{"id":"biologia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/5","paper_id":"biologia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (2 pkt)\nEnzymy mogą być regulowane za pośrednictwem efektorów, które przyłączają się do enzymu\nw innym miejscu niż centrum aktywne - w tzw. centrum allosterycznym. Ta regulacja może\npolegać na hamowaniu lub aktywowaniu enzymów. W szlaku metabolicznym aktywność enzymów\nallosterycznych jest często regulowana przez końcowe produkty tego szlaku.\nNa schemacie przedstawiono sposób regulacji allosterycznej enzymu katalizującego pierwszy etap\nszlaku metabolicznego, składającego się łącznie z trzech różnych reakcji enzymatycznych.\nKońcowy produkt jest efektorem pierwszego enzymu szlaku.\nNa podstawie: W. Czerwiński, Fizjologia roślin, Warszawa 1978.\na) Określ, czy efektor, którego działanie zilustrowano na schemacie, ma charakter\naktywatora, czy - inhibitora. Odpowiedź uzasadnij, uwzględniając zmiany struktury\nprzestrzennej tego enzymu.\nb) Wyjaśnij, w jaki sposób nadmiar produktu końcowego wpłynie w opisanym\nprzypadku na łańcuch katalizowanych reakcji.\nPoziom rozszerzony\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji.\nOkreślenie i uzasadnienie typu regulacji allosterycznej\nprzedstawionej na schemacie. (III.2a, I.4a.2)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne określenie, że efektor jest inhibitorem, wraz z uzasadnieniem odnoszącym\nsię do jego wpływu na zmianę struktury przestrzennej centrum aktywnego enzymu,\nco uniemożliwia przyłączenie się substratu lub powoduje unieczynnienie enzymu.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Efektor ma charakter inhibitora, ponieważ jego przyłączenie się do centrum\nallosterycznego powoduje zmianę kształtu centrum aktywnego enzymu i substrat\nnie może się do enzymu przyłączyć.\n• Ma charakter inhibitora, ponieważ przyłączając się do enzymu zmienia jego centrum\naktywne, co powoduje dezaktywację enzymu.\nb) (0-1)\nTworzenie informacji.\nWyjaśnienie mechanizmu regulacji allosterycznej szlaku\nmetabolicznego poprzez jego produkt końcowy. (III.2a, I.4a.2)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie uwzględniające w sposób pośredni lub bezpośredni ujemne\nsprzężenie zwrotne.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Produkt końcowy łączy się z pierwszym enzymem i powoduje, że reakcja katalizowana\nprzez ten enzym zostaje zahamowana, a przez to cały łańcuch reakcji przestaje\nfunkcjonować.\n• Hamowanie przez produkt końcowy ma charakter ujemnego sprzężenia zwrotnego -\nnadmiar produktu, łącząc się z centrum allosterycznym pierwszego enzymu, wpływa\nhamująco na pierwszy enzym szlaku metabolicznego, hamując tym samym zachodzenie\nkolejnych reakcji łańcucha.\nUwaga:\nNie uznaje się odpowiedzi ogólnych, nieodnoszących się do wpływu produktu końcowego\nna aktywność pierwszego enzymu, np. „Nadmiar produktu końcowego spowoduje zatrzymanie\nkatalizowanej reakcji z powodu zahamowania pierwszego jej etapu.”","solution":null,"image":"img/biologia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 5. (2 pkt)<br>Enzymy mogą być regulowane za pośrednictwem efektorów, które przyłączają się do enzymu<br>w innym miejscu niż centrum aktywne - w tzw. centrum allosterycznym. Ta regulacja może<br>polegać na hamowaniu lub aktywowaniu enzymów. W szlaku metabolicznym aktywność enzymów<br>allosterycznych jest często regulowana przez końcowe produkty tego szlaku.<br>Na schemacie przedstawiono sposób regulacji allosterycznej enzymu katalizującego pierwszy etap<br>szlaku metabolicznego, składającego się łącznie z trzech różnych reakcji enzymatycznych.<br>Końcowy produkt jest efektorem pierwszego enzymu szlaku.<br>Na podstawie: W. Czerwiński, Fizjologia roślin, Warszawa 1978.<br>a) Określ, czy efektor, którego działanie zilustrowano na schemacie, ma charakter<br>aktywatora, czy - inhibitora. Odpowiedź uzasadnij, uwzględniając zmiany struktury<br>przestrzennej tego enzymu.<br>b) Wyjaśnij, w jaki sposób nadmiar produktu końcowego wpłynie w opisanym<br>przypadku na łańcuch katalizowanych reakcji.<br>Poziom rozszerzony<br>MBI_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 5. (0-2)<br>a) (0-1)<br>Tworzenie informacji.<br>Określenie i uzasadnienie typu regulacji allosterycznej<br>przedstawionej na schemacie. (III.2a, I.4a.2)<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za poprawne określenie, że efektor jest inhibitorem, wraz z uzasadnieniem odnoszącym<br>się do jego wpływu na zmianę struktury przestrzennej centrum aktywnego enzymu,<br>co uniemożliwia przyłączenie się substratu lub powoduje unieczynnienie enzymu.<br>0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>• Efektor ma charakter inhibitora, ponieważ jego przyłączenie się do centrum<br>allosterycznego powoduje zmianę kształtu centrum aktywnego enzymu i substrat<br>nie może się do enzymu przyłączyć.<br>• Ma charakter inhibitora, ponieważ przyłączając się do enzymu zmienia jego centrum<br>aktywne, co powoduje dezaktywację enzymu.<br>b) (0-1)<br>Tworzenie informacji.<br>Wyjaśnienie mechanizmu regulacji allosterycznej szlaku<br>metabolicznego poprzez jego produkt końcowy. (III.2a, I.4a.2)<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za poprawne wyjaśnienie uwzględniające w sposób pośredni lub bezpośredni ujemne<br>sprzężenie zwrotne.<br>0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>• Produkt końcowy łączy się z pierwszym enzymem i powoduje, że reakcja katalizowana<br>przez ten enzym zostaje zahamowana, a przez to cały łańcuch reakcji przestaje<br>funkcjonować.<br>• Hamowanie przez produkt końcowy ma charakter ujemnego sprzężenia zwrotnego -<br>nadmiar produktu, łącząc się z centrum allosterycznym pierwszego enzymu, wpływa<br>hamująco na pierwszy enzym szlaku metabolicznego, hamując tym samym zachodzenie<br>kolejnych reakcji łańcucha.<br>Uwaga:<br>Nie uznaje się odpowiedzi ogólnych, nieodnoszących się do wpływu produktu końcowego<br>na aktywność pierwszego enzymu, np. „Nadmiar produktu końcowego spowoduje zatrzymanie<br>katalizowanej reakcji z powodu zahamowania pierwszego jej etapu.”</p>","solutions":[]}