{"id":"biologia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/21","paper_id":"biologia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"21","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (3 pkt)\nParzydełkowce są wodnymi dwuwarstwowymi zwierzętami tkankowymi. Dorosłe postaci\n(polip i meduza) mają zróżnicowane rozmiary - od rozmiarów kilkumilimetrowych\ndo kilkumetrowych. Zwierzęta te nie mają układu krwionośnego, wydalniczego\nani oddechowego. Poniżej przedstawiono schemat budowy mikroskopowej fragmentu ściany\nciała stułbi - przedstawiciela parzydełkowców.\nNa podstawie: T. Umiński, H. Wiśniewski, Biologia, Warszawa 1999.\na) Określ, którą cyfrą - 1 czy 2 - oznaczono na schemacie epidermę (ektodermę).\nOdpowiedź uzasadnij.\nb) Podaj nazwy dwóch etapów trawienia pokarmu i określ ich lokalizację w organizmie\nparzydełkowców.\nNazwa etapu I: Lokalizacja:\nNazwa etapu II: Lokalizacja:\nc) Wyjaśnij, dlaczego parzydełkowce, nawet te o dużych rozmiarach ciała, nie mają\nnarządów służących do wymiany gazowej.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n20a)\n20b)\n21a)\n21b)\n21c)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\n1\n2\nkomórka interstycjalna\nkomórka nabłonkowo-mięśniowa\nkomórka parzydełkowa\nkomórka zmysłowa\nkomórka nerwowa\nkomórka gruczołowa\nwić\nwodniczka pokarmowa\nPoziom rozszerzony\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-3)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nZidentyfikowanie na schemacie wskazanej warstwy budowy\nciała parzydełkowców (I.1a.1)\nPrzykładowe odpowiedzi\nCyfra 2, ponieważ:\n• w tej warstwie znajdują się komórki parzydełkowe służące do ataku/obrony/do\nobezwładniania ofiar.\n• w tej warstwie są komórki zmysłowe, które odbierają bodźce ze środowiska zewnętrznego/\nz otoczenia.\n• tylko w warstwie oznaczonej cyfrą 1 znajdują się komórki gruczołowe/komórki\nzawierające wodniczki pokarmowe odpowiedzialne za trawienie.\nSchemat punktowania\n1 p. - za wskazanie cyfry 2 i podanie właściwego uzasadnienia odwołującego się do cech\nektodermy albo cech endodermy w warstwie oznaczonej cyfrą 1.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozróżnienie etapów trawienia pokarmu u parzydełkowców\ni określenie ich lokalizacji w organizmie (I.1c.9, 4a.4)\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Nazwa etapu I: trawienie zewnątrzkomórkowe/zewnętrzne/pozakomórkowe\nlokalizacja: jama gastralna/chłonąco-trawiąca\n• Nazwa etapu II: trawienie wewnątrzkomórkowe/wewnętrzne\nlokalizacja: komórki gastrodermy/wodniczki pokarmowe (komórek gastrodermy)/ komórki\nendodermy/komórki nabłonkowo-mięśniowe endodermy\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie poprawnych nazw etapu trawienia I i II oraz lokalizacji każdego z nich\nw organizmie parzydełkowców.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nc) (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie przyczyny braku narządów oddechowych\nu parzydełkowców (III.2a, I.2a.2)\nPrzykładowe odpowiedzi\nNie posiadają narządów służących do wymiany gazowej, ponieważ:\n• prawie każda komórka ich ciała ma kontakt z wodą, w której jest rozpuszczony tlen.\n• tlen może swobodnie dyfundować z wody bezpośrednio do komórek jednowarstwowej\nektodermy i endodermy/do komórek dwuwarstwowego ciała.\nSchemat punktowania\n1 p. - za wyjaśnienie uwzględniające bezpośrednią dyfuzję gazów z wody do komórek ciała.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego wymagania lub za brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 21. (3 pkt)<br>Parzydełkowce są wodnymi dwuwarstwowymi zwierzętami tkankowymi. Dorosłe postaci<br>(polip i meduza) mają zróżnicowane rozmiary - od rozmiarów kilkumilimetrowych<br>do kilkumetrowych. Zwierzęta te nie mają układu krwionośnego, wydalniczego<br>ani oddechowego. Poniżej przedstawiono schemat budowy mikroskopowej fragmentu ściany<br>ciała stułbi - przedstawiciela parzydełkowców.<br>Na podstawie: T. Umiński, H. Wiśniewski, Biologia, Warszawa 1999.<br>a) Określ, którą cyfrą - 1 czy 2 - oznaczono na schemacie epidermę (ektodermę).<br>Odpowiedź uzasadnij.<br>b) Podaj nazwy dwóch etapów trawienia pokarmu i określ ich lokalizację w organizmie<br>parzydełkowców.<br>Nazwa etapu I: Lokalizacja:<br>Nazwa etapu II: Lokalizacja:<br>c) Wyjaśnij, dlaczego parzydełkowce, nawet te o dużych rozmiarach ciała, nie mają<br>narządów służących do wymiany gazowej.<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>20a)<br>20b)<br>21a)<br>21b)<br>21c)<br>Maks. liczba pkt<br>1<br>1<br>1<br>1<br>1<br>Uzyskana liczba pkt<br>1<br>2<br>komórka interstycjalna<br>komórka nabłonkowo-mięśniowa<br>komórka parzydełkowa<br>komórka zmysłowa<br>komórka nerwowa<br>komórka gruczołowa<br>wić<br>wodniczka pokarmowa<br>Poziom rozszerzony<br>MBI_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 21. (0-3)<br>a) (0-1)<br>Wiadomości i rozumienie<br>Zidentyfikowanie na schemacie wskazanej warstwy budowy<br>ciała parzydełkowców (I.1a.1)<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Cyfra 2, ponieważ:<br>• w tej warstwie znajdują się komórki parzydełkowe służące do ataku/obrony/do<br>obezwładniania ofiar.<br>• w tej warstwie są komórki zmysłowe, które odbierają bodźce ze środowiska zewnętrznego/<br>z otoczenia.<br>• tylko w warstwie oznaczonej cyfrą 1 znajdują się komórki gruczołowe/komórki<br>zawierające wodniczki pokarmowe odpowiedzialne za trawienie.<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za wskazanie cyfry 2 i podanie właściwego uzasadnienia odwołującego się do cech<br>ektodermy albo cech endodermy w warstwie oznaczonej cyfrą 1.<br>0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.<br>b) (0-1)<br>Wiadomości i rozumienie<br>Rozróżnienie etapów trawienia pokarmu u parzydełkowców<br>i określenie ich lokalizacji w organizmie (I.1c.9, 4a.4)<br>Przykładowe odpowiedzi<br>• Nazwa etapu I: trawienie zewnątrzkomórkowe/zewnętrzne/pozakomórkowe<br>lokalizacja: jama gastralna/chłonąco-trawiąca<br>• Nazwa etapu II: trawienie wewnątrzkomórkowe/wewnętrzne<br>lokalizacja: komórki gastrodermy/wodniczki pokarmowe (komórek gastrodermy)/ komórki<br>endodermy/komórki nabłonkowo-mięśniowe endodermy<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za podanie poprawnych nazw etapu trawienia I i II oraz lokalizacji każdego z nich<br>w organizmie parzydełkowców.<br>0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.<br>c) (0-1)<br>Tworzenie informacji<br>Wyjaśnienie przyczyny braku narządów oddechowych<br>u parzydełkowców (III.2a, I.2a.2)<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Nie posiadają narządów służących do wymiany gazowej, ponieważ:<br>• prawie każda komórka ich ciała ma kontakt z wodą, w której jest rozpuszczony tlen.<br>• tlen może swobodnie dyfundować z wody bezpośrednio do komórek jednowarstwowej<br>ektodermy i endodermy/do komórek dwuwarstwowego ciała.<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za wyjaśnienie uwzględniające bezpośrednią dyfuzję gazów z wody do komórek ciała.<br>0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego wymagania lub za brak odpowiedzi.</p>","solutions":[]}