{"id":"biologia-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/16.3","paper_id":"biologia-2015-maj-matura-rozszerzona","number":"16.3","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.3. (0-1)\nPoniżej numerami I-IV oznaczono opisy rozmieszczenia aparatów szparkowych w liściu,\na literami A-C oznaczono przykłady środowisk życia roślin.\nRozmieszczenie aparatów szparkowych w liściu\nI.\naparaty szparkowe występują tylko na górnej powierzchni blaszki liściowej\nII. dużo aparatów szparkowych występuje w skórce dolnej, brak lub nieliczne aparaty\nszparkowe w skórce górnej\nIII. aparaty szparkowe są obecne po obu stronach liścia, ale więcej występuje na górnej\npowierzchni blaszki liściowej\nIV. brak aparatów szparkowych w skórce górnej i dolnej liścia\nŚrodowisko życia roślin\nA. wodne (liść rośliny wodnej całkowicie zanurzonej)\nB. wodno-atmosferyczne (pływający liść rośliny wodnej, którego ogonek jest całkowicie\nzanurzony, a blaszka leży na powierzchni wody)\nC. lądowe (liść rośliny lądowej otoczony powietrzem atmosferycznym)\nMBI_1R\nUzupełnij poniższe zdanie. Wpisz w wyznaczone miejsca odpowiednie oznaczenia\nwybrane spośród opisów I-IV i przykładów A-C tak, aby powstała informacja\nprawdziwa.\nNa podstawie wyników doświadczenia można przypuszczać, że w liściu badanej rośliny\n(wybierz spośród I-IV) , a więc jest to liść rośliny żyjącej\nw środowisku (wybierz spośród A-C)","answer":null,"answer_text":"16.3. (0-1)\nRozwiązanie\nNa podstawie wyników doświadczenia można przypuszczać, że w liściu badanej rośliny\n(wybierz spośród I-IV)…II…, a więc jest to liść rośliny żyjącej w środowisku (wybierz\nspośród A-C)…C… .\nSchemat punktowania\n1 p. - za uzupełnienie zdania w dwóch miejscach - wpisanie w kolejności II oraz C.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nZadanie 17. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nIII. Pogłębienie znajomości\nmetodyki badań biologicznych.\nZdający rozumie i stosuje\nterminologię biologiczną […],\nformułuje wnioski\nz przeprowadzonych obserwacji\ni doświadczeń.\nIV. Poszukiwanie, wykorzystanie\ni tworzenie informacji.\nZdający odczytuje, selekcjonuje […]\ni przetwarza informacje pozyskane\nz różnorodnych źródeł […].\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje\ninformacje […], wyjaśnia zależności\nprzyczynowo-skutkowe […].\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n9. Rośliny - reakcja na bodźce. Zdający:\n2) przedstawia rolę hormonów roślinnych\nw funkcjonowaniu rośliny […]\n3) wyjaśnia zjawisko fotoperiodyzmu.\nPrzykładowe rozwiązania\n• Zakwitnięcie przedstawionej na rysunku rośliny dnia długiego w warunkach dnia krótkiego\nmoże być wywołane hormonem kwitnienia/florigenem/substancją stymulującą kwitnienie\ntransportowaną z rośliny dnia krótkiego.\n• Roślina dnia długiego zakwitła, ponieważ uzyskała substancję stymulującą kwitnienie\nod rośliny kwitnącej/rośliny dnia krótkiego.\nSchemat punktowania\n1 p. - za opisanie, że roślina dnia długiego zakwitła i przedstawienie prawdopodobnej\nprzyczyny, uwzględniającej pochodzenie hormonu kwitnienia z rośliny dnia krótkiego.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nZadanie 18. (0-5)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje\ninformacje […], wyjaśnia zależności\nprzyczynowo-skutkowe […],\nformułuje i przedstawia opinie\nzwiązane z omawianymi\nzagadnieniami biologicznymi,\ndobierając racjonalne argumenty [ ].\nIV. Poszukiwanie, wykorzystanie\ni tworzenie informacji.\nZdający odczytuje, selekcjonuje […]\ni przetwarza informacje […].\nI. Poznanie świata organizmów\nna różnych poziomach organizacji\nżycia. Zdający […] przedstawia\ni wyjaśnia procesy i zjawiska\nbiologiczne […].\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n5. Genetyka mendlowska. Zdający:\n1) […] stosuje podstawowe pojęcia genetyki\nklasycznej (allel, allel dominujący, allel recesywny,\nlocus, homozygota, heterozygota, genotyp, fenotyp)\n2) […] stosuje prawa Mendla\n3) zapisuje i analizuje krzyżówki […] dwugenowe\n(z dominacją zupełną i niezupełną oraz allelami\nwielokrotnymi […], posługując się szachownicą\nPunnetta) oraz określa prawdopodobieństwo\nwystąpienia poszczególnych genotypów i fenotypów\nw pokoleniach potomnych.","solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n> W luce 1: **II**\n> W luce 2: **C**\n>\n> **Pełne zdanie:** \"Na podstawie wyników doświadczenia można przypuszczać, że w liściu badanej rośliny **dużo aparatów szparkowych występuje w skórce dolnej, brak lub nieliczne aparaty szparkowe w skórce górnej (II)**, a więc jest to liść rośliny żyjącej w środowisku **lądowym (C)**.\"\n\n## Sposób 1 - Mechanizm biologiczny: funkcja aparatów szparkowych a warunki środowiskowe\n\n**Krok 1 - Co mierzono w doświadczeniu?**\n\nTypowe doświadczenie (np. test z papierem chlorkiem kobaltowym, odciski skórki lub liczenie aparatów szparkowych pod mikroskopem) wykazało, że **na dolnej powierzchni liścia obecne są liczne aparaty szparkowe, a na górnej brak lub są nieliczne** → to opis **II**.\n\n**Krok 2 - Dlaczego u roślin lądowych aparaty szparkowe dominują na dolnej powierzchni?**\n\n| Czynnik | Skutek dla transpiracji |\n| Górna powierzchnia liścia = bezpośrednio nasłoneczniona | wyższa temperatura → wyższe parowanie |\n| Dolna powierzchnia = zacieniona, chłodniejsza | niższe parowanie, mniejszy gradient stężeń pary wodnej |\n| Aparaty szparkowe na dole | **minimalizują niekontrolowaną utratę wody**, zachowując możliwość wymiany gazowej |\n\n**Roślina lądowa musi oszczędzać wodę** - dlatego ewolucja przesunęła większość aparatów na dolną (abaksjalną) powierzchnię blaszki.\n\n**Krok 3 - Dopasowanie do środowiska C**\n\nŚrodowisko **C = lądowe** → liść otoczony powietrzem atmosferycznym z obu stron → problem z utratą wody istnieje → adaptacja: aparaty szparkowe głównie na spodzie = opis **II** ✓\n\n## Sposób 2 - Eliminacja: analiza każdego rozmieszczenia I-IV vs każdego środowiska A-C\n\nBudujemy tabelę wszystkich kombinacji i sprawdzamy, która jest logicznie spójna:\n\n| Rozmieszczenie | Środowisko, do którego pasuje | Uzasadnienie |\n| **I** - tylko na górnej | **B** (liść pływający) | Górna powierzchnia = kontakt z powietrzem, dolna = kontakt z wodą → aparaty TYLKO na górze, bo tam wymiana gazowa możliwa |\n| **II** - głównie na dolnej | **C** (lądowe) | Obie powierzchnie w powietrzu, ale dolna chroniona przed nadmiernym parowaniem → aparaty głównie na dole |\n| **III** - po obu stronach, więcej na górze | **C** (lądowe, rzadziej) | Rośliny cienioznośne lub o specyficznej anatomii; ale dominacja górnej strony sugeruje środowisko wilgotne bez ryzyka przesuszenia |\n| **IV** - brak aparatów w ogóle | **A** (całkowicie zanurzone) | Wymiana gazowa przez całą powierzchnię ciała; aparaty szparkowe zbędne i ewolucyjnie zanikły |\n\n**Wniosek eliminacyjny:**\n- Środowisko A → musi to być IV (brak aparatów) ✗ eliminuje I, II, III dla A\n- Środowisko B → musi to być I (tylko górna) ✗ eliminuje II dla B\n- Środowisko C + wynik \"głównie dolna\" → **II** ✓\n\nDla danych eksperymentalnych pokazujących **dolną dominację** → jedyną spójną parą jest **II + C**.\n\n## Sposób 3 - Wnioskowanie z adaptacji ewolucyjnych (analogia: rośliny vs środowisko)\n\n**Zasada ogólna:** umiejscowienie aparatów szparkowych odzwierciedla dostępność CO₂ i ryzyko utraty wody.\n\nŚrodowisko A (całkowite zanurzenie):\n→ woda wszędzie → brak problemu z utratą wody przez aparaty\n→ ale też słaby dostęp do CO₂ z powietrza\n→ WYNIK: aparaty zanikły (IV), CO₂ pochodzi z dyfuzji przez całą powierzchnię\n\nŚrodowisko B (pływający liść):\n→ dolna strona = woda (kontakt z wodą = aparaty BEZUŻYTECZNE + groziłoby zatopienie)\n→ górna strona = powietrze (jedyne miejsce możliwej wymiany gazowej)\n→ WYNIK: aparaty TYLKO na górze (I)\n\nŚrodowisko C (lądowe):\n→ obie strony = powietrze → wymiana gazowa możliwa z obu stron\n→ problem: transpiracja → promieniowanie słoneczne grzeje górną powierzchnię\n→ WYNIK: aparaty na dolnej (II) - kompromis między wymianą CO₂ a ochroną przed parowaniem\n\n**Badany liść** → pasuje do wzorca C → **II + C** ✓\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n**1 pkt** - za uzupelnienie zdania w dwoch miejscach - wpisanie w kolejnosci II oraz C.\n\n**0 pkt** - za kazda inna odpowiedz lub za brak odpowiedzi.\n## Wzory z karty CKE - czego MASZ użyć\n\nW tym zadaniu **nie korzystamy bezpośrednio z karty wzorów CKE** - zadanie wymaga znajomości:\n- anatomii liścia (rozmieszczenie aparatów szparkowych)\n- adaptacji ekologicznych roślin do środowisk wodnych i lądowych\n\nKarta wzorów nie zawiera sekcji o aparatach szparkowych ani ekologii roślin - to wiedza opisowa z biologii roślin i ekologii.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Wybrana para | Typowy błąd rozumowania |\n| **I + B** | Uczeń kojarzy \"górna powierzchnia = więcej aparatów\" z błędnym środowiskiem C zamiast B; albo odwrotnie - wie, że pływający liść ma aparaty tylko na górze (I), ale nie łączy tego z B |\n| **II + A** | Uczeń wie, że \"środowisko wodne = brak aparatów\", ale myli środowisko całkowitego zanurzenia (A) z rośliną lądową; nie dostrzega, że II pasuje tylko do C |\n| **II + B** | Błąd: liść pływający (B) ma aparaty TYLKO na górze (I), nie na dole; uczeń pomylił kierunek dominacji |\n| **IV + C** | Błąd rozumowania odwrotnego: \"lądowe = można zrezygnować z aparatów\" - nonsens biologiczny; IV dotyczy wyłącznie roślin całkowicie zanurzonych (A) |\n| **III + C** | Częściowo poprawne środowisko (C), ale błędne rozmieszczenie: III zakłada więcej aparatów na GÓRZE - u typowej rośliny lądowej to sytuacja odwrotna (więcej na dole) |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd - mylenie środowiska **B** (pływający liść) z **C** (lądowy). Liść pływający ma kontakt z powietrzem tylko OD GÓRY → aparaty tylko na górze (I), nie dole!\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Środowisko **A** (całkowite zanurzenie) = **IV** (brak aparatów) - to para absolutnie wymuszona ewolucją. Jeśli doświadczenie pokazuje jakiekolwiek aparaty → środowisko **nie jest A**.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Rozmieszczenie **II** (dominacja dolnej) to norma dla **roślin lądowych dwuliściennych** (eudicotyledoneae) - nie mylić z trawami (Poaceae), gdzie aparaty bywają równomiernie rozmieszczone po obu stronach.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zadanie wymaga spójności logicznej **obu wpisanych oznaczeń** jednocześnie - błąd w jednym = 0 pkt, nawet jeśli drugie jest poprawne.","image":"img/biologia-2015-maj-matura-rozszerzona/zad-16.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 16.3. (0-1)<br>Poniżej numerami I-IV oznaczono opisy rozmieszczenia aparatów szparkowych w liściu,<br>a literami A-C oznaczono przykłady środowisk życia roślin.<br>Rozmieszczenie aparatów szparkowych w liściu<br>I.<br>aparaty szparkowe występują tylko na górnej powierzchni blaszki liściowej<br>II. dużo aparatów szparkowych występuje w skórce dolnej, brak lub nieliczne aparaty<br>szparkowe w skórce górnej<br>III. aparaty szparkowe są obecne po obu stronach liścia, ale więcej występuje na górnej<br>powierzchni blaszki liściowej<br>IV. brak aparatów szparkowych w skórce górnej i dolnej liścia<br>Środowisko życia roślin<br>A. wodne (liść rośliny wodnej całkowicie zanurzonej)<br>B. wodno-atmosferyczne (pływający liść rośliny wodnej, którego ogonek jest całkowicie<br>zanurzony, a blaszka leży na powierzchni wody)<br>C. lądowe (liść rośliny lądowej otoczony powietrzem atmosferycznym)<br>MBI_1R<br>Uzupełnij poniższe zdanie. Wpisz w wyznaczone miejsca odpowiednie oznaczenia<br>wybrane spośród opisów I-IV i przykładów A-C tak, aby powstała informacja<br>prawdziwa.<br>Na podstawie wyników doświadczenia można przypuszczać, że w liściu badanej rośliny<br>(wybierz spośród I-IV) , a więc jest to liść rośliny żyjącej<br>w środowisku (wybierz spośród A-C)</p>","answer_text_html":"<p>16.3. (0-1)<br>Rozwiązanie<br>Na podstawie wyników doświadczenia można przypuszczać, że w liściu badanej rośliny<br>(wybierz spośród I-IV)…II…, a więc jest to liść rośliny żyjącej w środowisku (wybierz<br>spośród A-C)…C… .<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za uzupełnienie zdania w dwóch miejscach - wpisanie w kolejności II oraz C.<br>0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.<br>Zadanie 17. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>III. Pogłębienie znajomości<br>metodyki badań biologicznych.<br>Zdający rozumie i stosuje<br>terminologię biologiczną […],<br>formułuje wnioski<br>z przeprowadzonych obserwacji<br>i doświadczeń.<br>IV. Poszukiwanie, wykorzystanie<br>i tworzenie informacji.<br>Zdający odczytuje, selekcjonuje […]<br>i przetwarza informacje pozyskane<br>z różnorodnych źródeł […].<br>V. Rozumowanie i argumentacja.<br>Zdający objaśnia i komentuje<br>informacje […], wyjaśnia zależności<br>przyczynowo-skutkowe […].<br>IV. Przegląd różnorodności organizmów.</p>\n<ol><li>Rośliny - reakcja na bodźce. Zdający:</li><li>przedstawia rolę hormonów roślinnych</li></ol>\n<p>w funkcjonowaniu rośliny […]</p>\n<ol><li>wyjaśnia zjawisko fotoperiodyzmu.</li></ol>\n<p>Przykładowe rozwiązania<br>• Zakwitnięcie przedstawionej na rysunku rośliny dnia długiego w warunkach dnia krótkiego<br>może być wywołane hormonem kwitnienia/florigenem/substancją stymulującą kwitnienie<br>transportowaną z rośliny dnia krótkiego.<br>• Roślina dnia długiego zakwitła, ponieważ uzyskała substancję stymulującą kwitnienie<br>od rośliny kwitnącej/rośliny dnia krótkiego.<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za opisanie, że roślina dnia długiego zakwitła i przedstawienie prawdopodobnej<br>przyczyny, uwzględniającej pochodzenie hormonu kwitnienia z rośliny dnia krótkiego.<br>0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.<br>Zadanie 18. (0-5)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>V. Rozumowanie i argumentacja.<br>Zdający objaśnia i komentuje<br>informacje […], wyjaśnia zależności<br>przyczynowo-skutkowe […],<br>formułuje i przedstawia opinie<br>związane z omawianymi<br>zagadnieniami biologicznymi,<br>dobierając racjonalne argumenty [ ].<br>IV. Poszukiwanie, wykorzystanie<br>i tworzenie informacji.<br>Zdający odczytuje, selekcjonuje […]<br>i przetwarza informacje […].<br>I. Poznanie świata organizmów<br>na różnych poziomach organizacji<br>życia. Zdający […] przedstawia<br>i wyjaśnia procesy i zjawiska<br>biologiczne […].<br>VI. Genetyka i biotechnologia.</p>\n<ol><li>Genetyka mendlowska. Zdający:</li><li>[…] stosuje podstawowe pojęcia genetyki</li></ol>\n<p>klasycznej (allel, allel dominujący, allel recesywny,<br>locus, homozygota, heterozygota, genotyp, fenotyp)</p>\n<ol><li>[…] stosuje prawa Mendla</li><li>zapisuje i analizuje krzyżówki […] dwugenowe</li></ol>\n<p>(z dominacją zupełną i niezupełną oraz allelami<br>wielokrotnymi […], posługując się szachownicą<br>Punnetta) oraz określa prawdopodobieństwo<br>wystąpienia poszczególnych genotypów i fenotypów<br>w pokoleniach potomnych.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź</h4>\n<blockquote>W luce 1: <strong>II</strong><br>W luce 2: <strong>C</strong><br><br><strong>Pełne zdanie:</strong> &quot;Na podstawie wyników doświadczenia można przypuszczać, że w liściu badanej rośliny <strong>dużo aparatów szparkowych występuje w skórce dolnej, brak lub nieliczne aparaty szparkowe w skórce górnej (II)</strong>, a więc jest to liść rośliny żyjącej w środowisku <strong>lądowym (C)</strong>.&quot;</blockquote>\n<h4>Sposób 1 - Mechanizm biologiczny: funkcja aparatów szparkowych a warunki środowiskowe</h4>\n<p><strong>Krok 1 - Co mierzono w doświadczeniu?</strong></p>\n<p>Typowe doświadczenie (np. test z papierem chlorkiem kobaltowym, odciski skórki lub liczenie aparatów szparkowych pod mikroskopem) wykazało, że <strong>na dolnej powierzchni liścia obecne są liczne aparaty szparkowe, a na górnej brak lub są nieliczne</strong> → to opis <strong>II</strong>.</p>\n<p><strong>Krok 2 - Dlaczego u roślin lądowych aparaty szparkowe dominują na dolnej powierzchni?</strong></p>\n<p>| Czynnik | Skutek dla transpiracji |<br>| Górna powierzchnia liścia = bezpośrednio nasłoneczniona | wyższa temperatura → wyższe parowanie |<br>| Dolna powierzchnia = zacieniona, chłodniejsza | niższe parowanie, mniejszy gradient stężeń pary wodnej |<br>| Aparaty szparkowe na dole | <strong>minimalizują niekontrolowaną utratę wody</strong>, zachowując możliwość wymiany gazowej |</p>\n<p><strong>Roślina lądowa musi oszczędzać wodę</strong> - dlatego ewolucja przesunęła większość aparatów na dolną (abaksjalną) powierzchnię blaszki.</p>\n<p><strong>Krok 3 - Dopasowanie do środowiska C</strong></p>\n<p>Środowisko <strong>C = lądowe</strong> → liść otoczony powietrzem atmosferycznym z obu stron → problem z utratą wody istnieje → adaptacja: aparaty szparkowe głównie na spodzie = opis <strong>II</strong> ✓</p>\n<h4>Sposób 2 - Eliminacja: analiza każdego rozmieszczenia I-IV vs każdego środowiska A-C</h4>\n<p>Budujemy tabelę wszystkich kombinacji i sprawdzamy, która jest logicznie spójna:</p>\n<p>| Rozmieszczenie | Środowisko, do którego pasuje | Uzasadnienie |<br>| <strong>I</strong> - tylko na górnej | <strong>B</strong> (liść pływający) | Górna powierzchnia = kontakt z powietrzem, dolna = kontakt z wodą → aparaty TYLKO na górze, bo tam wymiana gazowa możliwa |<br>| <strong>II</strong> - głównie na dolnej | <strong>C</strong> (lądowe) | Obie powierzchnie w powietrzu, ale dolna chroniona przed nadmiernym parowaniem → aparaty głównie na dole |<br>| <strong>III</strong> - po obu stronach, więcej na górze | <strong>C</strong> (lądowe, rzadziej) | Rośliny cienioznośne lub o specyficznej anatomii; ale dominacja górnej strony sugeruje środowisko wilgotne bez ryzyka przesuszenia |<br>| <strong>IV</strong> - brak aparatów w ogóle | <strong>A</strong> (całkowicie zanurzone) | Wymiana gazowa przez całą powierzchnię ciała; aparaty szparkowe zbędne i ewolucyjnie zanikły |</p>\n<p><strong>Wniosek eliminacyjny:</strong></p>\n<ul><li>Środowisko A → musi to być IV (brak aparatów) ✗ eliminuje I, II, III dla A</li><li>Środowisko B → musi to być I (tylko górna) ✗ eliminuje II dla B</li><li>Środowisko C + wynik &quot;głównie dolna&quot; → <strong>II</strong> ✓</li></ul>\n<p>Dla danych eksperymentalnych pokazujących <strong>dolną dominację</strong> → jedyną spójną parą jest <strong>II + C</strong>.</p>\n<h4>Sposób 3 - Wnioskowanie z adaptacji ewolucyjnych (analogia: rośliny vs środowisko)</h4>\n<p><strong>Zasada ogólna:</strong> umiejscowienie aparatów szparkowych odzwierciedla dostępność CO₂ i ryzyko utraty wody.</p>\n<p>Środowisko A (całkowite zanurzenie):<br>→ woda wszędzie → brak problemu z utratą wody przez aparaty<br>→ ale też słaby dostęp do CO₂ z powietrza<br>→ WYNIK: aparaty zanikły (IV), CO₂ pochodzi z dyfuzji przez całą powierzchnię</p>\n<p>Środowisko B (pływający liść):<br>→ dolna strona = woda (kontakt z wodą = aparaty BEZUŻYTECZNE + groziłoby zatopienie)<br>→ górna strona = powietrze (jedyne miejsce możliwej wymiany gazowej)<br>→ WYNIK: aparaty TYLKO na górze (I)</p>\n<p>Środowisko C (lądowe):<br>→ obie strony = powietrze → wymiana gazowa możliwa z obu stron<br>→ problem: transpiracja → promieniowanie słoneczne grzeje górną powierzchnię<br>→ WYNIK: aparaty na dolnej (II) - kompromis między wymianą CO₂ a ochroną przed parowaniem</p>\n<p><strong>Badany liść</strong> → pasuje do wzorca C → <strong>II + C</strong> ✓</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<p><strong>1 pkt</strong> - za uzupelnienie zdania w dwoch miejscach - wpisanie w kolejnosci II oraz C.</p>\n<p><strong>0 pkt</strong> - za kazda inna odpowiedz lub za brak odpowiedzi.</p>\n<h4>Wzory z karty CKE - czego MASZ użyć</h4>\n<p>W tym zadaniu <strong>nie korzystamy bezpośrednio z karty wzorów CKE</strong> - zadanie wymaga znajomości:</p>\n<ul><li>anatomii liścia (rozmieszczenie aparatów szparkowych)</li><li>adaptacji ekologicznych roślin do środowisk wodnych i lądowych</li></ul>\n<p>Karta wzorów nie zawiera sekcji o aparatach szparkowych ani ekologii roślin - to wiedza opisowa z biologii roślin i ekologii.</p>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Wybrana para | Typowy błąd rozumowania |<br>| <strong>I + B</strong> | Uczeń kojarzy &quot;górna powierzchnia = więcej aparatów&quot; z błędnym środowiskiem C zamiast B; albo odwrotnie - wie, że pływający liść ma aparaty tylko na górze (I), ale nie łączy tego z B |<br>| <strong>II + A</strong> | Uczeń wie, że &quot;środowisko wodne = brak aparatów&quot;, ale myli środowisko całkowitego zanurzenia (A) z rośliną lądową; nie dostrzega, że II pasuje tylko do C |<br>| <strong>II + B</strong> | Błąd: liść pływający (B) ma aparaty TYLKO na górze (I), nie na dole; uczeń pomylił kierunek dominacji |<br>| <strong>IV + C</strong> | Błąd rozumowania odwrotnego: &quot;lądowe = można zrezygnować z aparatów&quot; - nonsens biologiczny; IV dotyczy wyłącznie roślin całkowicie zanurzonych (A) |<br>| <strong>III + C</strong> | Częściowo poprawne środowisko (C), ale błędne rozmieszczenie: III zakłada więcej aparatów na GÓRZE - u typowej rośliny lądowej to sytuacja odwrotna (więcej na dole) |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Najczęstszy błąd - mylenie środowiska <strong>B</strong> (pływający liść) z <strong>C</strong> (lądowy). Liść pływający ma kontakt z powietrzem tylko OD GÓRY → aparaty tylko na górze (I), nie dole!</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Środowisko <strong>A</strong> (całkowite zanurzenie) = <strong>IV</strong> (brak aparatów) - to para absolutnie wymuszona ewolucją. Jeśli doświadczenie pokazuje jakiekolwiek aparaty → środowisko <strong>nie jest A</strong>.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Rozmieszczenie <strong>II</strong> (dominacja dolnej) to norma dla <strong>roślin lądowych dwuliściennych</strong> (eudicotyledoneae) - nie mylić z trawami (Poaceae), gdzie aparaty bywają równomiernie rozmieszczone po obu stronach.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Zadanie wymaga spójności logicznej <strong>obu wpisanych oznaczeń</strong> jednocześnie - błąd w jednym = 0 pkt, nawet jeśli drugie jest poprawne.</blockquote>"},{"source":"zadaniazmatur","label":"zadaniazmatur.pl","kind":"text","html":"<p>II, C</p>"}]}