{"id":"biologia-2014-grudzien-probna-rozszerzona/zad/2","paper_id":"biologia-2014-grudzien-probna-rozszerzona","number":"2","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2014,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 2. (0-3)\nJednym z mechanizmów odpowiedzialnych za transport wody w roślinie jest parcie\nkorzeniowe. Proces ten jest uwarunkowany głównie aktywnym pobieraniem z roztworu\nglebowego niektórych jonów, co skutkuje wnikaniem wody i jej przemieszczaniem się w górę\nrośliny. Udowodniono, że w warunkach niedoboru tlenu oraz pod wpływem inhibitorów\noddychania tlenowego parcie korzeniowe zanika.\na) Opisz, w jaki sposób przeprowadzić obserwację (co trzeba zrobić i co zaobserwować),\naby przekonać się o występowaniu parcia korzeniowego, mając do dyspozycji\npodlaną roślinę niecierpka, rosnącą w doniczce.\nb) Wyjaśnij, dlaczego parcie korzeniowe ustaje pod wpływem inhibitorów oddychania\ntlenowego.\nc) Wyjaśnij, dlaczego wczesną wiosną u drzew i krzewów okrytonasiennych parcie\nkorzeniowe jest jedynym mechanizmem umożliwiającym przemieszczanie się wody\nw górę rośliny.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 2. (0-3)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający […] przedstawia i wyjaśnia\nprocesy […] biologiczne.\nIII. Pogłębienie znajomości metodyki\nbadań biologicznych.\nZdający rozumie i stosuje terminologię\nbiologiczną; […] formułuje problemy\nbadawcze […].\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje\ninformacje […], wyjaśnia zależności\nprzyczynowo-skutkowe […].\nIII. Metabolizm.\n1. Enzymy. Zdający:\n3) wyjaśnia, na czym polega swoistość enzymów;\nokreśla czynniki warunkujące ich aktywność ([…]\nobecność inhibitorów lub aktywatorów).\n3. Oddychanie wewnątrzkomórkowe. Zdający:\n4) wyjaśnia zasadę działania łańcucha\noddechowego i mechanizm syntezy ATP.\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n7. Rośliny - odżywianie się. Zdający:\n2) określa sposób pobierania wody i soli\nmineralnych oraz mechanizmy transportu wody\n(potencjał wody, transpiracja, siła ssąca liści,\nkohezja, adhezja, parcie korzeniowe).\nRoślinę niecierpka ściąć poniżej dolnych liści/(2-3 cm) nad ziemią. Z miejsca przecięcia\nbędzie wypływała woda, wypychana z naczyń dzięki parciu korzeniowemu.\nSchemat punktowania:\n1 pkt - za właściwy opis zarówno wykonanej czynności, jak i dokonanej obserwacji\n0 pkt - za wybór niewłaściwego materiału i sprzętu lub błędny opis obserwacji, lub\nodpowiedź w obu częściach niepoprawną, lub za brak odpowiedzi\nParcie korzeniowe ustaje pod wpływem inhibitorów oddychania tlenowego, ponieważ\nzahamowanie oddychania oznacza brak energii/ATP niezbędnej do aktywnego transportu/\npobierania jonów, koniecznego do wywołania wnikania cząsteczek wody.\nSchemat punktowania:\n1 pkt - za poprawne wyjaśnienie, odnoszące się do zahamowania dopływu energii niezbędnej\ndo wytworzenia parcia korzeniowego, uzyskiwanej w procesach oddychania\ntlenowego\n0 pkt - za wyjaśnienie błędne lub zbyt ogólne, lub za brak odpowiedzi\n2.c) (0-1)\nRozwiązanie:\nBrak liści i transpiracji z ich powierzchni (siły ssącej, spowodowanej transpiracją).\n1.a) (0-1)\nRozwiązanie:\n2.b) (0-1)\nRozwiązanie:\nSchemat punktowania:\n1 pkt - za wskazanie braku transpiracji liściowej jako przyczyny wykorzystania parcia\nkorzeniowego dla transportu wody w górę rośliny\n0 pkt - za wyjaśnienie błędne lub za brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/biologia-2014-grudzien-probna-rozszerzona/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna","text_html":"<p>Zadanie 2. (0-3)<br>Jednym z mechanizmów odpowiedzialnych za transport wody w roślinie jest parcie<br>korzeniowe. Proces ten jest uwarunkowany głównie aktywnym pobieraniem z roztworu<br>glebowego niektórych jonów, co skutkuje wnikaniem wody i jej przemieszczaniem się w górę<br>rośliny. Udowodniono, że w warunkach niedoboru tlenu oraz pod wpływem inhibitorów<br>oddychania tlenowego parcie korzeniowe zanika.<br>a) Opisz, w jaki sposób przeprowadzić obserwację (co trzeba zrobić i co zaobserwować),<br>aby przekonać się o występowaniu parcia korzeniowego, mając do dyspozycji<br>podlaną roślinę niecierpka, rosnącą w doniczce.<br>b) Wyjaśnij, dlaczego parcie korzeniowe ustaje pod wpływem inhibitorów oddychania<br>tlenowego.<br>c) Wyjaśnij, dlaczego wczesną wiosną u drzew i krzewów okrytonasiennych parcie<br>korzeniowe jest jedynym mechanizmem umożliwiającym przemieszczanie się wody<br>w górę rośliny.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 2. (0-3)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Poznanie świata organizmów na<br>różnych poziomach organizacji życia.<br>Zdający […] przedstawia i wyjaśnia<br>procesy […] biologiczne.<br>III. Pogłębienie znajomości metodyki<br>badań biologicznych.<br>Zdający rozumie i stosuje terminologię<br>biologiczną; […] formułuje problemy<br>badawcze […].<br>V. Rozumowanie i argumentacja.<br>Zdający objaśnia i komentuje<br>informacje […], wyjaśnia zależności<br>przyczynowo-skutkowe […].<br>III. Metabolizm.</p>\n<ol><li>Enzymy. Zdający:</li><li>wyjaśnia, na czym polega swoistość enzymów;</li></ol>\n<p>określa czynniki warunkujące ich aktywność ([…]<br>obecność inhibitorów lub aktywatorów).</p>\n<ol><li>Oddychanie wewnątrzkomórkowe. Zdający:</li><li>wyjaśnia zasadę działania łańcucha</li></ol>\n<p>oddechowego i mechanizm syntezy ATP.<br>IV. Przegląd różnorodności organizmów.</p>\n<ol><li>Rośliny - odżywianie się. Zdający:</li><li>określa sposób pobierania wody i soli</li></ol>\n<p>mineralnych oraz mechanizmy transportu wody<br>(potencjał wody, transpiracja, siła ssąca liści,<br>kohezja, adhezja, parcie korzeniowe).<br>Roślinę niecierpka ściąć poniżej dolnych liści/(2-3 cm) nad ziemią. Z miejsca przecięcia<br>będzie wypływała woda, wypychana z naczyń dzięki parciu korzeniowemu.<br>Schemat punktowania:<br>1 pkt - za właściwy opis zarówno wykonanej czynności, jak i dokonanej obserwacji<br>0 pkt - za wybór niewłaściwego materiału i sprzętu lub błędny opis obserwacji, lub<br>odpowiedź w obu częściach niepoprawną, lub za brak odpowiedzi<br>Parcie korzeniowe ustaje pod wpływem inhibitorów oddychania tlenowego, ponieważ<br>zahamowanie oddychania oznacza brak energii/ATP niezbędnej do aktywnego transportu/<br>pobierania jonów, koniecznego do wywołania wnikania cząsteczek wody.<br>Schemat punktowania:<br>1 pkt - za poprawne wyjaśnienie, odnoszące się do zahamowania dopływu energii niezbędnej<br>do wytworzenia parcia korzeniowego, uzyskiwanej w procesach oddychania<br>tlenowego<br>0 pkt - za wyjaśnienie błędne lub zbyt ogólne, lub za brak odpowiedzi<br>2.c) (0-1)<br>Rozwiązanie:<br>Brak liści i transpiracji z ich powierzchni (siły ssącej, spowodowanej transpiracją).<br>1.a) (0-1)<br>Rozwiązanie:<br>2.b) (0-1)<br>Rozwiązanie:<br>Schemat punktowania:<br>1 pkt - za wskazanie braku transpiracji liściowej jako przyczyny wykorzystania parcia<br>korzeniowego dla transportu wody w górę rośliny<br>0 pkt - za wyjaśnienie błędne lub za brak odpowiedzi</p>","solutions":[]}