{"id":"biologia-2015-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/14","paper_id":"biologia-2015-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"14","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2015,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (0-3)\nWątroba człowieka jest ukrwiona dwoma łączącymi się ze sobą systemami naczyń włosowatych - jeden\notrzymuje krew z tętnicy wątrobowej, a drugi - z żyły wrotnej odchodzącej od jelit. Krążenie wrotne\nnie jest jednak wyłącznie cechą wątroby. Żyłą wrotną, prowadzącą krew z podwzgórza, ukrwiona jest\ntakże przednia (gruczołowa) część przysadki.\na) Wyjaśnij, dlaczego wątroba jest zaopatrywana w krew zarówno przez tętnicę wątrobową, jak\ni przez żyłę wrotną.\nb) Wyjaśnij, dlaczego niektóre narządy są ukrwione za pomocą krążenia wrotnego.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-3)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Zdający objaśnia funkcjonowanie organizmu\nludzkiego na różnych poziomach złożoności […].\nV. Zdający […] wyjaśnia zależności\nprzyczynowo-skutkowe […].\nV. Budowa i funkcjonowanie organizmu\nczłowieka.\n1. Hierarchiczna budowa organizmu człowieka\n(tkanki, narządy, układy narządów). Zdający:\n3) przedstawia powiązania strukturalne\ni funkcjonalne między narządami w obrębie\nposzczególnych układów oraz między\nukładami.\n6. Układ krwionośny. Zdający:\n2) wykazuje współdziałanie układu\nkrwionośnego z innymi układami\n([…] pokarmowym […] dokrewnym);\n3) przedstawia krążenie krwi w obiegu\n[…] ustrojowym (z uwzględnieniem […]\nwystępowania różnych rodzajów sieci naczyń\nwłosowatych).\n14.a) (0-2)\nRozwiązanie\nWątrobę cechuje wysoki poziom metabolizmu, dlatego potrzebuje ona dużej ilości tlenu, który dociera\ndo niej tętnicą wątrobową. Z jelita żyłą wrotną docierają do wątroby m.in. składniki pokarmowe\noraz toksyny wchłonięte w jelicie cienkim. Wątroba jest czasowym magazynem nadmiaru związków\nwchłoniętych w jelicie oraz przeprowadza detoksykację związków toksycznych.\nSchemat punktowania\n2 pkt - za poprawne wykazanie, dlaczego wątroba musi być zaopatrywana w krew zarówno utlenowaną,\ndostarczaną tętnicą wątrobową, jak i krew ze składnikami odżywczymi i toksynami, dostarczaną\nżyłą wrotną;\n1 pkt - za poprawne wykazanie, dlaczego wątroba musi być zaopatrywana tętnicą wątrobową w krew\nutlenowaną lub żyłą wrotną w krew ze składnikami odżywczymi i toksynami;\n0 pkt - za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.\n14.b) (0-1)\nRozwiązanie\nUkrwienie wrotne pozwala na bezpośrednie doprowadzenie z krwią produktów działania jednego\nnarządu do drugiego narządu, w którym ten produkt jest wykorzystywany.\nSchemat punktowania\n1 pkt - za odpowiedź poprawną;\n0 pkt - za odpowiedź niepełną, błędną lub brak odpowiedzi.\n13 z 20\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony","solution":null,"image":"img/biologia-2015-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna","text_html":"<p>Zadanie 14. (0-3)<br>Wątroba człowieka jest ukrwiona dwoma łączącymi się ze sobą systemami naczyń włosowatych - jeden<br>otrzymuje krew z tętnicy wątrobowej, a drugi - z żyły wrotnej odchodzącej od jelit. Krążenie wrotne<br>nie jest jednak wyłącznie cechą wątroby. Żyłą wrotną, prowadzącą krew z podwzgórza, ukrwiona jest<br>także przednia (gruczołowa) część przysadki.<br>a) Wyjaśnij, dlaczego wątroba jest zaopatrywana w krew zarówno przez tętnicę wątrobową, jak<br>i przez żyłę wrotną.<br>b) Wyjaśnij, dlaczego niektóre narządy są ukrwione za pomocą krążenia wrotnego.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 14. (0-3)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>II. Zdający objaśnia funkcjonowanie organizmu<br>ludzkiego na różnych poziomach złożoności […].<br>V. Zdający […] wyjaśnia zależności<br>przyczynowo-skutkowe […].<br>V. Budowa i funkcjonowanie organizmu<br>człowieka.</p>\n<ol><li>Hierarchiczna budowa organizmu człowieka</li></ol>\n<p>(tkanki, narządy, układy narządów). Zdający:</p>\n<ol><li>przedstawia powiązania strukturalne</li></ol>\n<p>i funkcjonalne między narządami w obrębie<br>poszczególnych układów oraz między<br>układami.</p>\n<ol><li>Układ krwionośny. Zdający:</li><li>wykazuje współdziałanie układu</li></ol>\n<p>krwionośnego z innymi układami<br>([…] pokarmowym […] dokrewnym);</p>\n<ol><li>przedstawia krążenie krwi w obiegu</li></ol>\n<p>[…] ustrojowym (z uwzględnieniem […]<br>występowania różnych rodzajów sieci naczyń<br>włosowatych).<br>14.a) (0-2)<br>Rozwiązanie<br>Wątrobę cechuje wysoki poziom metabolizmu, dlatego potrzebuje ona dużej ilości tlenu, który dociera<br>do niej tętnicą wątrobową. Z jelita żyłą wrotną docierają do wątroby m.in. składniki pokarmowe<br>oraz toksyny wchłonięte w jelicie cienkim. Wątroba jest czasowym magazynem nadmiaru związków<br>wchłoniętych w jelicie oraz przeprowadza detoksykację związków toksycznych.<br>Schemat punktowania<br>2 pkt - za poprawne wykazanie, dlaczego wątroba musi być zaopatrywana w krew zarówno utlenowaną,<br>dostarczaną tętnicą wątrobową, jak i krew ze składnikami odżywczymi i toksynami, dostarczaną<br>żyłą wrotną;<br>1 pkt - za poprawne wykazanie, dlaczego wątroba musi być zaopatrywana tętnicą wątrobową w krew<br>utlenowaną lub żyłą wrotną w krew ze składnikami odżywczymi i toksynami;<br>0 pkt - za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.<br>14.b) (0-1)<br>Rozwiązanie<br>Ukrwienie wrotne pozwala na bezpośrednie doprowadzenie z krwią produktów działania jednego<br>narządu do drugiego narządu, w którym ten produkt jest wykorzystywany.<br>Schemat punktowania<br>1 pkt - za odpowiedź poprawną;<br>0 pkt - za odpowiedź niepełną, błędną lub brak odpowiedzi.<br>13 z 20<br>Próbny egzamin maturalny z Nową Erą<br>Biologia - poziom rozszerzony</p>","solutions":[]}