{"id":"biologia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/33","paper_id":"biologia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"33","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 33. (3 pkt)\nNa dużych głębokościach oceanicznych, które uważano za całkowicie pozbawione życia\nz powodu ekstremalnych warunków, w tym braku światła, odkryto kominy hydrotermalne\nwystępujące wokół źródeł gorącej wody, bogatej w siarczki. Okazało się, że w tych miejscach\npowstają bogate ekosystemy. Teren wokół nowo powstającego komina zasiedlają bakterie\nchemosyntetyzujące, które uzyskują niezbędną im energię przez utlenianie H2S. Następnie\npojawiają się odżywiające się bakteriami małże, ślimaki i kraby. Niektóre z nich żyją\nw symbiozie z bakteriami chemosyntetyzującymi, podobnie jak osiadłe wieloszczety -\nrurkoczułkowce. Te ostatnie tworzą gęste „zarośla” długich rurek. Kraby i ryby ogryzają\nwystające z rurek gałązki skrzelowe, które odrastają dzięki regeneracji. Wyższe piętro\ndrapieżników tworzą ośmiornice, ukwiały i wiele gatunków ryb. Szczątki organizmów są\nzjadane przez kraby i niektóre mięczaki.\nNa podstawie: D. Walicka, A. Gójska, Kominy hydrotermalne - środowisko występowania organizmów żywych,\n„Ochrona Środowiska i Zasobów Naturalnych”, nr 41, 2009.\na) Przedstaw rolę opisanych bakterii w biocenozie występującej w pobliżu kominów\nhydrotermalnych.\nb) Określ, jaki rodzaj sukcesji ekologicznej (pierwotna czy wtórna) został opisany\nw tekście. Odpowiedź uzasadnij.\nc) Podaj jeden poziom troficzny, na którym występują opisane kraby. Odpowiedź\nuzasadnij.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n31.\n32.\n33a)\n33b)\n33c)\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 33. (0-3)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie roli bakterii chemosyntetyzujących\nw funkcjonowaniu ekosystemu wokół komina\nhydrotermalnego (I.4a.12,13)\nPrzykładowa odpowiedź\nSą producentami/produkują pierwotną biomasę/stanowią pokarm dla heterotrofów/\nsą podstawą łańcuchów pokarmowych.\nSchemat punktowania\n1 p. - za przedstawienie roli opisanych w tekście bakterii w biocenozie jako producentów.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego wymagania, lub za brak odpowiedzi.\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nRozpoznanie i uzasadnienie rodzaju sukcesji ekologicznej\nopisanej w tekście (III.2a, I.1b.12)\nPrzykładowa odpowiedź\nSukcesja pierwotna, ponieważ zachodzi ona na obszarze, który nie był wcześniej zajęty przez\ninne organizmy/żadną biocenozę.\nSchemat punktowania\n1 p. - za określenie rodzaju sukcesji i poprawne jej uzasadnienie.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego wymagania, lub za brak odpowiedzi.\nc) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie poziomu troficznego organizmu opisanego\nw tekście (I.4a.12,13)\nPrzykładowe odpowiedzi\nKraby te należą do:\n• II poziomu troficznego/konsumentów I rzędu, ponieważ odżywiają się bakteriami\nchemosyntetyzującymi/producentami.\n• III poziomu troficznego (i dalszych)/konsumentów II rzędu, ponieważ odżywiają się\nwieloszczetami/szczątkami innych zwierząt.\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie poziomu troficznego opisanych w tekście krabów i poprawne uzasadnienie\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego wymagania, lub za brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2015-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-33.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":19,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 33. (3 pkt)<br>Na dużych głębokościach oceanicznych, które uważano za całkowicie pozbawione życia<br>z powodu ekstremalnych warunków, w tym braku światła, odkryto kominy hydrotermalne<br>występujące wokół źródeł gorącej wody, bogatej w siarczki. Okazało się, że w tych miejscach<br>powstają bogate ekosystemy. Teren wokół nowo powstającego komina zasiedlają bakterie<br>chemosyntetyzujące, które uzyskują niezbędną im energię przez utlenianie H2S. Następnie<br>pojawiają się odżywiające się bakteriami małże, ślimaki i kraby. Niektóre z nich żyją<br>w symbiozie z bakteriami chemosyntetyzującymi, podobnie jak osiadłe wieloszczety -<br>rurkoczułkowce. Te ostatnie tworzą gęste „zarośla” długich rurek. Kraby i ryby ogryzają<br>wystające z rurek gałązki skrzelowe, które odrastają dzięki regeneracji. Wyższe piętro<br>drapieżników tworzą ośmiornice, ukwiały i wiele gatunków ryb. Szczątki organizmów są<br>zjadane przez kraby i niektóre mięczaki.<br>Na podstawie: D. Walicka, A. Gójska, Kominy hydrotermalne - środowisko występowania organizmów żywych,<br>„Ochrona Środowiska i Zasobów Naturalnych”, nr 41, 2009.<br>a) Przedstaw rolę opisanych bakterii w biocenozie występującej w pobliżu kominów<br>hydrotermalnych.<br>b) Określ, jaki rodzaj sukcesji ekologicznej (pierwotna czy wtórna) został opisany<br>w tekście. Odpowiedź uzasadnij.<br>c) Podaj jeden poziom troficzny, na którym występują opisane kraby. Odpowiedź<br>uzasadnij.<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>31.<br>32.<br>33a)<br>33b)<br>33c)<br>Maks. liczba pkt<br>2<br>1<br>1<br>1<br>1<br>Uzyskana liczba pkt<br>Poziom rozszerzony<br>MBI_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 33. (0-3)<br>a) (0-1)<br>Wiadomości i rozumienie<br>Określenie roli bakterii chemosyntetyzujących<br>w funkcjonowaniu ekosystemu wokół komina<br>hydrotermalnego (I.4a.12,13)<br>Przykładowa odpowiedź<br>Są producentami/produkują pierwotną biomasę/stanowią pokarm dla heterotrofów/<br>są podstawą łańcuchów pokarmowych.<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za przedstawienie roli opisanych w tekście bakterii w biocenozie jako producentów.<br>0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego wymagania, lub za brak odpowiedzi.<br>b) (0-1)<br>Tworzenie informacji<br>Rozpoznanie i uzasadnienie rodzaju sukcesji ekologicznej<br>opisanej w tekście (III.2a, I.1b.12)<br>Przykładowa odpowiedź<br>Sukcesja pierwotna, ponieważ zachodzi ona na obszarze, który nie był wcześniej zajęty przez<br>inne organizmy/żadną biocenozę.<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za określenie rodzaju sukcesji i poprawne jej uzasadnienie.<br>0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego wymagania, lub za brak odpowiedzi.<br>c) (0-1)<br>Wiadomości i rozumienie<br>Określenie poziomu troficznego organizmu opisanego<br>w tekście (I.4a.12,13)<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Kraby te należą do:<br>• II poziomu troficznego/konsumentów I rzędu, ponieważ odżywiają się bakteriami<br>chemosyntetyzującymi/producentami.<br>• III poziomu troficznego (i dalszych)/konsumentów II rzędu, ponieważ odżywiają się<br>wieloszczetami/szczątkami innych zwierząt.<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za podanie poziomu troficznego opisanych w tekście krabów i poprawne uzasadnienie<br>0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższego wymagania, lub za brak odpowiedzi.</p>","solutions":[]}