{"id":"biologia-2014-grudzien-probna-rozszerzona/zad/20","paper_id":"biologia-2014-grudzien-probna-rozszerzona","number":"20","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2014,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (0-2)\nMotyl modraszek arion wyginął w Wielkiej Brytanii pod koniec lat siedemdziesiątych XX\nwieku. Do drastycznego spadku liczebności tego gatunku paradoksalnie przyczyniło się\nobjęcie ochroną ostatnich miejsc jego występowania, jakimi były ciepłolubne zbiorowiska\nłąkowe, na których wypasano owce. Okazało się, że zaprzestanie wypasania owiec\nw utworzonych rezerwatach skutkowało ustępowaniem macierzanki - rośliny, na której\nsamice modraszka składają jaja i którą żywią się początkowo gąsienice tego motyla, a także\noznaczało brak sprzyjających warunków dla bytowania określonego gatunku mrówek,\nw których mrowiskach gąsienice modraszka spędzają większą część swojego życia\ni się przeobrażają.\nPo kilkudziesięciu latach w Wielkiej Brytanii reintrodukowano modraszka ariona,\nprzywróciwszy wcześniej wypas owiec na łąkach, które były siedliskiem tego motyla.\nObecnie populacja tego gatunku nie jest już zagrożona.\nNa podstawie: A. S. Pullin, Biologiczne podstawy ochrony przyrody, Warszawa 2005.\na) Wyjaśnij, dlaczego skuteczna ochrona modraszka ariona wymagała dobrego\npoznania jego niszy ekologicznej.\nb) Podkreśl nazwy dwóch gatunków ssaków, które w Polsce udało się reintrodukować\nw ich naturalnym środowisku.\nbóbr dzik jenot tarpan żubr","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów na\nróżnych poziomach organizacji\nżycia.\nZdający […] przedstawia\ni wyjaśnia procesy […]\nbiologiczne.\nIV. Poszukiwanie, wykorzystanie\ni tworzenie informacji.\nZdający odczytuje, selekcjonuje\n[…] i przetwarza informacje\npozyskane z różnorodnych źródeł.\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający […] wyjaśnia zależności\nprzyczynowo-skutkowe […].\nVI. Postawa wobec przyrody\nPP\n2. Różnorodność biologiczna i jej zagrożenia. Zdający:\n1) […] wskazuje przyczyny […] wymierania gatunków,\nzanikania siedlisk i ekosystemów\n5) podaje przykłady kilku gatunków, które udało się\nrestytuować w środowisku\n6) przedstawia różnicę między ochroną bierną a czynną\n[…].\nPR\nVII. Ekologia.\n1. Nisza ekologiczna. Zdający:\n1) przedstawia podstawowe elementy niszy ekologicznej\norganizmu, rozróżniając zakres tolerancji organizmu\nwzględem warunków (czynników) środowiska oraz zbiór\nniezbędnych mu zasobów.\ni środowiska.\nZdający rozumie znaczenie\nochrony przyrody i środowiska\noraz zna i rozumie zasady\nzrównoważonego rozwoju.\nVIII. Różnorodność biologiczna Ziemi. Zdający:\n4) przedstawia wpływ człowieka na różnorodność\nbiologiczną, podaje przykłady tego wpływu ([…]\nintrodukcja gatunków obcych)\n6) uzasadnia konieczność stosowania ochrony czynnej\ndla zachowania wybranych gatunków i ekosystemów.\n20.a) (0-1)\nRozwiązanie:\nDokładna wiedza o relacjach między gatunkami w biocenozie pozwoliła na udaną\nreintrodukcję modraszka ariona po przywróceniu (umiarkowanego) wypasu łąk, co ułatwiło\nutrzymanie na nich niezbędnej dla modraszka różnorodności gatunkowej/macierzanki\ni mrówek, z którymi związany jest rozwój modraszka.\nSchemat punktowania:\n1 pkt - za wyjaśnienie odnoszące się do powiązań modraszka z innymi gatunkami łąkowymi\n0 pkt - za wyjaśnienie błędne lub brak odpowiedzi\n20.b) (0-1)\nRozwiązanie:\nbóbr dzik jenot tarpan żubr\nSchemat punktowania\n1 pkt - za podanie dwóch właściwych przykładów gatunków, które udało się reintrodukować\nw Polsce\n0 pkt - za niewłaściwe przykłady(choćby jeden) lub za brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/biologia-2014-grudzien-probna-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · grudzień 2014 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna","text_html":"<p>Zadanie 20. (0-2)<br>Motyl modraszek arion wyginął w Wielkiej Brytanii pod koniec lat siedemdziesiątych XX<br>wieku. Do drastycznego spadku liczebności tego gatunku paradoksalnie przyczyniło się<br>objęcie ochroną ostatnich miejsc jego występowania, jakimi były ciepłolubne zbiorowiska<br>łąkowe, na których wypasano owce. Okazało się, że zaprzestanie wypasania owiec<br>w utworzonych rezerwatach skutkowało ustępowaniem macierzanki - rośliny, na której<br>samice modraszka składają jaja i którą żywią się początkowo gąsienice tego motyla, a także<br>oznaczało brak sprzyjających warunków dla bytowania określonego gatunku mrówek,<br>w których mrowiskach gąsienice modraszka spędzają większą część swojego życia<br>i się przeobrażają.<br>Po kilkudziesięciu latach w Wielkiej Brytanii reintrodukowano modraszka ariona,<br>przywróciwszy wcześniej wypas owiec na łąkach, które były siedliskiem tego motyla.<br>Obecnie populacja tego gatunku nie jest już zagrożona.<br>Na podstawie: A. S. Pullin, Biologiczne podstawy ochrony przyrody, Warszawa 2005.<br>a) Wyjaśnij, dlaczego skuteczna ochrona modraszka ariona wymagała dobrego<br>poznania jego niszy ekologicznej.<br>b) Podkreśl nazwy dwóch gatunków ssaków, które w Polsce udało się reintrodukować<br>w ich naturalnym środowisku.<br>bóbr dzik jenot tarpan żubr</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 20. (0-2)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Poznanie świata organizmów na<br>różnych poziomach organizacji<br>życia.<br>Zdający […] przedstawia<br>i wyjaśnia procesy […]<br>biologiczne.<br>IV. Poszukiwanie, wykorzystanie<br>i tworzenie informacji.<br>Zdający odczytuje, selekcjonuje<br>[…] i przetwarza informacje<br>pozyskane z różnorodnych źródeł.<br>V. Rozumowanie i argumentacja.<br>Zdający […] wyjaśnia zależności<br>przyczynowo-skutkowe […].<br>VI. Postawa wobec przyrody<br>PP</p>\n<ol><li>Różnorodność biologiczna i jej zagrożenia. Zdający:</li><li>[…] wskazuje przyczyny […] wymierania gatunków,</li></ol>\n<p>zanikania siedlisk i ekosystemów</p>\n<ol><li>podaje przykłady kilku gatunków, które udało się</li></ol>\n<p>restytuować w środowisku</p>\n<ol><li>przedstawia różnicę między ochroną bierną a czynną</li></ol>\n<p>[…].<br>PR<br>VII. Ekologia.</p>\n<ol><li>Nisza ekologiczna. Zdający:</li><li>przedstawia podstawowe elementy niszy ekologicznej</li></ol>\n<p>organizmu, rozróżniając zakres tolerancji organizmu<br>względem warunków (czynników) środowiska oraz zbiór<br>niezbędnych mu zasobów.<br>i środowiska.<br>Zdający rozumie znaczenie<br>ochrony przyrody i środowiska<br>oraz zna i rozumie zasady<br>zrównoważonego rozwoju.<br>VIII. Różnorodność biologiczna Ziemi. Zdający:</p>\n<ol><li>przedstawia wpływ człowieka na różnorodność</li></ol>\n<p>biologiczną, podaje przykłady tego wpływu ([…]<br>introdukcja gatunków obcych)</p>\n<ol><li>uzasadnia konieczność stosowania ochrony czynnej</li></ol>\n<p>dla zachowania wybranych gatunków i ekosystemów.<br>20.a) (0-1)<br>Rozwiązanie:<br>Dokładna wiedza o relacjach między gatunkami w biocenozie pozwoliła na udaną<br>reintrodukcję modraszka ariona po przywróceniu (umiarkowanego) wypasu łąk, co ułatwiło<br>utrzymanie na nich niezbędnej dla modraszka różnorodności gatunkowej/macierzanki<br>i mrówek, z którymi związany jest rozwój modraszka.<br>Schemat punktowania:<br>1 pkt - za wyjaśnienie odnoszące się do powiązań modraszka z innymi gatunkami łąkowymi<br>0 pkt - za wyjaśnienie błędne lub brak odpowiedzi<br>20.b) (0-1)<br>Rozwiązanie:<br>bóbr dzik jenot tarpan żubr<br>Schemat punktowania<br>1 pkt - za podanie dwóch właściwych przykładów gatunków, które udało się reintrodukować<br>w Polsce<br>0 pkt - za niewłaściwe przykłady(choćby jeden) lub za brak odpowiedzi</p>","solutions":[]}