{"id":"biologia-2013-maj-matura-podstawowa/zad/1","paper_id":"biologia-2013-maj-matura-podstawowa","number":"1","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 1. (3 pkt)\nMitochondria to centra energetyczne komórki. Ich liczba w komórkach różnych tkanek jest\nróżna. W pojedynczej komórce organizmu człowieka przeciętnie występuje od kilkuset\ndo kilku tysięcy mitochondriów, np. w komórkach wątroby jest ich około 1000-2000.\na) Wyjaśnij, dlaczego mitochondria nazywa się „centrami energetycznymi komórki”.\nb) Określ, od czego zależy liczba mitochondriów w komórce.\nc) Uzasadnij, że brak mitochondriów w erytrocytach jest przystosowaniem budowy\ntych komórek do transportu tlenu.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1. (0-3)\na) (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nWiadomości i rozumienie\nOpisanie funkcji mitochondriów w komórce (I.1.c.1)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\nW mitochondriach\nwytwarzana jest energia w postaci ATP / energia biologicznie użyteczna / energia /\n(niezbędna do funkcjonowania komórki).\nzachodzi synteza ATP z energii uwalnianej podczas utleniania związków organicznych.\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie podanego określenia mitochondriów, uwzględniające funkcję\nmitochondriów, czyli wytwarzanie energii\n0 p. - za odpowiedź nieodnoszącą się do wytwarzania energii w tych organellach lub\nodpowiedź merytorycznie niepoprawną, np. odnoszącą się do magazynowania energii,\nlub brak odpowiedzi\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie związku między liczbą mitochondriów\na zapotrzebowaniem energetycznym komórki (I.2.a.1)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\nLiczba mitochondriów zależy od\nzapotrzebowania komórki / tkanki na energię (im większe zapotrzebowanie komórki\nna energię, tym mitochondria są liczniejsze).\nod funkcji komórki, np. praca komórek mięśniowych.\nod aktywności metabolicznej / intensywności metabolizmu komórki.\n1 p. - za poprawne określenie związku pomiędzy liczbą mitochondriów a zapotrzebowaniem\nkomórki na energię lub funkcją związaną z zapotrzebowaniem na energię,\nnp. intensywne podziały komórkowe, praca mięśni\n0 p. - za odpowiedź nieodnoszącą się do zapotrzebowania komórki na energię, np. liczba\nmitochondriów zależy od rodzaju tkanki, z której komórki pochodzą / od rodzaju\nkomórki lub odpowiedź całkowicie niepoprawną, lub brak odpowiedzi\nc) (0-1)\nTworzenie informacji\nWykazanie związku braku mitochondriów w erytrocytach\nz przystosowaniem ich budowy do pełnionej funkcji\n(III.2.a, I.2.a.1)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\nFunkcją erytrocytów jest przenoszenie tlenu i dlatego brak mitochondriów sprawia, że\nnie zachodzi w nich oddychanie tlenowe, które powodowałoby zużycie tlenu.\noddychają one beztlenowo i nie zużywają tlenu, który przenoszą.\n1 p. - za poprawne uzasadnienie braku mitochondriów jako przystosowania erytrocytów\ndo transportu tlenu, odnoszące się do niezużywania transportowanego tlenu\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy\n3\n0 p. - za odpowiedź, która nie wskazuje, że w erytrocytach zachodzi oddychanie beztlenowe,\nlub, że brak mitochondriów związany jest z uniemożliwieniem zużywania\ntransportowanego przez erytrocyty tlenu, lub odpowiedź niepoprawną, np. dotyczącą\nzapewnienia miejsca na hemoglobinę / tlen, lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/biologia-2013-maj-matura-podstawowa/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2013 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 1. (3 pkt)<br>Mitochondria to centra energetyczne komórki. Ich liczba w komórkach różnych tkanek jest<br>różna. W pojedynczej komórce organizmu człowieka przeciętnie występuje od kilkuset<br>do kilku tysięcy mitochondriów, np. w komórkach wątroby jest ich około 1000-2000.<br>a) Wyjaśnij, dlaczego mitochondria nazywa się „centrami energetycznymi komórki”.<br>b) Określ, od czego zależy liczba mitochondriów w komórce.<br>c) Uzasadnij, że brak mitochondriów w erytrocytach jest przystosowaniem budowy<br>tych komórek do transportu tlenu.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 1. (0-3)<br>a) (0-1)<br>Obszar standardów<br>Opis wymagań<br>Wiadomości i rozumienie<br>Opisanie funkcji mitochondriów w komórce (I.1.c.1)<br>Przykłady poprawnej odpowiedzi:<br>W mitochondriach<br>wytwarzana jest energia w postaci ATP / energia biologicznie użyteczna / energia /<br>(niezbędna do funkcjonowania komórki).<br>zachodzi synteza ATP z energii uwalnianej podczas utleniania związków organicznych.<br>1 p. - za poprawne wyjaśnienie podanego określenia mitochondriów, uwzględniające funkcję<br>mitochondriów, czyli wytwarzanie energii<br>0 p. - za odpowiedź nieodnoszącą się do wytwarzania energii w tych organellach lub<br>odpowiedź merytorycznie niepoprawną, np. odnoszącą się do magazynowania energii,<br>lub brak odpowiedzi<br>b) (0-1)<br>Wiadomości i rozumienie<br>Określenie związku między liczbą mitochondriów<br>a zapotrzebowaniem energetycznym komórki (I.2.a.1)<br>Przykłady poprawnej odpowiedzi:<br>Liczba mitochondriów zależy od<br>zapotrzebowania komórki / tkanki na energię (im większe zapotrzebowanie komórki<br>na energię, tym mitochondria są liczniejsze).<br>od funkcji komórki, np. praca komórek mięśniowych.<br>od aktywności metabolicznej / intensywności metabolizmu komórki.<br>1 p. - za poprawne określenie związku pomiędzy liczbą mitochondriów a zapotrzebowaniem<br>komórki na energię lub funkcją związaną z zapotrzebowaniem na energię,<br>np. intensywne podziały komórkowe, praca mięśni<br>0 p. - za odpowiedź nieodnoszącą się do zapotrzebowania komórki na energię, np. liczba<br>mitochondriów zależy od rodzaju tkanki, z której komórki pochodzą / od rodzaju<br>komórki lub odpowiedź całkowicie niepoprawną, lub brak odpowiedzi<br>c) (0-1)<br>Tworzenie informacji<br>Wykazanie związku braku mitochondriów w erytrocytach<br>z przystosowaniem ich budowy do pełnionej funkcji<br>(III.2.a, I.2.a.1)<br>Przykłady poprawnej odpowiedzi:<br>Funkcją erytrocytów jest przenoszenie tlenu i dlatego brak mitochondriów sprawia, że<br>nie zachodzi w nich oddychanie tlenowe, które powodowałoby zużycie tlenu.<br>oddychają one beztlenowo i nie zużywają tlenu, który przenoszą.<br>1 p. - za poprawne uzasadnienie braku mitochondriów jako przystosowania erytrocytów<br>do transportu tlenu, odnoszące się do niezużywania transportowanego tlenu<br>Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy<br>3<br>0 p. - za odpowiedź, która nie wskazuje, że w erytrocytach zachodzi oddychanie beztlenowe,<br>lub, że brak mitochondriów związany jest z uniemożliwieniem zużywania<br>transportowanego przez erytrocyty tlenu, lub odpowiedź niepoprawną, np. dotyczącą<br>zapewnienia miejsca na hemoglobinę / tlen, lub brak odpowiedzi</p>","solutions":[]}