{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/11","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"11","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11. (2 pkt)\nNa rysunku przedstawiono budowę pantofelka (Paramecium caudatum) należącego\ndo orzęsków żyjących w środowisku słodkowodnym. Charakterystyczną cechą tych protistów\njest aparat jądrowy złożony z dwóch jąder komórkowych: makronukleusa i mikronukleusa.\nU niektórych gatunków aparat ten jest zwielokrotniony.\nNa podstawie: https://pl.wikipedia.org/wiki/Pantofelek#/media/File:Pantofelek_(Paramecium_caudatum).svg\na) Podaj nazwę struktury oznaczonej na rysunku literą A i wykaż związek funkcji tej\nstruktury ze środowiskiem życia tych orzęsków.\nNazwa struktury A:\nb) Wyjaśnij, w jaki sposób struktura oznaczona na rysunku literą B umożliwia\nrekombinację materiału genetycznego podczas koniugacji pantofelków.\nPoziom rozszerzony\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11. (0-2)\na) (0-1)\nTworzenie informacji\nRozpoznanie wodniczki tętniącej na rysunku pantofelka\ni wykazanie związku funkcji tej struktury ze środowiskiem\njego życia. (III.2a., I.3b.2)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie prawidłowej nazwy struktury A oraz za poprawne wykazanie związku\nfunkcji tej struktury ze słodkowodnym środowiskiem życia tego orzęska,\nuwzględniające pośrednio lub bezpośrednio: hipoosmotyczność środowiska (lub\nhiperosmotyczność wnętrza komórki względem środowiska) i konieczność usuwania\nwody napływającej osmotycznie do komórki pierwotniaka.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nNazwa struktury A: wodniczka tętniąca.\n• Orzęski żyjące w wodach słodkich żyją w środowisku, które jest hipoosmotyczne\nw stosunku do wnętrza ich komórki, dlatego muszą usuwać wodę napływającą do komórki\nna drodze osmozy, co jest funkcją tych struktur.\n• Orzęski żyjące w wodach słodkich żyją w środowisku, w którym jest niższe stężenie soli\nw stosunku do wnętrza ich komórki. Z tego powodu muszą usuwać wodę napływającą do\nkomórki, za co odpowiada struktura A.\nUwaga:\nUznaje się określenia „wakuola tętniąca”, „wodniczka kurczliwa” oraz „wakuola kurczliwa”\njako nazwy struktury A.\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nOpisanie roli mikronukleusa w procesie płciowym\npantofelka. (III.2a., I.4a.9)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne wyjaśnienie roli mikronukleusa w procesie koniugacji orzęsków,\nuwzględniające jego podział mejotyczny i krzyżową wymianę haploidalnych jąder\npotomnych między koniugującymi komórkami.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• Podczas koniugacji pantofelków w każdej z komórek mikronukleus przechodzi mejozę.\nJedno z powstałych czterech jąder dzieli się mitotycznie, po czym następuje krzyżowa\nwymiana jąder potomnych. Jądra te się łączą i dochodzi do rekombinacji materiału\ngenetycznego.\n• Struktura B przechodzi mejozę, podczas której może zachodzić crossing-over, a jądra\nhaploidalne są wymieniane pomiędzy komórkami i po kariogamii odtwarzają się\nzrekombinowane jądra diploidalne.\n• W komórkach, które się ze sobą łączą, podczas koniugacji dochodzi do podziału\nmejotycznego mikronukleusów oraz wymiany haploidalnych jąder potomnych między\ntymi komórkami.","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 11. (2 pkt)<br>Na rysunku przedstawiono budowę pantofelka (Paramecium caudatum) należącego<br>do orzęsków żyjących w środowisku słodkowodnym. Charakterystyczną cechą tych protistów<br>jest aparat jądrowy złożony z dwóch jąder komórkowych: makronukleusa i mikronukleusa.<br>U niektórych gatunków aparat ten jest zwielokrotniony.<br>Na podstawie: https://pl.wikipedia.org/wiki/Pantofelek#/media/File:Pantofelek_(Paramecium_caudatum).svg<br>a) Podaj nazwę struktury oznaczonej na rysunku literą A i wykaż związek funkcji tej<br>struktury ze środowiskiem życia tych orzęsków.<br>Nazwa struktury A:<br>b) Wyjaśnij, w jaki sposób struktura oznaczona na rysunku literą B umożliwia<br>rekombinację materiału genetycznego podczas koniugacji pantofelków.<br>Poziom rozszerzony<br>MBI_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 11. (0-2)<br>a) (0-1)<br>Tworzenie informacji<br>Rozpoznanie wodniczki tętniącej na rysunku pantofelka<br>i wykazanie związku funkcji tej struktury ze środowiskiem<br>jego życia. (III.2a., I.3b.2)<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za podanie prawidłowej nazwy struktury A oraz za poprawne wykazanie związku<br>funkcji tej struktury ze słodkowodnym środowiskiem życia tego orzęska,<br>uwzględniające pośrednio lub bezpośrednio: hipoosmotyczność środowiska (lub<br>hiperosmotyczność wnętrza komórki względem środowiska) i konieczność usuwania<br>wody napływającej osmotycznie do komórki pierwotniaka.<br>0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Nazwa struktury A: wodniczka tętniąca.<br>• Orzęski żyjące w wodach słodkich żyją w środowisku, które jest hipoosmotyczne<br>w stosunku do wnętrza ich komórki, dlatego muszą usuwać wodę napływającą do komórki<br>na drodze osmozy, co jest funkcją tych struktur.<br>• Orzęski żyjące w wodach słodkich żyją w środowisku, w którym jest niższe stężenie soli<br>w stosunku do wnętrza ich komórki. Z tego powodu muszą usuwać wodę napływającą do<br>komórki, za co odpowiada struktura A.<br>Uwaga:<br>Uznaje się określenia „wakuola tętniąca”, „wodniczka kurczliwa” oraz „wakuola kurczliwa”<br>jako nazwy struktury A.<br>b) (0-1)<br>Tworzenie informacji<br>Opisanie roli mikronukleusa w procesie płciowym<br>pantofelka. (III.2a., I.4a.9)<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za poprawne wyjaśnienie roli mikronukleusa w procesie koniugacji orzęsków,<br>uwzględniające jego podział mejotyczny i krzyżową wymianę haploidalnych jąder<br>potomnych między koniugującymi komórkami.<br>0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>• Podczas koniugacji pantofelków w każdej z komórek mikronukleus przechodzi mejozę.<br>Jedno z powstałych czterech jąder dzieli się mitotycznie, po czym następuje krzyżowa<br>wymiana jąder potomnych. Jądra te się łączą i dochodzi do rekombinacji materiału<br>genetycznego.<br>• Struktura B przechodzi mejozę, podczas której może zachodzić crossing-over, a jądra<br>haploidalne są wymieniane pomiędzy komórkami i po kariogamii odtwarzają się<br>zrekombinowane jądra diploidalne.<br>• W komórkach, które się ze sobą łączą, podczas koniugacji dochodzi do podziału<br>mejotycznego mikronukleusów oraz wymiany haploidalnych jąder potomnych między<br>tymi komórkami.</p>","solutions":[]}