{"id":"biologia-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/6.2","paper_id":"biologia-2015-maj-matura-rozszerzona","number":"6.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.2. (0-1)\nOkreśl, za pomocą której metody diagnostycznej (I-III) można stwierdzić, że osoba\nzdrowa, która nie była szczepiona przeciw HBV, w przeszłości przeszła wirusowe\nzapalenie wątroby typu B. Odpowiedź uzasadnij.","answer":null,"answer_text":"6.2. (0-1)\nRozwiązanie\n• Metoda II - ponieważ za jej pomocą można stwierdzić, czy we krwi są obecne\nprzeciwciała skierowane przeciw (antygenom powierzchniowym wirusa) HBV, które\nzostały wytworzone w odpowiedzi na dostanie się wirusa/antygenów wirusa do organizmu.\n• Metoda III - ponieważ po wyleczeniu niewielkie ilości DNA wirusa HBV pozostają we\nkrwi/w wątrobie i mogą być namnożone za pomocą techniki PCR.\nSchemat punktowania\n1 p. - za wybór metody II oraz za uzasadnienie odnoszące się do przeciwciał powstałych\nwskutek odpowiedzi immunologicznej na zakażenie HBV\nlub\nza wybór metody III oraz uzasadnienie odnoszące się obecności niewielkich ilości\nDNA wirusa HBV we krwi lub i/w wątrobie po wyleczeniu, które mogą być\nnamnożone za pomocą techniki PCR.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n\n**Metoda II** - poniewaz za jej pomoca mozna stwierdzic obecnosc we krwi przeciwcial skierowanych przeciw (antygenom) HBV, wytworzonych w odpowiedzi immunologicznej na dostanie sie wirusa/antygenow wirusa do organizmu osoby, ktora przebyla zakazenie.\n\n> Klucz CKE dopuszcza tez **Metode III** - poniewaz po wyleczeniu niewielkie ilosci DNA wirusa HBV pozostaja we krwi/w watrobie i moga byc namnozone za pomoca techniki PCR, co potwierdza przebyty kontakt z wirusem.\n\n## Sposob 1 - Metoda II: wykrycie przeciwcial po przebytym zakazeniu\n\nOsoba zdrowa, ktora NIE byla szczepiona, ale w przeszlosci przebyla WZW typu B, ma we krwi **przeciwciala anty-HBV** wytworzone w trakcie naturalnej odpowiedzi immunologicznej na wirusa.\n\n- Metoda II wykrywa te przeciwciala (odpowiedz humoralna na antygeny wirusa).\n- Skoro osoba nie byla szczepiona, obecnosc przeciwcial moze wynikac tylko z faktycznego kontaktu z wirusem - czyli z przebytego zakazenia.\n\nDlatego metoda II pozwala stwierdzic, ze osoba przeszla WZW typu B.\n\n## Sposob 2 - Metoda III (PCR) jako wariant akceptowany przez CKE\n\nPo wyleczeniu z WZW typu B niewielkie ilosci materialu genetycznego wirusa (DNA HBV) moga pozostawac we krwi lub w watrobie. Technika PCR pozwala:\n- namnozyc te niewielkie ilosci DNA wirusowego,\n- wykryc obecnosc materialu genetycznego HBV jako dowod przebytego kontaktu z wirusem.\n\nDlatego klucz CKE uznaje rowniez wybor metody III z uzasadnieniem odwolujacym sie do wykrycia pozostalosci DNA wirusa przez PCR.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n**1 pkt** - za wybor metody II oraz uzasadnienie odnoszace sie do przeciwcial powstalych wskutek odpowiedzi immunologicznej na zakazenie HBV LUB za wybor metody III oraz uzasadnienie odnoszace sie do obecnosci niewielkich ilosci DNA wirusa HBV we krwi/w watrobie po wyleczeniu, ktore moga byc namnozone za pomoca techniki PCR.\n\n**0 pkt** - za odpowiedz niespelniajaca wymagan lub za brak odpowiedzi.\n\n## Typowe pulapki\n\n> Uwaga: w tym arkuszu akceptowane sa DWA warianty - metoda II (przeciwciala) albo metoda III (DNA wirusa + PCR). Kluczowe jest, by uzasadnienie BYLO ZGODNE z wybrana metoda: dla metody II - przeciwciala z odpowiedzi immunologicznej; dla metody III - pozostalosci DNA wirusa namnozone przez PCR.\n\n> Uwaga: samo wskazanie metody bez poprawnego uzasadnienia = 0 pkt.","image":"img/biologia-2015-maj-matura-rozszerzona/zad-6.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 6.2. (0-1)<br>Określ, za pomocą której metody diagnostycznej (I-III) można stwierdzić, że osoba<br>zdrowa, która nie była szczepiona przeciw HBV, w przeszłości przeszła wirusowe<br>zapalenie wątroby typu B. Odpowiedź uzasadnij.</p>","answer_text_html":"<p>6.2. (0-1)<br>Rozwiązanie<br>• Metoda II - ponieważ za jej pomocą można stwierdzić, czy we krwi są obecne<br>przeciwciała skierowane przeciw (antygenom powierzchniowym wirusa) HBV, które<br>zostały wytworzone w odpowiedzi na dostanie się wirusa/antygenów wirusa do organizmu.<br>• Metoda III - ponieważ po wyleczeniu niewielkie ilości DNA wirusa HBV pozostają we<br>krwi/w wątrobie i mogą być namnożone za pomocą techniki PCR.<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za wybór metody II oraz za uzasadnienie odnoszące się do przeciwciał powstałych<br>wskutek odpowiedzi immunologicznej na zakażenie HBV<br>lub<br>za wybór metody III oraz uzasadnienie odnoszące się obecności niewielkich ilości<br>DNA wirusa HBV we krwi lub i/w wątrobie po wyleczeniu, które mogą być<br>namnożone za pomocą techniki PCR.<br>0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p><strong>Metoda II</strong> - poniewaz za jej pomoca mozna stwierdzic obecnosc we krwi przeciwcial skierowanych przeciw (antygenom) HBV, wytworzonych w odpowiedzi immunologicznej na dostanie sie wirusa/antygenow wirusa do organizmu osoby, ktora przebyla zakazenie.</p>\n<blockquote>Klucz CKE dopuszcza tez <strong>Metode III</strong> - poniewaz po wyleczeniu niewielkie ilosci DNA wirusa HBV pozostaja we krwi/w watrobie i moga byc namnozone za pomoca techniki PCR, co potwierdza przebyty kontakt z wirusem.</blockquote>\n<h4>Sposob 1 - Metoda II: wykrycie przeciwcial po przebytym zakazeniu</h4>\n<p>Osoba zdrowa, ktora NIE byla szczepiona, ale w przeszlosci przebyla WZW typu B, ma we krwi <strong>przeciwciala anty-HBV</strong> wytworzone w trakcie naturalnej odpowiedzi immunologicznej na wirusa.</p>\n<ul><li>Metoda II wykrywa te przeciwciala (odpowiedz humoralna na antygeny wirusa).</li><li>Skoro osoba nie byla szczepiona, obecnosc przeciwcial moze wynikac tylko z faktycznego kontaktu z wirusem - czyli z przebytego zakazenia.</li></ul>\n<p>Dlatego metoda II pozwala stwierdzic, ze osoba przeszla WZW typu B.</p>\n<h4>Sposob 2 - Metoda III (PCR) jako wariant akceptowany przez CKE</h4>\n<p>Po wyleczeniu z WZW typu B niewielkie ilosci materialu genetycznego wirusa (DNA HBV) moga pozostawac we krwi lub w watrobie. Technika PCR pozwala:</p>\n<ul><li>namnozyc te niewielkie ilosci DNA wirusowego,</li><li>wykryc obecnosc materialu genetycznego HBV jako dowod przebytego kontaktu z wirusem.</li></ul>\n<p>Dlatego klucz CKE uznaje rowniez wybor metody III z uzasadnieniem odwolujacym sie do wykrycia pozostalosci DNA wirusa przez PCR.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<p><strong>1 pkt</strong> - za wybor metody II oraz uzasadnienie odnoszace sie do przeciwcial powstalych wskutek odpowiedzi immunologicznej na zakazenie HBV LUB za wybor metody III oraz uzasadnienie odnoszace sie do obecnosci niewielkich ilosci DNA wirusa HBV we krwi/w watrobie po wyleczeniu, ktore moga byc namnozone za pomoca techniki PCR.</p>\n<p><strong>0 pkt</strong> - za odpowiedz niespelniajaca wymagan lub za brak odpowiedzi.</p>\n<h4>Typowe pulapki</h4>\n<blockquote>Uwaga: w tym arkuszu akceptowane sa DWA warianty - metoda II (przeciwciala) albo metoda III (DNA wirusa + PCR). Kluczowe jest, by uzasadnienie BYLO ZGODNE z wybrana metoda: dla metody II - przeciwciala z odpowiedzi immunologicznej; dla metody III - pozostalosci DNA wirusa namnozone przez PCR.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: samo wskazanie metody bez poprawnego uzasadnienia = 0 pkt.</blockquote>"}]}