{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/21","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"21","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (3 pkt)\nNiektóre enzymy wytwarzane są w komórkach w formie nieaktywnej. Ich aktywacja wymaga\nudziału określonych czynników i czasem zachodzi dopiero w miejscu docelowego działania -\npoza komórką, w której doszło do syntezy białka. Takim enzymem jest chymotrypsyna α,\nwytwarzana w postaci nieaktywnego chymotrypsynogenu.\nNa schemacie przedstawiono proces aktywacji chymotrypsynogenu do chymotrypsyny α\n(cyframi oznaczono kolejne aminokwasy w łańcuchach polipeptydowych). Łańcuchy\npolipeptydowe (A-C) są połączone ze sobą wiązaniami dwusiarczkowymi, czego nie\nzaznaczono na schemacie.\nNa podstawie: J. M. Berg, J.L. Tymoczko, L. Stryer, Biochemia, Warszawa 2005.\na) Na podstawie analizy schematu podaj dwie różnice w budowie między\nchymotrypsynogenem\na\nchymotrypsyną α.\nW\nodpowiedzi\nuwzględnij\noba\nporównywane związki chemiczne.\n1\n2\nPoziom rozszerzony\nMBI_1R\nb) Podaj nazwę narządu, w którym odbywa się aktywacja chymotrypsynogenu\ndo chymotrypsyny α, i na podstawie schematu uzasadnij, dlaczego aktywacja\nchymotrypsynogenu odbywa się w tym narządzie.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-3)\na) (0-2)\nKorzystanie z informacji\nNa podstawie schematu określenie różnic w budowie między\nchymotrypsynogenem a chymotrypsyną (II.2b, I.2a.1)\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne podanie dwóch różnic w budowie między chymotrypsynogenem\ni chymotrypsyną α,\nuwzględniające\nbudowę\nobu\nporównywanych\nzwiązków\nchemicznych.\n1 p. - za poprawne podanie tylko jednej różnicy w budowie między chymotrypsynogenem\ni chymotrypsyną α,\nuwzględniające\nbudowę\nobu\nporównywanych\nzwiązków\nchemicznych.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n1. Chymotrypsynogen zbudowany jest z pojedynczego polipeptydu / łańcucha polipeptydowego,\nnatomiast w skład chymotrypsyny α wchodzą trzy (krótsze) polipeptydy / łańcuchy\npolipeptydowe.\n2. Chymotrypsynogen składa się z 245 aminokwasów, a chymotrypsyna α zawiera w sumie\n241 aminokwasów (cztery aminokwasy zostały wycięte podczas aktywacji) / jest krótsza\no cztery aminokwasy / dwa dipeptydy.\nUwaga:\nNie uznaje się odpowiedzi zawierających stwierdzenie, że chymotrypsynogen różni się od\nchymotrypsyny α obecnością mostków disiarczkowych.\nNie uznaje się w porównaniu liczby łańcuchów określenia „kilka” zamiast „trzy”.\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nZinterpretowanie przedstawionych na schemacie informacji\ndotyczących aktywacji chemotrypsynogenu (III.2a.I.4a.2)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne podanie nazwy narządu - dwunastnicy (jelita cienkiego), w którym\nzachodzi proces aktywacji chymotrypsynogenu do chymotrypsyny α i uzasadnienie\nodpowiedzi obecnością trypsyny w tym narządzie.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowa odpowiedź\nAktywacja chymotrypsynogenu do chymotrypsyny α odbywa się w dwunastnicy / jelicie\ncienkim, ponieważ do zapoczątkowania procesu aktywacji niezbędna jest trypsyna, która\nwystępuje w tym narządzie / w tej części przewodu pokarmowego.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 21. (3 pkt)<br>Niektóre enzymy wytwarzane są w komórkach w formie nieaktywnej. Ich aktywacja wymaga<br>udziału określonych czynników i czasem zachodzi dopiero w miejscu docelowego działania -<br>poza komórką, w której doszło do syntezy białka. Takim enzymem jest chymotrypsyna α,<br>wytwarzana w postaci nieaktywnego chymotrypsynogenu.<br>Na schemacie przedstawiono proces aktywacji chymotrypsynogenu do chymotrypsyny α<br>(cyframi oznaczono kolejne aminokwasy w łańcuchach polipeptydowych). Łańcuchy<br>polipeptydowe (A-C) są połączone ze sobą wiązaniami dwusiarczkowymi, czego nie<br>zaznaczono na schemacie.<br>Na podstawie: J. M. Berg, J.L. Tymoczko, L. Stryer, Biochemia, Warszawa 2005.<br>a) Na podstawie analizy schematu podaj dwie różnice w budowie między<br>chymotrypsynogenem<br>a<br>chymotrypsyną α.<br>W<br>odpowiedzi<br>uwzględnij<br>oba<br>porównywane związki chemiczne.<br>1<br>2<br>Poziom rozszerzony<br>MBI_1R<br>b) Podaj nazwę narządu, w którym odbywa się aktywacja chymotrypsynogenu<br>do chymotrypsyny α, i na podstawie schematu uzasadnij, dlaczego aktywacja<br>chymotrypsynogenu odbywa się w tym narządzie.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 21. (0-3)<br>a) (0-2)<br>Korzystanie z informacji<br>Na podstawie schematu określenie różnic w budowie między<br>chymotrypsynogenem a chymotrypsyną (II.2b, I.2a.1)<br>Schemat punktowania<br>2 p. - za poprawne podanie dwóch różnic w budowie między chymotrypsynogenem<br>i chymotrypsyną α,<br>uwzględniające<br>budowę<br>obu<br>porównywanych<br>związków<br>chemicznych.<br>1 p. - za poprawne podanie tylko jednej różnicy w budowie między chymotrypsynogenem<br>i chymotrypsyną α,<br>uwzględniające<br>budowę<br>obu<br>porównywanych<br>związków<br>chemicznych.<br>0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi</p>\n<ol><li>Chymotrypsynogen zbudowany jest z pojedynczego polipeptydu / łańcucha polipeptydowego,</li></ol>\n<p>natomiast w skład chymotrypsyny α wchodzą trzy (krótsze) polipeptydy / łańcuchy<br>polipeptydowe.</p>\n<ol><li>Chymotrypsynogen składa się z 245 aminokwasów, a chymotrypsyna α zawiera w sumie</li></ol>\n<p>241 aminokwasów (cztery aminokwasy zostały wycięte podczas aktywacji) / jest krótsza<br>o cztery aminokwasy / dwa dipeptydy.<br>Uwaga:<br>Nie uznaje się odpowiedzi zawierających stwierdzenie, że chymotrypsynogen różni się od<br>chymotrypsyny α obecnością mostków disiarczkowych.<br>Nie uznaje się w porównaniu liczby łańcuchów określenia „kilka” zamiast „trzy”.<br>b) (0-1)<br>Tworzenie informacji<br>Zinterpretowanie przedstawionych na schemacie informacji<br>dotyczących aktywacji chemotrypsynogenu (III.2a.I.4a.2)<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za poprawne podanie nazwy narządu - dwunastnicy (jelita cienkiego), w którym<br>zachodzi proces aktywacji chymotrypsynogenu do chymotrypsyny α i uzasadnienie<br>odpowiedzi obecnością trypsyny w tym narządzie.<br>0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.<br>Przykładowa odpowiedź<br>Aktywacja chymotrypsynogenu do chymotrypsyny α odbywa się w dwunastnicy / jelicie<br>cienkim, ponieważ do zapoczątkowania procesu aktywacji niezbędna jest trypsyna, która<br>występuje w tym narządzie / w tej części przewodu pokarmowego.</p>","solutions":[]}