{"id":"biologia-2015-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad/9","paper_id":"biologia-2015-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona","number":"9","points":4,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"przykladowy","year":2015,"month":null,"level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9. (0-4)\nW badaniach mózgu człowieka stosuje się różnorodne techniki pozwalające określić, które\nobszary kory mózgowej uaktywniają się w trakcie wykonywania określonych zadań. Metoda\ntomografii pozytonowej polega na tym, że do organizmu badanej osoby wprowadza się\ncząsteczki glukozy znakowane radioaktywnymi izotopami i obserwuje gromadzenie się\nizotopu w miejscach intensywnej pracy komórek kory mózgowej.\nNa rysunkach przedstawiono obrazy kory mózgowej zdrowego człowieka, zachowującego\nświadomość i wykonującego różne czynności związane z mową. Badana osoba: najpierw\nsłuchała wypowiadanych przez kogoś słów (I), następnie czytała słowa bez ich\nwypowiadania (II), sama wypowiadała słowa (III) oraz opisywała znaczenie słów przy\npomocy czasowników i przymiotników (IV). Ciemnymi punktami zaznaczono obszary\nwykazujące zwiększoną koncentrację radioaktywnego izotopu podczas danej czynności.\nNa podstawie: S. Greenfield, Mózg, Warszawa 1999 i Biologia, N.A. Campbell (red.) Poznań 2012, s. 1077.\na) Wyjaśnij, dlaczego w miejscach intensywnej pracy komórek kory mózgowej\nobserwuje się gromadzenie radioaktywnego izotopu.\nb) Na podstawie wyników badania (I-IV) sformułuj dwa wnioski dotyczące aktywności\nkory mózgowej podczas wykonywania czynności związanych z mową.\n1\n2\nc) Przyporządkuj płatom kory mózgowej (1-4) odpowiednie obszary funkcjonalne (A-D),\nktóre są w nich zlokalizowane.\n1. płat czołowy\nA. obszar słuchowy\n2. płat ciemieniowy\nB. obszar czuciowy\n3. płat skroniowy\nC. obszar wzrokowy\n4. płat potyliczny\nD. obszar kojarzeniowy","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9. (0-4)\nII. Zdający objaśnia\nfunkcjonowanie organizmu\nludzkiego na różnych poziomach\nzłożoności […].\nIII. Zdający […] formułuje\nwnioski z przeprowadzonych\nobserwacji […].\nIV. Zdający odczytuje […]\ni przetwarza informacje.\nV. Zdający […] wyjaśnia\nzależności przyczynowo-\nskutkowe […].\nI. Zdający […] przedstawia\ni wyjaśnia procesy i zjawiska\nbiologiczne.\nIII. Metabolizm.\n2. Ogólne zasady metabolizmu. Zdający:\n5) wskazuje substraty i produkty głównych szlaków\ni cykli metabolicznych ([…] etapy oddychania\ntlenowego […]).\n3. Oddychanie wewnątrzkomórkowe. Zdający:\n1) wymienia związki, które są źródłem energii\nw komórce.\nV. Budowa i funkcjonowanie organizmu człowieka.\n9. Układ nerwowy. Zdający:\n6) wykazuje kontrolno-integracyjną rolę mózgu,\nz uwzględnieniem funkcji jego części: kory,\nposzczególnych płatów […];\n7) przedstawia lokalizację i rolę ośrodków korowych.\n9.a) (0-1)\nRozwiązanie\nIntensywnie pracujące komórki kory mózgowej / neurony mają duże zapotrzebowanie\nna glukozę jako źródło energii - jest przez nie pobierana i dlatego w danych obszarach\ngromadzą się jej znakowane cząsteczki (i produkty ich przemian).\nSchemat punktowania\n1 pkt - za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające wykorzystanie glukozy (do uzyskania energii)\nprzez intensywnie pracujące komórki kory mózgowej / wychwytywanie jej z krwi\n0 pkt - za niepoprawne wyjaśnienie lub brak odpowiedzi\n9.b) (0-2)\nRozwiązanie\n Różne rodzaje aktywności związanych z mową pobudzają różne obszary kory mózgowej.\n Podczas wykonywania różnych czynności związanych z mową współpracują zawsze\n(co najmniej) dwa ośrodki w korze mózgowej.\n Największą aktywność kory mózgowej obserwuje się przy czytaniu słów, a najmniejszą -\nprzy nadawaniu znaczeń słowom.\nSchemat punktowania\n2 pkt - za dwa poprawnie sformułowane wnioski\n1 pkt - za tylko jeden poprawnie sformułowany wniosek\n0 pkt - za podanie dwóch nieprawidłowych wniosków lub brak odpowiedzi\n9.c) (0-1)\nRozwiązanie\n1. - D, 2. - B, 3. - A, 4. - C.\nSchemat punktowania\n1 pkt - za poprawne przyporządkowanie wszystkich czterech elementów\n0 pkt - za błędne przyporządkowanie nawet jednego elementu lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/biologia-2015-przykladowy-arkusz-cke-rozszerzona/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Arkusz przykładowy · 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Arkusz przykładowy","text_html":"<p>Zadanie 9. (0-4)<br>W badaniach mózgu człowieka stosuje się różnorodne techniki pozwalające określić, które<br>obszary kory mózgowej uaktywniają się w trakcie wykonywania określonych zadań. Metoda<br>tomografii pozytonowej polega na tym, że do organizmu badanej osoby wprowadza się<br>cząsteczki glukozy znakowane radioaktywnymi izotopami i obserwuje gromadzenie się<br>izotopu w miejscach intensywnej pracy komórek kory mózgowej.<br>Na rysunkach przedstawiono obrazy kory mózgowej zdrowego człowieka, zachowującego<br>świadomość i wykonującego różne czynności związane z mową. Badana osoba: najpierw<br>słuchała wypowiadanych przez kogoś słów (I), następnie czytała słowa bez ich<br>wypowiadania (II), sama wypowiadała słowa (III) oraz opisywała znaczenie słów przy<br>pomocy czasowników i przymiotników (IV). Ciemnymi punktami zaznaczono obszary<br>wykazujące zwiększoną koncentrację radioaktywnego izotopu podczas danej czynności.<br>Na podstawie: S. Greenfield, Mózg, Warszawa 1999 i Biologia, N.A. Campbell (red.) Poznań 2012, s. 1077.<br>a) Wyjaśnij, dlaczego w miejscach intensywnej pracy komórek kory mózgowej<br>obserwuje się gromadzenie radioaktywnego izotopu.<br>b) Na podstawie wyników badania (I-IV) sformułuj dwa wnioski dotyczące aktywności<br>kory mózgowej podczas wykonywania czynności związanych z mową.<br>1<br>2<br>c) Przyporządkuj płatom kory mózgowej (1-4) odpowiednie obszary funkcjonalne (A-D),<br>które są w nich zlokalizowane.</p>\n<ol><li>płat czołowy</li></ol>\n<p>A. obszar słuchowy</p>\n<ol><li>płat ciemieniowy</li></ol>\n<p>B. obszar czuciowy</p>\n<ol><li>płat skroniowy</li></ol>\n<p>C. obszar wzrokowy</p>\n<ol><li>płat potyliczny</li></ol>\n<p>D. obszar kojarzeniowy</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 9. (0-4)<br>II. Zdający objaśnia<br>funkcjonowanie organizmu<br>ludzkiego na różnych poziomach<br>złożoności […].<br>III. Zdający […] formułuje<br>wnioski z przeprowadzonych<br>obserwacji […].<br>IV. Zdający odczytuje […]<br>i przetwarza informacje.<br>V. Zdający […] wyjaśnia<br>zależności przyczynowo-<br>skutkowe […].<br>I. Zdający […] przedstawia<br>i wyjaśnia procesy i zjawiska<br>biologiczne.<br>III. Metabolizm.</p>\n<ol><li>Ogólne zasady metabolizmu. Zdający:</li><li>wskazuje substraty i produkty głównych szlaków</li></ol>\n<p>i cykli metabolicznych ([…] etapy oddychania<br>tlenowego […]).</p>\n<ol><li>Oddychanie wewnątrzkomórkowe. Zdający:</li><li>wymienia związki, które są źródłem energii</li></ol>\n<p>w komórce.<br>V. Budowa i funkcjonowanie organizmu człowieka.</p>\n<ol><li>Układ nerwowy. Zdający:</li><li>wykazuje kontrolno-integracyjną rolę mózgu,</li></ol>\n<p>z uwzględnieniem funkcji jego części: kory,<br>poszczególnych płatów […];</p>\n<ol><li>przedstawia lokalizację i rolę ośrodków korowych.</li></ol>\n<p>9.a) (0-1)<br>Rozwiązanie<br>Intensywnie pracujące komórki kory mózgowej / neurony mają duże zapotrzebowanie<br>na glukozę jako źródło energii - jest przez nie pobierana i dlatego w danych obszarach<br>gromadzą się jej znakowane cząsteczki (i produkty ich przemian).<br>Schemat punktowania<br>1 pkt - za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające wykorzystanie glukozy (do uzyskania energii)<br>przez intensywnie pracujące komórki kory mózgowej / wychwytywanie jej z krwi<br>0 pkt - za niepoprawne wyjaśnienie lub brak odpowiedzi<br>9.b) (0-2)<br>Rozwiązanie<br> Różne rodzaje aktywności związanych z mową pobudzają różne obszary kory mózgowej.<br> Podczas wykonywania różnych czynności związanych z mową współpracują zawsze<br>(co najmniej) dwa ośrodki w korze mózgowej.<br> Największą aktywność kory mózgowej obserwuje się przy czytaniu słów, a najmniejszą -<br>przy nadawaniu znaczeń słowom.<br>Schemat punktowania<br>2 pkt - za dwa poprawnie sformułowane wnioski<br>1 pkt - za tylko jeden poprawnie sformułowany wniosek<br>0 pkt - za podanie dwóch nieprawidłowych wniosków lub brak odpowiedzi<br>9.c) (0-1)<br>Rozwiązanie</p>\n<ol><li>- D, 2. - B, 3. - A, 4. - C.</li></ol>\n<p>Schemat punktowania<br>1 pkt - za poprawne przyporządkowanie wszystkich czterech elementów<br>0 pkt - za błędne przyporządkowanie nawet jednego elementu lub brak odpowiedzi</p>","solutions":[]}