{"id":"biologia-2010-maj-matura-rozszerzona/zad/22","paper_id":"biologia-2010-maj-matura-rozszerzona","number":"22","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2010,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (2 pkt)\nMuchomor sromotnikowy (Amanita phalloides) jest grzybem śmiertelnie trującym, a zgon\nchorego wywołany jest prawie zawsze niewydolnością wątroby. Jedną z toksyn tego grzyba\njest α-amanityna, która wiąże się z polimerazą RNA II odpowiedzialną za syntezę cząsteczek\nmRNA.\nPoziom rozszerzony\n11\na) Wyjaśnij, dlaczego α-amanityna upośledza prawidłowe funkcje komórek.\nb) Wyjaśnij, dlaczego zatrucie α-amanityną w pierwszej kolejności doprowadza\ndo niewydolności wątroby, a nie innych narządów.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22.\na)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie na podstawie tekstu przyczyny upośledzenia\nprawidłowych funkcji komórek w organizmie człowieka,\npo spożyciu muchomora sromotnikowego\n0-1\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie uwzględniające blokadę przez α-amanitynę syntezy białek\nlub enzymów regulujących metabolizm komórki\nPrzykład poprawnej odpowiedzi\nα-amanityna łączy się z polimerazą RNA blokując transkrypcję genów, a tym samym\nkomórka nie może produkować białek (enzymów) regulujących jej metabolizm.\nb)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie przyczyny wystąpienia, w pierwszej\nkolejności, niewydolności wątroby wskutek zatrucia\nα-amanityną\n0-1\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie uwzględniające wątrobę jako pierwszego odbiorcę\ntoksyn z układu pokarmowego\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi\n• Trucizna, razem z wchłoniętym pokarmem, najpierw dostaje się żyłą wrotną do wątroby\ni na komórki wątroby działa największa jej ilość.\n• Wątroba jest pierwszym odbiorcą toksyn z układu pokarmowego, a wskutek blokady\nsyntezy białek, brak jest enzymów kontrolujących reakcje zobojętniania trucizny.","solution":null,"image":"img/biologia-2010-maj-matura-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2010 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 22. (2 pkt)<br>Muchomor sromotnikowy (Amanita phalloides) jest grzybem śmiertelnie trującym, a zgon<br>chorego wywołany jest prawie zawsze niewydolnością wątroby. Jedną z toksyn tego grzyba<br>jest α-amanityna, która wiąże się z polimerazą RNA II odpowiedzialną za syntezę cząsteczek<br>mRNA.<br>Poziom rozszerzony<br>11<br>a) Wyjaśnij, dlaczego α-amanityna upośledza prawidłowe funkcje komórek.<br>b) Wyjaśnij, dlaczego zatrucie α-amanityną w pierwszej kolejności doprowadza<br>do niewydolności wątroby, a nie innych narządów.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 22.<br>a)<br>Tworzenie informacji<br>Wyjaśnienie na podstawie tekstu przyczyny upośledzenia<br>prawidłowych funkcji komórek w organizmie człowieka,<br>po spożyciu muchomora sromotnikowego<br>0-1<br>1 p. - za poprawne wyjaśnienie uwzględniające blokadę przez α-amanitynę syntezy białek<br>lub enzymów regulujących metabolizm komórki<br>Przykład poprawnej odpowiedzi<br>α-amanityna łączy się z polimerazą RNA blokując transkrypcję genów, a tym samym<br>komórka nie może produkować białek (enzymów) regulujących jej metabolizm.<br>b)<br>Tworzenie informacji<br>Wyjaśnienie przyczyny wystąpienia, w pierwszej<br>kolejności, niewydolności wątroby wskutek zatrucia<br>α-amanityną<br>0-1<br>1 p. - za poprawne wyjaśnienie uwzględniające wątrobę jako pierwszego odbiorcę<br>toksyn z układu pokarmowego<br>Przykłady poprawnej odpowiedzi<br>• Trucizna, razem z wchłoniętym pokarmem, najpierw dostaje się żyłą wrotną do wątroby<br>i na komórki wątroby działa największa jej ilość.<br>• Wątroba jest pierwszym odbiorcą toksyn z układu pokarmowego, a wskutek blokady<br>syntezy białek, brak jest enzymów kontrolujących reakcje zobojętniania trucizny.</p>","solutions":[]}