{"id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad/4","paper_id":"biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa","number":"4","points":3,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (3 pkt)\nJedną z chorób kości jest osteoporoza, należąca do grupy chorób, w których duże znaczenie\nma stosowana przez człowieka dieta.\nNa rysunkach przedstawiono przekrój przez kość kobiet w różnym wieku. Jasnym kolorem\noznaczono beleczki kostne, ciemnym - przestrzeń pomiędzy beleczkami kostnymi.\nNa podstawie: http://midlandlifescience.weebly.com/anatomy-and-physiology.html\na) Na podstawie rysunków określ, na czym polega zmiana struktury kości spowodowana\nosteoporozą i podaj tego przyczynę.\nb) Zaznacz poprawne dokończenie poniższego zdania.\nDieta chroniąca organizm przed osteoporozą powinna uwzględniać pokarmy bogate w\nA. magnez i witaminę B.\nB. fosfor i witaminę A.\nC. wapń i witaminę D.\nD. cynk i witaminę C.\nc) Wyjaśnij, dlaczego zagrożenie osteoporozą u kobiet wzrasta wraz z ich wiekiem.\nW odpowiedzi uwzględnij nazwę i rolę hormonów zmniejszających ryzyko\nwystąpienia choroby.\nPoziom podstawowy\nMBI_1P","answer":"C","answer_text":"Zadanie 4. (0-3)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nNa podstawie rysunków opisanie zmian struktury kości\nspowodowanej osteoporozą (II.3b, I.3c.9)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne opisanie zmian struktury kości dotkniętych osteoporozą, uwzględniające\nzmniejszenie gęstości kości.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Kości dotknięte osteoporozą ulegają demineralizacji i dlatego mają cieńsze beleczki\nkostne.\n• W kościach zanika tkanki kostna wskutek zmniejszania się ilości wapnia i beleczki kostne\nsą w nich cieńsze.\n• Beleczki kostne ulegają odwapnieniu i stają się cieńsze.\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie czynników środowiskowych zmniejszających\nryzyko wystąpienia osteoporozy (I.3c.9)\nSchemat punktowania\n1 p. - za zaznaczenie prawidłowego dokończenia zdania.\n0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nC.\nc) (0-1)\nTworzenie informacji\nWyjaśnienie związku między wiekiem kobiety\na ryzykiem wystąpienia osteoporozy (III.2a., I.3c.9)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie związku pomiędzy wiekiem kobiety a zagrożeniem\nosteoporozą, uwzględniające nazwę i rolę hormonów zmniejszających ryzyko\nwystąpienia tej choroby.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Wraz z wiekiem u kobiet (i przejściem do okresu menopauzy) zmniejsza się poziom\nestrogenów, które pobudzają osteoblasty (komórki kościotwórcze) i dlatego szybsza jest\nresorpcja kości niż ich odbudowa.\n• Wraz z wiekiem zmniejsza się poziom estrogenów w organizmie kobiety, które wpływają\nna odkładanie wapnia w kościach, zapobiegając osteoporozie.","solution":null,"image":"img/biologia-2018-maj-matura-stara-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 4. (3 pkt)<br>Jedną z chorób kości jest osteoporoza, należąca do grupy chorób, w których duże znaczenie<br>ma stosowana przez człowieka dieta.<br>Na rysunkach przedstawiono przekrój przez kość kobiet w różnym wieku. Jasnym kolorem<br>oznaczono beleczki kostne, ciemnym - przestrzeń pomiędzy beleczkami kostnymi.<br>Na podstawie: http://midlandlifescience.weebly.com/anatomy-and-physiology.html<br>a) Na podstawie rysunków określ, na czym polega zmiana struktury kości spowodowana<br>osteoporozą i podaj tego przyczynę.<br>b) Zaznacz poprawne dokończenie poniższego zdania.<br>Dieta chroniąca organizm przed osteoporozą powinna uwzględniać pokarmy bogate w<br>A. magnez i witaminę B.<br>B. fosfor i witaminę A.<br>C. wapń i witaminę D.<br>D. cynk i witaminę C.<br>c) Wyjaśnij, dlaczego zagrożenie osteoporozą u kobiet wzrasta wraz z ich wiekiem.<br>W odpowiedzi uwzględnij nazwę i rolę hormonów zmniejszających ryzyko<br>wystąpienia choroby.<br>Poziom podstawowy<br>MBI_1P</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 4. (0-3)<br>a) (0-1)<br>Korzystanie z informacji<br>Na podstawie rysunków opisanie zmian struktury kości<br>spowodowanej osteoporozą (II.3b, I.3c.9)<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za poprawne opisanie zmian struktury kości dotkniętych osteoporozą, uwzględniające<br>zmniejszenie gęstości kości.<br>0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>• Kości dotknięte osteoporozą ulegają demineralizacji i dlatego mają cieńsze beleczki<br>kostne.<br>• W kościach zanika tkanki kostna wskutek zmniejszania się ilości wapnia i beleczki kostne<br>są w nich cieńsze.<br>• Beleczki kostne ulegają odwapnieniu i stają się cieńsze.<br>b) (0-1)<br>Wiadomości i rozumienie<br>Określenie czynników środowiskowych zmniejszających<br>ryzyko wystąpienia osteoporozy (I.3c.9)<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za zaznaczenie prawidłowego dokończenia zdania.<br>0 p. - za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.<br>Poprawna odpowiedź<br>C.<br>c) (0-1)<br>Tworzenie informacji<br>Wyjaśnienie związku między wiekiem kobiety<br>a ryzykiem wystąpienia osteoporozy (III.2a., I.3c.9)<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za poprawne wyjaśnienie związku pomiędzy wiekiem kobiety a zagrożeniem<br>osteoporozą, uwzględniające nazwę i rolę hormonów zmniejszających ryzyko<br>wystąpienia tej choroby.<br>0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>• Wraz z wiekiem u kobiet (i przejściem do okresu menopauzy) zmniejsza się poziom<br>estrogenów, które pobudzają osteoblasty (komórki kościotwórcze) i dlatego szybsza jest<br>resorpcja kości niż ich odbudowa.<br>• Wraz z wiekiem zmniejsza się poziom estrogenów w organizmie kobiety, które wpływają<br>na odkładanie wapnia w kościach, zapobiegając osteoporozie.</p>","solutions":[]}