{"id":"biologia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/30","paper_id":"biologia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"30","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 30. (2 pkt)\nPrawdopodobnie pierwotne ssaki mogły odbierać promieniowanie ultrafioletowe za pomocą\nspecjalnych receptorów, jednak większość zwierząt utraciła tę zdolność. Zespół naukowców\nUniversity College w Londynie, badający arktyczne renifery, dowiódł, że zwierzęta te widzą\nniedostrzegalne dla ludzkiego oka promieniowanie ultrafioletowe (UV). Dzięki temu mają\nmożliwość dostrzeżenia struktur, które pochłaniają ultrafiolet, np. porostów, moczu wilków.\nNa podstawie: A.M. Hodge, Oczy Rudolfa, „Świat Nauki”, nr 10, 2011.\na) Podaj nazwę rodzaju doboru, który doprowadził do utrwalenia się zdolności widzenia\nultrafioletu przez renifery.\nb) Określ znaczenie przystosowawcze utrwalenia się zdolności widzenia ultrafioletu\nprzez renifery.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n27a)\n27b)\n28.\n29a)\n29b)\n30a)\n30b)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\nMBI_1R\nInformacja do zadań 31.-32.\nNa małej bezludnej wyspie Hirta, na której brak dużych drapieżników, ekolodzy od wielu lat\nprowadzili badania populacji zdziczałych owiec rasy Soay. Zajmowali się m.in.\nmonitorowaniem liczebności całej populacji oraz określaniem, ile spośród wszystkich\nmłodych owiec wydaje na świat potomstwo. Wyniki badań przedstawiono w tabeli.\nLiczebność populacji\nowiec Soay\nOdsetek młodych owiec\nwydających na świat\npotomstwo\n200\n80\n250\n71\n300\n62\n350\n50\n400\n40\n450\n30\n500\n20\n550\n13\nNa podstawie: Biologia, red. N.A. Campbell, Poznań 2012.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 30. (0-2)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nNa podstawie informacji przedstawionych w tekście\nrozpoznanie rodzaju doboru u reniferów arktycznych (II.1a,\nI.4a.25)\nPoprawna odpowiedź\ndobór naturalny/selekcja naturalna\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie poprawnej nazwy rodzaju doboru, który doprowadził do utrwalenia się\nzdolności widzenia ultrafioletu przez renifery (dopuszcza się podanie nazwy: dobór\nkierunkowy).\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie znaczenia adaptacyjnego skutków działania doboru\nu reniferów arktycznych (I.4b.26)\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Cecha ta pozwala reniferom odnaleźć pożywienie/unikać terenu, na którym bytują\ndrapieżniki (wilki).\n• Renifery, które mają zdolność do widzenia ultrafioletu są lepiej przystosowane\ndo dostrzegania porostów, które stanowią ich pożywienie i dzięki temu mają większą\nszansę na przeżycie.\n• Renifery, które mają zdolność do widzenia ultrafioletu widzą mocz wilków i mają większą\nszansę, aby uniknąć zagrożenia z ich strony, co z kolei zwiększa ich szanse na przeżycie.\nSchemat punktowania\n1 p. - za określenie znaczenia adaptacyjnego zdolności widzenia ultrafioletu przez renifery\nuwzględniającego zdobywanie pokarmu lub unikanie drapieżnika.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 30. (2 pkt)<br>Prawdopodobnie pierwotne ssaki mogły odbierać promieniowanie ultrafioletowe za pomocą<br>specjalnych receptorów, jednak większość zwierząt utraciła tę zdolność. Zespół naukowców<br>University College w Londynie, badający arktyczne renifery, dowiódł, że zwierzęta te widzą<br>niedostrzegalne dla ludzkiego oka promieniowanie ultrafioletowe (UV). Dzięki temu mają<br>możliwość dostrzeżenia struktur, które pochłaniają ultrafiolet, np. porostów, moczu wilków.<br>Na podstawie: A.M. Hodge, Oczy Rudolfa, „Świat Nauki”, nr 10, 2011.<br>a) Podaj nazwę rodzaju doboru, który doprowadził do utrwalenia się zdolności widzenia<br>ultrafioletu przez renifery.<br>b) Określ znaczenie przystosowawcze utrwalenia się zdolności widzenia ultrafioletu<br>przez renifery.<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>27a)<br>27b)<br>28.<br>29a)<br>29b)<br>30a)<br>30b)<br>Maks. liczba pkt<br>1<br>1<br>1<br>1<br>1<br>1<br>1<br>Uzyskana liczba pkt<br>Poziom rozszerzony<br>MBI_1R<br>Informacja do zadań 31.-32.<br>Na małej bezludnej wyspie Hirta, na której brak dużych drapieżników, ekolodzy od wielu lat<br>prowadzili badania populacji zdziczałych owiec rasy Soay. Zajmowali się m.in.<br>monitorowaniem liczebności całej populacji oraz określaniem, ile spośród wszystkich<br>młodych owiec wydaje na świat potomstwo. Wyniki badań przedstawiono w tabeli.<br>Liczebność populacji<br>owiec Soay<br>Odsetek młodych owiec<br>wydających na świat<br>potomstwo<br>200<br>80<br>250<br>71<br>300<br>62<br>350<br>50<br>400<br>40<br>450<br>30<br>500<br>20<br>550<br>13<br>Na podstawie: Biologia, red. N.A. Campbell, Poznań 2012.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 30. (0-2)<br>a) (0-1)<br>Wiadomości i rozumienie<br>Na podstawie informacji przedstawionych w tekście<br>rozpoznanie rodzaju doboru u reniferów arktycznych (II.1a,<br>I.4a.25)<br>Poprawna odpowiedź<br>dobór naturalny/selekcja naturalna<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za podanie poprawnej nazwy rodzaju doboru, który doprowadził do utrwalenia się<br>zdolności widzenia ultrafioletu przez renifery (dopuszcza się podanie nazwy: dobór<br>kierunkowy).<br>0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.<br>b) (0-1)<br>Wiadomości i rozumienie<br>Określenie znaczenia adaptacyjnego skutków działania doboru<br>u reniferów arktycznych (I.4b.26)<br>Przykładowe odpowiedzi<br>• Cecha ta pozwala reniferom odnaleźć pożywienie/unikać terenu, na którym bytują<br>drapieżniki (wilki).<br>• Renifery, które mają zdolność do widzenia ultrafioletu są lepiej przystosowane<br>do dostrzegania porostów, które stanowią ich pożywienie i dzięki temu mają większą<br>szansę na przeżycie.<br>• Renifery, które mają zdolność do widzenia ultrafioletu widzą mocz wilków i mają większą<br>szansę, aby uniknąć zagrożenia z ich strony, co z kolei zwiększa ich szanse na przeżycie.<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za określenie znaczenia adaptacyjnego zdolności widzenia ultrafioletu przez renifery<br>uwzględniającego zdobywanie pokarmu lub unikanie drapieżnika.<br>0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.</p>","solutions":[]}