{"id":"biologia-2014-maj-matura-podstawowa/zad/20","paper_id":"biologia-2014-maj-matura-podstawowa","number":"20","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2014,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 20. (2 pkt)\nFenyloketonuria to choroba genetyczna, która może prowadzić do głębokiego upośledzenia\numysłowego na skutek gromadzenia się w organizmie fenyloalaniny i pośrednich produktów\njej rozkładu. Aby wykryć to schorzenie, jeszcze do niedawna przeprowadzano prosty i tani\ntest Guthriego. Na krążek bibuły pobierano kroplę krwi noworodka, następnie krążki\nz wysuszoną krwią umieszczano na płytce agarowej z pożywką, która nie zawierała\nfenyloalaniny. Na takich płytkach hodowano szczep laseczki siennej Bacillus subtilis,\nbezwzględnie wymagający fenyloalaniny do wzrostu.\na) Na podstawie powyższych informacji ustal, na którym krążku bibuły (A czy B)\nznajduje się kropla krwi dziecka chorego na fenyloketonurię. Odpowiedź uzasadnij.\nb) Podaj przykład postępowania, dzięki któremu osoby chore na fenyloketonurię mogą\nuniknąć groźnych konsekwencji tej choroby.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nOdczytanie z tekstu informacji dotyczących diagnozowania\nchorób dziedzicznych człowieka - na przykładzie\nfenyloketonurii (II.1a, I.4b.18)\nPrzykład poprawnej odpowiedzi:\nKropla krwi dziecka chorego na fenyloketonurię znajduje się na szalce A, ponieważ zawarta\nw niej fenyloalanina umożliwia (intensywny) wzrost bakterii bezwzględnie wymagających\ntego aminokwasu do swojego wzrostu.\n1 p. - za prawidłowe wskazanie szalki A, na której znajduje się krew dziecka chorego\nna fenyloketonurię i poprawne uzasadnienie uwzględniające wzrost bakterii\nw obecności fenyloalaniny\n0 p. - za odpowiedź niepełną, np. wskazanie tylko szalki bez uzasadnienia lub z błędnym\nuzasadnieniem, lub odpowiedź niepoprawną, lub brak odpowiedzi\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nPlanowanie działania na rzecz własnego zdrowia - podanie\nsposobu postępowania osób chorych na fenyloketonurię\n(III.1a, I.3c.9)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\nKonsekwencji tej choroby chorzy na fenyloketonurię mogą uniknąć, stosując dietę\nzapobiegającą gromadzeniu się fenyloalaniny w organizmie przez\n wyeliminowanie z diety produktów zawierających w swoim składzie fenyloalaninę.\n stosowanie diety ubogiej w fenyloalaninę.\nRozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom podstawowy\n11\n1 p. - za podanie przykładu postępowania, dzięki któremu osoby z fenyloketonurią mogą\nuniknąć groźnych konsekwencji tej choroby\n0 p. - za odpowiedź niepoprawną lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/biologia-2014-maj-matura-podstawowa/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2014 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 20. (2 pkt)<br>Fenyloketonuria to choroba genetyczna, która może prowadzić do głębokiego upośledzenia<br>umysłowego na skutek gromadzenia się w organizmie fenyloalaniny i pośrednich produktów<br>jej rozkładu. Aby wykryć to schorzenie, jeszcze do niedawna przeprowadzano prosty i tani<br>test Guthriego. Na krążek bibuły pobierano kroplę krwi noworodka, następnie krążki<br>z wysuszoną krwią umieszczano na płytce agarowej z pożywką, która nie zawierała<br>fenyloalaniny. Na takich płytkach hodowano szczep laseczki siennej Bacillus subtilis,<br>bezwzględnie wymagający fenyloalaniny do wzrostu.<br>a) Na podstawie powyższych informacji ustal, na którym krążku bibuły (A czy B)<br>znajduje się kropla krwi dziecka chorego na fenyloketonurię. Odpowiedź uzasadnij.<br>b) Podaj przykład postępowania, dzięki któremu osoby chore na fenyloketonurię mogą<br>uniknąć groźnych konsekwencji tej choroby.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 20. (0-2)<br>a) (0-1)<br>Korzystanie z informacji<br>Odczytanie z tekstu informacji dotyczących diagnozowania<br>chorób dziedzicznych człowieka - na przykładzie<br>fenyloketonurii (II.1a, I.4b.18)<br>Przykład poprawnej odpowiedzi:<br>Kropla krwi dziecka chorego na fenyloketonurię znajduje się na szalce A, ponieważ zawarta<br>w niej fenyloalanina umożliwia (intensywny) wzrost bakterii bezwzględnie wymagających<br>tego aminokwasu do swojego wzrostu.<br>1 p. - za prawidłowe wskazanie szalki A, na której znajduje się krew dziecka chorego<br>na fenyloketonurię i poprawne uzasadnienie uwzględniające wzrost bakterii<br>w obecności fenyloalaniny<br>0 p. - za odpowiedź niepełną, np. wskazanie tylko szalki bez uzasadnienia lub z błędnym<br>uzasadnieniem, lub odpowiedź niepoprawną, lub brak odpowiedzi<br>b) (0-1)<br>Tworzenie informacji<br>Planowanie działania na rzecz własnego zdrowia - podanie<br>sposobu postępowania osób chorych na fenyloketonurię<br>(III.1a, I.3c.9)<br>Przykłady poprawnej odpowiedzi:<br>Konsekwencji tej choroby chorzy na fenyloketonurię mogą uniknąć, stosując dietę<br>zapobiegającą gromadzeniu się fenyloalaniny w organizmie przez<br> wyeliminowanie z diety produktów zawierających w swoim składzie fenyloalaninę.<br> stosowanie diety ubogiej w fenyloalaninę.<br>Rozwiązania zadań i schemat punktowania - poziom podstawowy<br>11<br>1 p. - za podanie przykładu postępowania, dzięki któremu osoby z fenyloketonurią mogą<br>uniknąć groźnych konsekwencji tej choroby<br>0 p. - za odpowiedź niepoprawną lub brak odpowiedzi</p>","solutions":[]}