{"id":"biologia-2015-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/6","paper_id":"biologia-2015-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"6","points":4,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"przykladowy","year":2015,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-4)\nPodczas przechowywania bulw ziemniaka dochodzi do ubytku ich masy m.in. z powodu\nodwodnienia, kiełkowania i chorób wywoływanych rozmaitymi patogenami.\nW tabeli przedstawiono procentowy udział różnych przyczyn strat masy ziemniaków\nprzechowywanych w temperaturach: 3 °C, 5 °C i 8 °C.\nUdział w stratach masy ziemniaków [%]\nubytków spowodowanych\nTemperatura\nprzechowywania\nodwodnieniem\nkiełkowaniem\nchorobami\n3 °C\n66\n0\n34\n5 °C\n70\n1\n29\n8 °C\n62\n6\n32\nNa podstawie: Z. Czerko, Straty ilościowe ziemniaków podczas przechowywania w różnych warunkach\ntermiczno-wilgotnościowych, „Ziemniak Polski” 2010, nr 3, s. 44.\na) Na podstawie danych z tabeli narysuj diagram jednosłupkowy, ilustrujący procentowy\nudział poszczególnych przyczyn strat masy ziemniaków w temperaturze 8 °C.\nb) Na podstawie analizy danych z tabeli sformułuj dwa wnioski dotyczące zależności\npomiędzy udziałem różnych przyczyn strat masy ziemniaków a temperaturą ich\nprzechowywania.\nWniosek 1\nWniosek 2\nc) Wiedząc, że bulwy ziemniaków ważone są wraz z ewentualnymi patogenami czy\nkiełkami, wyjaśnij, dlaczego kiełkowanie powoduje straty ich masy.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-4)\nIV. Poszukiwanie, wykorzystanie\ni tworzenie informacji.\nZdający odczytuje, selekcjonuje,\nporównuje i przetwarza informacje\npozyskane z różnorodnych źródeł\n[…].\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje\ninformacje, odnosi się krytycznie\ndo przedstawionych informacji, […],\nwyjaśnia zależności przyczynowo-\nskutkowe, formułuje wnioski […].\nIII. Zdający […] formułuje wnioski\nz przeprowadzonych obserwacji […].\nIII. Metabolizm.\n1. Enzymy. Zdający:\n3) […] określa czynniki warunkujące ich\n[enzymów] aktywność (temperatura […]).\n2. Ogólne zasady metabolizmu. Zdający:\n4) porównuje zasadnicze przemiany metaboliczne\nkomórki zwierzęcej i roślinnej;\n5) wskazuje substraty i produkty głównych szlaków\ni cykli metabolicznych […].\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n6. Rośliny - budowa i funkcje tkanek i organów.\nZdający:\n4) opisuje modyfikacje organów roślin (…, łodygi)\n[…].\n6.a) (0-1)\nRozwiązanie\nSchemat punktowania\n1 pkt - za wyskalowanie długiej osi diagramu od 0 do 100%, narysowanie diagramu oraz opis,\nuwzględniający oznakowanie udziałów trzech przyczyn w stratach masy bulw ziemniaków\nw temperaturze 8 C (kolejność uwzględnienia udziału poszczególnych przyczyn w słupku -\ndowolna)\n0 pkt - za nieprawidłowe wyskalowanie jednostek osi diagramu, błędne naniesienie danych\nna diagram, brak opisu diagramu lub brak diagramu\n6.b) (0-2)\nRozwiązanie\n Największy udział w stratach masy ma odwodnienie bulw ziemniaków, niezależnie\nod temperatury (ich przechowywania).\n Udział kiełkowania bulw ziemniaka w stratach ich masy rośnie wraz ze wzrostem\ntemperatury (ich przechowywania).\n Udział chorób w stratach masy bulw ziemniaków jest niezależny od temperatury\n(ich przechowywania).\n Udział kiełkowania w stratach masy bulw ziemniaków jest najmniejszy, niezależnie\nod temperatury (ich przechowywania).\nSchemat punktowania\n2 pkt - za sformułowanie dwóch poprawnych wniosków uwzględniających zależność udziału\nróżnych przyczyn strat masy ziemniaków od temperatury ich przechowywania.\n1 pkt - za sformułowanie jednego poprawnego wniosku uwzględniającego zależność udziału\nróżnych przyczyn strat masy ziemniaków od temperatury ich przechowywania\n0 pkt - za sformułowanie dwóch błędnych wniosków, nieuwzględniających zależności udziału\nróżnych przyczyn strat masy ziemniaków od temperatury ich przechowywania lub brak\nodpowiedzi\n6.c) (0-1)\nRozwiązanie\n Podczas kiełkowania dochodzi do (przyspieszenia) procesów metabolicznych związanych\nz rozkładem cukrów / węglowodanów / związków organicznych / zapasowych zużywanych\nw procesie kiełkowania bulw ziemniaka, co zmniejsza ich masę.\n Kiełkowanie nasila procesy kataboliczne / oddychania, w których zużywana jest skrobia /\nzwiązki zapasowe, co zmniejsza masę przechowywanych bulw.\nSchemat punktowania\n1 pkt - za poprawne wyjaśnienie przyczyny ubytku masy bulw ziemniaków spowodowanej\nkiełkowaniem\n0 pkt - za błędne wyjaśnienie, które nie uwzględnia wpływu rozkładu związków zapasowych\nw procesach katabolicznych / oddechowych podczas kiełkowania na ubytek masy bulw\nziemniaków","solution":null,"image":"img/biologia-2015-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Arkusz przykładowy · 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Arkusz przykładowy","text_html":"<p>Zadanie 6. (0-4)<br>Podczas przechowywania bulw ziemniaka dochodzi do ubytku ich masy m.in. z powodu<br>odwodnienia, kiełkowania i chorób wywoływanych rozmaitymi patogenami.<br>W tabeli przedstawiono procentowy udział różnych przyczyn strat masy ziemniaków<br>przechowywanych w temperaturach: 3 °C, 5 °C i 8 °C.<br>Udział w stratach masy ziemniaków [%]<br>ubytków spowodowanych<br>Temperatura<br>przechowywania<br>odwodnieniem<br>kiełkowaniem<br>chorobami<br>3 °C<br>66<br>0<br>34<br>5 °C<br>70<br>1<br>29<br>8 °C<br>62<br>6<br>32<br>Na podstawie: Z. Czerko, Straty ilościowe ziemniaków podczas przechowywania w różnych warunkach<br>termiczno-wilgotnościowych, „Ziemniak Polski” 2010, nr 3, s. 44.<br>a) Na podstawie danych z tabeli narysuj diagram jednosłupkowy, ilustrujący procentowy<br>udział poszczególnych przyczyn strat masy ziemniaków w temperaturze 8 °C.<br>b) Na podstawie analizy danych z tabeli sformułuj dwa wnioski dotyczące zależności<br>pomiędzy udziałem różnych przyczyn strat masy ziemniaków a temperaturą ich<br>przechowywania.<br>Wniosek 1<br>Wniosek 2<br>c) Wiedząc, że bulwy ziemniaków ważone są wraz z ewentualnymi patogenami czy<br>kiełkami, wyjaśnij, dlaczego kiełkowanie powoduje straty ich masy.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 6. (0-4)<br>IV. Poszukiwanie, wykorzystanie<br>i tworzenie informacji.<br>Zdający odczytuje, selekcjonuje,<br>porównuje i przetwarza informacje<br>pozyskane z różnorodnych źródeł<br>[…].<br>V. Rozumowanie i argumentacja.<br>Zdający objaśnia i komentuje<br>informacje, odnosi się krytycznie<br>do przedstawionych informacji, […],<br>wyjaśnia zależności przyczynowo-<br>skutkowe, formułuje wnioski […].<br>III. Zdający […] formułuje wnioski<br>z przeprowadzonych obserwacji […].<br>III. Metabolizm.</p>\n<ol><li>Enzymy. Zdający:</li><li>[…] określa czynniki warunkujące ich</li></ol>\n<p>[enzymów] aktywność (temperatura […]).</p>\n<ol><li>Ogólne zasady metabolizmu. Zdający:</li><li>porównuje zasadnicze przemiany metaboliczne</li></ol>\n<p>komórki zwierzęcej i roślinnej;</p>\n<ol><li>wskazuje substraty i produkty głównych szlaków</li></ol>\n<p>i cykli metabolicznych […].<br>IV. Przegląd różnorodności organizmów.</p>\n<ol><li>Rośliny - budowa i funkcje tkanek i organów.</li></ol>\n<p>Zdający:</p>\n<ol><li>opisuje modyfikacje organów roślin (…, łodygi)</li></ol>\n<p>[…].<br>6.a) (0-1)<br>Rozwiązanie<br>Schemat punktowania<br>1 pkt - za wyskalowanie długiej osi diagramu od 0 do 100%, narysowanie diagramu oraz opis,<br>uwzględniający oznakowanie udziałów trzech przyczyn w stratach masy bulw ziemniaków<br>w temperaturze 8 C (kolejność uwzględnienia udziału poszczególnych przyczyn w słupku -<br>dowolna)<br>0 pkt - za nieprawidłowe wyskalowanie jednostek osi diagramu, błędne naniesienie danych<br>na diagram, brak opisu diagramu lub brak diagramu<br>6.b) (0-2)<br>Rozwiązanie<br> Największy udział w stratach masy ma odwodnienie bulw ziemniaków, niezależnie<br>od temperatury (ich przechowywania).<br> Udział kiełkowania bulw ziemniaka w stratach ich masy rośnie wraz ze wzrostem<br>temperatury (ich przechowywania).<br> Udział chorób w stratach masy bulw ziemniaków jest niezależny od temperatury<br>(ich przechowywania).<br> Udział kiełkowania w stratach masy bulw ziemniaków jest najmniejszy, niezależnie<br>od temperatury (ich przechowywania).<br>Schemat punktowania<br>2 pkt - za sformułowanie dwóch poprawnych wniosków uwzględniających zależność udziału<br>różnych przyczyn strat masy ziemniaków od temperatury ich przechowywania.<br>1 pkt - za sformułowanie jednego poprawnego wniosku uwzględniającego zależność udziału<br>różnych przyczyn strat masy ziemniaków od temperatury ich przechowywania<br>0 pkt - za sformułowanie dwóch błędnych wniosków, nieuwzględniających zależności udziału<br>różnych przyczyn strat masy ziemniaków od temperatury ich przechowywania lub brak<br>odpowiedzi<br>6.c) (0-1)<br>Rozwiązanie<br> Podczas kiełkowania dochodzi do (przyspieszenia) procesów metabolicznych związanych<br>z rozkładem cukrów / węglowodanów / związków organicznych / zapasowych zużywanych<br>w procesie kiełkowania bulw ziemniaka, co zmniejsza ich masę.<br> Kiełkowanie nasila procesy kataboliczne / oddychania, w których zużywana jest skrobia /<br>związki zapasowe, co zmniejsza masę przechowywanych bulw.<br>Schemat punktowania<br>1 pkt - za poprawne wyjaśnienie przyczyny ubytku masy bulw ziemniaków spowodowanej<br>kiełkowaniem<br>0 pkt - za błędne wyjaśnienie, które nie uwzględnia wpływu rozkładu związków zapasowych<br>w procesach katabolicznych / oddechowych podczas kiełkowania na ubytek masy bulw<br>ziemniaków</p>","solutions":[]}