{"id":"biologia-2016-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/28","paper_id":"biologia-2016-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"28","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28. (1 pkt)\nInformację genetyczną komórki chroni przed uszkodzeniem białko p53, nazywane\n„strażnikiem genomu”. Zdrowe komórki zawierają utajoną (nieaktywną) formę p53 o stężeniu\nutrzymywanym na niskim poziomie. Pod wpływem czynników uszkadzających DNA\n(promieniowanie γ, UV, niedotlenienie) dochodzi do aktywacji i wzrostu ilości\nbiałka p53. Aktywacja p53 powoduje zatrzymanie cyklu komórkowego w celu naprawy\nuszkodzeń. Jeśli uszkodzenia są zbyt rozległe i ich naprawa jest niemożliwa, p53 indukuje\nwtedy zaprogramowaną śmierć komórki (apoptozę). Ponad połowa ludzkich nowotworów\ncharakteryzuje się mutacją w genie kodującym białko p53.\nNa podstawie: http://bioinfo.mol.uj.edu.pl/articles/Slezak05\nNa podstawie tekstu wyjaśnij, dlaczego mutacja genu białka p53 ułatwia rozwój\nnowotworów.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28. (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie związku między mutacją genu kodującego białko\np53 a podatnością ludzi na choroby nowotworowe\n(III.2a, I.4b.21, PP I.4c.17)\nSchemat punktowania\n1 p. - za prawidłowe wyjaśnienie wpływu mutacji w genie kodującym białko p53 na rozwój\nnowotworów, uwzględniające brak czynnika hamującego podziały komórkowe lub brak\napoptozy komórek.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Mutacja genu kodującego białko p53 ułatwia rozwój nowotworów, ponieważ w komórkach\nbrakuje czynnika hamującego podziały komórek z nieprawidłową informacją genetyczną,\nco prowadzi do rozwoju nowotworu / guza nowotworowego / nowotworzenia.\n• U ludzi ze zmutowanym genem kodującym białko p53 brakuje czynnika przekierowującego\nkomórkę z nieprawidłową informacją genetyczną na drogę apoptozy, co może skutkować tym,\nże komórki zaczną się namnażać w sposób niekontrolowany.\nUwaga:\nNie uznaje się określenia, że „białko p53 naprawia genom / uszkodzenia w genach”.","solution":null,"image":"img/biologia-2016-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-28.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 28. (1 pkt)<br>Informację genetyczną komórki chroni przed uszkodzeniem białko p53, nazywane<br>„strażnikiem genomu”. Zdrowe komórki zawierają utajoną (nieaktywną) formę p53 o stężeniu<br>utrzymywanym na niskim poziomie. Pod wpływem czynników uszkadzających DNA<br>(promieniowanie γ, UV, niedotlenienie) dochodzi do aktywacji i wzrostu ilości<br>białka p53. Aktywacja p53 powoduje zatrzymanie cyklu komórkowego w celu naprawy<br>uszkodzeń. Jeśli uszkodzenia są zbyt rozległe i ich naprawa jest niemożliwa, p53 indukuje<br>wtedy zaprogramowaną śmierć komórki (apoptozę). Ponad połowa ludzkich nowotworów<br>charakteryzuje się mutacją w genie kodującym białko p53.<br>Na podstawie: http://bioinfo.mol.uj.edu.pl/articles/Slezak05<br>Na podstawie tekstu wyjaśnij, dlaczego mutacja genu białka p53 ułatwia rozwój<br>nowotworów.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 28. (0-1)<br>Tworzenie informacji<br>Wyjaśnienie związku między mutacją genu kodującego białko<br>p53 a podatnością ludzi na choroby nowotworowe<br>(III.2a, I.4b.21, PP I.4c.17)<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za prawidłowe wyjaśnienie wpływu mutacji w genie kodującym białko p53 na rozwój<br>nowotworów, uwzględniające brak czynnika hamującego podziały komórkowe lub brak<br>apoptozy komórek.<br>0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>• Mutacja genu kodującego białko p53 ułatwia rozwój nowotworów, ponieważ w komórkach<br>brakuje czynnika hamującego podziały komórek z nieprawidłową informacją genetyczną,<br>co prowadzi do rozwoju nowotworu / guza nowotworowego / nowotworzenia.<br>• U ludzi ze zmutowanym genem kodującym białko p53 brakuje czynnika przekierowującego<br>komórkę z nieprawidłową informacją genetyczną na drogę apoptozy, co może skutkować tym,<br>że komórki zaczną się namnażać w sposób niekontrolowany.<br>Uwaga:<br>Nie uznaje się określenia, że „białko p53 naprawia genom / uszkodzenia w genach”.</p>","solutions":[]}