{"id":"biologia-2010-maj-matura-rozszerzona/zad/19","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-rozszerzona","number":"19","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (2 pkt)\nGruczoły ślinowe wydzielają do jamy ustnej człowieka około 1,5 l śliny w ciągu doby. Ślina\nzawiera:\n- α-amylazę ślinową trawiącą polisacharydy,\n- lipazę ślinową zapoczątkowującą trawienie tłuszczów w żołądku (wraz z lipazą żołądkową),\n- mucyny - glikoproteiny, których rolą jest zwilżenie pokarmu, sklejanie bakterii i ochrona\nbłony śluzowej jamy ustnej,\n- lizozym, który niszczy ścianę komórkową bakterii,\n- laktoferrynę, której rolą jest wiązanie żelaza i działanie bakteriostatyczne,\n- białka bogate w prolinę, które ochraniają szkliwo zębów i wiążą toksyczne taniny.\na) Wyjaśnij, dlaczego w żołądku, mimo obecności lipazy ślinowej i lipazy żołądkowej,\ntrawienie tłuszczów odbywa się w znacznie mniejszym stopniu niż w dwunastnicy.\nb) Na podstawie informacji zawartych w tekście wyjaśnij, dlaczego u chorych\nz niedoborem wydzielania śliny (kserostomia) próchnica zębów występuje częściej niż\nu ludzi z prawidłowym wydzielaniem śliny.\nNr zadania\n16a\n16b\n16c\n17.\n18a\n18b\n19a\n19b\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n2\n1\n1\n1\n1\nWypełnia\negzaminator! Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n10","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19.\nWiadomości i rozumienie\nWyjaśnienie różnicy w procesie trawienia tłuszczów\nw żołądku i dwunastnicy\n0-1\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie uwzględniające stopień zemulgowania tłuszczów lub zbyt\nniskie pH w żołądku\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi\n• W żołądku, gdzie działają te enzymy, tłuszcze są zemulgowane w bardzo małym stopniu,\nco utrudnia działanie lipaz rozkładających tłuszcze.\n• Działanie lipaz rozkładających tłuszcze utrudnia zbyt niskie pH w żołądku.\nb)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie na podstawie tekstu związku pomiędzy\nniedoborem wydzielania śliny u ludzi a zapadalnością\nna próchnicę zębów\n0-1\n1 p. - za poprawną odpowiedź uwzględniającą związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy\nniedoborem śliny a zwiększoną zapadalnością na próchnicę zębów\nPrzykład poprawnej odpowiedzi\n• U ludzi z niedoborem śliny zęby nie są wystarczająco chronione przez substancje\nbakteriobójcze i bakteriostatyczne, które hamują rozmnażanie się bakterii.\n• U ludzi z niedoborem śliny jest mniejsza ilość substancji chroniących szkliwo, dlatego\nłatwiej rozwija się u nich próchnica.","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 19. (2 pkt)<br>Gruczoły ślinowe wydzielają do jamy ustnej człowieka około 1,5 l śliny w ciągu doby. Ślina<br>zawiera:</p>\n<ul><li>α-amylazę ślinową trawiącą polisacharydy,</li><li>lipazę ślinową zapoczątkowującą trawienie tłuszczów w żołądku (wraz z lipazą żołądkową),</li><li>mucyny - glikoproteiny, których rolą jest zwilżenie pokarmu, sklejanie bakterii i ochrona</li></ul>\n<p>błony śluzowej jamy ustnej,</p>\n<ul><li>lizozym, który niszczy ścianę komórkową bakterii,</li><li>laktoferrynę, której rolą jest wiązanie żelaza i działanie bakteriostatyczne,</li><li>białka bogate w prolinę, które ochraniają szkliwo zębów i wiążą toksyczne taniny.</li></ul>\n<p>a) Wyjaśnij, dlaczego w żołądku, mimo obecności lipazy ślinowej i lipazy żołądkowej,<br>trawienie tłuszczów odbywa się w znacznie mniejszym stopniu niż w dwunastnicy.<br>b) Na podstawie informacji zawartych w tekście wyjaśnij, dlaczego u chorych<br>z niedoborem wydzielania śliny (kserostomia) próchnica zębów występuje częściej niż<br>u ludzi z prawidłowym wydzielaniem śliny.<br>Nr zadania<br>16a<br>16b<br>16c<br>17.<br>18a<br>18b<br>19a<br>19b<br>Maks. liczba pkt<br>1<br>1<br>1<br>2<br>1<br>1<br>1<br>1<br>Wypełnia<br>egzaminator! Uzyskana liczba pkt<br>Poziom rozszerzony<br>10</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 19.<br>Wiadomości i rozumienie<br>Wyjaśnienie różnicy w procesie trawienia tłuszczów<br>w żołądku i dwunastnicy<br>0-1<br>1 p. - za poprawne wyjaśnienie uwzględniające stopień zemulgowania tłuszczów lub zbyt<br>niskie pH w żołądku<br>Przykłady poprawnej odpowiedzi<br>• W żołądku, gdzie działają te enzymy, tłuszcze są zemulgowane w bardzo małym stopniu,<br>co utrudnia działanie lipaz rozkładających tłuszcze.<br>• Działanie lipaz rozkładających tłuszcze utrudnia zbyt niskie pH w żołądku.<br>b)<br>Tworzenie informacji<br>Wyjaśnienie na podstawie tekstu związku pomiędzy<br>niedoborem wydzielania śliny u ludzi a zapadalnością<br>na próchnicę zębów<br>0-1<br>1 p. - za poprawną odpowiedź uwzględniającą związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy<br>niedoborem śliny a zwiększoną zapadalnością na próchnicę zębów<br>Przykład poprawnej odpowiedzi<br>• U ludzi z niedoborem śliny zęby nie są wystarczająco chronione przez substancje<br>bakteriobójcze i bakteriostatyczne, które hamują rozmnażanie się bakterii.<br>• U ludzi z niedoborem śliny jest mniejsza ilość substancji chroniących szkliwo, dlatego<br>łatwiej rozwija się u nich próchnica.</p>","solutions":[]}