{"id":"biologia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/13","paper_id":"biologia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nTurkuć podjadek (Gryllotalpa gryllotalpa) jest owadem z rzędu prostoskrzydłych. Ryje\nw ziemi korytarze, którymi dociera do podziemnych części rośliny, będących jego głównym\npokarmem. Na rysunku przedstawiono stadia rozwojowe turkucia podjadka.\nNa podstawie: Zoologia, pod red. J. Hempel-Zawitkowskiej, Warszawa 1996.\na) Określ, jaki rodzaj przeobrażenia występuje w rozwoju turkucia podjadka.\nOdpowiedź uzasadnij, odwołując się do tych cech jego larw, które są widoczne\nna rysunku.\nb) Wykaż związek budowy pierwszej pary odnóży krocznych tego owada z trybem jego\nżycia.\nPoziom rozszerzony\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-2)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nRozpoznanie rodzaju przeobrażenia u owada przedstawionego\nna rysunku. (I. 4a.9)\n1 p. - za określenie, że jest to przeobrażenie niezupełne, oraz uzasadnienie odnoszące się\ndo podobieństwa budowy zewnętrznej larwy do imago.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nJest to rozwój z przeobrażeniem niezupełnym, ponieważ budowa larwy jest podobna\ndo imago.\nPrzeobrażenie niezupełne, ponieważ larwy przypominają wyglądem postać dorosłą, ale są\nmniejsze.\nJest to hemimetabolia, ponieważ larwa przedstawiona na rysunku jest podobna do imago,\nale nie ma skrzydeł.\nUwaga:\nDopuszcza się określenie: przeobrażenie niecałkowite, półprzeobrażenie.\nNie uznaje się odpowiedzi: przeobrażenie niepełne, przeobrażenie częściowe, przeobrażenie\npośrednie, przeobrażenie proste.\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie.\nWykazanie związku budowy odnóży krocznych owada z jego\ntrybem życia. (III.2a, I.2a.2)\nSchemat punktowania\n1 p. - za wskazanie cech budowy odnóży turkucia wskazujących jednoznacznie adaptację\ndo kopania.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nOdnóża pierwszej pary turkucia są duże i szerokie, co ułatwia kopanie tuneli w glebie.\nSą masywne i mają kolce, co umożliwia turkuciowi drążenie korytarzy w ziemi.\nOdnóża pierwszej pary turkucia są łopatkowate, co ułatwia rycie w podłożu.\nOkazałe i spłaszczone odnóża grzebne pomagają w kopaniu tuneli.\nUwaga:\nUznaje się użycie określeń: „wyrostki”, „ząbki”, „haczyki”, „pazurki” zamiast „kolce”, oraz\ncechę „silne umięśnienie”.\nNie uznaje się odpowiedzi „odnóża grzebne” bez odniesienia do ich cech budowy, ponieważ\njest to jedynie wskazanie ich funkcji.","solution":null,"image":"img/biologia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 13. (2 pkt)<br>Turkuć podjadek (Gryllotalpa gryllotalpa) jest owadem z rzędu prostoskrzydłych. Ryje<br>w ziemi korytarze, którymi dociera do podziemnych części rośliny, będących jego głównym<br>pokarmem. Na rysunku przedstawiono stadia rozwojowe turkucia podjadka.<br>Na podstawie: Zoologia, pod red. J. Hempel-Zawitkowskiej, Warszawa 1996.<br>a) Określ, jaki rodzaj przeobrażenia występuje w rozwoju turkucia podjadka.<br>Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do tych cech jego larw, które są widoczne<br>na rysunku.<br>b) Wykaż związek budowy pierwszej pary odnóży krocznych tego owada z trybem jego<br>życia.<br>Poziom rozszerzony<br>MBI_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 13. (0-2)<br>a) (0-1)<br>Wiadomości i rozumienie.<br>Rozpoznanie rodzaju przeobrażenia u owada przedstawionego<br>na rysunku. (I. 4a.9)<br>1 p. - za określenie, że jest to przeobrażenie niezupełne, oraz uzasadnienie odnoszące się<br>do podobieństwa budowy zewnętrznej larwy do imago.<br>0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Jest to rozwój z przeobrażeniem niezupełnym, ponieważ budowa larwy jest podobna<br>do imago.<br>Przeobrażenie niezupełne, ponieważ larwy przypominają wyglądem postać dorosłą, ale są<br>mniejsze.<br>Jest to hemimetabolia, ponieważ larwa przedstawiona na rysunku jest podobna do imago,<br>ale nie ma skrzydeł.<br>Uwaga:<br>Dopuszcza się określenie: przeobrażenie niecałkowite, półprzeobrażenie.<br>Nie uznaje się odpowiedzi: przeobrażenie niepełne, przeobrażenie częściowe, przeobrażenie<br>pośrednie, przeobrażenie proste.<br>b) (0-1)<br>Wiadomości i rozumienie.<br>Wykazanie związku budowy odnóży krocznych owada z jego<br>trybem życia. (III.2a, I.2a.2)<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za wskazanie cech budowy odnóży turkucia wskazujących jednoznacznie adaptację<br>do kopania.<br>0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Odnóża pierwszej pary turkucia są duże i szerokie, co ułatwia kopanie tuneli w glebie.<br>Są masywne i mają kolce, co umożliwia turkuciowi drążenie korytarzy w ziemi.<br>Odnóża pierwszej pary turkucia są łopatkowate, co ułatwia rycie w podłożu.<br>Okazałe i spłaszczone odnóża grzebne pomagają w kopaniu tuneli.<br>Uwaga:<br>Uznaje się użycie określeń: „wyrostki”, „ząbki”, „haczyki”, „pazurki” zamiast „kolce”, oraz<br>cechę „silne umięśnienie”.<br>Nie uznaje się odpowiedzi „odnóża grzebne” bez odniesienia do ich cech budowy, ponieważ<br>jest to jedynie wskazanie ich funkcji.</p>","solutions":[]}