{"id":"biologia-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/22.2","paper_id":"biologia-2015-maj-matura-rozszerzona","number":"22.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.2. (0-1)\nPodaj, które z wymienionych działań dotyczących ochrony szympansów ma na celu\nzwiększenie różnorodności genetycznej populacji z rezerwatu Gombe. Odpowiedź\nuzasadnij.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n22.1.\n22.2.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nMBI_1R\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"22.2. (0-1)\nPrzykładowe rozwiązanie\nTworzenie korytarzy między lasami, w których występują małe populacje szympansów,\nponieważ dzięki nim osobniki mogą przemieszczać się i może dochodzić do rozrodu między\nosobnikami populacji mających różne pule genowe/do wzbogacania puli genowej populacji\nszympansów.\nSchemat punktowania\n1 p. - za wskazanie tworzenia korytarzy między lasami wraz z uzasadnieniem odnoszącym\nsię do przepływu genów między pulami genowymi sąsiednich populacji.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n\n**Tworzenie korytarzy migracyjnych (ekologicznych) miedzy lasami**, w ktorych wystepuja male populacje szympansow - poniewaz dzieki nim osobniki moga przemieszczac sie miedzy populacjami i moze dochodzic do rozrodu miedzy osobnikami populacji o roznych pulach genowych, co wzbogaca pule genowa (zwieksza przeplyw genow).\n\n## Sposob 1 - Mechanizm: korytarze umozliwiaja przeplyw genow\n\n**Krok 1 - problem.**\nPopulacja szympansow w Gombe jest mala i izolowana, przez co traci roznorodnosc genetyczna (dryf genetyczny, chow wsobny).\n\n**Krok 2 - jak korytarze rozwiazuja problem.**\nKorytarze ekologiczne (pasy lasu laczace izolowane fragmenty) umozliwiaja osobnikom przemieszczanie sie miedzy populacjami. Dzieki temu:\n- dochodzi do rozrodu miedzy osobnikami z roznych populacji,\n- do puli genowej Gombe naplywaja nowe allele (przeplyw genow, gene flow),\n- rosnie roznorodnosc genetyczna populacji.\n\n**Krok 3 - wniosek.**\nKorytarze przerywaja izolacje genetyczna - to dzialanie bezposrednio zwieksza roznorodnosc genetyczna przez wzbogacanie puli genowej.\n\n## Sposob 2 - Dlaczego inne dzialania nie zwiekszaja roznorodnosci genetycznej\n\n- Ochrona siedlisk / zakaz polowan -> chroni istniejace osobniki i liczebnosc, ale nie wnosi NOWYCH alleli.\n- Monitoring / badania genetyczne -> opisuja stan puli genowej, nie zmieniaja jej.\n- Dokarmianie -> zwieksza przezywalnosc, nie roznorodnosc genetyczna.\n\nTylko umozliwienie wymiany osobnikow miedzy populacjami (korytarze -> przeplyw genow) zwieksza roznorodnosc genetyczna.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n**1 pkt** - za wskazanie tworzenia korytarzy miedzy lasami wraz z uzasadnieniem odnoszacym sie do przeplywu genow miedzy pulami genowymi sasiednich populacji.\n\n**0 pkt** - za odpowiedz niespelniajaca wymagan lub za brak odpowiedzi.\n\n## Typowe pulapki\n\n> Uwaga: uzasadnienie musi byc GENETYCZNE - odwolac sie do przeplywu genow / wzbogacania puli genowej miedzy sasiednimi populacjami. Samo \"wiecej szympansow\" (liczebnosc) to nie to samo co roznorodnosc genetyczna.\n\n> Uwaga: wskazane dzialanie to TWORZENIE KORYTARZY laczacych populacje - to one umozliwiaja naturalne przemieszczanie sie osobnikow i przeplyw genow.","image":"img/biologia-2015-maj-matura-rozszerzona/zad-22.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 22.2. (0-1)<br>Podaj, które z wymienionych działań dotyczących ochrony szympansów ma na celu<br>zwiększenie różnorodności genetycznej populacji z rezerwatu Gombe. Odpowiedź<br>uzasadnij.<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>22.1.<br>22.2.<br>Maks. liczba pkt<br>1<br>1<br>Uzyskana liczba pkt<br>MBI_1R<br>BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)</p>","answer_text_html":"<p>22.2. (0-1)<br>Przykładowe rozwiązanie<br>Tworzenie korytarzy między lasami, w których występują małe populacje szympansów,<br>ponieważ dzięki nim osobniki mogą przemieszczać się i może dochodzić do rozrodu między<br>osobnikami populacji mających różne pule genowe/do wzbogacania puli genowej populacji<br>szympansów.<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za wskazanie tworzenia korytarzy między lasami wraz z uzasadnieniem odnoszącym<br>się do przepływu genów między pulami genowymi sąsiednich populacji.<br>0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>Tworzenie korytarzy migracyjnych (ekologicznych) miedzy lasami</strong>, w ktorych wystepuja male populacje szympansow - poniewaz dzieki nim osobniki moga przemieszczac sie miedzy populacjami i moze dochodzic do rozrodu miedzy osobnikami populacji o roznych pulach genowych, co wzbogaca pule genowa (zwieksza przeplyw genow).</p>\n<h4>Sposob 1 - Mechanizm: korytarze umozliwiaja przeplyw genow</h4>\n<p><strong>Krok 1 - problem.</strong><br>Populacja szympansow w Gombe jest mala i izolowana, przez co traci roznorodnosc genetyczna (dryf genetyczny, chow wsobny).</p>\n<p><strong>Krok 2 - jak korytarze rozwiazuja problem.</strong><br>Korytarze ekologiczne (pasy lasu laczace izolowane fragmenty) umozliwiaja osobnikom przemieszczanie sie miedzy populacjami. Dzieki temu:</p>\n<ul><li>dochodzi do rozrodu miedzy osobnikami z roznych populacji,</li><li>do puli genowej Gombe naplywaja nowe allele (przeplyw genow, gene flow),</li><li>rosnie roznorodnosc genetyczna populacji.</li></ul>\n<p><strong>Krok 3 - wniosek.</strong><br>Korytarze przerywaja izolacje genetyczna - to dzialanie bezposrednio zwieksza roznorodnosc genetyczna przez wzbogacanie puli genowej.</p>\n<h4>Sposob 2 - Dlaczego inne dzialania nie zwiekszaja roznorodnosci genetycznej</h4>\n<ul><li>Ochrona siedlisk / zakaz polowan -&gt; chroni istniejace osobniki i liczebnosc, ale nie wnosi NOWYCH alleli.</li><li>Monitoring / badania genetyczne -&gt; opisuja stan puli genowej, nie zmieniaja jej.</li><li>Dokarmianie -&gt; zwieksza przezywalnosc, nie roznorodnosc genetyczna.</li></ul>\n<p>Tylko umozliwienie wymiany osobnikow miedzy populacjami (korytarze -&gt; przeplyw genow) zwieksza roznorodnosc genetyczna.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<p><strong>1 pkt</strong> - za wskazanie tworzenia korytarzy miedzy lasami wraz z uzasadnieniem odnoszacym sie do przeplywu genow miedzy pulami genowymi sasiednich populacji.</p>\n<p><strong>0 pkt</strong> - za odpowiedz niespelniajaca wymagan lub za brak odpowiedzi.</p>\n<h4>Typowe pulapki</h4>\n<blockquote>Uwaga: uzasadnienie musi byc GENETYCZNE - odwolac sie do przeplywu genow / wzbogacania puli genowej miedzy sasiednimi populacjami. Samo &quot;wiecej szympansow&quot; (liczebnosc) to nie to samo co roznorodnosc genetyczna.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: wskazane dzialanie to TWORZENIE KORYTARZY laczacych populacje - to one umozliwiaja naturalne przemieszczanie sie osobnikow i przeplyw genow.</blockquote>"}]}