{"id":"biologia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/31","paper_id":"biologia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"31","points":2,"ptype":"true_false","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 31. (2 pkt)\nWszechstronne badania wykorzystujące zarówno dane paleontologiczne, jak i dane\no sekwencjach DNA wykazały, że niektóre tradycyjnie uznawane grupy taksonomiczne\nnie są naturalne, ale sztuczne. Przykładowo kręgowce lądowe wywodzą się z ryb, ale nie są\ndo nich zaliczane. Współczesne płazy są jedną gałęzią drzewa rodowego. Do płazów włącza\nsię też pierwotne kręgowce lądowe będące zarówno przodkami współczesnych płazów, jak\ni owodniowców. Z kolei ostatni wspólny przodek gadów był też przodkiem ptaków. Rozróżnia\nsię trzy rodzaje grup taksonomicznych:\n• monofiletyczne - obejmujące wspólnego przodka i wszystkich jego potomków\n• parafiletyczne - obejmujące ostatniego wspólnego przodka oraz niektórych jego\npotomków\n• polifiletyczne - niemające bliskiego wspólnego przodka (pochodzące od różnych bliskich\nprzodków).\nNa schemacie przedstawiono pokrewieństwa ewolucyjne wybranych grup taksonomicznych\n(I-III).\nNa podstawie: E.P. Solomon, L.R. Berg, D.W. Martin, Biologia, Warszawa 2014.\na) Podaj oznaczenie cyfrowe grupy parafiletycznej wybranej spośród I-III. Odpowiedź\nuzasadnij, wykorzystując oznaczenia organizmów podane na schemacie.\nb) Na podstawie przedstawionych informacji oceń, czy poniższe stwierdzenia są\nprawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.\n1.\nJeśli do płazów zaliczymy zarówno gatunki współczesne, jak i najstarsze\nkręgowce lądowe, a także wspólnego przodka płazów i owodniowców, to\npłazy są grupą monofiletyczną.\nP\nF\n2.\nWszystkie kręgowce lądowe są grupą parafiletyczną, ponieważ wywodzą\nsię z ryb.\nP\nF\n3.\nGady nie są grupą monofiletyczną, ponieważ ich ostatni wspólny przodek\nbył też przodkiem ptaków.\nP\nF\nPoziom rozszerzony\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 31. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nRozpoznanie na schemacie i uzasadnienie wskazanej grupy\ntaksonomicznej. (II.1b, I.4b.23)\nSchemat punktowania\n1 p. - za wskazanie grupy III i wykazanie, że nie obejmuje ona wszystkich potomków\nwspólnego przodka D.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia wymienionych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązanie\nGrupą parafiletyczną jest grupa III, ponieważ obejmuje tylko część gatunków\nwywodzących się od wspólnego przodka D.\nIII, ponieważ należą do niej tylko gatunki 4 i 5, ale nie należy gatunek 6, wywodzący się\ntakże od ostatniego wspólnego przodka gatunków 4 i 5.\nb) (0-1)\nKorzystanie z informacji.\nZinterpretowanie relacji pokrewieństwa ewolucyjnego grup\norganizmów przedstawionych na schemacie. (II.1b, I.4b.23)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną ocenę wszystkich trzech stwierdzeń dotyczących pokrewieństwa\nwymienionych grup organizmów.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n1. - F, 2. - F, 3. - P","solution":null,"image":"img/biologia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-31.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 31. (2 pkt)<br>Wszechstronne badania wykorzystujące zarówno dane paleontologiczne, jak i dane<br>o sekwencjach DNA wykazały, że niektóre tradycyjnie uznawane grupy taksonomiczne<br>nie są naturalne, ale sztuczne. Przykładowo kręgowce lądowe wywodzą się z ryb, ale nie są<br>do nich zaliczane. Współczesne płazy są jedną gałęzią drzewa rodowego. Do płazów włącza<br>się też pierwotne kręgowce lądowe będące zarówno przodkami współczesnych płazów, jak<br>i owodniowców. Z kolei ostatni wspólny przodek gadów był też przodkiem ptaków. Rozróżnia<br>się trzy rodzaje grup taksonomicznych:<br>• monofiletyczne - obejmujące wspólnego przodka i wszystkich jego potomków<br>• parafiletyczne - obejmujące ostatniego wspólnego przodka oraz niektórych jego<br>potomków<br>• polifiletyczne - niemające bliskiego wspólnego przodka (pochodzące od różnych bliskich<br>przodków).<br>Na schemacie przedstawiono pokrewieństwa ewolucyjne wybranych grup taksonomicznych<br>(I-III).<br>Na podstawie: E.P. Solomon, L.R. Berg, D.W. Martin, Biologia, Warszawa 2014.<br>a) Podaj oznaczenie cyfrowe grupy parafiletycznej wybranej spośród I-III. Odpowiedź<br>uzasadnij, wykorzystując oznaczenia organizmów podane na schemacie.<br>b) Na podstawie przedstawionych informacji oceń, czy poniższe stwierdzenia są<br>prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.<br>1.<br>Jeśli do płazów zaliczymy zarówno gatunki współczesne, jak i najstarsze<br>kręgowce lądowe, a także wspólnego przodka płazów i owodniowców, to<br>płazy są grupą monofiletyczną.<br>P<br>F<br>2.<br>Wszystkie kręgowce lądowe są grupą parafiletyczną, ponieważ wywodzą<br>się z ryb.<br>P<br>F<br>3.<br>Gady nie są grupą monofiletyczną, ponieważ ich ostatni wspólny przodek<br>był też przodkiem ptaków.<br>P<br>F<br>Poziom rozszerzony<br>MBI_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 31. (0-2)<br>a) (0-1)<br>Korzystanie z informacji.<br>Rozpoznanie na schemacie i uzasadnienie wskazanej grupy<br>taksonomicznej. (II.1b, I.4b.23)<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za wskazanie grupy III i wykazanie, że nie obejmuje ona wszystkich potomków<br>wspólnego przodka D.<br>0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia wymienionych wymagań, lub za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe rozwiązanie<br>Grupą parafiletyczną jest grupa III, ponieważ obejmuje tylko część gatunków<br>wywodzących się od wspólnego przodka D.<br>III, ponieważ należą do niej tylko gatunki 4 i 5, ale nie należy gatunek 6, wywodzący się<br>także od ostatniego wspólnego przodka gatunków 4 i 5.<br>b) (0-1)<br>Korzystanie z informacji.<br>Zinterpretowanie relacji pokrewieństwa ewolucyjnego grup<br>organizmów przedstawionych na schemacie. (II.1b, I.4b.23)<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za poprawną ocenę wszystkich trzech stwierdzeń dotyczących pokrewieństwa<br>wymienionych grup organizmów.<br>0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.<br>Poprawna odpowiedź</p>\n<ol><li>- F, 2. - F, 3. - P</li></ol>","solutions":[]}