{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/12","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"12","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12. (2 pkt)\nPrzeprowadzono doświadczenie w dwóch wariantach (zestaw I i zestaw II) zilustrowanych\nna poniższych rysunkach. Do probówek nalano kolejno: w zestawie I - wody, w zestawie II -\n0,1% roztworu NaCl. Poziom cieczy w każdej probówce znajdował się 1 cm poniżej wylotu\nprobówki. Do każdej probówki włożono po jednym liściu tej samej rośliny o zbliżonej\nwielkości i dodano kilka kropli oliwy, aby utworzyła ona warstwę na powierzchni wody.\nPo trzech dniach zaobserwowano: w zestawie I - obniżenie poziomu cieczy w probówce,\na w zestawie II - spadek turgoru liścia umieszczonego w probówce.\nNa podstawie: K. Łopata, E. Rudnik, E. Nowak, Tajemnice gleby, Warszawa 1997.\na) Sformułuj problem badawczy tego doświadczenia.\nb) Wyjaśnij przyczynę zmian obserwowanych w zestawie II.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n10a)\n10b)\n11a)\n11b)\n12a)\n12b)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 12. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nSformułowanie problemu badawczego do doświadczenia\ndotyczącego wpływu zasolenia na pobieranie wody przez\nroślinę (III.1a, I.4a.7)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne sformułowanie problemu badawczego opisanego doświadczenia\nuwzględniające wpływ zasolenia / potencjału osmotycznego wody na pobieranie wody\nprzez roślinę / transpirację.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Wpływ NaCl na pobieranie wody przez rośliny.\n• Wpływ 0,1% roztworu NaCl na turgor rośliny.\n• Czy 0,1% roztwór NaCl wpływa na pobieranie wody przez roślinę?\n• Czy umieszczenie liścia w 0,1% roztworze NaCl będzie miało wpływ na turgor liścia?\nUwaga:\nNie uznaje się odpowiedzi ogólnej uwzględniającej tylko „stężenie roztworu” - musi być\nodniesienie do NaCl lub zasolenia.\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnianie wyników doświadczenia dotyczącego wpływu\nzasolenia na pobieranie wody przez roślinę (III.1a, I.4a.7)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne podanie przyczyny obserwowanych zmian w próbie II uwzględniające\nróżnicę\nstężeń\nroztworów / potencjałów\nwody\nw\nśrodowisku\n(probówce)\ni w komórkach liścia.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nNaCl obniża potencjał wody w roztworze i utrudnia pobieranie wody ze środowiska /\nprobówki, ponieważ różnica między potencjałem wody roztworu a potencjałem wody\nkomórki zmniejsza się. Ograniczone pobieranie wody powoduje obniżenie turgoru\nkomórek (i więdnięcie liścia).\nRoztwór NaCl (w probówce) stanowi środowisko hipertoniczne i dlatego liść nie może pobrać\nz tego roztworu wody / woda z komórek liścia przechodzi do roztworu NaCl.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 12. (2 pkt)
Przeprowadzono doświadczenie w dwóch wariantach (zestaw I i zestaw II) zilustrowanych
na poniższych rysunkach. Do probówek nalano kolejno: w zestawie I - wody, w zestawie II -
0,1% roztworu NaCl. Poziom cieczy w każdej probówce znajdował się 1 cm poniżej wylotu
probówki. Do każdej probówki włożono po jednym liściu tej samej rośliny o zbliżonej
wielkości i dodano kilka kropli oliwy, aby utworzyła ona warstwę na powierzchni wody.
Po trzech dniach zaobserwowano: w zestawie I - obniżenie poziomu cieczy w probówce,
a w zestawie II - spadek turgoru liścia umieszczonego w probówce.
Na podstawie: K. Łopata, E. Rudnik, E. Nowak, Tajemnice gleby, Warszawa 1997.
a) Sformułuj problem badawczy tego doświadczenia.
b) Wyjaśnij przyczynę zmian obserwowanych w zestawie II.
Wypełnia
egzaminator
Nr zadania
10a)
10b)
11a)
11b)
12a)
12b)
Maks. liczba pkt
1
1
1
1
1
1
Uzyskana liczba pkt
Poziom rozszerzony
MBI_1R

","answer_text_html":"

Zadanie 12. (0-2)
a) (0-1)
Tworzenie informacji
Sformułowanie problemu badawczego do doświadczenia
dotyczącego wpływu zasolenia na pobieranie wody przez
roślinę (III.1a, I.4a.7)
Schemat punktowania
1 p. - za poprawne sformułowanie problemu badawczego opisanego doświadczenia
uwzględniające wpływ zasolenia / potencjału osmotycznego wody na pobieranie wody
przez roślinę / transpirację.
0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
• Wpływ NaCl na pobieranie wody przez rośliny.
• Wpływ 0,1% roztworu NaCl na turgor rośliny.
• Czy 0,1% roztwór NaCl wpływa na pobieranie wody przez roślinę?
• Czy umieszczenie liścia w 0,1% roztworze NaCl będzie miało wpływ na turgor liścia?
Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi ogólnej uwzględniającej tylko „stężenie roztworu” - musi być
odniesienie do NaCl lub zasolenia.
b) (0-1)
Tworzenie informacji
Wyjaśnianie wyników doświadczenia dotyczącego wpływu
zasolenia na pobieranie wody przez roślinę (III.1a, I.4a.7)
Schemat punktowania
1 p. - za poprawne podanie przyczyny obserwowanych zmian w próbie II uwzględniające
różnicę
stężeń
roztworów / potencjałów
wody
w
środowisku
(probówce)
i w komórkach liścia.
0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
NaCl obniża potencjał wody w roztworze i utrudnia pobieranie wody ze środowiska /
probówki, ponieważ różnica między potencjałem wody roztworu a potencjałem wody
komórki zmniejsza się. Ograniczone pobieranie wody powoduje obniżenie turgoru
komórek (i więdnięcie liścia).
Roztwór NaCl (w probówce) stanowi środowisko hipertoniczne i dlatego liść nie może pobrać
z tego roztworu wody / woda z komórek liścia przechodzi do roztworu NaCl.

","solutions":[]}