{"id":"biologia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/8","paper_id":"biologia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"8","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (2 pkt)\nChwasty konkurują z roślinami uprawnymi o zasoby środowiska - światło, wodę i związki\nmineralne. Niektóre gatunki chwastów mogą również oddziaływać na określone gatunki\nroślin uprawnych przez wydzielanie specyficznych związków czynnych biologicznie,\nzwanych allelopatinami. Efekt działania tych substancji może być szkodliwy lub korzystny -\nwystępuje wówczas allelopatia ujemna lub dodatnia.\nUczniowie przygotowali dwa zestawy doświadczalne - każdy składał się z 10 doniczek\nz ziemią ogrodową, a w każdej z nich wysiano po 10 nasion grochu jadalnego. Zestawy\numieścili w tych samych warunkach oświetlenia i temperatury, a ziemię w doniczkach\npodlewali:\n• w zestawie nr 1 - wodą wodociągową, w której przez trzy dni moczone były świeże kłącza\nperzu,\n• w zestawie nr 2 - wodą wodociągową.\nPocząwszy od trzeciego dnia co drugi dzień uczniowie sprawdzali, ile nasion grochu\nwykiełkowało w każdej doniczce w danym zestawie. Wyniki doświadczenia przedstawili\nw tabeli.\nDzień obserwacji\nŁączna liczba nasion grochu jadalnego,\nktóre wykiełkowały w zestawie\nnr 1\nnr 2\n3\n22\n52\n5\n42\n74\n7\n71\n88\n9\n88\n89\na) Sformułuj problem badawczy przedstawionego doświadczenia.\nb) Sformułuj wniosek na podstawie wyników doświadczenia.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n6b)\n7a)\n7b)\n8a)\n8b)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji.\nSformułowanie problemu badawczego do przedstawionego\ndoświadczenia. (III.2a, I.4a.13, I.3b.2. PP)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawnie sformułowany problem badawczy, uwzględniający oba badane gatunki,\nallelopatię i kiełkowanie nasion.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Czy w perzu znajdują się allelopatiny wpływające na kiełkowanie nasion grochu?\n• Wpływ substancji w wyciągu z perzu na dynamikę kiełkowania nasion grochu.\n• Wpływ wyciągu z perzu na zdolność kiełkowania nasion grochu.\n• Czy substancje wydzielane przez kłącza perzu wpływają na szybkość kiełkowania nasion\ngrochu?\n• Czy perz działa allelopatycznie na kiełkowanie nasion grochu?\nUwaga:\nNie uznaje się odpowiedzi ogólnych, nieodnoszących się do badanego w doświadczeniu\nwpływu substancji wydzielanych przez kłącza perzu, np. „Wpływ perzu na kiełkowanie nasion\ngrochu”, lub nieodnoszących się do obu gatunków roślin: perzu i grochu.\nNie uznaje się problemów badawczych, które odwołują się jedynie do metodyki\ndoświadczenia, np. „Czy podlewanie nasion grochu wodą, w której moczono kłącza perzu\nwpływa na ich kiełkowanie?”\nNie uznaje się problemów badawczych zakładających, że allelopatiny występują w wyciągu\nz kłączy perzu, np. „Jak allelopatiny z kłączy perzu wpływają na szybkość kiełkowania nasion\ngrochu?”, ponieważ dopiero za pomocą doświadczenia można to sprawdzić.\nb) (0-1)\nTworzenie informacji.\nSformułowanie wniosku na podstawie wyników\nprzedstawionego doświadczenia. (III.2a, I.4a.13, I.3b.2. PP )\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawnie sformułowany wniosek, dotyczący ujemnego allelopatycznego wpływu\nsubstancji zawartych w perzu na kiełkowanie lub szybkość kiełkowania nasion grochu,\nlub stwierdzający brak wpływu tych substancji na zdolność kiełkowania nasion grochu.\n0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nW kłączach perzu znajdują się substancje opóźniające kiełkowanie nasion grochu.\nPerz wytwarza allelopatiny hamujące kiełkowanie nasion grochu.\nPerz wykazuje allelopatię ujemną - zmniejsza szybkość kiełkowania nasion grochu.\nPerz produkuje substancje wpływające szkodliwie na kiełkowanie nasion grochu.\nSubstancje wydzielane przez perz nie wpływają na zdolność kiełkowania nasion grochu.\nPerz wykazuje allelopatię ujemną w stosunku do kiełkujących nasion grochu.\nUwaga:\nDopuszcza się nieuwzględnienie nazwy grochu pod warunkiem, że znajduje się ona\nw poprawnie sformułowanym problemie badawczym.\nNie uznaje się odpowiedzi odnoszących się wyłącznie do różnej zdolności lub szybkości\nkiełkowania nasion grochu w badanych grupach, np. „W grupie pierwszej pod wpływem\nperzu wykiełkowało mniej nasion grochu”, a więc stanowiących jedynie opis wyników\ndoświadczenia, lub wniosków zbyt ogólnych, np.: „Wyciąg z perzu wpływa na szybkość\nkiełkowania nasion grochu” lub „Między perzem a grochem występuje allelopatia ujemna”.","solution":null,"image":"img/biologia-2017-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2017 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 8. (2 pkt)
Chwasty konkurują z roślinami uprawnymi o zasoby środowiska - światło, wodę i związki
mineralne. Niektóre gatunki chwastów mogą również oddziaływać na określone gatunki
roślin uprawnych przez wydzielanie specyficznych związków czynnych biologicznie,
zwanych allelopatinami. Efekt działania tych substancji może być szkodliwy lub korzystny -
występuje wówczas allelopatia ujemna lub dodatnia.
Uczniowie przygotowali dwa zestawy doświadczalne - każdy składał się z 10 doniczek
z ziemią ogrodową, a w każdej z nich wysiano po 10 nasion grochu jadalnego. Zestawy
umieścili w tych samych warunkach oświetlenia i temperatury, a ziemię w doniczkach
podlewali:
• w zestawie nr 1 - wodą wodociągową, w której przez trzy dni moczone były świeże kłącza
perzu,
• w zestawie nr 2 - wodą wodociągową.
Począwszy od trzeciego dnia co drugi dzień uczniowie sprawdzali, ile nasion grochu
wykiełkowało w każdej doniczce w danym zestawie. Wyniki doświadczenia przedstawili
w tabeli.
Dzień obserwacji
Łączna liczba nasion grochu jadalnego,
które wykiełkowały w zestawie
nr 1
nr 2
3
22
52
5
42
74
7
71
88
9
88
89
a) Sformułuj problem badawczy przedstawionego doświadczenia.
b) Sformułuj wniosek na podstawie wyników doświadczenia.
Wypełnia
egzaminator
Nr zadania
6b)
7a)
7b)
8a)
8b)
Maks. liczba pkt
1
1
1
1
1
Uzyskana liczba pkt
Poziom rozszerzony
MBI_1R

","answer_text_html":"

Zadanie 8. (0-2)
a) (0-1)
Tworzenie informacji.
Sformułowanie problemu badawczego do przedstawionego
doświadczenia. (III.2a, I.4a.13, I.3b.2. PP)
Schemat punktowania
1 p. - za poprawnie sformułowany problem badawczy, uwzględniający oba badane gatunki,
allelopatię i kiełkowanie nasion.
0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
• Czy w perzu znajdują się allelopatiny wpływające na kiełkowanie nasion grochu?
• Wpływ substancji w wyciągu z perzu na dynamikę kiełkowania nasion grochu.
• Wpływ wyciągu z perzu na zdolność kiełkowania nasion grochu.
• Czy substancje wydzielane przez kłącza perzu wpływają na szybkość kiełkowania nasion
grochu?
• Czy perz działa allelopatycznie na kiełkowanie nasion grochu?
Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi ogólnych, nieodnoszących się do badanego w doświadczeniu
wpływu substancji wydzielanych przez kłącza perzu, np. „Wpływ perzu na kiełkowanie nasion
grochu”, lub nieodnoszących się do obu gatunków roślin: perzu i grochu.
Nie uznaje się problemów badawczych, które odwołują się jedynie do metodyki
doświadczenia, np. „Czy podlewanie nasion grochu wodą, w której moczono kłącza perzu
wpływa na ich kiełkowanie?”
Nie uznaje się problemów badawczych zakładających, że allelopatiny występują w wyciągu
z kłączy perzu, np. „Jak allelopatiny z kłączy perzu wpływają na szybkość kiełkowania nasion
grochu?”, ponieważ dopiero za pomocą doświadczenia można to sprawdzić.
b) (0-1)
Tworzenie informacji.
Sformułowanie wniosku na podstawie wyników
przedstawionego doświadczenia. (III.2a, I.4a.13, I.3b.2. PP )
Schemat punktowania
1 p. - za poprawnie sformułowany wniosek, dotyczący ujemnego allelopatycznego wpływu
substancji zawartych w perzu na kiełkowanie lub szybkość kiełkowania nasion grochu,
lub stwierdzający brak wpływu tych substancji na zdolność kiełkowania nasion grochu.
0 p. - za odpowiedź, która nie spełnia powyższych wymagań, lub za brak odpowiedzi.
Przykładowe rozwiązania
W kłączach perzu znajdują się substancje opóźniające kiełkowanie nasion grochu.
Perz wytwarza allelopatiny hamujące kiełkowanie nasion grochu.
Perz wykazuje allelopatię ujemną - zmniejsza szybkość kiełkowania nasion grochu.
Perz produkuje substancje wpływające szkodliwie na kiełkowanie nasion grochu.
Substancje wydzielane przez perz nie wpływają na zdolność kiełkowania nasion grochu.
Perz wykazuje allelopatię ujemną w stosunku do kiełkujących nasion grochu.
Uwaga:
Dopuszcza się nieuwzględnienie nazwy grochu pod warunkiem, że znajduje się ona
w poprawnie sformułowanym problemie badawczym.
Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się wyłącznie do różnej zdolności lub szybkości
kiełkowania nasion grochu w badanych grupach, np. „W grupie pierwszej pod wpływem
perzu wykiełkowało mniej nasion grochu”, a więc stanowiących jedynie opis wyników
doświadczenia, lub wniosków zbyt ogólnych, np.: „Wyciąg z perzu wpływa na szybkość
kiełkowania nasion grochu” lub „Między perzem a grochem występuje allelopatia ujemna”.

","solutions":[]}