{"id":"biologia-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"4","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4.\nUwalnianie przez organizmy energii cieplnej jest warunkiem ich przeżycia. Zwierzęta w hibernacji,\nnoworodki niektórych gatunków (w tym - człowieka) i ssaki przystosowane do życia w niskich\ntemperaturach wytwarzają ciepło dzięki tzw. białkom rozprzęgającym. Białka te występują licznie\nw błonie grzebieni mitochondriów komórek brunatnej tkanki tłuszczowej, gdzie tworzą kanały\njonowe. Aktywne białka rozprzęgające transportują protony z przestrzeni międzybłonowej\ndo macierzy mitochondrialnej, uwalniając jednocześnie energię gradientu protonowego w postaci\nciepła. Skutkiem ubocznym jest zmniejszenie wydajności powstawania ATP z udziałem syntazy\nATP. Komórki brunatnej tkanki tłuszczowej mają bardzo liczne mitochondria o dużych i licznych\ngrzebieniach. Tkanka ta jest silnie unaczyniona.\nRównież niektóre rośliny mają zdolność wytwarzania dużej ilości ciepła. Przykładem może być\nskupnia cuchnąca (Symplocarpus foetidus), zapylana przez muchówki i kwitnąca od lutego\ndo marca, kiedy leży jeszcze śnieg, a temperatura otoczenia jest jeszcze niska. Temperatura jej\nkwiatostanu osiąga ok. 20 °C. Mitochondria tej rośliny uwalniają dużo ciepła, co pozwala kwiatom\nwydzielać substancje zapachowe. W kwitnącej roślinie wysoka temperatura utrzymuje się\nok. dwóch tygodni.\nNa podstawie: J. Berg, J. Tymoczko, L. Stryer, Biochemia, Warszawa 2009;\nM. Jefimow, Fakultatywna termogeneza bezdrżeniowa w regulacji temperatury ciała zwierząt stałocieplnych,\n„Kosmos”, t. 56, 2007.","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 4.<br>Uwalnianie przez organizmy energii cieplnej jest warunkiem ich przeżycia. Zwierzęta w hibernacji,<br>noworodki niektórych gatunków (w tym - człowieka) i ssaki przystosowane do życia w niskich<br>temperaturach wytwarzają ciepło dzięki tzw. białkom rozprzęgającym. Białka te występują licznie<br>w błonie grzebieni mitochondriów komórek brunatnej tkanki tłuszczowej, gdzie tworzą kanały<br>jonowe. Aktywne białka rozprzęgające transportują protony z przestrzeni międzybłonowej<br>do macierzy mitochondrialnej, uwalniając jednocześnie energię gradientu protonowego w postaci<br>ciepła. Skutkiem ubocznym jest zmniejszenie wydajności powstawania ATP z udziałem syntazy<br>ATP. Komórki brunatnej tkanki tłuszczowej mają bardzo liczne mitochondria o dużych i licznych<br>grzebieniach. Tkanka ta jest silnie unaczyniona.<br>Również niektóre rośliny mają zdolność wytwarzania dużej ilości ciepła. Przykładem może być<br>skupnia cuchnąca (Symplocarpus foetidus), zapylana przez muchówki i kwitnąca od lutego<br>do marca, kiedy leży jeszcze śnieg, a temperatura otoczenia jest jeszcze niska. Temperatura jej<br>kwiatostanu osiąga ok. 20 °C. Mitochondria tej rośliny uwalniają dużo ciepła, co pozwala kwiatom<br>wydzielać substancje zapachowe. W kwitnącej roślinie wysoka temperatura utrzymuje się<br>ok. dwóch tygodni.<br>Na podstawie: J. Berg, J. Tymoczko, L. Stryer, Biochemia, Warszawa 2009;<br>M. Jefimow, Fakultatywna termogeneza bezdrżeniowa w regulacji temperatury ciała zwierząt stałocieplnych,<br>„Kosmos”, t. 56, 2007.</p>","solutions":[]}