{"id":"biologia-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/3","paper_id":"biologia-2015-maj-matura-rozszerzona","number":"3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (0-1)\nPodczas wysiłku fizycznego w organizmie człowieka zachodzą takie procesy fizjologiczne,\njak: zwiększone zaopatrywanie pracujących mięśni w glukozę, kwasy tłuszczowe i tlen,\neliminowanie nadmiaru ciepła z organizmu, usuwanie z mięśni produktów przemiany materii,\nnp. kwasu mlekowego i CO2. Procesy te możliwe są dzięki zmianom w pracy komórek,\nnarządów i układów. Przykłady takich zmian (I-III) przedstawiono poniżej.\nI. rozszerzenie naczyń krwionośnych w skórze\nII. większa częstotliwość i pogłębienie oddechów\nIII. nasilone wychwytywanie glukozy i wolnych kwasów tłuszczowych z krwi przez włókna\nmięśniowe\nOceń, czy w tabeli trafnie przyporządkowano zmiany w pracy komórek, narządów\ni układów (I-III) do procesów fizjologicznych człowieka wykonującego pracę fizyczną\nw pomieszczeniu o temperaturze pokojowej. Zaznacz T (tak), jeśli przyporządkowanie\njest prawidłowe, albo N (nie) - jeśli jest nieprawidłowe.\n1. Eliminowanie nadmiaru ciepła z organizmu jest ułatwione dzięki I i II.\nT\nN\n2. Usuwanie produktów przemiany materii, np. kwasu mlekowego i CO2,\nz włókien mięśniowych do krwi jest możliwe dzięki I i III.\nT\nN\n3. Zaopatrzenie pracujących włókien mięśniowych w odpowiednią ilość\nsubstratów oddychania tlenowego jest możliwe dzięki II i III.\nT\nN\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n1.1.\n1.2.\n1.3.\n2.\n3.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n2\n1\nUzyskana liczba pkt\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedz\n\n| Nr | Stwierdzenie | Ocena |\n| 1 | Eliminowanie nadmiaru ciepla dzieki I i II | **T** |\n| 2 | Usuwanie produktow przemiany materii (kwas mlekowy, CO2) z miesni do krwi dzieki I i III | **N** |\n| 3 | Zaopatrzenie miesni w substraty oddychania tlenowego dzieki II i III | **T** |\n\nOdpowiedz: **T, N, T**\n\n## Sposob 1 - Analiza kazdego stwierdzenia osobno\n\nZmiany w pracy organizmu:\n- **I.** rozszerzenie naczyn krwionosnych w skorze\n- **II.** wieksza czestotliwosc i poglebienie oddechow\n- **III.** nasilone wychwytywanie glukozy i wolnych kwasow tluszczowych z krwi przez wlokna miesniowe\n\n**Stwierdzenie 1 (I i II -> eliminowanie ciepla) -> T**\n- I (rozszerzenie naczyn skory) - zwieksza oddawanie ciepla do otoczenia (termoregulacja).\n- II (poglebione oddechy) - z wydychanym powietrzem usuwane jest takze cieplo (parowanie z drog oddechowych, ogrzane powietrze).\nOba mechanizmy pomagaja eliminowac nadmiar ciepla. **T**\n\n**Stwierdzenie 2 (I i III -> usuwanie produktow przemiany materii z miesni do krwi) -> N**\n- III to **wychwytywanie** glukozy i kwasow tluszczowych Z krwi DO miesni - to dostarczanie SUBSTRATOW, a NIE usuwanie produktow przemiany materii. Kierunek jest odwrotny (krew -> miesien), wiec III nie sluzy usuwaniu produktow.\n- I (naczynia skory) dotyczy termoregulacji, a nie odbierania metabolitow z pracujacych miesni.\nPrzyporzadkowanie jest wiec NIETRAFNE. **N**\n\n**Stwierdzenie 3 (II i III -> zaopatrzenie miesni w substraty oddychania tlenowego) -> T**\n- II (poglebione oddechy) - dostarcza wiecej tlenu (substrat oddychania tlenowego).\n- III (wychwyt glukozy i kwasow tluszczowych) - dostarcza substraty energetyczne utleniane w oddychaniu.\nOba dostarczaja substratow oddychania tlenowego. **T**\n\n## Sposob 2 - Klucz bledu w stwierdzeniu 2\n\nStwierdzenie 2 laczy proces \"usuwanie produktow przemiany materii (kwas mlekowy, CO2) z miesni do krwi\" ze zmianami I i III. Tymczasem:\n- zadna z tych zmian nie odpowiada za transport metabolitow z miesni do krwi w kierunku ich usuniecia,\n- III jest wrecz procesem o przeciwnym kierunku (pobieranie substratow z krwi).\nDlatego ocena brzmi **N** (nietrafnie).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n**1 pkt** - za poprawna ocene trafnosci wszystkich trzech przyporzadkowan: 1. - T, 2. - N, 3. - T.\n\n**0 pkt** - za kazda inna odpowiedz lub za brak odpowiedzi.\n\n## Typowe pulapki\n\n> Uwaga: kluczowa jest zmiana III - to **pobieranie** substratow Z krwi przez miesien, a NIE usuwanie produktow przemiany materii. Dlatego stwierdzenie 2 jest falszywe (N).\n\n> Uwaga: caly punkt zalezy od poprawnej oceny wszystkich trzech - jeden blad = 0 pkt.","image":"img/biologia-2015-maj-matura-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"maturazai","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 3. (0-1)
Podczas wysiłku fizycznego w organizmie człowieka zachodzą takie procesy fizjologiczne,
jak: zwiększone zaopatrywanie pracujących mięśni w glukozę, kwasy tłuszczowe i tlen,
eliminowanie nadmiaru ciepła z organizmu, usuwanie z mięśni produktów przemiany materii,
np. kwasu mlekowego i CO2. Procesy te możliwe są dzięki zmianom w pracy komórek,
narządów i układów. Przykłady takich zmian (I-III) przedstawiono poniżej.
I. rozszerzenie naczyń krwionośnych w skórze
II. większa częstotliwość i pogłębienie oddechów
III. nasilone wychwytywanie glukozy i wolnych kwasów tłuszczowych z krwi przez włókna
mięśniowe
Oceń, czy w tabeli trafnie przyporządkowano zmiany w pracy komórek, narządów
i układów (I-III) do procesów fizjologicznych człowieka wykonującego pracę fizyczną
w pomieszczeniu o temperaturze pokojowej. Zaznacz T (tak), jeśli przyporządkowanie
jest prawidłowe, albo N (nie) - jeśli jest nieprawidłowe.

\n
  1. Eliminowanie nadmiaru ciepła z organizmu jest ułatwione dzięki I i II.
\n

T
N

\n
  1. Usuwanie produktów przemiany materii, np. kwasu mlekowego i CO2,
\n

z włókien mięśniowych do krwi jest możliwe dzięki I i III.
T
N

\n
  1. Zaopatrzenie pracujących włókien mięśniowych w odpowiednią ilość
\n

substratów oddychania tlenowego jest możliwe dzięki II i III.
T
N
Wypełnia
egzaminator
Nr zadania
1.1.
1.2.
1.3.
2.
3.
Maks. liczba pkt
1
1
1
2
1
Uzyskana liczba pkt
MBI_1R

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedz

\n

| Nr | Stwierdzenie | Ocena |
| 1 | Eliminowanie nadmiaru ciepla dzieki I i II | T |
| 2 | Usuwanie produktow przemiany materii (kwas mlekowy, CO2) z miesni do krwi dzieki I i III | N |
| 3 | Zaopatrzenie miesni w substraty oddychania tlenowego dzieki II i III | T |

\n

Odpowiedz: T, N, T

\n

Sposob 1 - Analiza kazdego stwierdzenia osobno

\n

Zmiany w pracy organizmu:

\n\n

Stwierdzenie 1 (I i II -> eliminowanie ciepla) -> T

\n\n

Oba mechanizmy pomagaja eliminowac nadmiar ciepla. T

\n

Stwierdzenie 2 (I i III -> usuwanie produktow przemiany materii z miesni do krwi) -> N

\n\n

Przyporzadkowanie jest wiec NIETRAFNE. N

\n

Stwierdzenie 3 (II i III -> zaopatrzenie miesni w substraty oddychania tlenowego) -> T

\n\n

Oba dostarczaja substratow oddychania tlenowego. T

\n

Sposob 2 - Klucz bledu w stwierdzeniu 2

\n

Stwierdzenie 2 laczy proces "usuwanie produktow przemiany materii (kwas mlekowy, CO2) z miesni do krwi" ze zmianami I i III. Tymczasem:

\n\n

Dlatego ocena brzmi N (nietrafnie).

\n

Schemat oceniania CKE

\n

1 pkt - za poprawna ocene trafnosci wszystkich trzech przyporzadkowan: 1. - T, 2. - N, 3. - T.

\n

0 pkt - za kazda inna odpowiedz lub za brak odpowiedzi.

\n

Typowe pulapki

\n
Uwaga: kluczowa jest zmiana III - to pobieranie substratow Z krwi przez miesien, a NIE usuwanie produktow przemiany materii. Dlatego stwierdzenie 2 jest falszywe (N).
\n
Uwaga: caly punkt zalezy od poprawnej oceny wszystkich trzech - jeden blad = 0 pkt.
"},{"source":"zadaniazmatur","label":"zadaniazmatur.pl","kind":"text","html":"
  1. – T, 2. – N, 3. – T
"}]}