{"id":"biologia-2017-maj-matura-stara-podstawowa/zad/20","paper_id":"biologia-2017-maj-matura-stara-podstawowa","number":"20","points":2,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 20. (2 pkt)\nNiedobór wapnia w organizmie człowieka może wynikać m.in. z długotrwałego\nzmniejszonego dostarczania tego pierwiastka wraz z pokarmem lub ze złego wchłaniania\nwapnia w jelicie. Hipokalcemią określa się zbyt niskie stężenie wapnia we krwi, czyli spadek\njego zawartości w surowicy poniżej 2,25 mmol/l. Objawami hipokalcemii mogą być tężyczka,\nczyli nadmierna pobudliwość mięśni do skurczu, niewydolność serca, zaburzenia rytmu serca.\nZmniejszone spożycie wapnia stosunkowo rzadko prowadzi do objawów hipokalcemii, gdyż\norganizm ma jego zapasy zdeponowane w kościach. Z kolei odpowiednie przyjmowanie tego\npierwiastka z pokarmem nie zabezpiecza organizmu przed hipokalcemią, ponieważ stężenie\nwapnia we krwi jest regulowane hormonalnie.\nNa podstawie: W. Jakubas-Kwiatkowska, A. Błachowicz, E. Franek, Hipokalcemia w praktyce klinicznej -\nprzyczyny, objawy i leczenie, „Choroby Serca i Naczyń” nr 4, 2005.\na) Wybierz i zaznacz nazwę hormonu, którego niedobór w organizmie może być\nprzyczyną hipokalcemii.\nA. kortyzol\nB. kalcytonina\nC. parathormon\nD. trijodotyronina\nb) Wyjaśnij, uwzględniając procesy związane z utrzymaniem homeostazy, dlaczego\ndługotrwałe zmniejszone dostarczanie wapnia z pokarmem przez osobę dorosłą może\nprowadzić do osłabienia jej kości.\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":"C","answer_text":"Zadanie 20. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nNa podstawie informacji w tekście wskazanie hormonu,\nktórego niedobór może być przyczyną hipokalcemii.\n(II.1a, I.3c.9)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wskazanie hormonu, którego niedobór może być przyczyną hipokalcemii.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nC.\nb) (0-1)\nTworzenie informacji.\nWyjaśnienie mechanizmu homeostazy w organizmie\nczłowieka na przykładzie regulacji parametrów ustrojowych -\npoziomu wapnia we krwi człowieka. (III. 2a, I.3c.9)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające uwalnianie wapnia z kości w przypadku jego\nniedoboru we krwi spowodowanego brakiem w pożywieniu, co powoduje osłabienie\nkości.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Przy małej podaży wapnia, organizm uruchamia jego zapasy znajdujące się w kościach,\naby utrzymać stały poziom wapnia we krwi, co powoduje, że odwapnione kości tracą\nswoje właściwości mechaniczne.\n• We krwi człowieka ilość wapnia powinna być utrzymana na stałym poziomie, dlatego\nkiedy pierwiastek ten nie jest dostarczany z pokarmem w odpowiedniej ilości i spada jego\nstężenie we krwi, pobudzane jest wydzielanie hormonu / parathormonu, który powoduje\nuwalnianie tego pierwiastka z kości do krwi, prowadząc do ich osłabienia.","solution":null,"image":"img/biologia-2017-maj-matura-stara-podstawowa/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 20. (2 pkt)
Niedobór wapnia w organizmie człowieka może wynikać m.in. z długotrwałego
zmniejszonego dostarczania tego pierwiastka wraz z pokarmem lub ze złego wchłaniania
wapnia w jelicie. Hipokalcemią określa się zbyt niskie stężenie wapnia we krwi, czyli spadek
jego zawartości w surowicy poniżej 2,25 mmol/l. Objawami hipokalcemii mogą być tężyczka,
czyli nadmierna pobudliwość mięśni do skurczu, niewydolność serca, zaburzenia rytmu serca.
Zmniejszone spożycie wapnia stosunkowo rzadko prowadzi do objawów hipokalcemii, gdyż
organizm ma jego zapasy zdeponowane w kościach. Z kolei odpowiednie przyjmowanie tego
pierwiastka z pokarmem nie zabezpiecza organizmu przed hipokalcemią, ponieważ stężenie
wapnia we krwi jest regulowane hormonalnie.
Na podstawie: W. Jakubas-Kwiatkowska, A. Błachowicz, E. Franek, Hipokalcemia w praktyce klinicznej -
przyczyny, objawy i leczenie, „Choroby Serca i Naczyń” nr 4, 2005.
a) Wybierz i zaznacz nazwę hormonu, którego niedobór w organizmie może być
przyczyną hipokalcemii.
A. kortyzol
B. kalcytonina
C. parathormon
D. trijodotyronina
b) Wyjaśnij, uwzględniając procesy związane z utrzymaniem homeostazy, dlaczego
długotrwałe zmniejszone dostarczanie wapnia z pokarmem przez osobę dorosłą może
prowadzić do osłabienia jej kości.
Poziom podstawowy
MBI_1P

","answer_text_html":"

Zadanie 20. (0-2)
a) (0-1)
Korzystanie z informacji.
Na podstawie informacji w tekście wskazanie hormonu,
którego niedobór może być przyczyną hipokalcemii.
(II.1a, I.3c.9)
Schemat punktowania
1 p. - za poprawne wskazanie hormonu, którego niedobór może być przyczyną hipokalcemii.
0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
C.
b) (0-1)
Tworzenie informacji.
Wyjaśnienie mechanizmu homeostazy w organizmie
człowieka na przykładzie regulacji parametrów ustrojowych -
poziomu wapnia we krwi człowieka. (III. 2a, I.3c.9)
Schemat punktowania
1 p. - za poprawne wyjaśnienie, uwzględniające uwalnianie wapnia z kości w przypadku jego
niedoboru we krwi spowodowanego brakiem w pożywieniu, co powoduje osłabienie
kości.
0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
• Przy małej podaży wapnia, organizm uruchamia jego zapasy znajdujące się w kościach,
aby utrzymać stały poziom wapnia we krwi, co powoduje, że odwapnione kości tracą
swoje właściwości mechaniczne.
• We krwi człowieka ilość wapnia powinna być utrzymana na stałym poziomie, dlatego
kiedy pierwiastek ten nie jest dostarczany z pokarmem w odpowiedniej ilości i spada jego
stężenie we krwi, pobudzane jest wydzielanie hormonu / parathormonu, który powoduje
uwalnianie tego pierwiastka z kości do krwi, prowadząc do ich osłabienia.

","solutions":[]}