{"id":"biologia-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/13","paper_id":"biologia-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"13","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (3 pkt)\nSalamandra plamista (Salamandra salamandra) jest płazem, który w odróżnieniu od żab\ni traszek, nie składa jaj do wody. Gody, podczas których samiec przekazuje samicy\nspermatofor, czyli pakiet plemników, odbywają się późnym latem na lądzie. Pod koniec wiosny\nnastępnego roku samica wyszukuje na brzegach strumieni lub stawów płytkie zatoczki i rodzi\nlarwy wprost do wody. Larwy opuszczające ciało samicy mają ok. 3 cm długości i są\nprzystosowane do życia w wodzie. W odróżnieniu od kijanek żab, wyposażone są w dwie pary\nw pełni rozwiniętych kończyn.\nU niektórych podgatunków salamandry plamistej, występujących w wysokich górach,\nnp. na Półwyspie Iberyjskim, samice nie rodzą larw, ale młode osobniki już po przeobrażeniu.\nNa rysunku przedstawiono salamandrę plamistą i jej larwę.\nUwaga: Nie zachowano proporcji wielkości tych zwierząt.\nNa podstawie: A. Pawłowski, Salamandra, Biuletyn PTOP Salamandra, II/1995 (3);\nV. Lanka, Z. Vit, Płazy i gady. Leksykon przyrody, Warszawa 1980.\na) Na podstawie rysunku i własnej wiedzy wymień dwie cechy budowy zewnętrznej\ndorosłych salamander, które pozwalają odróżnić je od gadów.\n1\n2\nb) Uzupełnij poniższe zdania opisujące rozwój i rozmnażanie salamandry tak, aby\nzawierały one informacje prawdziwe. W każdym nawiasie podkreśl właściwe\nokreślenie.\nRozwój salamandry jest (prosty / złożony). Zapłodnienie jest (zewnętrzne / wewnętrzne).\nSalamandra jest płazem (jajorodnym / jajożyworodnym).\nc) Wymień dwie, widoczne na rysunku, cechy budowy larwy salamandry będące\nprzystosowaniem do życia w wodzie.\n1\n2\nPoziom rozszerzony\nMBI_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-3)\na) (0-1)\nWiadomości i rozumienie\nNa podstawie rysunku wskazanie cech budowy zewnętrznej\npłaza ogoniastego odróżniających go od gadów. (I.1a.9)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie dwóch różnych cech budowy zewnętrznej dorosłej salamandry, które\nodróżniają salamandrę od gadów.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• skóra naga - niepokryta łuskami\n• skóra pokryta śluzem / wilgotna skóra / skóra z gruczołami śluzowymi lub jadowymi\n• przednie kończyny z czterema palcami\n• palce bez pazurów\n• krótszy odcinek szyjny / słabo wyodrębniona szyja\n• kończyny rozstawione na boki szerzej, niż u gadów\nUwaga:\nDo uznania odpowiedzi: brak zrogowaciałej skóry / zrogowaciałego naskórka.\nb) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nNa podstawie informacji w tekście scharakteryzowanie\nrozmnażania i rozwoju salamandry. (II.1b., I.4a.9)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podkreślenie właściwych określeń we wszystkich trzech nawiasach.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nRozwój salamandry jest (prosty / złożony). Zapłodnienie jest (zewnętrzne / wewnętrzne).\nSalamandra jest płazem (jajorodnym / jajożyworodnym).\nc) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nNa podstawie rysunku określenie przystosowań larwy\nsalamandry do życia w środowisku wodnym. (II.1a., I.3b.2)\nSchemat punktowania\n1 p. - za podanie dwóch widocznych na rysunku cech budowy larwy salamandry będących\nprzystosowaniem do życia w wodzie.\n0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\n• skrzela (zewnętrzne)\n• płetwa na ogonie / fałdy ogonowe / bocznie spłaszczony ogon / ogon przekształcony\nw płetwę\n• opływowy / hydrodynamiczny / wrzecionowaty / obły kształt ciała","solution":null,"image":"img/biologia-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 13. (3 pkt)
Salamandra plamista (Salamandra salamandra) jest płazem, który w odróżnieniu od żab
i traszek, nie składa jaj do wody. Gody, podczas których samiec przekazuje samicy
spermatofor, czyli pakiet plemników, odbywają się późnym latem na lądzie. Pod koniec wiosny
następnego roku samica wyszukuje na brzegach strumieni lub stawów płytkie zatoczki i rodzi
larwy wprost do wody. Larwy opuszczające ciało samicy mają ok. 3 cm długości i są
przystosowane do życia w wodzie. W odróżnieniu od kijanek żab, wyposażone są w dwie pary
w pełni rozwiniętych kończyn.
U niektórych podgatunków salamandry plamistej, występujących w wysokich górach,
np. na Półwyspie Iberyjskim, samice nie rodzą larw, ale młode osobniki już po przeobrażeniu.
Na rysunku przedstawiono salamandrę plamistą i jej larwę.
Uwaga: Nie zachowano proporcji wielkości tych zwierząt.
Na podstawie: A. Pawłowski, Salamandra, Biuletyn PTOP Salamandra, II/1995 (3);
V. Lanka, Z. Vit, Płazy i gady. Leksykon przyrody, Warszawa 1980.
a) Na podstawie rysunku i własnej wiedzy wymień dwie cechy budowy zewnętrznej
dorosłych salamander, które pozwalają odróżnić je od gadów.
1
2
b) Uzupełnij poniższe zdania opisujące rozwój i rozmnażanie salamandry tak, aby
zawierały one informacje prawdziwe. W każdym nawiasie podkreśl właściwe
określenie.
Rozwój salamandry jest (prosty / złożony). Zapłodnienie jest (zewnętrzne / wewnętrzne).
Salamandra jest płazem (jajorodnym / jajożyworodnym).
c) Wymień dwie, widoczne na rysunku, cechy budowy larwy salamandry będące
przystosowaniem do życia w wodzie.
1
2
Poziom rozszerzony
MBI_1R

","answer_text_html":"

Zadanie 13. (0-3)
a) (0-1)
Wiadomości i rozumienie
Na podstawie rysunku wskazanie cech budowy zewnętrznej
płaza ogoniastego odróżniających go od gadów. (I.1a.9)
Schemat punktowania
1 p. - za podanie dwóch różnych cech budowy zewnętrznej dorosłej salamandry, które
odróżniają salamandrę od gadów.
0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
• skóra naga - niepokryta łuskami
• skóra pokryta śluzem / wilgotna skóra / skóra z gruczołami śluzowymi lub jadowymi
• przednie kończyny z czterema palcami
• palce bez pazurów
• krótszy odcinek szyjny / słabo wyodrębniona szyja
• kończyny rozstawione na boki szerzej, niż u gadów
Uwaga:
Do uznania odpowiedzi: brak zrogowaciałej skóry / zrogowaciałego naskórka.
b) (0-1)
Korzystanie z informacji
Na podstawie informacji w tekście scharakteryzowanie
rozmnażania i rozwoju salamandry. (II.1b., I.4a.9)
Schemat punktowania
1 p. - za podkreślenie właściwych określeń we wszystkich trzech nawiasach.
0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
Rozwój salamandry jest (prosty / złożony). Zapłodnienie jest (zewnętrzne / wewnętrzne).
Salamandra jest płazem (jajorodnym / jajożyworodnym).
c) (0-1)
Korzystanie z informacji
Na podstawie rysunku określenie przystosowań larwy
salamandry do życia w środowisku wodnym. (II.1a., I.3b.2)
Schemat punktowania
1 p. - za podanie dwóch widocznych na rysunku cech budowy larwy salamandry będących
przystosowaniem do życia w wodzie.
0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań lub za brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
• skrzela (zewnętrzne)
• płetwa na ogonie / fałdy ogonowe / bocznie spłaszczony ogon / ogon przekształcony
w płetwę
• opływowy / hydrodynamiczny / wrzecionowaty / obły kształt ciała

","solutions":[]}