{"id":"biologia-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/22","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"22","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22. (0-1)\nWybierz i zaznacz poprawne dokończenie poniższego zdania.\nKonwencja waszyngtońska, zwana CITES\nA. powstała w celu ochrony dzikich gatunków zwierząt migrujących, które regularnie\nprzekraczają granice państw.\nB. dotyczy ochrony obszarów wodno-błotnych, mających znaczenie międzynarodowe,\nzwłaszcza jako środowisko życia ptaków wodnych.\nC. umożliwia kontrolowanie handlu i obrotu gatunkami roślin i zwierząt zagrożonych\nwyginięciem.\nD. umożliwia tworzenie obszarów ochrony siedlisk przyrodniczych zagrożonych wyginięciem\nw państwach Unii Europejskiej.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n22.\nMaks. liczba pkt\n1\nUzyskana liczba pkt\nMBI_1R\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":"C","answer_text":null,"solution":"## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - Konwencja waszyngtońska (CITES) umożliwia kontrolowanie handlu i obrotu gatunkami roślin i zwierząt zagrożonych wyginięciem.\n\n> Zgodnie z oficjalnym kluczem CKE poprawna odpowiedz to **C**. Warianty z arkusza: A. ochrona zwierząt migrujących (to konwencja bońska), B. ochrona obszarów wodno-błotnych i ptaków wodnych (to konwencja ramsarska), C. kontrolowanie handlu i obrotu gatunkami zagrożonymi wyginięciem (CITES - POPRAWNA), D. obszary ochrony siedlisk w UE (to sieć Natura 2000).\n\n## Czym jest CITES - co MUSISZ wiedzieć\n\n**CITES** (*Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora*) = **Konwencja o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem**\n\n- Podpisana w **Waszyngtonie w 1973 r.**\n- Reguluje **międzynarodowy handel** okazami dzikich zwierząt i roślin\n- **NIE** zakazuje polowań wewnątrz kraju (to zadanie prawa krajowego)\n- **NIE** tworzy rezerwatów ani parków narodowych\n- **NIE** reguluje hodowli w ogrodach zoologicznych\n- Gatunki podzielone na **3 Załączniki (Appendix I, II, III)**:\n- **I** - zakaz handlu (najbardziej zagrożone)\n- **II** - handel możliwy z pozwoleniem\n- **III** - ochrona na wniosek konkretnego kraju\n\n## Sposób 1 - Mechanizm biologiczny (definicja)\n\nCITES działa przez **kontrolę dokumentów handlowych** (pozwolenia eksport/import). Nie jest to konwencja o ochronie siedlisk, nie zakazuje polowań, nie tworzy obszarów chronionych - **wyłącznie reguluje obrót handlowy** okazami gatunków zagrożonych.\n\n→ Poprawna odpowiedź to ta opcja, która mówi o **handlu / obrocie / eksporcie i imporcie gatunków zagrożonych**.\n\n## Sposób 2 - Eliminacja błędów (warianty A, B, D)\n\n| Wariant | Czego dotyczy | Dlaczego błędny dla CITES |\n| **A.** dzikie zwierzęta migrujące przekraczające granice państw | Konwencja bońska (CMS) | CITES nie dotyczy specjalnie gatunków migrujących |\n| **B.** obszary wodno-błotne, siedlisko ptaków wodnych | Konwencja ramsarska | CITES nie chroni siedlisk, lecz reguluje handel |\n| **D.** obszary ochrony siedlisk zagrożonych w UE | Sieć Natura 2000 | CITES jest konwencją światową o handlu, nie o siedliskach UE |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> **Zadanie 22 (0-1 pkt) - oficjalny schemat oceniania CKE:**\n> - **1 pkt** - za wskazanie wlasciwego dokonczenia zdania dotyczacego CITES: **C** (CITES umozliwia kontrolowanie handlu i obrotu gatunkami roslin i zwierzat zagrozonych wyginieciem).\n> - **0 pkt** - za kazda inna odpowiedz lub za brak odpowiedzi.\n\n## Wzory z karty CKE\n\nW tym zadaniu **nie korzystamy z karty wzorów** - wystarczy znajomość definicji konwencji CITES jako aktu prawa międzynarodowego z zakresu ochrony bioróżnorodności.\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** CITES = **handel**, nie **ochrona siedlisk** - najczęstszy błąd to mylenie z konwencją z Rio (Konwencja o Różnorodności Biologicznej, CBD).\n> ⚠️ **Uwaga:** CITES dotyczy też **roślin** (mahoniowce, storczyki, kaktusy) - błąd \"tylko zwierzęta\".\n> ⚠️ **Uwaga:** Konwencja Ramsarska = ochrona **mokradeł**; Konwencja Berneńska = ochrona **europejskiej fauny i flory**; CITES = **handel** - nie mylić tych trzech!","image":"img/biologia-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-22.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"maturazai","answer_source":"maturazai","answer_text_source":null,"solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 22. (0-1)
Wybierz i zaznacz poprawne dokończenie poniższego zdania.
Konwencja waszyngtońska, zwana CITES
A. powstała w celu ochrony dzikich gatunków zwierząt migrujących, które regularnie
przekraczają granice państw.
B. dotyczy ochrony obszarów wodno-błotnych, mających znaczenie międzynarodowe,
zwłaszcza jako środowisko życia ptaków wodnych.
C. umożliwia kontrolowanie handlu i obrotu gatunkami roślin i zwierząt zagrożonych
wyginięciem.
D. umożliwia tworzenie obszarów ochrony siedlisk przyrodniczych zagrożonych wyginięciem
w państwach Unii Europejskiej.
Wypełnia
egzaminator
Nr zadania
22.
Maks. liczba pkt
1
Uzyskana liczba pkt
MBI_1R
BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź

\n

C - Konwencja waszyngtońska (CITES) umożliwia kontrolowanie handlu i obrotu gatunkami roślin i zwierząt zagrożonych wyginięciem.

\n
Zgodnie z oficjalnym kluczem CKE poprawna odpowiedz to C. Warianty z arkusza: A. ochrona zwierząt migrujących (to konwencja bońska), B. ochrona obszarów wodno-błotnych i ptaków wodnych (to konwencja ramsarska), C. kontrolowanie handlu i obrotu gatunkami zagrożonymi wyginięciem (CITES - POPRAWNA), D. obszary ochrony siedlisk w UE (to sieć Natura 2000).
\n

Czym jest CITES - co MUSISZ wiedzieć

\n

CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora) = Konwencja o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem

\n\n

Sposób 1 - Mechanizm biologiczny (definicja)

\n

CITES działa przez kontrolę dokumentów handlowych (pozwolenia eksport/import). Nie jest to konwencja o ochronie siedlisk, nie zakazuje polowań, nie tworzy obszarów chronionych - wyłącznie reguluje obrót handlowy okazami gatunków zagrożonych.

\n

→ Poprawna odpowiedź to ta opcja, która mówi o handlu / obrocie / eksporcie i imporcie gatunków zagrożonych.

\n

Sposób 2 - Eliminacja błędów (warianty A, B, D)

\n

| Wariant | Czego dotyczy | Dlaczego błędny dla CITES |
| A. dzikie zwierzęta migrujące przekraczające granice państw | Konwencja bońska (CMS) | CITES nie dotyczy specjalnie gatunków migrujących |
| B. obszary wodno-błotne, siedlisko ptaków wodnych | Konwencja ramsarska | CITES nie chroni siedlisk, lecz reguluje handel |
| D. obszary ochrony siedlisk zagrożonych w UE | Sieć Natura 2000 | CITES jest konwencją światową o handlu, nie o siedliskach UE |

\n

Schemat oceniania CKE

\n
Zadanie 22 (0-1 pkt) - oficjalny schemat oceniania CKE:
- 1 pkt - za wskazanie wlasciwego dokonczenia zdania dotyczacego CITES: C (CITES umozliwia kontrolowanie handlu i obrotu gatunkami roslin i zwierzat zagrozonych wyginieciem).
- 0 pkt - za kazda inna odpowiedz lub za brak odpowiedzi.
\n

Wzory z karty CKE

\n

W tym zadaniu nie korzystamy z karty wzorów - wystarczy znajomość definicji konwencji CITES jako aktu prawa międzynarodowego z zakresu ochrony bioróżnorodności.

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: CITES = handel, nie ochrona siedlisk - najczęstszy błąd to mylenie z konwencją z Rio (Konwencja o Różnorodności Biologicznej, CBD).
⚠️ Uwaga: CITES dotyczy też roślin (mahoniowce, storczyki, kaktusy) - błąd "tylko zwierzęta".
⚠️ Uwaga: Konwencja Ramsarska = ochrona mokradeł; Konwencja Berneńska = ochrona europejskiej fauny i flory; CITES = handel - nie mylić tych trzech!
"}]}