{"id":"biologia-2016-maj-matura-rozszerzona/zad/9.2","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-rozszerzona","number":"9.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.2. (0-1)\nOkreśl, na którym rysunku - A czy B - przedstawiono budowę skóry ryb. Odpowiedź\nuzasadnij, uwzględniając pochodzenie łusek.","answer":null,"answer_text":"9.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje informacje,\nformułuje i przedstawia opinie związane\nz omawianymi zagadnieniami\nbiologicznymi, dobierając racjonalne\nargumenty [ ].\nIV Poszukiwanie, wykorzystanie\ni tworzenie informacji. Zdający odczytuje\n[…] i przetwarza informacje.\nI. Poznanie świata organizmów\nna różnych poziomach organizacji życia.\nZdający opisuje […] organizmy […],\nprzedstawia i wyjaśnia procesy\nbiologiczne [ ].\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n12. Zwierzęta kręgowe. Zdający:\n1) wymienia cechy charakterystyczne ryb […].\n13. Porównanie struktur zwierząt\nodpowiedzialnych za realizację różnych czynności\nżyciowych. Zdający:\n2) opisuje różne rodzaje powłok ciała zwierząt.\nSchemat punktowania\n1 p. - za wskazanie rysunku A i właściwe uzasadnienie uwzględniające pochodzenie łusek\njako wytworów skóry właściwej.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nBudowę skóry ryb przedstawiono na rysunku A, ponieważ łuski ryb są wytworem skóry\nwłaściwej.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n\nZgodnie z oficjalnym kluczem CKE: budowe skory ryb przedstawiono na **rysunku A**, poniewaz luski ryb sa **wytworem skory wlasciwej (dermis)**.\n\n## Sposob 1 - Mechanizm biologiczny: pochodzenie lusek ryb\n\nKluczowy fakt: **luski ryb** (cykloidalne i ktenoidalne u ryb kostnoszkieletowych, plakoidalne u chrzestnoszkieletowych) sa **wytworami skory wlasciwej (dermis)** - powstaja w glebszej, mezodermalnej warstwie skory, a nie w naskorku.\n\nKrok po kroku:\n1. Podczas rozwoju w skorze wlasciwej (dermis) odkladane sa warstwy mineralne i kolagenowe tworzace luske.\n2. Gotowa luska tkwi w skorze wlasciwej i jest przykryta od gory cienkim naskorkiem.\n3. Naskorek nie buduje luski - jest jedynie warstwa okrywajaca.\n\nNa rysunku oznaczonym **A** luski sa zagiebione w skorze wlasciwej (dermis) - to typowa budowa skory ryb. Dlatego wlasciwa odpowiedz to **A**.\n\n## Sposob 2 - Eliminacja przez kontrast: ryba vs. gad\n\n| Cecha | Skora ryb (rysunek A) | Skora gada |\n| Warstwa macierzysta luski | **skora wlasciwa (dermis)** | naskorek (epidermis) |\n| Sklad luski | kolagen + sole mineralne | keratyna (rogowa) |\n| Pochodzenie | mezodermalne (skorne) | ektodermalne (naskorkowe) |\n\nPoniewaz luski ryb pochodza ze skory wlasciwej, budowe ich skory przedstawia rysunek **A**.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> **1 pkt** - za wskazanie **rysunku A** i uzasadnienie uwzgledniajace pochodzenie lusek jako **wytworow skory wlasciwej**.\n>\n> **0 pkt** - odpowiedz niespelniajaca wymagan lub brak odpowiedzi (m.in. brak uzasadnienia lub wskazanie rysunku B).\n>\n> Rozwiazanie CKE: Budowe skory ryb przedstawiono na rysunku **A**, poniewaz luski ryb sa wytworem skory wlasciwej.\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga: Samo wskazanie rysunku A bez uzasadnienia = 0 pkt. Uzasadnienie musi odnosic sie do **pochodzenia lusek** (musi paść okreslenie: skora wlasciwa / dermis / twory skorne).\n\n> Uwaga: Luski ryb = twory **skory wlasciwej (dermis)**; luski gadow = twory **naskorka (epidermis)**. To podstawowa roznica decydujaca o wyborze rysunku.\n\n> Uwaga: Nie pisz \"bo ryby zyja w wodzie\" - to nie jest uzasadnienie odnoszace sie do pochodzenia lusek.","image":"img/biologia-2016-maj-matura-rozszerzona/zad-9.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 9.2. (0-1)
Określ, na którym rysunku - A czy B - przedstawiono budowę skóry ryb. Odpowiedź
uzasadnij, uwzględniając pochodzenie łusek.

","answer_text_html":"

9.2. (0-1)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
V. Rozumowanie i argumentacja.
Zdający objaśnia i komentuje informacje,
formułuje i przedstawia opinie związane
z omawianymi zagadnieniami
biologicznymi, dobierając racjonalne
argumenty [ ].
IV Poszukiwanie, wykorzystanie
i tworzenie informacji. Zdający odczytuje
[…] i przetwarza informacje.
I. Poznanie świata organizmów
na różnych poziomach organizacji życia.
Zdający opisuje […] organizmy […],
przedstawia i wyjaśnia procesy
biologiczne [ ].
IV. Przegląd różnorodności organizmów.

\n
  1. Zwierzęta kręgowe. Zdający:
  2. wymienia cechy charakterystyczne ryb […].
  3. Porównanie struktur zwierząt
\n

odpowiedzialnych za realizację różnych czynności
życiowych. Zdający:

\n
  1. opisuje różne rodzaje powłok ciała zwierząt.
\n

Schemat punktowania
1 p. - za wskazanie rysunku A i właściwe uzasadnienie uwzględniające pochodzenie łusek
jako wytworów skóry właściwej.
0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.
Przykładowe rozwiązanie
Budowę skóry ryb przedstawiono na rysunku A, ponieważ łuski ryb są wytworem skóry
właściwej.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedz

\n

Zgodnie z oficjalnym kluczem CKE: budowe skory ryb przedstawiono na rysunku A, poniewaz luski ryb sa wytworem skory wlasciwej (dermis).

\n

Sposob 1 - Mechanizm biologiczny: pochodzenie lusek ryb

\n

Kluczowy fakt: luski ryb (cykloidalne i ktenoidalne u ryb kostnoszkieletowych, plakoidalne u chrzestnoszkieletowych) sa wytworami skory wlasciwej (dermis) - powstaja w glebszej, mezodermalnej warstwie skory, a nie w naskorku.

\n

Krok po kroku:

\n
  1. Podczas rozwoju w skorze wlasciwej (dermis) odkladane sa warstwy mineralne i kolagenowe tworzace luske.
  2. Gotowa luska tkwi w skorze wlasciwej i jest przykryta od gory cienkim naskorkiem.
  3. Naskorek nie buduje luski - jest jedynie warstwa okrywajaca.
\n

Na rysunku oznaczonym A luski sa zagiebione w skorze wlasciwej (dermis) - to typowa budowa skory ryb. Dlatego wlasciwa odpowiedz to A.

\n

Sposob 2 - Eliminacja przez kontrast: ryba vs. gad

\n

| Cecha | Skora ryb (rysunek A) | Skora gada |
| Warstwa macierzysta luski | skora wlasciwa (dermis) | naskorek (epidermis) |
| Sklad luski | kolagen + sole mineralne | keratyna (rogowa) |
| Pochodzenie | mezodermalne (skorne) | ektodermalne (naskorkowe) |

\n

Poniewaz luski ryb pochodza ze skory wlasciwej, budowe ich skory przedstawia rysunek A.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
1 pkt - za wskazanie rysunku A i uzasadnienie uwzgledniajace pochodzenie lusek jako wytworow skory wlasciwej.

0 pkt - odpowiedz niespelniajaca wymagan lub brak odpowiedzi (m.in. brak uzasadnienia lub wskazanie rysunku B).

Rozwiazanie CKE: Budowe skory ryb przedstawiono na rysunku A, poniewaz luski ryb sa wytworem skory wlasciwej.
\n

Typowe pulapki i uwaga

\n
Uwaga: Samo wskazanie rysunku A bez uzasadnienia = 0 pkt. Uzasadnienie musi odnosic sie do pochodzenia lusek (musi paść okreslenie: skora wlasciwa / dermis / twory skorne).
\n
Uwaga: Luski ryb = twory skory wlasciwej (dermis); luski gadow = twory naskorka (epidermis). To podstawowa roznica decydujaca o wyborze rysunku.
\n
Uwaga: Nie pisz "bo ryby zyja w wodzie" - to nie jest uzasadnienie odnoszace sie do pochodzenia lusek.
"}]}