{"id":"biologia-2009-maj-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"biologia-2009-maj-matura-podstawowa","number":"6","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (2 pkt)\nCholesterol wiąże się we krwi z białkami, tworząc kompleksy lipoproteinowe o dużej gęstości\n(HDL) lub małej gęstości (LDL). Kompleksy te różnią się funkcjami pełnionymi\nw organizmie. Nadmiar znajdującego się we krwi cholesterolu transportowany jest przez\nLDL, przy czym cholesterol często przenika do ścian tętnic lub osadza się na ich wewnętrznej\nścianie.\nLipoproteiny HDL mogą chronić tętnice przed rozwojem miażdżycy, transportują bowiem\ncholesterol z ich ścian do wątroby, gdzie ulega on przemianie na kwasy żółciowe.\nStwierdzono, że wysokiemu poziomowi LDL sprzyja dieta bogata w tłuszcze zwierzęce\n(oprócz ryb), natomiast spożywanie tłuszczów roślinnych powoduje wzrost poziomu HDL.\nKorzystając z powyższego tekstu wyjaśnij, uwzględniając obecność HDL lub LDL,\nw jaki sposób spożywanie każdego z wymienionych rodzajów tłuszczów (roślinne,\nzwierzęce) może wpływać na rozwój miażdżycy w organizmie człowieka.\nTłuszcze roślinne:\nTłuszcze zwierzęce:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie zależności między rodzajem\nspożywanych tłuszczów a powstawaniem miażdżycy.\n0-2\nZdający otrzymuje 1 punkt za wyjaśnienie wpływu tłuszczów roślinnych uwzględniające\ndziałanie HDL na powstawanie miażdżycy\noraz\nzdający otrzymuje 1 punkt za wyjaśnienie wpływu tłuszczów zwierzęcych uwzględniające\ndziałanie LDL na powstawanie miażdżycy.\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\n1. Tłuszcze roślinne zapobiegają powstawaniu miażdżycy, ponieważ powodują wzrost\npoziomu HDL, który usuwa z tętnic złogi cholesterolu i transportuje go do wątroby.\n2. Tłuszcze zwierzęce przyczyniają się do wzrostu poziomu LDL transportującego\ncholesterol, który osadza się na ścianach tętnic sprzyjając powstawanie miażdżycy.","solution":null,"image":"img/biologia-2009-maj-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 6. (2 pkt)
Cholesterol wiąże się we krwi z białkami, tworząc kompleksy lipoproteinowe o dużej gęstości
(HDL) lub małej gęstości (LDL). Kompleksy te różnią się funkcjami pełnionymi
w organizmie. Nadmiar znajdującego się we krwi cholesterolu transportowany jest przez
LDL, przy czym cholesterol często przenika do ścian tętnic lub osadza się na ich wewnętrznej
ścianie.
Lipoproteiny HDL mogą chronić tętnice przed rozwojem miażdżycy, transportują bowiem
cholesterol z ich ścian do wątroby, gdzie ulega on przemianie na kwasy żółciowe.
Stwierdzono, że wysokiemu poziomowi LDL sprzyja dieta bogata w tłuszcze zwierzęce
(oprócz ryb), natomiast spożywanie tłuszczów roślinnych powoduje wzrost poziomu HDL.
Korzystając z powyższego tekstu wyjaśnij, uwzględniając obecność HDL lub LDL,
w jaki sposób spożywanie każdego z wymienionych rodzajów tłuszczów (roślinne,
zwierzęce) może wpływać na rozwój miażdżycy w organizmie człowieka.
Tłuszcze roślinne:
Tłuszcze zwierzęce:

","answer_text_html":"

Zadanie 6.
Tworzenie informacji
Wyjaśnienie zależności między rodzajem
spożywanych tłuszczów a powstawaniem miażdżycy.
0-2
Zdający otrzymuje 1 punkt za wyjaśnienie wpływu tłuszczów roślinnych uwzględniające
działanie HDL na powstawanie miażdżycy
oraz
zdający otrzymuje 1 punkt za wyjaśnienie wpływu tłuszczów zwierzęcych uwzględniające
działanie LDL na powstawanie miażdżycy.
Przykład poprawnej odpowiedzi:

\n
  1. Tłuszcze roślinne zapobiegają powstawaniu miażdżycy, ponieważ powodują wzrost
\n

poziomu HDL, który usuwa z tętnic złogi cholesterolu i transportuje go do wątroby.

\n
  1. Tłuszcze zwierzęce przyczyniają się do wzrostu poziomu LDL transportującego
\n

cholesterol, który osadza się na ścianach tętnic sprzyjając powstawanie miażdżycy.

","solutions":[]}