-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny","number":"PE","points":null,"ptype":"closed","subject":"a60","category":"egzamin-zawodowy","year":2018,"month":"czerwiec","level":null,"text":"Zadanie egzaminacyjne\nKorzystając z zamieszczonych w arkuszu procedur, wykonaj:\n oznaczenie zawartości tlenu rozpuszczonego w badanej wodzie metodą Winklera,\n pomiar pH badanej wody.\nSporządź wykaz sprzętu i odczynników chemicznych niezbędnych do wykonania oznaczenia zawartości\ntlenu rozpuszczonego w badanej próbce wody i pomiaru pH - Tabela 1.\nOtrzymane wyniki i obliczenia zapisz w Tabeli 2. Dokumentacja z przeprowadzonych badań analitycznych.\nDokonaj oceny wody pod względem badanych parametrów, porównując otrzymane wyniki z normami -\nTabela 3.\nZ zestawu przygotowanego na stanowisku egzaminacyjnym wybierz sprzęt i odczynniki niezbędne do\nwykonania zadania.\nPamiętaj o przestrzeganiu zasad organizacji pracy, procedur i przepisów bhp oraz przepisów ochrony\nprzeciwpożarowej.\nUporządkuj stanowisko egzaminacyjne po zakończeniu pracy.\nKarty charakterystyk substancji niebezpiecznych znajdują się na stanowisku egzaminacyjnym.\nProcedura oznaczania tlenu metodą Winklera\nOdczynniki\nStosować odczynniki cz.d.a. i wodę destylowaną.\nWykonanie oznaczenia\nDo butelki z badaną próbką wody dodać możliwie najgłębiej pod powierzchnię 1 cm3 roztworu MnSO4\ni 2 cm3 zasadowego roztworu KI. Zamknąć szczelnie butelkę korkiem w taki sposób, aby nie pozostawić\npęcherzyka powietrza (nadmiar wody może się wylać). Zawartość butelki dokładnie wymieszać i pozostawić\nw ciemnym miejscu do opadnięcia osadu. Następnie pod powierzchnię cieczy wprowadzić 1 cm3 stężonego\nH2SO4, butelkę zakorkować i wymieszać aż do całkowitego rozpuszczenia osadu. Pozostawić w ciemnym\nmiejscu na 5 minut w celu wydzielenia powstałego jodu.\nDo kolby stożkowej o pojemności 250-300 cm3 odmierzyć z butelki 100 cm3 roztworu i miareczkować\nmianowanym roztworem Na2S2O3 do słomkowego zabarwienia. Dodać około 1 cm3 roztworu skrobi i szybko\nmiareczkować do odbarwienia się próbki.\nOpracowanie wyników\n1. Zawartość tlenu rozpuszczonego w wodzie (X) obliczyć w mgO2/dm3 według wzoru:\ngdzie:\n0,2 - ilość tlenu odpowiadająca 1 cm3 roztworu Na2S2O3 o stężeniu ściśle równym 0,0250 mol/dm3; w mg\nVśr. - objętość roztworu Na2S2O3 zużyta na zmiareczkowanie wydzielonego jodu; w cm3\nV - objętość próbki wody użytej do miareczkowania; w cm3\nZa wynik miareczkowania przyjąć średnią arytmetyczną co najmniej dwóch wykonanych oznaczeń,\nnieróżniących się o więcej niż 0,2 cm3.\nWynik podać z dokładnością do 0,1.\n2. Obliczyć stopień nasycenia badanej wody tlenem.\nZmierzyć temperaturę badanej wody.\nZawartość tlenu rozpuszczonego w wodzie, w danej temperaturze, obliczyć w procentach nasycenia (Xn),\nwedług wzoru:\ngdzie:\nX - ilość tlenu oznaczona w mgO2/dm3\nXt - rozpuszczalność tlenu w wodzie w danej temperaturze, odczytana z tabeli A.\nWynik podać z dokładnością do 0,1.\nTabela A. Rozpuszczalność tlenu w wodzie w zależności od temperatury przy ciśnieniu 1013 hPa\nProcedura pomiaru pH metodą potencjometryczną\nPrzed pomiarem należy uruchomić pehametr, zgodnie z instrukcją obsługi. Elektrodę spłukać wodą\ndestylowaną i osuszyć bibułą.\nDo zlewki odmierzyć 50 cm3 badanej wody i wykonać pomiar pH z dokładnością do 0,1.\nZagospodarowanie odpadów i niewykorzystanych odczynników\nMieszaniny poreakcyjne przelać do pojemnika na odpady ciekłe. Niezużyte roztwory, próbkę\ni wodę destylowaną pozostawić na stanowisku.\nTemperatura\n°C\nRozpuszczalność\ntlenu\nmgO2/dm3\nTemperatura\n°C\nRozpuszczalność\ntlenu\nmgO2/dm3\n0\n14,64\n15\n10,08\n1\n14,22\n16\n9,84\n2\n13,82\n17\n9,66\n3\n13,44\n18\n9,46\n4\n13,09\n19\n9,27\n5\n12,74\n20\n9,08\n6\n12,42\n21\n8,90\n7\n12,11\n22\n8,73\n8\n11,81\n23\n8,57\n9\n11,53\n24\n8,41\n10\n11,26\n25\n8,25\n11\n11,01\n26\n8,11\n12\n10,77\n27\n7,96\n13\n10,53\n28\n7,82\n14\n10,30\n29\n7,69\nCzas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.\nOcenie podlegać będą 3 rezultaty:\n wykaz sprzętu i odczynników niezbędnych do wykonania oznaczenia zawartości tlenu rozpuszczonego\nw badanej próbce wody i pomiaru pH - Tabela 1.,\n dokumentacja z przeprowadzonych badań analitycznych - Tabela 2.,\n ocena badanej próbki wody na podstawie uzyskanych wyników i norm - Tabela 3.\noraz\nprzebieg wykonania oznaczenia tlenu rozpuszczonego w badanej próbce wody metodą Winklera, pomiaru\npH badanej wody metodą potencjometryczną, wykonania czynności laboratoryjnych.\nTabela 1. Wykaz sprzętu i odczynników niezbędnych do wykonania oznaczenia zawartości tlenu\nrozpuszczonego w badanej próbce wody i pomiaru pH.\nNazwa etapu\nbadań\nSprzęt laboratoryjny\n(dla sprzętu miarowego podać pojemność)\nOdczynniki\nnazwa lub wzór/stężenie\nszklany\npozostały\nOznaczenie ilości\ntlenu rozpuszczonego\nw badanej próbce\nwody metodą\nWinklera\nOznaczenie pH\nbadanej wody\nTabela 2. Dokumentacja z przeprowadzonych badań analitycznych.\nObjętość próbki wody użytej\ndo miareczkowania\nV =\nObjętość roztworu tiosiarczanu sodu\no stężeniu 0,0250 mol/dm3 zużyta\nna zmiareczkowanie próbek wody\nV1 =\nV2 =\nVśr =\nObliczenie ilości tlenu rozpuszczonego\nw badanej próbce wody\nX =\nZawartość tlenu rozpuszczonego w wodzie wynosi:\nObliczenie stopnia nasycenia wody\ntlenem\nTemperatura badanej wody:\nXn =\nStopień nasycenia wody tlenem wynosi:\nWartość pH badanej próbki wody\npH =\nTabela 3. Ocena badanej wody na podstawie uzyskanych wyników i norm.\nDo oceny badanej wody wykorzystaj informacje zawarte w Tabeli B. Warunki organoleptyczne\ni fizyko-chemiczne, jakim powinna odpowiadać woda do picia i na potrzeby gospodarcze.\nTabela B. Warunki organoleptyczne i fizyko-chemiczne, jakim powinna odpowiadać woda do picia i na\npotrzeby gospodarcze.\nWskaźnik jakości wody\nOtrzymany wynik\nNorma\nKlasa czystości\nTlen rozpuszczony mgO2/dm3\npH\nOcena badanej próbki wody - zakwalifikowanie\ndo odpowiedniej klasy czystości:\nLp.\nWskaźnik jakości wody\nJednostka\nWartości graniczne w klasach I-V\nI\nII\nIII\nIV\nV\nWskaźniki fizyczne\n1\nTemperatura wody\n°C\n≤22\n≤24\n≤26\n≤28\n>28\n2\nBarwa\nmgPt/dm3\n5\n10\n20\n50\n>50\n3\nZawiesiny ogólne\nmg/dm3\n15\n25\n50\n100\n>100\n4\nWartość pH\npH\n6,6-8,5\n6,0-8,5\n6,0-9,0\n5,5-9,0\n<5,5 lub\n>9,0\nWskaźniki tlenowe\n5\nTlen rozpuszczony\nmgO2/dm3\n7\ni powyżej\n6\ni powyżej\n5\ni powyżej\n4\ni powyżej\n<4\n6\nBZT5\nmgO2/dm3\n3\ni poniżej\n4,9\ni poniżej\n6\ni poniżej\n12\ni poniżej\n>12","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/a60-2018-czerwiec-egzamin-zawodowy-praktyczny/zad-PE.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"A60 · Egzamin zawodowy · czerwiec 2018","subject_label":"a60","category_label":"Egzamin zawodowy","text_html":"

Zadanie egzaminacyjne
Korzystając z zamieszczonych w arkuszu procedur, wykonaj:
 oznaczenie zawartości tlenu rozpuszczonego w badanej wodzie metodą Winklera,
 pomiar pH badanej wody.
Sporządź wykaz sprzętu i odczynników chemicznych niezbędnych do wykonania oznaczenia zawartości
tlenu rozpuszczonego w badanej próbce wody i pomiaru pH - Tabela 1.
Otrzymane wyniki i obliczenia zapisz w Tabeli 2. Dokumentacja z przeprowadzonych badań analitycznych.
Dokonaj oceny wody pod względem badanych parametrów, porównując otrzymane wyniki z normami -
Tabela 3.
Z zestawu przygotowanego na stanowisku egzaminacyjnym wybierz sprzęt i odczynniki niezbędne do
wykonania zadania.
Pamiętaj o przestrzeganiu zasad organizacji pracy, procedur i przepisów bhp oraz przepisów ochrony
przeciwpożarowej.
Uporządkuj stanowisko egzaminacyjne po zakończeniu pracy.
Karty charakterystyk substancji niebezpiecznych znajdują się na stanowisku egzaminacyjnym.
Procedura oznaczania tlenu metodą Winklera
Odczynniki
Stosować odczynniki cz.d.a. i wodę destylowaną.
Wykonanie oznaczenia
Do butelki z badaną próbką wody dodać możliwie najgłębiej pod powierzchnię 1 cm3 roztworu MnSO4
i 2 cm3 zasadowego roztworu KI. Zamknąć szczelnie butelkę korkiem w taki sposób, aby nie pozostawić
pęcherzyka powietrza (nadmiar wody może się wylać). Zawartość butelki dokładnie wymieszać i pozostawić
w ciemnym miejscu do opadnięcia osadu. Następnie pod powierzchnię cieczy wprowadzić 1 cm3 stężonego
H2SO4, butelkę zakorkować i wymieszać aż do całkowitego rozpuszczenia osadu. Pozostawić w ciemnym
miejscu na 5 minut w celu wydzielenia powstałego jodu.
Do kolby stożkowej o pojemności 250-300 cm3 odmierzyć z butelki 100 cm3 roztworu i miareczkować
mianowanym roztworem Na2S2O3 do słomkowego zabarwienia. Dodać około 1 cm3 roztworu skrobi i szybko
miareczkować do odbarwienia się próbki.
Opracowanie wyników

\n
  1. Zawartość tlenu rozpuszczonego w wodzie (X) obliczyć w mgO2/dm3 według wzoru:
\n

gdzie:
0,2 - ilość tlenu odpowiadająca 1 cm3 roztworu Na2S2O3 o stężeniu ściśle równym 0,0250 mol/dm3; w mg
Vśr. - objętość roztworu Na2S2O3 zużyta na zmiareczkowanie wydzielonego jodu; w cm3
V - objętość próbki wody użytej do miareczkowania; w cm3
Za wynik miareczkowania przyjąć średnią arytmetyczną co najmniej dwóch wykonanych oznaczeń,
nieróżniących się o więcej niż 0,2 cm3.
Wynik podać z dokładnością do 0,1.

\n
  1. Obliczyć stopień nasycenia badanej wody tlenem.
\n

Zmierzyć temperaturę badanej wody.
Zawartość tlenu rozpuszczonego w wodzie, w danej temperaturze, obliczyć w procentach nasycenia (Xn),
według wzoru:
gdzie:
X - ilość tlenu oznaczona w mgO2/dm3
Xt - rozpuszczalność tlenu w wodzie w danej temperaturze, odczytana z tabeli A.
Wynik podać z dokładnością do 0,1.
Tabela A. Rozpuszczalność tlenu w wodzie w zależności od temperatury przy ciśnieniu 1013 hPa
Procedura pomiaru pH metodą potencjometryczną
Przed pomiarem należy uruchomić pehametr, zgodnie z instrukcją obsługi. Elektrodę spłukać wodą
destylowaną i osuszyć bibułą.
Do zlewki odmierzyć 50 cm3 badanej wody i wykonać pomiar pH z dokładnością do 0,1.
Zagospodarowanie odpadów i niewykorzystanych odczynników
Mieszaniny poreakcyjne przelać do pojemnika na odpady ciekłe. Niezużyte roztwory, próbkę
i wodę destylowaną pozostawić na stanowisku.
Temperatura
°C
Rozpuszczalność
tlenu
mgO2/dm3
Temperatura
°C
Rozpuszczalność
tlenu
mgO2/dm3
0
14,64
15
10,08
1
14,22
16
9,84
2
13,82
17
9,66
3
13,44
18
9,46
4
13,09
19
9,27
5
12,74
20
9,08
6
12,42
21
8,90
7
12,11
22
8,73
8
11,81
23
8,57
9
11,53
24
8,41
10
11,26
25
8,25
11
11,01
26
8,11
12
10,77
27
7,96
13
10,53
28
7,82
14
10,30
29
7,69
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 180 minut.
Ocenie podlegać będą 3 rezultaty:
 wykaz sprzętu i odczynników niezbędnych do wykonania oznaczenia zawartości tlenu rozpuszczonego
w badanej próbce wody i pomiaru pH - Tabela 1.,
 dokumentacja z przeprowadzonych badań analitycznych - Tabela 2.,
 ocena badanej próbki wody na podstawie uzyskanych wyników i norm - Tabela 3.
oraz
przebieg wykonania oznaczenia tlenu rozpuszczonego w badanej próbce wody metodą Winklera, pomiaru
pH badanej wody metodą potencjometryczną, wykonania czynności laboratoryjnych.
Tabela 1. Wykaz sprzętu i odczynników niezbędnych do wykonania oznaczenia zawartości tlenu
rozpuszczonego w badanej próbce wody i pomiaru pH.
Nazwa etapu
badań
Sprzęt laboratoryjny
(dla sprzętu miarowego podać pojemność)
Odczynniki
nazwa lub wzór/stężenie
szklany
pozostały
Oznaczenie ilości
tlenu rozpuszczonego
w badanej próbce
wody metodą
Winklera
Oznaczenie pH
badanej wody
Tabela 2. Dokumentacja z przeprowadzonych badań analitycznych.
Objętość próbki wody użytej
do miareczkowania
V =
Objętość roztworu tiosiarczanu sodu
o stężeniu 0,0250 mol/dm3 zużyta
na zmiareczkowanie próbek wody
V1 =
V2 =
Vśr =
Obliczenie ilości tlenu rozpuszczonego
w badanej próbce wody
X =
Zawartość tlenu rozpuszczonego w wodzie wynosi:
Obliczenie stopnia nasycenia wody
tlenem
Temperatura badanej wody:
Xn =
Stopień nasycenia wody tlenem wynosi:
Wartość pH badanej próbki wody
pH =
Tabela 3. Ocena badanej wody na podstawie uzyskanych wyników i norm.
Do oceny badanej wody wykorzystaj informacje zawarte w Tabeli B. Warunki organoleptyczne
i fizyko-chemiczne, jakim powinna odpowiadać woda do picia i na potrzeby gospodarcze.
Tabela B. Warunki organoleptyczne i fizyko-chemiczne, jakim powinna odpowiadać woda do picia i na
potrzeby gospodarcze.
Wskaźnik jakości wody
Otrzymany wynik
Norma
Klasa czystości
Tlen rozpuszczony mgO2/dm3
pH
Ocena badanej próbki wody - zakwalifikowanie
do odpowiedniej klasy czystości:
Lp.
Wskaźnik jakości wody
Jednostka
Wartości graniczne w klasach I-V
I
II
III
IV
V
Wskaźniki fizyczne
1
Temperatura wody
°C
≤22
≤24
≤26
≤28

\n
28
\n

2
Barwa
mgPt/dm3
5
10
20
50

\n
50
\n

3
Zawiesiny ogólne
mg/dm3
15
25
50
100

\n
100
\n

4
Wartość pH
pH
6,6-8,5
6,0-8,5
6,0-9,0
5,5-9,0
<5,5 lub

\n
9,0
\n

Wskaźniki tlenowe
5
Tlen rozpuszczony
mgO2/dm3
7
i powyżej
6
i powyżej
5
i powyżej
4
i powyżej
<4
6
BZT5
mgO2/dm3
3
i poniżej
4,9
i poniżej
6
i poniżej
12
i poniżej

\n
12
","solutions":[]}