{"id":"biologia-2015-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/20","paper_id":"biologia-2015-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"20","points":3,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"probna","year":2015,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (0-3)\nKarol Darwin opisał mechanizmy doboru naturalnego, doboru sztucznego i doboru płciowego, które\ndo dziś stanowią fundament myśli ewolucyjnej, ściśle związanej z ekologią.\na) Podaj dwie różnice pomiędzy doborem naturalnym a doborem sztucznym.\n1.\n2.\nb) Oceń poprawność poniższych stwierdzeń dotyczących doboru płciowego. Wpisz znak X\nw odpowiednie miejsca tabeli.\nPRAWDA\nFAŁSZ\n1.\nW mechanizmie doboru płciowego rolę selekcjonera odgrywa\nosobnik tego samego gatunku i tej samej płci.\n2.\nDobór płciowy przejawia się zazwyczaj w silnej konkurencji\nsamców o samice.\n3.\nDobór płciowy prowadzi do dymorfizmu płciowego, czyli\nwystępowania różnic w wyglądzie osobników męskich\ni żeńskich należących do jednego gatunku.\nc) Zaznacz stwierdzenie, które jest fałszywe.\nA. Konkurencja między dwoma spokrewnionymi gatunkami może prowadzić do ewolucyjnego\nwzrostu zróżnicowania ich potrzeb i rozdzielenia ich nisz ekologicznych.\nB. Pasożytnictwo odgrywa znaczną rolę w ewolucji wielu gatunków.\nC. Roślinożerność sprzyja zubożeniu składu gatunkowego roślin w naturalnych ekosystemach.\nD. Mutualizm sprzyja koewolucji współżyjących gatunków.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-3)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Zdający […] przedstawia i wyjaśnia procesy\ni zjawiska biologiczne; przedstawia związki\nmiędzy strukturą a funkcją na różnych\npoziomach organizacji życia, przedstawia\ni wyjaśnia zależności między organizmem\na środowiskiem […].\nV. Zdający […] odnosi się krytycznie do\nprzedstawionych informacji […].\nVII. Ekologia.\n3. Zależności międzygatunkowe. Zdający:\n2) przedstawia skutki konkurencji\nmiędzygatunkowej w postaci zawężenia się nisz\nekologicznych konkurentów lub wypierania\njednego gatunku z części jego areału przez drugi;\n3) przedstawia podobieństwa i różnice\nmiędzy drapieżnictwem, roślinożernością\ni pasożytnictwem;\n6) przedstawia skutki presji populacji\nzjadającego (drapieżnika, roślinożercy lub\npasożyta) na populację zjadanego, jakim jest\nzmniejszenie konkurencji wśród zjadanych;\nprzedstawia znaczenie tego zjawiska dla\nzachowania różnorodności gatunkowej;\n7) wykazuje rolę zależności mutualistycznych\n(fakultatywnych i obligatoryjnych jedno-\nlub obustronnie) w przyrodzie, posługując\nsię uprzednio poznanymi przykładami\n(porosty, mikoryza, współżycie korzeni roślin\nz bakteriami wiążącymi azot, przenoszenie\npyłku roślin przez zwierzęta odżywiające się\nnektarem itd.).\nIX. Ewolucja.\n2. Dobór naturalny. Zdający:\n2) przedstawia mechanizm działania doboru\nnaturalnego i jego rodzaje (stabilizujący,\nkierunkowy, różnicujący), omawia skutki\ndoboru w postaci powstawania adaptacji\nu organizmów.\n20.a) (0-1)\nRozwiązanie\nDobór naturalny wynika z wymagań środowiska, natomiast dobór sztuczny jest sterowany przez\nczłowieka. / Dobór naturalny jest podstawowym mechanizmem ewolucji, natomiast dobór sztuczny\njest podstawowym mechanizmem stosowanym w hodowli zwierząt i uprawie roślin. / W doborze\nnaturalnym przeżywają osobniki najlepiej przystosowane do środowiska, natomiast w doborze\nsztucznym przeżywają osobniki wybrane przez człowieka do rozrodu.\nSchemat punktowania\n1 pkt - za poprawne podanie dwóch różnic pomiędzy doborem naturalnym a doborem sztucznym;\n0 pkt - za odpowiedź niepełną, błędną lub brak odpowiedzi.\n20.b (0-1)\nRozwiązanie\n1 - F, 2 - P, 3 - P\nSchemat punktowania\n1 pkt - za trzy poprawne oceny;\n0 pkt - za dwie, jedną lub zero poprawnych ocen.\n18 z 20\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony\n20.c (0-1)\nRozwiązanie\nC\nSchemat punktowania\n1 pkt - za odpowiedź poprawną;\n0 pkt - za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2015-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna","text_html":"

Zadanie 20. (0-3)
Karol Darwin opisał mechanizmy doboru naturalnego, doboru sztucznego i doboru płciowego, które
do dziś stanowią fundament myśli ewolucyjnej, ściśle związanej z ekologią.
a) Podaj dwie różnice pomiędzy doborem naturalnym a doborem sztucznym.
1.
2.
b) Oceń poprawność poniższych stwierdzeń dotyczących doboru płciowego. Wpisz znak X
w odpowiednie miejsca tabeli.
PRAWDA
FAŁSZ
1.
W mechanizmie doboru płciowego rolę selekcjonera odgrywa
osobnik tego samego gatunku i tej samej płci.
2.
Dobór płciowy przejawia się zazwyczaj w silnej konkurencji
samców o samice.
3.
Dobór płciowy prowadzi do dymorfizmu płciowego, czyli
występowania różnic w wyglądzie osobników męskich
i żeńskich należących do jednego gatunku.
c) Zaznacz stwierdzenie, które jest fałszywe.
A. Konkurencja między dwoma spokrewnionymi gatunkami może prowadzić do ewolucyjnego
wzrostu zróżnicowania ich potrzeb i rozdzielenia ich nisz ekologicznych.
B. Pasożytnictwo odgrywa znaczną rolę w ewolucji wielu gatunków.
C. Roślinożerność sprzyja zubożeniu składu gatunkowego roślin w naturalnych ekosystemach.
D. Mutualizm sprzyja koewolucji współżyjących gatunków.

","answer_text_html":"

Zadanie 20. (0-3)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
I. Zdający […] przedstawia i wyjaśnia procesy
i zjawiska biologiczne; przedstawia związki
między strukturą a funkcją na różnych
poziomach organizacji życia, przedstawia
i wyjaśnia zależności między organizmem
a środowiskiem […].
V. Zdający […] odnosi się krytycznie do
przedstawionych informacji […].
VII. Ekologia.

\n
  1. Zależności międzygatunkowe. Zdający:
  2. przedstawia skutki konkurencji
\n

międzygatunkowej w postaci zawężenia się nisz
ekologicznych konkurentów lub wypierania
jednego gatunku z części jego areału przez drugi;

\n
  1. przedstawia podobieństwa i różnice
\n

między drapieżnictwem, roślinożernością
i pasożytnictwem;

\n
  1. przedstawia skutki presji populacji
\n

zjadającego (drapieżnika, roślinożercy lub
pasożyta) na populację zjadanego, jakim jest
zmniejszenie konkurencji wśród zjadanych;
przedstawia znaczenie tego zjawiska dla
zachowania różnorodności gatunkowej;

\n
  1. wykazuje rolę zależności mutualistycznych
\n

(fakultatywnych i obligatoryjnych jedno-
lub obustronnie) w przyrodzie, posługując
się uprzednio poznanymi przykładami
(porosty, mikoryza, współżycie korzeni roślin
z bakteriami wiążącymi azot, przenoszenie
pyłku roślin przez zwierzęta odżywiające się
nektarem itd.).
IX. Ewolucja.

\n
  1. Dobór naturalny. Zdający:
  2. przedstawia mechanizm działania doboru
\n

naturalnego i jego rodzaje (stabilizujący,
kierunkowy, różnicujący), omawia skutki
doboru w postaci powstawania adaptacji
u organizmów.
20.a) (0-1)
Rozwiązanie
Dobór naturalny wynika z wymagań środowiska, natomiast dobór sztuczny jest sterowany przez
człowieka. / Dobór naturalny jest podstawowym mechanizmem ewolucji, natomiast dobór sztuczny
jest podstawowym mechanizmem stosowanym w hodowli zwierząt i uprawie roślin. / W doborze
naturalnym przeżywają osobniki najlepiej przystosowane do środowiska, natomiast w doborze
sztucznym przeżywają osobniki wybrane przez człowieka do rozrodu.
Schemat punktowania
1 pkt - za poprawne podanie dwóch różnic pomiędzy doborem naturalnym a doborem sztucznym;
0 pkt - za odpowiedź niepełną, błędną lub brak odpowiedzi.
20.b (0-1)
Rozwiązanie
1 - F, 2 - P, 3 - P
Schemat punktowania
1 pkt - za trzy poprawne oceny;
0 pkt - za dwie, jedną lub zero poprawnych ocen.
18 z 20
Próbny egzamin maturalny z Nową Erą
Biologia - poziom rozszerzony
20.c (0-1)
Rozwiązanie
C
Schemat punktowania
1 pkt - za odpowiedź poprawną;
0 pkt - za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.

","solutions":[]}