{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/14","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"14","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (2 pkt)\nPałeczka okrężnicy (Escherichia coli) wchodzi w skład fizjologicznej flory bakteryjnej jelita\ngrubego człowieka (i - w niewielkich ilościach - jelita cienkiego). Jednak niektóre szczepy\nE. coli, w wyniku nabycia nowych cech, są chorobotwórcze dla człowieka. Przykładowo:\nenterotoksyczny szczep E. coli (ETEC) jest najczęstszą przyczyną tzw. biegunki podróżnych.\nBakterie te, po dostaniu się do jelita cienkiego, przylegają do komórek nabłonka i uwalniają\ndo jelita toksyczne białka, powodujące zakłócenia działania pomp jonowych w komórkach\nnabłonka i utratę wody przez te komórki. Inny eneteropatogenny szczep E. coli (EPEC), również\nwywołujący biegunkę, wiąże się z komórkami nabłonka jelita i przez specjalnie utworzony kanał\nwstrzykuje białkowe toksyny do wnętrza komórek nabłonka. Toksyny szczepu EPEC\nsą przyczyną złej absorpcji wody.\nNa podstawie: A. Salyers, D. Whitt, Mikrobiologia, Warszawa 2012.\nNa podstawie analizy tekstu uzupełnij tabelę, w której porównasz miejsce i skutki\ndziałania toksyn wytwarzanych przez szczepy E. coli ETEC i E. coli EPEC w jelicie\nczłowieka.\nSzczep\nEscherichia coli\nMiejsce działania toksyn\nwytworzonych przez bakterie\nWpływ toksyn na gospodarkę\nwodną organizmu\nETEC\nEPEC\nPoziom rozszerzony\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-2)\nKorzystanie z informacji\nNa podstawie tekstu porównanie sposobów i skutków\ndziałania toksyn dwóch szczepów bakterii w organizmie\nczłowieka (II.1a, I.4a.4)\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne wypełnienie tabeli uwzględniające: w kolumnie pierwszej - bezpośrednio\nlub pośrednio wnikanie bądź niewnikanie toksyny do komórek nabłonka jelita\n(cienkiego) i w kolumnie drugiej - zaburzenie gospodarki wodnej organizmu wskutek\nutraty wody lub upośledzenia jej wchłaniania.\n1 p. - za poprawne wypełnienie jednej kolumny tabeli.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nSzczep\nEscherichia coli\nMiejsce działania toksyn\nwytworzonych przez bakterie\nWpływ toksyn na gospodarkę wodną\nczłowieka\nETEC\nwnętrze jelita (cienkiego) /\npowierzchnia komórek nabłonka\n/ na zewnątrz komórek nabłonka\norganizm traci wodę\nkomórki nabłonka jelita tracą\nwodę\nodwodnienie organizmu przez\nutratę wody\nEPEC\nwnętrze komórek nabłonka jelita\n(cienkiego) / komórki nabłonka\norganizm nie pobiera wody\nkomórki nabłonka jelita\nnie pobierają wody\nodwodnienie organizmu przez\nupośledzenie pobierania wody\nUwaga:\nWypełniając drugą kolumnę, wystarczy podać po jednym odpowiadającym sobie przykładzie\nwpływu toksyny na organizm.\nNie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do jelita grubego.\nZadanie15. (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie i scharakteryzowanie typu przeobrażenia\nu przedstawionego na rysunku owada (I.4a.9)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne uzupełnienie obu zdań.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nU pasikonika występuje przeobrażenie (zupełne / niezupełne). Stadium larwalne jest\nzewnętrznie bardzo podobne do imago (kształt, narządy gębowe, odnóża), ale różni się od\nniego w budowie wewnętrznej niewykształceniem narządów układu (rozrodczego /\npokarmowego / wydalniczego).","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 14. (2 pkt)<br>Pałeczka okrężnicy (Escherichia coli) wchodzi w skład fizjologicznej flory bakteryjnej jelita<br>grubego człowieka (i - w niewielkich ilościach - jelita cienkiego). Jednak niektóre szczepy<br>E. coli, w wyniku nabycia nowych cech, są chorobotwórcze dla człowieka. Przykładowo:<br>enterotoksyczny szczep E. coli (ETEC) jest najczęstszą przyczyną tzw. biegunki podróżnych.<br>Bakterie te, po dostaniu się do jelita cienkiego, przylegają do komórek nabłonka i uwalniają<br>do jelita toksyczne białka, powodujące zakłócenia działania pomp jonowych w komórkach<br>nabłonka i utratę wody przez te komórki. Inny eneteropatogenny szczep E. coli (EPEC), również<br>wywołujący biegunkę, wiąże się z komórkami nabłonka jelita i przez specjalnie utworzony kanał<br>wstrzykuje białkowe toksyny do wnętrza komórek nabłonka. Toksyny szczepu EPEC<br>są przyczyną złej absorpcji wody.<br>Na podstawie: A. Salyers, D. Whitt, Mikrobiologia, Warszawa 2012.<br>Na podstawie analizy tekstu uzupełnij tabelę, w której porównasz miejsce i skutki<br>działania toksyn wytwarzanych przez szczepy E. coli ETEC i E. coli EPEC w jelicie<br>człowieka.<br>Szczep<br>Escherichia coli<br>Miejsce działania toksyn<br>wytworzonych przez bakterie<br>Wpływ toksyn na gospodarkę<br>wodną organizmu<br>ETEC<br>EPEC<br>Poziom rozszerzony<br>MBI_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 14. (0-2)<br>Korzystanie z informacji<br>Na podstawie tekstu porównanie sposobów i skutków<br>działania toksyn dwóch szczepów bakterii w organizmie<br>człowieka (II.1a, I.4a.4)<br>Schemat punktowania<br>2 p. - za poprawne wypełnienie tabeli uwzględniające: w kolumnie pierwszej - bezpośrednio<br>lub pośrednio wnikanie bądź niewnikanie toksyny do komórek nabłonka jelita<br>(cienkiego) i w kolumnie drugiej - zaburzenie gospodarki wodnej organizmu wskutek<br>utraty wody lub upośledzenia jej wchłaniania.<br>1 p. - za poprawne wypełnienie jednej kolumny tabeli.<br>0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Szczep<br>Escherichia coli<br>Miejsce działania toksyn<br>wytworzonych przez bakterie<br>Wpływ toksyn na gospodarkę wodną<br>człowieka<br>ETEC<br>wnętrze jelita (cienkiego) /<br>powierzchnia komórek nabłonka<br>/ na zewnątrz komórek nabłonka<br>organizm traci wodę<br>komórki nabłonka jelita tracą<br>wodę<br>odwodnienie organizmu przez<br>utratę wody<br>EPEC<br>wnętrze komórek nabłonka jelita<br>(cienkiego) / komórki nabłonka<br>organizm nie pobiera wody<br>komórki nabłonka jelita<br>nie pobierają wody<br>odwodnienie organizmu przez<br>upośledzenie pobierania wody<br>Uwaga:<br>Wypełniając drugą kolumnę, wystarczy podać po jednym odpowiadającym sobie przykładzie<br>wpływu toksyny na organizm.<br>Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do jelita grubego.<br>Zadanie15. (0-1)<br>Wiadomości i rozumienie<br>Rozpoznanie i scharakteryzowanie typu przeobrażenia<br>u przedstawionego na rysunku owada (I.4a.9)<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za poprawne uzupełnienie obu zdań.<br>0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.<br>Poprawna odpowiedź<br>U pasikonika występuje przeobrażenie (zupełne / niezupełne). Stadium larwalne jest<br>zewnętrznie bardzo podobne do imago (kształt, narządy gębowe, odnóża), ale różni się od<br>niego w budowie wewnętrznej niewykształceniem narządów układu (rozrodczego /<br>pokarmowego / wydalniczego).</p>","solutions":[]}