{"id":"biologia-2015-nowa-era-probna-rozszerzona/zad/3","paper_id":"biologia-2015-nowa-era-probna-rozszerzona","number":"3","points":4,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2015,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 3. (0-4)\nLizosomy odpowiadają za trawienie wewnątrzkomórkowe. Zawierają one enzymy hydrolityczne\nrozkładające m.in. białka, kwasy nukleinowe, lipidy i polisacharydy. Enzymy te są najbardziej\naktywne w kwaśnym środowisku lizosomu, gdzie pH ≈ 5. W błonie lizosomalnej znajdują się białka\ntransportujące produkty trawienia z powrotem do cytozolu oraz enzym H+-ATP-aza, zwany również\npompą protonową. Specyficzną cechą błony lizosomalnej jest silna glikozylacja jej wewnętrznej\npowierzchni, polegająca na przyłączeniu grup cukrowcowych do białek błonowych kontaktujących\nsię ze środowiskiem wewnętrznym lizosomu.\nNa podstawie: B. Alberts i in., Podstawy biologii komórki, Warszawa 2009, s. 527.\na) Wyjaśnij, jaką rolę w prawidłowym funkcjonowaniu lizosomu odgrywa pompa protonowa.\nb) Wykaż związek pomiędzy glikozylacją białek wewnętrznej powierzchni błony lizosomalnej\na aktywnością lizosomalnych enzymów proteolitycznych.\nc) Podaj nazwę innych niż lizosomy struktur komórkowych zaangażowanych w proces degradacji białek.\nd) Wyjaśnij, w jaki sposób cytoplazma komórki jest chroniona przed działaniem enzymów\nhydrolitycznych w przypadku uszkodzenia lizosomu.\nWypełnia\nsprawdzający\nNr zadania\n1.a\n1.b\n1.c\n2.a\n2.b\n3.a\n3.b\n3.c\n3.d\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nbłona lizosomu\nKWAŚNE HYDROLAZY\nnukleazy\nproteazy\nglikozydazy\nlipazy\nfosfatazy\nsulfatazy\nfosfolipazy\nCYTOZOL\nATP\nADP\nPi\npH ≈ 7,2\npH ≈ 5,0\nnośnik\nmetabolitów\npompa\nprotonowa\nH+\n4 z 18\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony","answer":null,"answer_text":"Zadanie 3. (0-4)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Zdający […] przedstawia i wyjaśnia procesy\ni zjawiska biologiczne; przedstawia związki\nmiędzy strukturą a funkcją na różnych\npoziomach organizacji życia […].\nIV. Zdający odczytuje […] informacje\npozyskane z różnorodnych źródeł.\nV. Zdający […] wyjaśnia zależności\nprzyczynowo-skutkowe.\nII. Budowa i funkcjonowanie komórki. Zdający:\n5) wyjaśnia rolę wakuoli, rybosomów, siateczki\nśródplazmatycznej (gładkiej i szorstkiej),\naparatu Golgiego, lizosomów i peroksysomów\nw przemianie materii komórki.\nIII. Metabolizm.\n1. Enzymy. Zdający:\n3) wyjaśnia, na czym polega swoistość\nenzymów; określa czynniki warunkujące ich\naktywność ([…], pH, […], obecność inhibitorów\nlub aktywatorów).\n3.a) (0-1)\nRozwiązanie\nPompa protonowa transportuje jony H+, które odpowiadają za kwaśny odczyn wnętrza lizosomu.\nSchemat punktowania\n1 pkt - za wyjaśnienie funkcji pompy protonowej z uwzględnieniem jej udziału w utrzymywaniu\nniskiego pH wnętrza lizosomu;\n0 pkt - za odpowiedź niepełną, błędną lub brak odpowiedzi.\n4 z 20\nPróbny egzamin maturalny z Nową Erą\nBiologia - poziom rozszerzony\n3.b) (0-1)\nRozwiązanie\nWarstwa cukrów na / Glikozylacja wewnętrznej powierzchni błony lizosomalnej zabezpiecza białka\nbłonowe przed strawieniem przez enzymy proteolityczne.\nSchemat punktowania\n1 pkt - za wykazanie związku pomiędzy glikozylacją białek błonowych a ich odpornością na trawienie\nprzez enzymy proteolityczne;\n0 pkt - za odpowiedź niepełną, błędną lub brak odpowiedzi.\n3.c) (0-1)\nRozwiązanie\nProteasomy.\nSchemat punktowania\n1 pkt - za podanie poprawnej nazwy;\n0 pkt - za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.\n3.d) (0-1)\nRozwiązanie\nCytozol ma odczyn pH zbliżony do obojętnego, dlatego enzymy hydrolityczne lizosomu nie będą\nw nim aktywne. Enzymy te są aktywne tylko w środowisku kwasowym.\nSchemat punktowania\n1 pkt - za poprawne wyjaśnienie;\n0 pkt - za odpowiedź niepełną, błędną lub brak odpowiedzi.","solution":null,"image":"img/biologia-2015-nowa-era-probna-rozszerzona/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna","text_html":"

Zadanie 3. (0-4)
Lizosomy odpowiadają za trawienie wewnątrzkomórkowe. Zawierają one enzymy hydrolityczne
rozkładające m.in. białka, kwasy nukleinowe, lipidy i polisacharydy. Enzymy te są najbardziej
aktywne w kwaśnym środowisku lizosomu, gdzie pH ≈ 5. W błonie lizosomalnej znajdują się białka
transportujące produkty trawienia z powrotem do cytozolu oraz enzym H+-ATP-aza, zwany również
pompą protonową. Specyficzną cechą błony lizosomalnej jest silna glikozylacja jej wewnętrznej
powierzchni, polegająca na przyłączeniu grup cukrowcowych do białek błonowych kontaktujących
się ze środowiskiem wewnętrznym lizosomu.
Na podstawie: B. Alberts i in., Podstawy biologii komórki, Warszawa 2009, s. 527.
a) Wyjaśnij, jaką rolę w prawidłowym funkcjonowaniu lizosomu odgrywa pompa protonowa.
b) Wykaż związek pomiędzy glikozylacją białek wewnętrznej powierzchni błony lizosomalnej
a aktywnością lizosomalnych enzymów proteolitycznych.
c) Podaj nazwę innych niż lizosomy struktur komórkowych zaangażowanych w proces degradacji białek.
d) Wyjaśnij, w jaki sposób cytoplazma komórki jest chroniona przed działaniem enzymów
hydrolitycznych w przypadku uszkodzenia lizosomu.
Wypełnia
sprawdzający
Nr zadania
1.a
1.b
1.c
2.a
2.b
3.a
3.b
3.c
3.d
Maks. liczba pkt
1
1
1
1
1
1
1
1
1
Uzyskana liczba pkt
błona lizosomu
KWAŚNE HYDROLAZY
nukleazy
proteazy
glikozydazy
lipazy
fosfatazy
sulfatazy
fosfolipazy
CYTOZOL
ATP
ADP
Pi
pH ≈ 7,2
pH ≈ 5,0
nośnik
metabolitów
pompa
protonowa
H+
4 z 18
Próbny egzamin maturalny z Nową Erą
Biologia - poziom rozszerzony

","answer_text_html":"

Zadanie 3. (0-4)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
I. Zdający […] przedstawia i wyjaśnia procesy
i zjawiska biologiczne; przedstawia związki
między strukturą a funkcją na różnych
poziomach organizacji życia […].
IV. Zdający odczytuje […] informacje
pozyskane z różnorodnych źródeł.
V. Zdający […] wyjaśnia zależności
przyczynowo-skutkowe.
II. Budowa i funkcjonowanie komórki. Zdający:

\n
  1. wyjaśnia rolę wakuoli, rybosomów, siateczki
\n

śródplazmatycznej (gładkiej i szorstkiej),
aparatu Golgiego, lizosomów i peroksysomów
w przemianie materii komórki.
III. Metabolizm.

\n
  1. Enzymy. Zdający:
  2. wyjaśnia, na czym polega swoistość
\n

enzymów; określa czynniki warunkujące ich
aktywność ([…], pH, […], obecność inhibitorów
lub aktywatorów).
3.a) (0-1)
Rozwiązanie
Pompa protonowa transportuje jony H+, które odpowiadają za kwaśny odczyn wnętrza lizosomu.
Schemat punktowania
1 pkt - za wyjaśnienie funkcji pompy protonowej z uwzględnieniem jej udziału w utrzymywaniu
niskiego pH wnętrza lizosomu;
0 pkt - za odpowiedź niepełną, błędną lub brak odpowiedzi.
4 z 20
Próbny egzamin maturalny z Nową Erą
Biologia - poziom rozszerzony
3.b) (0-1)
Rozwiązanie
Warstwa cukrów na / Glikozylacja wewnętrznej powierzchni błony lizosomalnej zabezpiecza białka
błonowe przed strawieniem przez enzymy proteolityczne.
Schemat punktowania
1 pkt - za wykazanie związku pomiędzy glikozylacją białek błonowych a ich odpornością na trawienie
przez enzymy proteolityczne;
0 pkt - za odpowiedź niepełną, błędną lub brak odpowiedzi.
3.c) (0-1)
Rozwiązanie
Proteasomy.
Schemat punktowania
1 pkt - za podanie poprawnej nazwy;
0 pkt - za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.
3.d) (0-1)
Rozwiązanie
Cytozol ma odczyn pH zbliżony do obojętnego, dlatego enzymy hydrolityczne lizosomu nie będą
w nim aktywne. Enzymy te są aktywne tylko w środowisku kwasowym.
Schemat punktowania
1 pkt - za poprawne wyjaśnienie;
0 pkt - za odpowiedź niepełną, błędną lub brak odpowiedzi.

","solutions":[]}