{"id":"biologia-2017-maj-matura-stara-podstawowa/zad/8","paper_id":"biologia-2017-maj-matura-stara-podstawowa","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (2 pkt)\nPodczas dużego wysiłku fizycznego w organizmie człowieka naczynia krwionośne miejscowo\nsię rozszerzają i do komórek mięśniowych dopływa większa ilość krwi, transportującej\ndo nich tlen za pośrednictwem krwinek czerwonych (erytrocytów), wyspecjalizowanych\nw jego transporcie.\na) Wyjaśnij, dlaczego krwinki czerwone do pełnienia swojej funkcji transportowej tlenu\nwymagają obecności w nich żelaza Fe2+.\nPoziom podstawowy\nMBI_1P\nb) Uzasadnij, dlaczego dojrzałe krwinki czerwone nie mogą naprawiać powstających w nich\nuszkodzeń ani też się dzielić.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8 (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji.\nWyjaśnienie przystosowania budowy erytrocytów\ndo transportu tlenu. (III.2a, I.2a.1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie roli jonów żelaza Fe2+ w funkcji transportowej erytrocytów,\nodnoszące się do nietrwałego łączenia się Fe2+ z tlenem.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Dwuwartościowy jon żelaza nietrwale przyłącza tlen.\n• Dzięki temu jonowi hemoglobina przyłącza tlen w płucach i oddaje go w tkankach.\n• Hemoglobina występująca w erytrocytach składa się z grupy hemowej zawierającej Fe2+,\ndo którego przyłącza się nietrwale tlen, dzięki czemu może być przez nią transportowany.\nb) (0-1)\nTworzenie informacji.\nWyjaśnienie przyczyny niezdolności erytrocytów do podziałów\nkomórkowych i naprawy uszkodzeń. (III.2a, I.2a.1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne podanie przyczyny niezdolności dojrzałych erytrocytów do naprawy\nuszkodzeń i podziałów komórkowych, odnoszące się do braku informacji genetycznej.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Nie mają DNA.\n• Dojrzałe erytrocyty nie mają jądra komórkowego, a więc nie mają informacji genetycznej\ndotyczącej tych procesów.","solution":null,"image":"img/biologia-2017-maj-matura-stara-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 8. (2 pkt)<br>Podczas dużego wysiłku fizycznego w organizmie człowieka naczynia krwionośne miejscowo<br>się rozszerzają i do komórek mięśniowych dopływa większa ilość krwi, transportującej<br>do nich tlen za pośrednictwem krwinek czerwonych (erytrocytów), wyspecjalizowanych<br>w jego transporcie.<br>a) Wyjaśnij, dlaczego krwinki czerwone do pełnienia swojej funkcji transportowej tlenu<br>wymagają obecności w nich żelaza Fe2+.<br>Poziom podstawowy<br>MBI_1P<br>b) Uzasadnij, dlaczego dojrzałe krwinki czerwone nie mogą naprawiać powstających w nich<br>uszkodzeń ani też się dzielić.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 8 (0-2)<br>a) (0-1)<br>Tworzenie informacji.<br>Wyjaśnienie przystosowania budowy erytrocytów<br>do transportu tlenu. (III.2a, I.2a.1)<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za poprawne wyjaśnienie roli jonów żelaza Fe2+ w funkcji transportowej erytrocytów,<br>odnoszące się do nietrwałego łączenia się Fe2+ z tlenem.<br>0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>• Dwuwartościowy jon żelaza nietrwale przyłącza tlen.<br>• Dzięki temu jonowi hemoglobina przyłącza tlen w płucach i oddaje go w tkankach.<br>• Hemoglobina występująca w erytrocytach składa się z grupy hemowej zawierającej Fe2+,<br>do którego przyłącza się nietrwale tlen, dzięki czemu może być przez nią transportowany.<br>b) (0-1)<br>Tworzenie informacji.<br>Wyjaśnienie przyczyny niezdolności erytrocytów do podziałów<br>komórkowych i naprawy uszkodzeń. (III.2a, I.2a.1)<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za poprawne podanie przyczyny niezdolności dojrzałych erytrocytów do naprawy<br>uszkodzeń i podziałów komórkowych, odnoszące się do braku informacji genetycznej.<br>0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>• Nie mają DNA.<br>• Dojrzałe erytrocyty nie mają jądra komórkowego, a więc nie mają informacji genetycznej<br>dotyczącej tych procesów.</p>","solutions":[]}