{"id":"biologia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/20","paper_id":"biologia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"20","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (2 pkt)\nStadium larwalne występuje w rozwoju osobniczym zwierząt, które składają jaja o ilości\nżółtka niewystarczającej do pełnego rozwoju od zarodka do imago, czyli postaci dojrzałej\npłciowo. Jednym z czynników ograniczających wzrost roślinożernych owadów jest\ndostępność azotu zawartego w pokarmie roślinnym. Stwierdzono, że zawartość azotu\nw liściach babki lancetowatej spada, gdy zwiększa się zawartość CO2 w powietrzu.\nNa wykresie przedstawiono wzrost larw motyla Junonia coenia żerujących na babce\nlancetowatej, rosnącej w warunkach normalnego i podwyższonego stężenia CO2 w powietrzu.\nNa podstawie: C.J. Krebs, Ekologia, Warszawa 1997.\na) Wyjaśnij, uwzględniając podane informacje, dlaczego przy różnym stężeniu CO2\nw powietrzu masy ciała larwy Junonia coenia się różnią.\nb) Przedstaw rolę stadium larwalnego w cyklu rozwojowym owada.\nPoziom rozszerzony\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nNa podstawie informacji przedstawionych na wykresie\nwyjaśnienie przyczyny zróżnicowanego wzrostu masy ciała\nlarwy Junonia coenia (III.2a, I.3b.2)\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Masa ciała/przyrosty masy ciała larw Junonia coenia są mniejsze przy zwiększonym\nstężeniu CO2 (w porównaniu z normalnym), ponieważ zwiększona zawartość CO2\nw powietrzu wpływa na spadek zawartości azotu w liściach, którymi żywi się larwa. Azot\njest czynnikiem ograniczającym produkcję białka wykorzystywanego do budowy ciała\nlarwy.\n• Zwiększona zawartość CO2 w powietrzu wpływa na spadek zawartości azotu w liściach,\nktórymi żywi się Junonia coenia, a więc jest to pokarm z mniejszą zawartością białka,\nco jest przyczyną ograniczonego przyrostu masy ciała larw.\nSchemat punktowania\n1 p. - za\nwyjaśnienie\nprzyczyny\nzróżnicowanego\nwzrostu\nmasy\nciała\nlarw\nuwzględniające związek pomiędzy zawartością CO2 w powietrzu (i azotu w liściach),\na ilością białek/związków budulcowych wykorzystywanych do budowy ciała larw.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nPrzedstawienie roli larwy w cyklu rozwojowym owadów\n(I.1c.9)\nPrzykładowa odpowiedź\nLarwy, pobierając pokarm, rosną i gromadzą substancje pokarmowe/zapasowe potrzebne\ndo przeobrażenia/do uformowania się stadium ostatecznego/do dokończenia przeobrażenia.\nSchemat punktowania\n1 p. - za przedstawienie roli stadium larwalnego w gromadzeniu zapasów pokarmowych\nniezbędnych do zakończenia rozwoju owada/uformowania się stadium imago (owada,\nktóry już nie rośnie).\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 20. (2 pkt)<br>Stadium larwalne występuje w rozwoju osobniczym zwierząt, które składają jaja o ilości<br>żółtka niewystarczającej do pełnego rozwoju od zarodka do imago, czyli postaci dojrzałej<br>płciowo. Jednym z czynników ograniczających wzrost roślinożernych owadów jest<br>dostępność azotu zawartego w pokarmie roślinnym. Stwierdzono, że zawartość azotu<br>w liściach babki lancetowatej spada, gdy zwiększa się zawartość CO2 w powietrzu.<br>Na wykresie przedstawiono wzrost larw motyla Junonia coenia żerujących na babce<br>lancetowatej, rosnącej w warunkach normalnego i podwyższonego stężenia CO2 w powietrzu.<br>Na podstawie: C.J. Krebs, Ekologia, Warszawa 1997.<br>a) Wyjaśnij, uwzględniając podane informacje, dlaczego przy różnym stężeniu CO2<br>w powietrzu masy ciała larwy Junonia coenia się różnią.<br>b) Przedstaw rolę stadium larwalnego w cyklu rozwojowym owada.<br>Poziom rozszerzony<br>MBI_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 20. (0-2)<br>a) (0-1)<br>Tworzenie informacji<br>Na podstawie informacji przedstawionych na wykresie<br>wyjaśnienie przyczyny zróżnicowanego wzrostu masy ciała<br>larwy Junonia coenia (III.2a, I.3b.2)<br>Przykładowe odpowiedzi<br>• Masa ciała/przyrosty masy ciała larw Junonia coenia są mniejsze przy zwiększonym<br>stężeniu CO2 (w porównaniu z normalnym), ponieważ zwiększona zawartość CO2<br>w powietrzu wpływa na spadek zawartości azotu w liściach, którymi żywi się larwa. Azot<br>jest czynnikiem ograniczającym produkcję białka wykorzystywanego do budowy ciała<br>larwy.<br>• Zwiększona zawartość CO2 w powietrzu wpływa na spadek zawartości azotu w liściach,<br>którymi żywi się Junonia coenia, a więc jest to pokarm z mniejszą zawartością białka,<br>co jest przyczyną ograniczonego przyrostu masy ciała larw.<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za<br>wyjaśnienie<br>przyczyny<br>zróżnicowanego<br>wzrostu<br>masy<br>ciała<br>larw<br>uwzględniające związek pomiędzy zawartością CO2 w powietrzu (i azotu w liściach),<br>a ilością białek/związków budulcowych wykorzystywanych do budowy ciała larw.<br>0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.<br>b) (0-1)<br>Wiadomości i rozumienie<br>Przedstawienie roli larwy w cyklu rozwojowym owadów<br>(I.1c.9)<br>Przykładowa odpowiedź<br>Larwy, pobierając pokarm, rosną i gromadzą substancje pokarmowe/zapasowe potrzebne<br>do przeobrażenia/do uformowania się stadium ostatecznego/do dokończenia przeobrażenia.<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za przedstawienie roli stadium larwalnego w gromadzeniu zapasów pokarmowych<br>niezbędnych do zakończenia rozwoju owada/uformowania się stadium imago (owada,<br>który już nie rośnie).<br>0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.</p>","solutions":[]}