{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/10","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"10","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (2 pkt)\nSkrzyp polny (Equisetum arvense) jest uciążliwym chwastem na polach i w ogrodach.\nWytwarza rozgałęziające się w glebie kłącza, z których wyrastają dwa rodzaje pędów:\n• letnie - zielone, rozgałęzione pędy asymilacyjne,\n• wiosenne - bezzieleniowe, jasnobrązowe pędy zarodnionośne, na których szczytach\nznajdują się kłosy zarodniowe, zbudowane z tarczowatych sporofili (liści zarodnionośnych).\nNa spodniej stronie sporofili tworzą się workowate zarodnie, w których po mejozie powstają\nzarodniki, opatrzone elaterami - krzyżującymi się taśmami, które wykonują ruchy\nhigroskopijne, tzn. zwijają się i rozwijają w zależności od wilgotności środowiska. Zarodniki\nskrzypu są jednakowe morfologicznie, jednak różnią się fizjologicznie, ponieważ z jednych\nwyrastają przedrośla żeńskie, z innych - męskie. Przedrośla są łatkowate i samożywne.\nNa rysunku przedstawiono pęd asymilacyjny skrzypu polnego (1), pęd zarodnionośny (2),\ntarczowate liście zarodnionośne (3), pojedynczy zarodnik ze zwiniętymi elaterami (4)\noraz kilka zarodników opatrzonych rozwiniętymi elaterami (5).\nNa podstawie: J. Jasnowska, M. Jasnowski, J. Radomski, S. Friedrich, W. Kowalski, Botanika, Szczecin 1999.\na) Na podstawie przedstawionych informacji i własnej wiedzy określ ploidalność\n(n lub 2n) wymienionych poniżej struktur skrzypu polnego.\npęd zarodnionośny: zarodnik: przedrośle: pęd asymilacyjny:\nb) Na podstawie przedstawionych informacji wymień dwa sposoby rozmnażania się\nsporofitu skrzypu polnego.\n1\n2\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n9a)\n9b)\n10a)\n10b)\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10. (0-2)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nOkreślenie ploidalności wskazanych struktur skrzypu.\n(I.1a.9, 4a.9)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne określenie ploidalności wszystkich czterech struktur.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\npęd zarodnionośny: 2n zarodnik: n przedrośle: n pęd asymilacyjny: 2n\nb) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nNa podstawie przedstawionych informacji określenie\nsposobów rozmnażania się sporofitu skrzypu. (I.4a.9)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie dwóch sposobów rozmnażania się sporofitu skrzypu: za pomocą zarodników\ni wegetatywnie.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• 1. za pomocą zarodników\n2. wegetatywnie\nlub\n• 1. przez zarodniki / spory\n2. za pomocą kłączy\nUwagi:\nNie uznaje się samego określenia „bezpłciowo”, ponieważ sporofit jest pokoleniem\nrozmnażającym się wyłącznie bezpłciowo.\nNie uznaje się odpowiedzi, w których zdający odnosi się jedynie do wytwarzania pędu\nzarodnionośnego, kłosa zarodniowego, liści zarodnionośnych lub zarodni, bez odniesienia się\ndo zarodników.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 10. (2 pkt)
Skrzyp polny (Equisetum arvense) jest uciążliwym chwastem na polach i w ogrodach.
Wytwarza rozgałęziające się w glebie kłącza, z których wyrastają dwa rodzaje pędów:
• letnie - zielone, rozgałęzione pędy asymilacyjne,
• wiosenne - bezzieleniowe, jasnobrązowe pędy zarodnionośne, na których szczytach
znajdują się kłosy zarodniowe, zbudowane z tarczowatych sporofili (liści zarodnionośnych).
Na spodniej stronie sporofili tworzą się workowate zarodnie, w których po mejozie powstają
zarodniki, opatrzone elaterami - krzyżującymi się taśmami, które wykonują ruchy
higroskopijne, tzn. zwijają się i rozwijają w zależności od wilgotności środowiska. Zarodniki
skrzypu są jednakowe morfologicznie, jednak różnią się fizjologicznie, ponieważ z jednych
wyrastają przedrośla żeńskie, z innych - męskie. Przedrośla są łatkowate i samożywne.
Na rysunku przedstawiono pęd asymilacyjny skrzypu polnego (1), pęd zarodnionośny (2),
tarczowate liście zarodnionośne (3), pojedynczy zarodnik ze zwiniętymi elaterami (4)
oraz kilka zarodników opatrzonych rozwiniętymi elaterami (5).
Na podstawie: J. Jasnowska, M. Jasnowski, J. Radomski, S. Friedrich, W. Kowalski, Botanika, Szczecin 1999.
a) Na podstawie przedstawionych informacji i własnej wiedzy określ ploidalność
(n lub 2n) wymienionych poniżej struktur skrzypu polnego.
pęd zarodnionośny: zarodnik: przedrośle: pęd asymilacyjny:
b) Na podstawie przedstawionych informacji wymień dwa sposoby rozmnażania się
sporofitu skrzypu polnego.
1
2
Wypełnia
egzaminator
Nr zadania
9a)
9b)
10a)
10b)
Maks. liczba pkt
1
1
1
1
Uzyskana liczba pkt
Poziom rozszerzony
MBI_1R

","answer_text_html":"

Zadanie 10. (0-2)
a) (0-1)
Wiadomości i rozumienie
Określenie ploidalności wskazanych struktur skrzypu.
(I.1a.9, 4a.9)
Schemat punktowania
1 p. - za poprawne określenie ploidalności wszystkich czterech struktur.
0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
pęd zarodnionośny: 2n zarodnik: n przedrośle: n pęd asymilacyjny: 2n
b) (0-1)
Wiadomości i rozumienie
Na podstawie przedstawionych informacji określenie
sposobów rozmnażania się sporofitu skrzypu. (I.4a.9)
Schemat punktowania
1 p. - za podanie dwóch sposobów rozmnażania się sporofitu skrzypu: za pomocą zarodników
i wegetatywnie.
0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
• 1. za pomocą zarodników

\n
  1. wegetatywnie
\n

lub
• 1. przez zarodniki / spory

\n
  1. za pomocą kłączy
\n

Uwagi:
Nie uznaje się samego określenia „bezpłciowo”, ponieważ sporofit jest pokoleniem
rozmnażającym się wyłącznie bezpłciowo.
Nie uznaje się odpowiedzi, w których zdający odnosi się jedynie do wytwarzania pędu
zarodnionośnego, kłosa zarodniowego, liści zarodnionośnych lub zarodni, bez odniesienia się
do zarodników.

","solutions":[]}